Jild 59 № 3 (2025)

Jild 59 № 3 (2025)
Nashr qilingan: 27-05-2025

Maqolalar

3-7 28 6

GAZLI QUROLLAR EKSPERTIZASINING ZAMONAVIY IMKONIYATLARI

Axmadov Shaxruxjon Shuxrat o‘g‘li, Abdinazarov Quvonchbek Boysoat o‘g‘li

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  gazli  qurollar  ekspertizasining  zamonaviy 
imkoniyatlari va uning huquqiy, texnik va ilmiy jihatlari tahlil qilinadi. Gazli qurollar 
ekspertizasi, ularning xavfli ta'sirini baholash, ishlatish usullarini aniqlash va huquqiy 
aspektlarini  o‘rganish  bo‘yicha  chuqur  ilmiy  izlanishlarni  talab  qiladi.  Zamonaviy 
texnologiyalar va metodologiyalar yordamida gazli qurollarning turli xususiyatlari, shu 
jumladan  ularning  tarkibi,  ta'sir  mexanizmi  va  xavfsizlik  standartlariga  mosligini 
tekshirish imkoniyatlari kengaygan. Ekspertiza sohasidagi yangiliklar va zamonaviy 
yondashuvlar, gazli qurollar bilan bog‘liq holatlar bo‘yicha aniq va ishonchli xulosalar 
chiqarish  imkonini  beradi.  Maqola,  shuningdek,  gazli  qurollar  bilan  bog‘liq 
jinoyatlarni  tergov  qilish  va  sudlarda  ekspertiza  xulosalaridan  foydalanishning 
ahamiyatini yoritadi. 

77-81 28 8

“SHAXS XUSUSIYATLARINI OʻRGANISH” TESTI ASOSIDA DELIKVENT XULQ-ATVOR ANIQLANGAN OʻQUVCHILAR BILAN KORREKSION MASHGʻULOTLAR OLIB BORISH

O’ktamov Sarvar Mixtatovich

 Annotatsiya: Voyaga yetmaganlarni orasida noqonuniy xatti-harakatlarni sodir 
etilishi  bu  juda  achinarli  holatlardan  hisoblanadi.  Delikvent  ahloqni  yuzaga  kelishi 
sabablari va unga ta’sir etuvchi omillar turlicha bo‘lishi mumkin. Maqolada delikvent 
ahloqni  kelib  chiqish  sabablari,  uni  bartaraf  etish  usullari  o‘rganib  chiqilgan. 
Shuningdek mavzu yuzasidan fikrlar bildirilib, taklif va xulosalar berib o‘tilgan  

315-319 29 6

ГЎШТ МАҲСУЛОТЛАРИГА ҚЎЙИЛАДИГАН ГИГИЕНИК ТАЛАБЛАР ВА УЛАРНИНГ САҚЛАНИШ ҚОИДАЛАРИ.

Нуров Сарбоз Азим ўғли.

 
Аннотация 
Гўшт  маҳсулотлари  инсон  организми  учун  муҳим  озуқа  манбаи 
ҳисобланади. Уларнинг хавфсизлиги ва сифати аҳолининг саломатлигига таъсир 
кўрсатади. Мақолада гўшт маҳсулотларини ишлаб чиқариш, сақлаш, ташиш ва 
сотиш  жараёнида  қўйиладиган  асосий  гигиеник  талаблар  баён  этилган. 
Шунингдек,  ушбу  талабларга  амал  қилишнинг  аҳамияти,  маҳсулотнинг 
сақланиш  муддати  ва  санитария-гигиена  нормаларига  мувофиқлик  бўйича 
тавсиялар берилган. 

320-322 21 8

БАЛИҚ МАҲСУЛОТЛАРИНИНГ САҚЛАНИШИ ВА СОТИЛИШИГА ҚЎЙИЛАДИГАН ГИГИЕНИК ТАЛАБЛАР

Нуров Сарбоз Азим ўғли

Аннотация 
Балиқ ва балиқ маҳсулотлари инсон рационида муҳим ўрин тутади. Улар 
юқори сифатли оқсил, омега-3 ёғ кислоталари ва витаминларга бой. Бироқ, ушбу 
маҳсулотларнинг истеъмол учун хавфсизлигини таъминлаш мақсадида гигиеник 
талабларга риоя қилиш жуда муҳимдир. Мазкур мақолада балиқ маҳсулотларига 
қўйиладиган асосий гигиеник талаблар, уларнинг аҳамияти ва амалиётда қўллаш 
йўллари ҳақида сўз юритилади. 

323-327 18 8

КОЛБАСА МАХСУЛОТЛАРИГА ҚЎЙИЛАДИГАН ГИГИЕНИК ТАЛАБЛАР ВА УЛАРНИНГ САҚЛАНИШ ТАЛАБЛАРИ.

Нуров Сарбоз Азим ўғли.

Аннотация:  Колбаса  маҳсулотлари  озуқа  саноатининг  муҳим  қисми 
бўлиб, уларнинг сифати ва хавфсизлиги инсон саломатлигига бевосита таъсир 
қилади.  Ушбу  мақолада  колбаса  маҳсулотларига  қўйиладиган  гигиеник 
талаблар,  ишлаб  чиқариш  жараёнида  санитария  қоидаларига  риоя  қилиш 
аҳамияти,  маҳсулотларни  сақлаш  ва  ташишдаги  асосий  қоидалар  ҳамда 
хавфсизликни таъминлаш учун амалга оширилиши лозим бўлган чора-тадбирлар 
таҳлил қилинган. 

328-339 30 9

BOSIMLI SUV TASHLOVCHILARDA OCHIQ OQIMLARNING O‘Z- O‘ZIDAN AERATSIYASINI MODELLASHTIRISH

Ziyamuxammedova U.A, Musurmonov S.O‘, Abdurahmonova F.Sh.

 
Annotatsiya: Suyuqlik va gaz oqimlari orasidagi tashqi chegara sohalarining 
mavjudligi  ko‘rib  chiqilgan  bo‘lib,  bu  joylarda  tez-tez  gaz  alohida  qo‘shimchalar 
shaklida  suyuqlik  ichiga  tortilib,  uning  oqim  xususiyatlarini  sezilarli  darajada 
o‘zgartiradi. Gazning oqimga jalb qilinishi ijobiy natijalarga olib kelishi (oqimlarning 
chegaralarga  ta’siri  intensivligini  kamaytirish,  tabiiy  suv  havzalarida  suv  sifatini 
yaxshilash, texnologik apparatlarda reaktsiyalarning samarali o‘tishini ta’minlash) va 
salbiy  oqibatlarga  olib  kelishi  (oqimlar  hajmining  oshishi,  suv  tashlash  tizimlari 
o‘tkazuvchanligining  kamayishi,  mexanik  uskunalarning  ish  barqarorligining 
pasayishi,  yadroviy  reaktorlarning  faol  zonalarida  issiqlik  almashinuvining 
yomonlashuvi) kabi jihatlardan tahlil qilingan. 

61-64 32 13

SUD KOMPYUTER TEXNIKAVIY EKSPERTIZASINING IMKONIYATLARI VA DASTURIY TA’MINOTLARI

Sobirov Furqat Baxromboy o’g’li, Baxtiyorova Sevinch Faxriddin qizi

Annotatsiya.  Mazkur  maqolada  kompyuter  texnikaviy  ekspertizasining 
ahamiyati  ,  uning  amaliyotda  tatbiq  etilgan  imkoniyatlari  ,  raqamli  dalillarni  olish 
mumkin  bo’lgan  obyektlar  tahlil  qilingan.  Shuningdek  ,  sud  kompyuter  texnikaviy 
ekspertizasini  amalga  oshirishda  foydalaniladigan  dasturiy  ta’minotlar  atroflicha 
o’rganilgan. 

65-69 23 8

QURG‘OQCHIL HUDUDLARDA YER OSTI SUVLARINI TEJOVCHI SUG‘ORISH TEXNOLOGIYALARINING ISHLAB CHIQILISHI

Ziyotov Ulug‘bek Amirqul o‘g‘li

Anotatsiya:  Mazkur  maqolada  qurg‘oqchil  hududlarda  yer  osti  suvlaridan 
samarali foydalanish va ularni tejashga yo‘naltirilgan sug‘orish texnologiyalari tahlil 
qilinadi. Yangi innovatsion yondashuvlar, jumladan tomchilatib sug‘orish, kapillyar 
sug‘orish va yer osti quvurlaridan foydalanishning afzalliklari ko‘rib chiqiladi. Bundan 
tashqari,  suv  resurslarini  saqlashga  oid  zamonaviy  ilmiy  ishlanmalar  va  amaliy 
tajribalar  ham  muhokama  qilinadi.  Ushbu  maqola  qurg‘oqchil  hududlarda  qishloq 
xo‘jaligini  rivojlantirish  va  suv  ta’minotini  barqarorlashtirish  maqsadida  ishlab 
chiqilgan. 

70-72 41 9

SEZGILAR HAQIDA UMUMIY TUSHUNCHA SEZGILARNING NERV- FIZIOLOGIK ASOSLARI

Shomurotov Ulug’bek Melikboboyevich, Ismoilov Nodirjon Anvar õģli, Toshpulatov Asilbek Rashidovich, Niyozqulov Tavakkal Hakimzoda oʻğli

 Annotatsiya:Ushbu  ilmiy  maqolada bizni  o‘rab  turgan  tashqi  olamdagi  
narsa  va hodisalarning juda ko‘p belgi va xususiyatlari mavjud.Masalan,narsalarning 
rangi, ta’mi, hidi,  qattiq  yoki  yumshoqligi,  g‘adir-budur  yoki  tekisligi,  harorat  va  
boshqalar.  Ana  shu narsa  va  hodisalarning  turli  xil  belgi,  xususiyatlarini  biz  ham  
turlicha  sezgi  a’zolarimiz orqali ongimizda aks ettirishimiz haqida so’z borgan. 

73-76 29 10

KICHIK MAKTAB YOSHIDAGI BOLALARDA AGRESSIVLIKNING NAMOYON BOʻLISHI

Sherdanaqulova Sarvinoz To'lqin qizi

ANNOTATSIYA 
Maqolada bolalardagi agressivlilik muommosi va uning dolzarbligi, xorijiy va 
mahalliy olimlar tomonidan agressiv xulq-atvorning o’rganilishi, ilm-fanga kiritgan 
yangiliklari va tadqiqot natijalari bayon etilgan.   

312-314 22 9

TURIZMGA GREEN KEY TIZIMINI JORIY ETISH ISTIQBOLLARI

G'ayratova Nilufar Ulug'bek qizi

Annotatsiya:  Green  Key  —  bu  ekologik  barqaror  turizmni  rag‘batlantirish 
maqsadida  yaratilgan  xalqaro  sertifikatlash  tizimidir.  U  mehmonxonalar,  turistik 
obyektlar  va  boshqa  turizm  infratuzilmasi  uchun  mo‘ljallangan  bo‘lib,  ekologik 
mas'uliyatni  oshirish,  energiya  va  resurslarni  tejash,  shuningdek,  atrof-muhitni 
muhofaza qilishga qaratilgan. Ushbu maqolada Green Key tizimini turizm sohasiga 
joriy etish istiqbollari va uning afzalliklari haqida ma'lumotlar berilgan.  

82-89 87 14

MAVZU: TA’LIM TIZIMIDA KREATIV YONDASHUVNING AHAMIYATI

Jullibayeva Shaxrizoda, Qurbonov Bahrom Shukriyevich

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  ta’lim  jarayonida  kreativ  yondashuvni 
qo‘llashning  ahamiyati  va  samaradorligi  tahlil  qilinadi.  Tadqiqot  davomida  kreativ 
metodlarning  o‘quvchilarning  faolligi,  mustaqil  fikrlashi  va  bilimlarni  o‘zlashtirish 
darajasiga ta’siri o‘rganildi. An’anaviy va kreativ yondashuvlar taqqoslanib, kreativ 
metodlarning  o‘quv  jarayonidagi  ustunliklari,  shuningdek,  ularni  qo‘llashda 
uchraydigan  qiyinchiliklar  ko‘rib  chiqildi.  Tadqiqot  natijalari  kreativ  ta’lim 
usullarining  samaradorligini  tasdiqlab,  ushbu  yondashuvni  ommalashtirish  va 
rivojlantirish  bo‘yicha  tavsiyalarni  o‘z  ichiga  oladi.  Maqolada,  shuningdek,  kreativ 
metodlarning  ta’lim  tizimidagi  dolzarb  roli  va  ularning  kelajakdagi  istiqbollari 
muhokama qilinadi.  

90-94 30 6

TA’MINOT ZANJIRLARINI BOSHQARISHDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISHNING AFZALLIKLARI

Shodiyeva Nozanin Abdulaziz qizi

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  sun’iy  intellekt  texnologiyalarining  ta’minot 
zanjirlarini  boshqarish  jarayonidagi  roli  va  afzalliklari  tahlil  qilinadi.  Sun’iy 
intellektning prognozlash, avtomatlashtirish, xarajatlarni optimallashtirish va logistika 
jarayonlarini yaxshilashdagi o‘rni yoritib beriladi. Shuningdek, ushbu texnologiyaning 
biznes  samaradorligini  oshirish  va  tavakkalchiliklarni  kamaytirishdagi  ahamiyati 
muhokama qilinadi. 

95-97 16 10

BOLA TARBIYASINING PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI

Abduxalikova Madinaxon Doniyor qizi

Annotatsiya: Jamiyatda o’sib kelayotgan har bir yosh avlodning ertangi kuni 
qanday kelishi, hamda uning ham jismoniy ham ma’naviy jihatdan yetuklik darajasiga 
ko’tarilishi uning psixologiyasiga bog’liq. Shuning uchun ham hozirda bolalarni oilada 
qanday muhitda tarbiya topayotganligi barchamiz uchun juda dolzarb mavzudir.  

98-101 26 8

O‘QUVCHILAR NUTQIDAGI MUAMMOLARGA YECHIM IZLASH

Mirzayeva Ziyoda Madjiddinovna

Annotasiya. Ushbu maqolada o‘quvchilarning nutqida ishlatilgan faol  so‘zlarni 
mazmunan  o‘rganishga  harakat  qilindi  va    bu  so‘zlarning  ko‘pchiligi  chetdan 
o‘zlashilgan  so‘zlar ekanligi misollarimizda yaqqol ko‘rinib turibdi. Maqola  so‘ngida 
esa ushbu muammolar yuzasidan yechimlar ko‘rsatilib o‘tildi. 

102-104 25 18

THE ROLE OF PHYSICAL EXPERIMENTS IN DEVELOPING STUDENTS' DEEP THINKING SKILLS

Tursunova Shakhrizoda Panjiboy qizi

Abstract 
This article comprehensively analyzes the role of physical experiments in physics 
classes in forming students' deep (comprehensive, systematic, and critical) thinking 
skills. It highlights the effectiveness of integrating theoretical and practical aspects of 
physics, interactive and problem-based teaching technologies, the STEAM approach, 
visual  experiments,  and  project-based  activities  in  developing  students'  analytical 
thinking, observation skills, logical reasoning, and problem-solving abilities based on 
scientific sources and pedagogical experiences. 

105-108 33 15

NEMRUT TOG‘I –QADIMIY SIVILIZATSIYALARNING UCHRASHGAN MASKANI

Mushtariybegim Xolmirzayeva, I. Xudoynazarov

 
Annotatsiya: Ushbu maqolada Nemrut tog‘i va undagi diniy hamda madaniy 
ahamiyatga  ega  bo‘lgan  ulkan  xudolar  va  hayvonlar  haykallari  haqida  so‘z  boradi. 
Miloddan avvalgi davrlarga oid ushbu yodgorliklar qadimiy Kommagene qirolligiga 
tegishli bo‘lib, sharq va g‘arb madaniyatini birlashtiruvchi tarixiy meros hisoblanadi. 
Haykallar sharq va g‘arbiy terrasalarda joylashgan bo‘lib, ular diniy marosimlar uchun 
mo‘ljallangan. Maqolada Levkodike, Ahura Mazda-Zeus, Mitra-Apollon, Artagnes-
Herakles  kabi  mifologik  obrazlarning  ramziy  ma’nolari  ham  yoritilgan.  Ushbu 
yodgorliklar qadimiy yunon va fors madaniyatlarining uyg‘unligini aks ettiradi. 

109-112 25 7

INSONNING O‘Z HUQUQLARINI ANGLASHIDA QONUNNING ROLI

Xolmirzayeva Mushtariybegim Ergash qizi, I. Xudoynazarov

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  jamiyatning  rivojlanishida  muhim  ahamiyat 
kasb etgan inson huquqlari mavzusiga to‘xtalib o‘tilgan. Qolaversa, inson huquqlarini 
mustahkamlash va tatbiq etishda alohida ahamiyat kasb etgan qonunlarga ham e’tibor 
qaratilgan.  Jamiyatimizning  rivojlanishi  bevosita  va  bilvosita  insonning  o‘z 
huquqlarini anglab yetishi, shuningdek, qonunning bu boradagi asosiy kuch ekanligini 
yoritib berishga qaratilgan. 

113-118 21 8

BOBURIYLAR SULOLASI DAVRIDA SOLIQ TIZIMI

Xolmirzayeva Mushtariybegim Ergash qizi, Xudoynazarov Isobek

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  tarix  sahnasida  o‘ziga  xos  boy  merosi  bilan 
o‘chmas iz qoldirgan Boburiylar sulolasining muhim islohotlaridan biri—soliq tizimi 
atroflicha tahlil qilingan. Mamlakatda mavjud bo‘lgan soliq turlari, ularning miqdori, 
olinish  tartibi,  shuningdek,  mamlakat  podshohlarining  bu  soliqni  joriy  etishdan 
ko‘zlagan  maqsadlari  yoritilgan.  Maqolaning  dolzarbligi  shundaki,  turli  millat  va 
elatlarga  mansub  bo‘lgan  hindlarni  Boburiylar  sulolasi  vakillari  332  yil  davomida 
oqilona davlat boshqaruvi va, albatta, soliq tizimi orqali birlikda yashashga da’vat eta 
olganligidir. 

277-282 34 5

BOLALAR ORASIDA O’ZIGA YUQORI BAHO BERISHLARINI SHAKLLANTIRISHDA OTA-ONALARGA PSIXOLOGIK MASLAHATLAR

Ochilova Ozoda Ashurovna

ANNOTATSIYA 
Ushbu maqolada bolalarning o’ziga yuqori baho berishlarini rivojlantirishda 
ota-onalarga tavsiyalar o’rin olgan. Shuningdek, o’z-o’zini hurmat qilish, o’z-o’zini 
hurmat  qilishni  rivojlantirish,  o’z-o’zini  hurmat  qilishni  yaxshilash  yo'llari,  ularni 
tashvishga soladigan omillar va o’z-o’zini hurmat qilish usullari haqida umumiy fikr 
va takliflar berilgan. Наr tomonlama yetuk, barkamol shaxsni tarbiyalash hozirgi kun 
ta’lim tizimi oldidagi dolzarb vazifalardan biridir. Shu boisdan bolalarning psixologik 
hamda  fiziologik  holatiga  har  vaqt  e’tiborli  bo’lish  tarbiyachilar,  pedagoglar, 
psixologlar va ota-onalar uchun muhim ahamiyatga ega.   

229-238 28 9

DIFFERNCES BETWEEN ULTRASONOGRAPHY AND OTHER RADIOLOGICAL INSTRUMENTS

Fayzullayeva M.B, Sayfiddin Hoji Qadriddin

 
Summary: 
Annotation.  Recent  guidelines  recommend  the  prioritized  use  of 
ultrasonography as the main imaging method for women under the age of 45, with 
mammography being considered when additional imaging is deemed necessary.  

239-247 21 4

ЗНАЧЕНИЕ ТОМОСИНТЕЗА ПРИ ОПУХОЛЯХ МОЛОЧНОЙ ЖЕЛЕЗЫ

Fayzullayeva M.B

 
АННОТАЦИЯ 
Среди  онкологических  заболеваниях  рак  молочной  железы  (РМЖ)  у 
женщин  занимает  лидирующие    место  во  всем  мире.  Имеются    успехи  в  его 
лечении,  но  ранняя  диагностика  РМЖ  ограничена  возможностями 
рентгеновской маммографии также  с помощью УЗИ и  поэтому часто требует 
дополнительные методы исследования молочных желез. 

248-254 25 11

AYOLLARDA KO’KRAK BEZI KASALLIKLARINI O’RGANISHDA ULTRATOVUSH TEKSHIRUVINING AHAMIYATI

Fayzullayeva M.B,

Annotatsiya:40  yoshgacha  bo’lgan  ayollarda  sut  bezi  saratonini  tekshirish 
ultratovush tekshiruvi orqali amalga oshirilishiga sabab ularning sut bezi to’qimalari 
zich  tuzilganidir.  Agar  qo’shimcha  tekshiruv  talab  qilinsa  mammografiyadan 
foydalaniladi. Ultratovushning mammografiyadan ustunligi 30-40 yoshgacha bo’lgan 
ayollarda aniqlash imkonining yuqoriligidir.  

255-260 20 16

ABDULLA AVLONIYNING BADIIY ADABIYOTDAGI IJOD YO‘LI

Adxamova Oltinoy Rafiqjon qizi

Annotatsiya: Mazkur   maqolada Turkiston   o'lkasida   jadidchilik   harakati   
namoyondalari   tomonidan yangi    usul    maktablarining    ochilishi,    hamda,    
yangicha    tipdagi darsliklarining    yaratilishiyangi    davr didaktikasining  paydo  
bo'lishiga  zamin  yaratdi.    Shunday    matonat    va    sabot    bilan    xalqning    johillik  
balosidan   chiqishi      va      savodli,   ilmli   bo'lishiga   jonbozlik   ko'rsatgan  pedagog  
Abdulla  Avloniy  bo'lib,  u yaratgan  darsliklarning    jamoatchilikka    taqdim  etilishi  
va  didaktikasini  o'rganish  borasidagi  tahlillar  haqida  so'z  boradi.  

261-264 21 10

O’QUVCHILARNI KASB TANLASHIGA KO’MAKLASHISH VA KASB- HUNARGA YO’NALTIRISH ISHLARINI SAMARALI TASHKIL ETISH.

Razzakova Nargiza Farxodovna, Jumaniyazova Zilola Arslonbekovna

Anotatsiya:  Maktab  o’quvchilarini  kasb-hunarga  yo’naltirishda  samarador 
usullarni qo’llashda, natijaviylikka erishishda, to’g’ri kasb tanlashga ko’maklashishda  
loyihaviy ishdan foydalanish.. 

265-267 32 21

THE ROLE OF ESP IN INTERNATIONAL BUSINESS AND NEGOTIATIONS THE CONTRIBUTION OF PRIVATE UNIVERSITIES

Barotov Nurjaxon, Maftuna Nurova

Annotation:  In  today's  world,  speaking  English  fluently  is  essential  for 
conducting business with people from various countries. English for Specific Purposes 
(ESP)  teaches  businesspeople  how  to  speak  the  appropriate  English  for  their  jobs. 
Private  universities  play  an  essential  role  in  teaching  business  people  this  style  of 
English. They provide specialized classes that educate the language abilities required 
for business. These private institutions provide students with the tools they need to 
converse effectively with people from various countries. This is beneficial for firms 
looking  to  acquire  and  sell  goods,  as  well  as  collaborate  with  enterprises  in  other 
countries. When business professionals speak English fluently, it benefits the country's 
economy, trade, and international relations. Private universities promote international 
business by offering appropriate skills.                     

268-272 34 8

DAVLAT MAQSADLI JAMG‘ARMALARI VA ULARNING SAMARALI SHAKLLANISHI

Eshdavlatov Humoyun Nusratulla o‘g‘li

Annotatsiya. Mazkur maqolada davlat maqsadli jamg‘armalarining mohiyati, 
ularning  iqtisodiy  taraqqiyotdagi  o‘rni  va  ahamiyati  yoritilgan.  Jumladan, 
jamg‘armalarning  shakllanish  manbalari,  ularni  boshqarish  mexanizmlari  hamda 
samaradorligini  oshirish  yo‘llari  tahlil  qilingan.  Muallif  davlat  byudjeti  tizimida 
jamg‘armalarning  tutgan  o‘rni,  ularni  shakllantirishda  iqtisodiy  va  moliyaviy 
omillarning ta’sirini o‘rganadi. Shuningdek, rivojlangan mamlakatlar tajribasi asosida 
O‘zbekistonda  mavjud  davlat  maqsadli  jamg‘armalarini  takomillashtirish  bo‘yicha 
tavsiyalar  beriladi.  Maqola  iqtisodchilar,  moliyachilar  va  davlat  moliyasi  sohasida 
tadqiqot olib borayotgan olimlar uchun foydali bo‘lishi mumkin. 

273-276 25 6

LEXIKOLOGIE UND ENTLEHNUNGEN IN MODERNEN SPRACHEN

Тоштемирова Камола Вахобжон кизи

Abstract: Die Globalisierung hat zu einer aktiven Entlehnung von Wörtern und 
Ausdrücken  zwischen  Sprachen  geführt.  Der  Artikel  untersucht  die  lexikalischen 
Veränderungen, die als Ergebnis dieses Prozesses auftreten, sowie die kulturellen und 
sozialen  Faktoren,  die  zu  Entlehnungen  beitragen.  Dabei  werden  Beispiele  für 
Entlehnungen  aus  dem  Englischen  in  andere  Sprachen  und  deren  Anpassung  an 
phonetische und grammatische Systeme betrachtet. Auch die Folgen von Entlehnungen 
für die sprachliche Identität und das kulturelle Erbe werden diskutiert. 

119-125 20 9

TA’LIM MUASSASALARIDA MA’NAVIY-MA'RIFIY ISHLAR SAMARADORLIGINI OSHIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR

Eshniyazov Soatmurod Xurramovich, Islomjon Tolipov G‘ofurjon o‘g‘li

 
Annotatsiya: Ushbu maqolada ma’naviy-ma’rifiy ishlarni tashkil etish va unda 
inson qadri masalalari bо‘yicha fikr va mulohazalar yuritilgan. O‘zbekistonda amalga 
oshirilayotgan  ma’naviy-ma’rifiy  ishlar  sohasidagi  yutuq,  kamchilik,  muammo  va 
ularning  yechimlari,  tashkil  etilayotgan  tadbirlarda  insonlarni  qadrlash,  ularga 
g‘amxо‘rlik qilish tadbirlarni tashkil etishda tarbiyaviy jarayonlar haqida ma’lumotlar 
berilgan. 

283-286 24 15

VOYAGA YETMAGAN YOSHLARGA NISBATAN ZO'RAVONLIK HOLATLARINI OLDINI OLISHNING DOLZARB MASALALARI

Nasiba Mamatqulova Abduqahhorovna

Аnnоtаtsiyа:Mаzkur  mаqоlаdа  vоyаgа  yetmаgаnlаrgа  nisbаtаn  sоdir 
etilаdigаn  tаzyiq  vа  zо'rаvоnlikni  оldini  оlish  bоrаsidа  tаshkilоtlаr  bilаn 
hаmkоrlikni tаkоmillаshtirishning аhаmiyаti vа usullаri tаhlil qilinаdi. Mаqоlаdа, 
huquqni muhоfаzа qilish, ijtimоiy xizmаtlаr, tа'lim muаssаsаlаri, sоg'liqni sаqlаsh 
vа  nоhukumаt  tаshkilоtlаri  о'rtаsidаgi  hаmkоrlikning  sаmаrаli  mоdelini 
yаrаtishning  zаrurligi  tа'kidlаnаdi.  Mаqоlа  bu  sоhаdа  аmаlgа  оshirilishi  lоzim 
bо'lgаn tаkliflаr vа tаvsiyаlаrni ishlаb chiqаdi.  

287-291 25 9

OʻQUVCHILARDAGI DEPRESSIV HOLATLAR VA ULARNING PSIXOKORREKSIYASI

Jumayeva Margʻuba Tolibovna

ANNOTATSIYA 
Maqolada  oʻquvchilarda  kechadigan  depressiya  va  uning  kelib  chiqish 
sabablari, depressiya belgilari yoritilgan. Bolalarni ruhiy tushkunlikdan olib chiqish 
choralari haqida tavsiya va maslahatlar berilgan. Shu boisdan ushbu kichik tadqiqot 
amaliy  va  umumiy  psixologiya  tizimida  faoliyat  ko’rsatayotgan  mutaxassislar  va 
pedagogikapsixologiya fakultetida tahsil olayotgan talabalar, tarbiyachilar va ota-
onalar uchun muhim ahamiyatga ega.  

292-298 35 16

KICHIK DAVLATLATLARNING GLOBAL TASHQI SIYOSAT OLIB BORISHIGA DOIR NAZARIYALAR TAHLILI (BAHRAYN, SINGAPUR,QUVAYT, QATAR)

Oyatillo Toshtemirov

 
ANNOTATSIYA 
Ushbu maqolada kichik davlatlarning global tashqi siyosat olib borishiga doir 
nazariyalar tahlil qilingan. Bahrayn, Singapur, Quvayt va Qatar davlatlari misolida har 
bir davlatning tashqi siyosatga yondashuvi, ushbu siyosatning xalqaro munosabatlarda 
tutgan  o‘rni  va  strategiyalari  ko‘rib  chiqiladi.  Maqolada  realistik,  liberal  va 
institutsional  nazariyalar  asosida  tahlil  olib  borilib,  ushbu  davlatlarning  global 
maydonda qanday muvaffaqiyatlarga erishgani haqida misollar keltiriladi. 

299-301 24 10

SHARQ ALLOMALARI PEDAGOGIK TA’LIMOTI ASOSIDA YOSH AVLOD KAMOLOTIDA SHAKLLANADIGAN SIFATLAR

Nuriddinov Azizbek

Annotatsiya: Mazkur maqolada shaxs kamolatida allomalr o‘gitlari, ular tutgan 
ilmiy-ijodiy ta'limotlar haqida so‘z yuritilgan. Sharq allomalarining tarbiyaning inson 
qalbida  muhim  ahamiyat  kasb  etishi  borasida  yaratgan  ilmiy  asarlari  tahlili  bayon 
etilgan. 

302-305 18 9

BOLALARDAGI STRESS HOLATINI YENGISHDA PSIXOLOGIK XIZMATNING AHAMIYATI

G’ofurova Yoqutxon Tashpo’latovna, Sharobitdinova Dinora Obidinjon qizi

Annotatsiya: Ushbu maqola bolalardagi stress holatining dolzarbligi, sabablari, 
oqibatlari  va  uni  yengishda  psixologik  xizmatning  o‘rni  masalalarini  o‘rganishga 
bag‘ishlangan. Maqolada o‘zbekistonlik olimlarning tadqiqotlari, statistik ma’lumotlar 
hamda bolalar psixologiyasiga oid adabiyotlar tahlil qilingan. Shuningdek, bolalarga 
psixologik  yordam  ko‘rsatishning  samarali  usullari  va  uslublari,  xususan,  o‘zbek 
madaniyatiga moslashtirilgan yondashuvlar ko‘rib chiqilgan. 

306-308 24 10

IMOM AL-BUXORIY ILMIY-IJODIY VA IBRATLI HAYOT YO’LI O’QUVCHILARDA IXLOS, IYMON XISLATLARINI TARKIB TOPTIRISHIDAGI ASOSIY JIHATI

Razzaqov Bilimjon Begijon o‘g‘li

 
Annatatsiya.  Ushbu  maqolada  Imom  Ismoil  al-Buxoriyning  hadis  nilmiga 
qo’shgan  hissasi,  dunyo  tamaddunida  tutgan  o’rni  va  uni  maktab  o’quvchilari 
tarbiyasidagi ahamiyati haqida so’z boradi. 

309-311 22 10

DUNYODA TURIZM RIVOJLANISHINING EKOLOGIYAGA TA'SIRI

G'ayratova Nilufar Ulug'bek qizi

Annotatsiya:  Turizm,  bugungi  kunda  global  iqtisodiyotning  eng  muhim 
sohalaridan biri hisoblanadi. Har yili millionlab odamlar turli mamlakatlarga sayohat 
qilib, yangi joylarni kashf etish, madaniyatlarni o'rganish va dam olish uchun vaqt 
o'tkazadilar.  Biroq,  turizmning  bu  rivojlanishi  ekologik  muammolarni  keltirib 
chiqarishi mumkin. Ushbu maqolada turizm rivojlanishining ekologiyaga ta'siri, uning 
ijobiy  va  salbiy  jihatlari,  shuningdek,  barqaror  turizmning  ahamiyati  haqida 
ma'lumotlar berilgan. 

19-22 27 6

VIDEOREGISTRATORLAR YORDAMIDA YO‘L TRANSPORT HODISALARINI TADQIQ QILISH

Qirg’izboyev Maruf Odiljon o‘g‘li, Odiljonov Azizbek Nodirbek o‘g‘li

 
Annotatsiya:  Bugungi  kunda  yo‘l  transport  hodisalarining  sodir  etilishini 
aniqlash,    ularni  kamaytirish  va  sabablarini  aniqlashda  zamonaviy  texnologiyalar, 
xususan, videoregistratorlar muhim rol o‘ynamoqda. Yo‘l transport hodisalari (YTH) 
bilan  bog‘liq  statistikalar  har  yili  bir  necha  minglab  insonlarning  jarohatlanishi  va 
o‘limiga olib keladi. YTHni tahlil qilish va oldini olishning eng samarali yo‘llaridan 
biri  videoregistratorlardan  foydalanishdir.  Videoregistratorlar  nafaqat  harakat 
jarayonlarini  yozib  olish,  balki  hodisalarning  sabablari,  shart-sharoitlar  va 
haydovchilarning  xatti-harakatlarini  aniqlashda  ham  foydalidir.Videoregstratordan 
foydalangan  holda  yo‘llarda  transport  harakati  xavfsizligini  oshirishga  doir  ilmiy 
ishlanmalar olib borilishi mumkin. 

205-209 24 13

OʻQUVCHILARDA INTERNET VA ONLAYN O‘YINLARGA TOBELIKNI OLDINI OLISHNING DOLZARB MASALALARI

Shamsiyeva Maxfuza Anvarovna

ANNOTATSIYA 
          Maqolada bugungi kunda virtual olam ta’sirini kuchayishi, shaxsdagi internet va 
kompyuter o‘yinlariga tobelikning ijtimoiy-psixologik  xususiyatlari  fikr yuritiladi.  

210-214 24 10

OʻSMIR YOSHDAGI OʻQUVCHILARDA AGRESSIV XULQ-ATVOR SHAKLLANISHIGA SABAB BOʻLUVCHI OMILLAR

Davronova Sabohat Isoqulovna, Jumayeva Dilorom Baxtiyor qizi

Annotatsiya: O`smirlik davri oziga xos murakkab davr bo`lib, aksar bu yosh 
vakillarida agressiv xulq-atvor kuzatilishi tabiiy holatga aylangan.Maqola agressiya 
kishilar o‘rtasidagi kelishmovchilik oqibatida kelib chiqadigan har qanday xulq-atvor 
modellaridan  biri  bo`lib,  shaxslararo  munosabatda  yaqqol  namoyon  bo‘ladi. 
Agressiyaning  maqsadi  xususan  jabrlanuvchiga  azob  yetkazish  hamda  agressiyani 
boshqa maqsadlarga erishish vositasi sifatida qo‘llash hisoblanadi. Maqolada o‘smirlik 
davridaagressiv xulq ko‘rinishlarining tasnifi, korreksion imkoniyatlari yoritilgan.        

215-219 26 11

AKADEMIK LITSEYLARDA “AXBOROT TEXNOLOGIYALARI” FANINI O‘QITISHNI INTEGRATSION YONDOSHUV ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH.

Mamadaliyeva Muhayyo Komiljonovna

Annotatsiya:  Ushbu  maqola  akademik  litseylarda  “Axborot  texnologiyalari” 
(AT)  fanini  o‘qitishda  integratsion  yondashuvning  ilmiy-pedagogik  asoslarini 
o‘rganish  va  uni  takomillashtirishga  qaratilgan  imkoniyatlarni  tahlil  qilishga 
bag‘ishlangan. Tadqiqotda AT fanini fizika, matematika, iqtisodiyot va boshqa fanlar 
bilan bog‘lash orqali o‘quv jarayonining samaradorligini oshirish, o‘quvchilarning 
kognitiv  kompetensiyalari  va  ijodiy  salohiyatini  rivojlantirish  masalalari  ko‘rib 
chiqiladi. Integratsiyaning modulli, loyihaviy, kontekstual va simulyatsion shakllari 
tahlil qilinib, ularning AT o‘qitishdagi samarasi eksperimental ma’lumotlar asosida 
baholanadi.  Olingan  natijalar  integratsion  yondashuvning  zamonaviy  ta’lim 
talablariga  mosligini  va  akademik  litseylarda  AT  fanining  o‘quv  dasturini 
optimallashtirishda muhim ahamiyatga ega ekanligini tasdiqlaydi. Maqolada ushbu 
yondashuvni joriy etish bo‘yicha amaliy takliflar keltiriladi. 

220-222 22 12

ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ХАРАКТЕРИСТИКИ МУЖЧИН, ПРОЯВЛЯЮЩИХ СКЛОННОСТЬ К ДОМАШНЕМУ НАСИЛИЮ.

Ф.Нишанова

Аннотация:  В данной  статье  анализируются  основные индивидуальные 
психологические  особенности  мужчин  -  абьюзеров,  включая  особенности 
характера,  нарушение  эмоционального  контроля,  сниженная  способность  к 
сочувствию и влияние психопатологических факторов. 

223-225 28 15

TA'LIMDA SUN'IY INTELLEKTNING O'RNI

Sharipova Nodira Abdulboqiyevna

Annotatsiya. Bugungi kunda ta'lim sohasida sun'iy intellekt  intensiv tarzda o'z 
o'rniga  ega  bo'lib  bormoqda.  Sun'iy  intellekt  ma'lumotlarni  o'rganish,  tahlil  qilish, 
o'zgartirish va tasavvur qilish qobiliyatiga ega bo'lgan axborot tizimlarini yaratishda 
muhim ahamiyat kasb etadi. Bu tizimlar, o'rganish jarayonida ma'lumotlarni tan olish, 
aniq maqsadlar uchun ma'lumotlarni qidirish, ma'lumotlarni tahlil qilish, va natijalarni 
ko'rsatish  kabi  vazifalarni  bajarish  imkonini  beradi.  Ayni  shu  jihatdan  maqolada 
ta'limda  sun'iy  intellektdan  foydalanishning  samaralari  va  uning  o'rni  xususida  fikr 
yuritiladi.  

226-228 28 10

IJTIMOIY TARMOQ BRAUZERLARI

Alimova Nozima Raximjonovna

Annotatsiya.  Brauzer internetga kirish uchun ishlatiladigan dastur bo'lib, web-
saytlarga  kirish  va  ular  ichida  maqolalar  o'qish,  multimedia  ko'rish,  bir  saytdan 
boshqasiga bog'lanish, chop etish, elektron habarlarni yuborish va qabul qilish singari 
amallarni  bajarish  imkonini  yaratadi.  Ayni  shu  jihatdan  ushbu  maqolada  ijtimoiy 
tarmoqdagi brauzerlar va ularning xususiyatlari haqida fikr yuritiladi.  

8-11 27 8

MAVZU: TRANSPORT TRASSALOGIYASI EKSPERTIZASINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

XUSANOV ANVAR DJUMABAYEVICH, BAXSHILLOYEV SHOXRUX SHERALI O‘G‘LI

ANNOTATSIYA:  Mazkur  ilmiy  maqolada  transport  trasaologiyasi 
ekspertizasining o‘ziga xos xususiyatlari batafsil tahlil etilgan. Transport tizimlarining 
samarali rivojlanishi va ularning optimallashtirilishi jamiyatning iqtisodiy va ijtimoiy 
taraqqiyotida  katta  ahamiyatga  ega  bo‘lib,  bu  jarayonda  transport  trasaologiyasi 
ekspertizasi  muhim  rol  o‘ynaydi.  Maqolada  ekspertizaning  ilmiy-texnik  asoslari, 
transport  tarmoqlarining  boshqarilishi  va  optimallashtirilishi,  iqtisodiy  va  ekologik 
omillarni  hisobga  olish,  xavfsizlikni  ta’minlash,  innovatsion  texnologiyalarning 
qo‘llanilishi,  tizimlarning  barqarorligini  ta’minlash  kabi  asosiy  jihatlar  yoritilgan. 
Shuningdek, transport tarmog‘ining integratsiyasiga oid masalalar va hukumat hamda 
xususiy sektorlar uchun maslahat xizmatlari ko‘rsatilishining ahamiyati haqida fikrlar 
bildirilgan. Ushbu maqola transport trasaologiyasi ekspertizasining nazariy va amaliy 
jihatlarini  o‘rganishga  qaratilgan  bo‘lib,  transport  tizimlarining  samarali 
boshqarilishini ta’minlashga qaratilgan muhim takliflar va yechimlarni ilgari suradi. 

12-18 27 11

“HODISA JOYINI KO‘ZDAN KECHIRISHDA ZAMONAVIY TEXNIK VOSITALARIDAN FOYDALANISH”

Axmadov Shaxruh Shuhratovich, Eshonqulov Sarvarbek Tursunboy o‘g’li

Annotatsiya: Ushbu maqola hodisa joyini ko‘zdan kechirishda  foydalanilib 
kelinayotgan  zamonaviy  texnik  vositalarni  ahamiyati,  imkoniyatlari,  vazifalarini 
o‘rganadi.  Hodisa  joyini  ko‘zdan  kechirishda  bir  nechta  afzallik  va  bir  qancha 
imkoniyatlarni taqdim etayotgan texnikalarni hodisa joyini ko‘zdan kechirishdagi o‘rni 
va ularning turlari haqida to‘liq bayon etiladi. 

199-204 27 8

GANDBOL SPORT MASHG’ULOTLARINI TASHKIL ETISH VA ZAMONAVIY PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARDAN SAMARALI FOYDALANISH

O'zganboyev Rasuljon Raimdjonivich

Annotatsiya:  Maqolada  muallif  tomonidan  gandbol  sport  mashg’ulotlarini 
tashkil etish va zamonaviy pedagogik texnologiyalardan samarali foydalanish haqida 
ma’lumotlar keltirilgan.  

23-26 25 6

MAVZU: JINOYATLARNI TERGOV QILISHDA OZIQ-OVQAT EKSPERTIZASINING ROLI

XUDAYBERDIYEV SHAROFJON ABDUAZIZOVICH, HAMROYEV HUSNIDDIN ZAYNITDIN O‘G‘LI

 
ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada jinoyatlarni tergov qilishda oziq-ovqat 
mahsulotlari  ekspertizasining  rolini  o‘rganish  hamda  ushbu  tizimni  yanada 
takomillashtirishni  muhokama  qilishga  bag‘ishlangan.  Jinoyatlarni  tergov  qilishda 
oziq-ovqat mahsulotlari ekspertizasi mavjud  mexanizmini yanada optimallashtirish 
bo‘yicha qisqacha ma’lumotlar berilgan.  

27-29 31 6

FIZIK-KIMYOVIY EKSPERTIZASINING AHAMIYATI

QIRG’IZBOYEV MARUF ODILJON O‘G‘LI, XURSANDOV SARDOR KOMILJON O‘G’LI

Annotatsiya: Jinoyatlarni aniqlash va tergov qilish jarayonida huquq-tartibot 
organlari  va  sud  ekspertlarining  roli  katta  ahamiyatga  ega.  Bu  jarayonlarning 
samaradorligi ko'pincha ilmiy tadqiqotlar va ekspertizalarga bog'liq bo'lib, ulardan biri 
— fizik-kimyoviy ekspertizadir. Fizik-kimyoviy ekspertiza jinoyatlarni aniqlashda va 
dalillarni tekshirishda muhim ilmiy asoslarni taqdim etadi. Maqsad — jinoyat joyidagi 
yoki jinoyat bilan bog'liq materiallarni tahlil qilib, jinoyatning xususiyatlarini aniqlash 
va huquqiy xulosalar chiqarishdir. 

30-35 28 16

КУРИЛИШ ТЕХНИК ЭКСПЕРТИЗА: ТУРАР ВА НОТУРАР ЖОЙЛАРНИ БАҲОЛАШ МАСАЛАЛАРИ.

ЗУЛФУҚОРОВ АБДУВАХОБ АБДУМАЛИК ЎҒЛИ, УСАНОВ ШАРОФИДДИН БЕКЗОД ЎҒЛИ

Аннотация:  Ушбу  мақола  қурилиш  техник  экспертизасининг  турар  ва 
нотурар  жойларни  баҳолашга  оид  масалаларни  ўрганишга  бағишланган. 
Мақолада  бино  ва  иншоотларнинг  техник  ҳолатини  баҳолаш,  уларнинг 
эксплуатацияга  мослиги,  қайта  қуриш  ёки  таъмирлаш  зарурияти,  шунингдек, 
инженерлик  коммуникацияларини  текшириш  каби  муҳим  жиҳатлар  муҳокама 
қилинган. Турар жойлар (аҳоли учун яратилаётган яшаш жойлари) ва нотурар 
жойлар (ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатиш объектлари) ўртасидаги фарқлар ва 
уларнинг техник текширишдаги ўрни тушунтирилган. Маълум бўлишича, бино 
ва  иншоотларнинг  ҳолатини  аниқлаш,  уларнинг  ишлаб  чиқариш  ва 
эксплуатацияга  мослигини  текшириш,  аҳоли  хавфсизлигини  таъминлашда 
муҳим  аҳамиятга  эга.  Мақола  қурилиш  соҳасидаги  муаммоларни  ечиш  ва 
ижтимоий-иқтисодий  ривожланишга  ҳисса  қўшиш  учун  техник  экспертизани 
сифатли амалга ошириш муҳим эканлигини кўрсатади. 

36-40 126 16

YO‘L TRANSPORT HODISASI EKSPERTIZASINING O‘ZIGA XOSLIGI

Zulfiqorov Abduvahob Abdumalikovich, Abdusalamov Salohiddin To‘lqin o‘g‘li

Annotatsiya:  Yo‘l  transport  hodisasi  ekspertizasi  ayni  paytda  eng  dolzarb 
ekspertiza turi hisoblanib, huquqshunoslik sohasida avtohalokatda qoidabuzarlikni va 
aybni  aniqlashda,  transport  holati  nosozligini  va  xavfsizlik  meyorlariga  amal 
qilinganlik darajasini oydinlashtirishga qaratilgan ekspertiza turi. 

41-46 24 6

FONOSKOPIK EKSPERTIZANING BUGUNGI KUNDAGI IMKONIYATLARI VA AHAMIYATI

Qirg‘izboyev Maruf Odiljon o’g’li, Mirzayev Mirzohid Murod o`g`li

ANNOTATSIYA:  Maqolada    fonoskopik  ekspertizasninig  bugungi  kundagi 
imkoniyatlari  va  hamiyati,    bugungi  kundagi  o’rni  vazifalari  va  tasnifi,  uning 
ekspertizadagi  o`rni  haqida  so`z  yuritilgan.  Bundan  tashqari  ushbu  maqolada 
fonoskopik ekspertizasi obyektlari o’tkazilish tartibi yoritilgan. 

47-53 25 14

DNK EKSPERTIZASI OTKAZISHDA BIOLOGIK IZLARINING AHAMIYATI

Haydarov Ilhom, Oribjonov Saidbek Obro’yjon o’g’li

Annotatsiya 
  DNK ekspetizasi jinoyatlarni ochish va ularni tergov qilishda muhim rol o’ynaydi. 
Bu  sohada  dnk  ekspetizasi,  ya'ni  identifikatsiya  va  individualizatsiya  uchun 
ishlatiladigan biologik belgilar, juda muhim ahamiyatga ega. biologik izlarining dnk 
ekspertizadagi roli, ayniqsa, aybdor shaxsni aniqlashda, jinoyatga aloqador shaxslarni 
tasvirlashda va tasodifiy yoki maqsadli huquqbuzarliklarni o‘rganishda katta ahamiyat 
kasb etadi. biologik izlari odatda eng aniq va o‘ziga xos biologik belgilardan biri bo‘lib, 
bu ekspertiza turining jinoyatlarni tergov qilishda qo‘llanilishi juda samarali va aniq 
natijalarga  olib  keladi.  Dnk  yekspertizasining  o‘ziga  xos  xususiyatlaridan  biri 
shundaki, har bir insonning bilogik belgilari boshqa shaxslarning bialogik belgilaridan 
sezilarli darajada farq qiladi. Shuning uchun biologik izlar jinoyat joylarida qoldirilgan 
izlar sifatida, har bir insonni ajratishga yordam beradigan juda aniq bir vosita sifatida 
ishlatiladi. Dnk ekspertizasi o‘tkazish, asosan, jinoyatchilikni identifikatsiyalashda va 
jinoyatchining ishtirokini tasdiqlashda samarali hisoblanadi. Jinoyat joyidan topilgan 
boshqa biologik izlar (masalan, qon yoki soch izlari) ekspertizada ishlatiladi. Ular, 
masalan,  huquq-tartibot  organlari  tomonidan  tergov  olib  borilayotgan  jinoyatning 
o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlashga yordam beradi. Biologik izlari bilan bog‘liq dnk 
ekspertizalar,    jinoyatni  sodir  etish  vaqtida  shaxsning  holatini  yoki  maqsadlarini 
aniqlashga yordam berishi mumkin.  

54-56 24 15

BUXGALTERLIK EKSPERTIZASINING TADQIQOTIDA HAL ETILADIGAN MASALALARNING AHAMIYATI

Haydarov Ilhom Yusupovich, Umarov Jo‘rabek Shavkatjon o‘g‘li

Annotatsiya: Sud-buxgalteriya ekspertizasi iqtisodiy ekspertizaning eng keng 
tarqalgan  turlaridan  biri  bo‘lib,  u  korxona  (tashkilot),  xo‘jaliklarning  buxgalteriya 
hujjatlaridagi hisob-kitob jarayonlarini (operatsiyalarini) tahlil qilinishi, davlat, jamoa 
mulki  talon-taroj  qilinganlik  va  boshqa  xo‘jalik,  mansab  jinoyatlarini  ochish  kabi 
holatlarga ehtiyoj tug‘ilganda o‘tkaziladi. 

160-166 33 12

JAMIYATDA TARBIYANING OʻRNI VA AHAMIYATI

Ibragimova Dilafruz Ibragimovna, Hasanova Nargiza Abdurazaqovna, Ergasheva Nigora O‘ktamovna

ANNOTATSIYA 
Ushbu maqola oilada va jamiyatda shaxslarning xatti-harakatlari, munosabatlari 
va  e’tiqodlarini  shakllantirishda  tarbiyaning  rolini  o‘rganadi.  Maqolada  bolani 
tarbiyalashga yordam beradigan turli xil omillar, masalan, tarbiya uslublari, madaniy 
qadriyatlar  va  ijtimoiy-iqtisodiy  holat  muhokama  qilinadi.  Shuningdek,  u 
sotsializatsiya  jarayonining  shaxsning  shaxsiyati,  axloqiy  qadriyatlari  va  ijtimoiy 
ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi ahamiyatini ta’kidlaydi. Maqola sog‘lom va ijobiy 
tarbiyaning  jamiyatga  ijobiy  hissa  qo‘sha  oladigan  barkamol  shaxslarni  yaratishda 
ahamiyatini ta’kidlash bilan yakunlanadi.  

126-129 22 15

ЁШ ФУТБОЛЧИЛАРНИ ТАЙЁРЛАШ ВА РИВОЖЛАНТИРИШДА ЗАМОНАВИЙ ЁНДАШУВЛАР

Миржамолов Сирожиддин Хайриддинович

Аннотация: Мақолада ёш футболчиларни тайёрлаш ва ривожлантиришда 
замонавий ёндашувлар таҳлил қилинган. Ёш спортчиларнинг жисмоний, техник, 
тактик  ва  психологик  ривожланиши,  шунингдек,  уларнинг  соғлом  турмуш 
тарзига эътибор қаратиш муҳимлиги таъкидланган. Жаҳон тажрибаси асосида 
Германия,  Испания,  Франция  каби  мамлакатлардаги  футбол  академиялари 
тажрибаси  ўрганилган.  Ўзбекистонда  ёш  футболчиларни  тайёрлашда  давлат 
дастурлари, мураббийлар малакаси ва замонавий инфратузилманинг аҳамияти 
кўрсатиб ўтилган. Ушбу жараёнда ота-оналар ва мураббийларнинг ўрни, тўғри 
овқатланиш, психологик тайёргарлик ва инновацион машғулот методларининг 
аҳамияти таъкидланган.  

130-136 25 8

РОЛЬ ФИЗИЧЕСКОЙ ПОДГОТОВКИ В ПРОФИЛАКТИКЕ ПРОФЕССИОНАЛЬНЫХ ЗАБОЛЕВАНИЙ У СОТРУДНИКОВ ОРГАНОВ ВНУТРЕННИХ ДЕЛ

Миржамолов Сирожиддин Хайриддинович

Аннотация:  В  статье  рассматривается  значение  физической  подготовки 
для  профилактики  профессиональных  заболеваний  у  сотрудников  органов 
внутренних дел. Анализируются основные факторы, способствующие развитию 
заболеваний, а также влияние регулярной физической активности на здоровье и 
работоспособность  сотрудников.  Предлагаются  рекомендации  по  внедрению 
систематической  физической  подготовки  в  профессиональную  практику  ОВД 
для повышения качества жизни и эффективности работы.  

137-140 27 7

ВЛИЯНИЕ БОЕВЫХ ИСКУССТВ НА ПРОФЕССИОНАЛЬНУЮ ПОДГОТОВКУ СОТРУДНИКОВ МИНИСТЕРСТВА ВНУТРЕННИХ ДЕЛ

Джаппаров Флюр Фатхуллаевич

Аннотация:  В  статье  рассмотрено  влияние  боевых  искусств  на 
профессиональную  подготовку  сотрудников  Министерства  внутренних  дел 
(МВД).  Подчеркивается  значимость  боевых  искусств  в  развитии  физических, 
психологических  и  этических  качеств,  необходимых  для  эффективного 
выполнения  профессиональных  обязанностей.  Анализируется  их  роль  в 
повышении  физической  выносливости,  формировании  стрессоустойчивости  и 
профессиональной  этики,  а  также  в  профилактике  профессионального 
выгорания.  Делается  вывод  о  необходимости  интеграции  боевых  искусств  в 
систему подготовки сотрудников МВД для повышения их профессионализма и 
готовности к выполнению оперативных задач.  

141-144 34 10

ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИ ХОДИМЛАРИДА ЖАСОРАТ ВА МАРДЛИК ФАЗИЛАТЛАРИНИ ШАКЛЛАНТИРИШДА ЖИСМОНИЙ ТАЙЁРГАРЛИКНИНГ АҲАМИЯТИ

Джаппаров Флюр Фатхуллаевич

Аннотация:  Мазкур  илмий  мақолада  ички  ишлар  органлари 
ходимларининг жасорат ва мардлик фазилатларини шакллантиришда жисмоний 
тайёргарликнинг аҳамияти таҳлил этилган. Ходимларнинг хизмат вазифаларини 
сифатли  бажаришида  жисмоний  тайёргарликнинг  ўрни,  унинг  жасорат  ва 
мардлик  фазилатларига  таъсири,  шунингдек,  жисмоний  тайёргарликни 
такомиллаштириш бўйича илмий-амалий тавсиялар кўриб чиқилган. Тадқиқотда 
ички  ишлар  органлари  ходимларининг  жисмоний  тайёргарлиги  даражасини 
аниқлаш  учун  анкета  сўрови,  педагогик  кузатув  ва  таҳлил  усулларидан 
фойдаланилган.  

145-148 18 11

ЖАНГОВАР ТАЙЁРГАРЛИКНИНГ НАЗАРИЙ АСОСЛАРИ ВА АМАЛИЁТДАГИ АҲАМИЯТИ

Умурзоқов Бахтиёр Боходирович

 
Аннотация:  Жанговар  тайёргарлик  курсантларнинг  фаолияти  ва 
амалиётдаги  устунликларни  мустаҳкамлаш  учун  зарур  шарт-шароитларни 
яратади.  Бу  мақолада  жанговар  тайёргарликнинг  назарий  асослари,  унинг 
курсантларнинг шахсий ва гуруҳий қобилиятларига таъсири,  шунингдек, ички 
ишлар органларидаги муҳим роли таҳлил қилинади. Жанговар тайёргарлик ҳар 
бир  курсантнинг  қувватини,  қобилиятини  ва  ахлоқий-руҳий  ҳолатини 
мустаҳкамлашга қаратилган бўлиб, у курсантларнинг фақат шахсий тажрибаси 
учун эмас, балки ташкилотнинг муваффақиятли фаолият кўрсатиши учун ҳам 
муҳимдир.  Мақолада  жанговар  тайёргарликнинг  аҳамияти,  унинг  назарий 
асослари  ва  амалиётдаги  ўрни,  шунингдек,  курсантлар  учун  зарур  бўлган 
психологиявий ва физик омиллар муҳокама қилинади. Ушбу мақола ички ишлар 
органларидаги  курсантларнинг  профессионал  тайёргарлигини  таъминлашдаги 
асосий йўналишларни кўрсатишга қаратилган. 

149-152 34 11

ЖАНГОВАР ТАЙЁРГАРЛИКНИНГ ПСИХОЛОГИЯСИ

Умурзоқов Бахтиёр Боходирович

Аннотация:  Жанговар  тайёргарликнинг  психологияси  курсантларнинг 
психологик ва эмоционал ҳолатини шакллантиришга қаратилган. Бу мақолада 
стрессга,  хавфга  ёки  янги  ҳолатларга  тез  мослашиш  қобилиятини 
шакллантириш,  шунингдек,  психологик  тайёргарликнинг  ички  ишлар 
органларидаги  роли,  айниқса,  терговчилар  ва  жиноятчилар  билан  ишлашдаги 
аҳамияти  таҳлил  қилинади.  Мақолада  психологик  тайёргарликнинг  мураккаб 
йўналишлари  ва  уларнинг  курсантлар  учун  қандай  аҳамиятга  эга  эканлиги, 
шунингдек,  ички  ишлар  органларида  самарали  ишлаш  учун  зарур  бўлган 
психологиявий  қобилиятлар,  уларнинг  фаолиятидаги  ўзгаришлар  кўриб 
чиқилади. 

153-156 38 13

ВЛИЯНИЕ УРОВНЯ ФИЗИЧЕСКОЙ ПОДГОТОВКИ НА РЕЗУЛЬТАТЫ ПРОБЫ РУФЬЕ У СОТРУДНИКОВ МВД В ВОЗРАСТЕ 30–40 ЛЕТ.

Журабоев Мирзамурод Туравой угли

Аннотация: В статье исследуется взаимосвязь между уровнем физической 
подготовки  и  результатами  пробы  Руфье  у  сотрудников  Министерства 
внутренних дел (МВД) в возрасте 30–40 лет. В исследовании приняли участие 50 
сотрудников,  разделенных  на  группы  в  зависимости  от  уровня  физической 
активности. Оценка функционального состояния сердечно-сосудистой системы 
проводилась  с  использованием  индекса  Руфье.  Полученные  результаты 
показали,  что  регулярная  физическая  подготовка  способствует  улучшению 
показателей  сердечно-сосудистой  системы,  повышая  адаптационные  и 
восстановительные  возможности  организма.  Автор  делает  акцент  на 
необходимости внедрения регулярных занятий физической культурой в систему 
профессиональной  подготовки  сотрудников  МВД  с  целью  повышения  их 
физической  работоспособности  и  профилактики  сердечно-сосудистых 
заболеваний.  

157-159 23 10

MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNI MANTIQIY FIKRLASHINI RIVOJLANTIRISHDA MONTESSORI METODIKASIDAN FOYDALANISH.

Asqarova Dilorom Qurbonovna

Annotatsiya:    Mazkur  maqolada  maktabgacha  ta’lim  tashkilotlarida  
maktabgacha  yoshdagi  bolalarni  mantiqiy  fikrlash  qobiliyatini  rivojlantirishda 
Montessori  metodikasining  o‘rni  va  ahamiyati  tahlil  qilinadi.  Montessori 
metodikasining asosiy tamoyillari, o‘quv jarayonida bolalarning mantiqiy fikrlashini 
shakllantirishda  qo‘llanilishi  va  uning  samaradorligi  to’g’risidagi  ma’lumotlar  va 
amaliy faoliyatlar yoritiladi. 

57-60 24 5

МАВЗУ: ФОТО ВА ВИДЕОЛАРНИ ҚАЙТА ТИКЛАШНИНГ ХОЗИРГИ ЗАМОНДАГИ ИМКОНИЯТЛАРИ ХАМДА УНИНГ АХАМИЯТИ.

Хайдаров Ильхом Юсупович, Дехқонов Дилмурод Дилшод ўғли

АННОТАЦИЯ:  Мақолада,  замонавий  ахборот  технологиялари  ва 
интернетнинг  ривожланиши  билан  бирга,  фото  ва  видеоларни  қайта  тиклаш 
экспертизасининг аҳамияти ва долзарблиги ўрганилади. Бугунги кунда, мазкур 
экспертиза  тури  нафақат  юридик  соҳада,  балки  журналистика,  таҳлил  ва 
хавфсизлик соҳаларида ҳам муҳим рол ўйнамоқда. Фото ва видеоматериалларни 
қайта  тиклаш,  уларнинг  чўзиш  ва  ўзгаришларга  учраганлигини  аниқлаш, 
ҳужжатларнинг аниқлигини ва ҳаққонийлигини текшириш, жиноят ишлари ва 
оммавий  ахборот  воситаларини  текширишда  муҳим  аҳамият  касб  этади. 
Мақолада бу жараённинг техник жиҳатлари, амалий аҳамияти ва келажакдаги 
тенденциялар ҳамда бу соҳадаги муаммолар муҳокама қилинган. 

167-170 22 10

YOSHLARNI KASBGA YO‘NALTIRISHNING MUHIM VAZIFALARI

Rustamova Dilnoza Xayotovna, Muhammadiyeva Gulnoza Egamnazar qizi

Annotatsiya: Mazkur maqolada о‘quvchilarini kasbga yо‘naltirishda dastlabki 
pedagogik  jarayonlar  tahlil  etilgan  bо‘lib,  bu  jarayonda  о‘qituvchining  pedagogik 
mahorati,  kasb  tanlashga  oid  bilim  va  kо‘nikmalari,  vazifalari,  shuningdek  kasb 
tanlashda  shaxs  hislatlari,  о‘quvchi  psixologiyasi,  o‘quvchilarni  kasb  tanlashga 
tayyorligini ko‘rsatuvchi mezonlar mazmuni haqida ma’lumot berilgan. 

171-175 23 10

O’QUVCHILARDA TEMPERAMENT VA XARAKTERNI SHAKLLANISH OMILLARI

Ro'ziboyeva O'g'ilxon Abduraimovna

ANNOTATSIYA 
Ushbu maqola o‘quvchilarning xarakterini shakillantirishda oila, maktabgacha 
ta‘lim  muasassalari,  kasb-hunar  maktablarining  roli  va  ahamiyati  haqida. 
Temperament turlari haqida qisqacha ma‘lumot berilgan.  

176-179 25 17

KASB-HUNARGA YO’NALTIRISHNING PSIXOLOGIK AHAMIYATI

Ostonova Nigora Yuldashovna, Jo'rayeva Bahora Nurmatovna

Annotatsiya:  Yoshlarni  kasbga  yo’naltirishning  nazariy  shart-sharoitlari, 
fanning maqsadi vazifalari va asosiy tamoyillari. Kasbga yo’naltirishni mohiyati va 
mazmuni haqidagi fikrlar yoritilgan  

180-183 25 6

VOYAGA YETMAGANLAR ORASIDA SUITSIDNI OLDINI OLISHDA SAMARALI ISHLARNI TASHKIL ETISHNING MUHIM VAZIFALARI

Xursanova Sevara To'lqin qizi

 
Annotatsiya: Maqolada xozirgi kunda dolzarb bo’layotgan yoshlar o’rtasidagi 
suitsid, ya’ni inson o’z joniga qasd qilish muammosi ko’tarilgan. Mualliflar maqolada 
ko’tarilgan muammoni turli metodlar yordamida yechimini keltirib o’tgan.  

184-191 31 21

TALABALAR ORASIDA UYQU BUZILISHINING KOGNITIV FAOLIYATGA TA’SIRI

Boymurodova N.CH, Asqarova I.B, Qosimova H.J

 
Annatatsiya. Talabalar orasida uyqu buzilishining kognitiv faoliyatga tas’irini 
o’rganish uchun statistik tahlil o'tkazildi. Uyqu shubhasiz inson tanasining to’g’ri va 
meyorida ishlashi uchun eng muhim fiziologik faoliyatlardan biridir. Uyquning yetarli 
bo’lmasligi  yurak  qon  tomir  kasalliklari,  neyrokognitiv  funksiya,  psixologik 
kasalliklar,  metobolik  anomaliyalar  va  akademik  ko’rsatkichlarga  salbiy  ta’sir 
ko’rsatadi.Kognitiv faoliyat bu- xotira, aqliy faaoliyat va boshqa kognitiv funksiyalar 
hisoblanadi. Maqolada aynan uyqu yetishmovchiligining kognitiv faoliyatga ta’sirini 
tibbiyot talabalari o’rtasida ko’rib chiqilgan.Natijalarga ko’ra uyqu buzilishi talabalar 
kognitiv faoliyatiga salbiy ta’sir ko’rsatishi aniqlangan.  

192-194 35 11

OʻSIMLIKLARNING OZUQAVIY QIYMATI HAQIDA.

Alimardonova Moʻtabar Xolmoʻminovna, Joʻrayev Sarvar Najmiddin oʻgʻli

 
Annotasiya: Ushbu maqolada oʻsimliklarning ozuqaviy qiymati, ularning inson 
salomatligi  uchun  ahamiyati,  tarkibidagi  asosiy  ozuqa  moddalari  oqsillar,  yogʻlar, 
uglevodlar, vitaminlar, minerallar va ularning biologik faolligi tahlil qilinadi. Oʻsimlik 
mahsulotlarining  turli  xil  turlari  don,  sabzavot,  meva,  yongʻoq    boʻyicha  ozuqa 
qiymatining farqlari koʻrib chiqiladi. 

195-198 26 10

SANOAT KORXONALARIDA AXBOROT TIZIMLARINING O‘RNI

Nurmatova Yorqinoy Abdulhayevna, Axmadaliyev Zoxidjon Zokirjonovich

 
Annоtasiya:  Axborot  tizimlari  uchun  mo’ljallangan  korxonaning  tezkor 
boshqaruvi  korxona  to’g’risidagi  barcha  mavjud  ma’lumotlarni  o’z  ichiga  olgan 
ma’lumotlar bazasi asosida tuziladi. Ushbu turdagi axborot tizimi biznesni boshqarish 
vositasi bo’lib odatda korxona axborot tizimi deb ataladi.