Jild 63 № 3 (2025)

Annotatsiya:  Maqolada  zamonaviy  xalq  cholg‘ulari  orkestrlarining 
shakllanishi,  rivojlanishi  va ularning  milliy  musiqa  san'atidagi  o‘rni  tahlil qilingan. 
Orkestrlarning  an'anaviy  va  zamonaviy  cholg‘u  asboblarini  uyg‘unlashtirish,  milliy 
madaniyatni saqlash va targ‘ib qilishdagi ahamiyatiga e'tibor qaratiladi. Shuningdek, 
orkestrlarning yoshlar tarbiyasidagi roli, milliy va xalqaro maydondagi faoliyati ko‘rib 
chiqilgan.  Maqola  milliy  musiqa  san'atini  rivojlantirish  va  kelajak  avlodlarga 
yetkazishda  zamonaviy  xalq  cholg‘ulari  orkestrlarining  muhim  vosita  ekanligini 
ta’kidlaydi. 

 
Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  xalq  ogʻzaki  ijodi  janrlarining  yosh  avlod 
maʼnaviyatini  yuksaltirishdagi  roli  va  ahamiyati,  ularning  tarbiyaviy-taʼsirchan 
xususiyatlari  tahlil  qilinadi.  Shuningdek,  yoshlarning  maʼnaviy  dunyoqarashini 
shakllantirishda xalq ogʻzaki ijodining imkoniyatlari haqida fikr yuritiladi. 

Аннотация:  Гиперандрогения  —  аёлларда  андроген  гормонларининг 
меъёрдан ортиқ ишлаб чиқилиши билан боғлиқ бўлган клиник-синдром бўлиб, у 
кўплаб  гинекологик  ва  эндокрин  муаммоларга  олиб  келади.  Сўнгги  йилларда 
витамин  B12  нинг  инсон  организмидаги  муҳим  вазифалари  аниқланиб,  унинг 
гормонал  ва  метаболик  жараёнларга  таъсири  ўрганилмоқда.  Мақолада 
гиперандрогениянинг патогенези, витамин B12 нинг ушбу касалликдаги роли ва 
замонавий  терапевтик  усулларни  такомиллаштириш  йўллари  таҳлил  қилинди. 
Шунингдек,  витамин  B12  қўшимча  терапия  сифатида  қўлланилиши 
имкониятлари  ва  самарадорлигига  бағишланган  сўнгги  илмий  маълумотлар 
келтирилди. 

Aннотaция. Статья посвящена исследованию интеграции возобновляемых 
источников энергии в многоэтажные жилые дома с использованием технологий 
Building  Information  Modeling  (BIM).  Рассматриваются  основные  принципы  и 
преимущества  применения  BIM  для  оптимизации  энергопотребления. 
Приведены примеры успешных проектов, а также анализируются проблемы и 
перспективы дальнейшего развития. 

Аннотация;  Послеоперационный  период  сопровождается  высоким 
риском  тромботических  и  геморрагических  осложнений,  что  требует 
своевременного  мониторинга  системы  гемостаза.  Современным  и 
информативным  методом  оценки  коагуляционного  статуса  является 
тромбодинамика  —  лабораторный  тест,  позволяющий  в  реальном  времени 
визуализировать  и  количественно  оценивать  процесс  тромбообразования.  В 
данной статье рассматриваются преимущества применения тромбодинамики в 
послеоперационном  периоде  для  раннего  выявления  гиперкоагуляции  и 
индивидуализации  антикоагулянтной  терапии.  Представлены  данные  о 
диагностической  и  прогностической  значимости  метода  у  пациентов  после 
хирургических  вмешательств  различного  профиля.  Отмечается  важность 
интеграции тромбодинамики в протоколы ведения послеоперационных больных 
с целью снижения риска тромбозов и улучшения клинических исходов. 

Annotatsiya:  Mazkur  maqolada  sichqonlarda  sirkaviy  moddalar  yordamida 
chaqirilgan  subakut  metabolik  buzilishlar  va  ularga  sutgiyohi  yog‘i  (Silybum 
marianum (L.) Gaertn) bilan tuzatish imkoniyati eksperimental jihatdan o‘rganilgan. 
Terapevtik samaradorlik qonning klinik-biokimyoviy ko‘rsatkichlari – transaminazalar 
(ALT, AST), kreatinin, umumiy oqsil, umumiy xolesterin, glyukoza va triglitseridlar 
miqdoridagi o‘zgarishlar orqali baholangan. 

Annotatsiya: Ushbu maqolada jigarning gomeostazni ta'minlashdagi markaziy 
o'rni,  uning  funktsiyalari,  shuningdek,  zararli  ichimliklar,  shu  jumladan  spirtli 
ichimliklarni  surunkali  iste'mol  qilish  oqibatida  jigarda  yuzaga  keladigan  patologik 
jarayonlar tahlil qilinadi. Jigarning turli biokimyoviy va fiziologik funksiyalari, shu 
jumladan,  metabolik  jarayonlar,  toksik  moddalarni  zararsizlantirish,  gormonlar  va 
vitaminlar almashinuvining muhim rol o'ynashi, shuningdek, uning immunologik va 
himoya  funksiyalari  ko'rib  chiqilgan.  Maqolada  sirka  kislotasining  jigar  va  boshqa 
ichki organlarga ta'siri, uning toksik shikastlanish mexanizmlari, shuningdek, toksik 
reaktsiyalar va ularning klinik ko'rinishlari  haqida  batafsil  ma'lumot  berilgan. Jigar 
kasalliklarining  psixologik  va  ijtimoiy  ta'siri,  shuningdek,  ularning  davolashda 
qo'llaniladigan  metodlar  va  usullar  ko'rib  chiqiladi.  Tadqiqot  natijalari  jigar 
patologiyalarini  va  ularning  davolash  usullarini  chuqurroq  o'rganishga  zaruratni 
ko'rsatadi. 

Annotatsiya 
Emotsional intellekt — bu shaxsning o‘z his-tuyg‘ularini anglash, boshqarish va 
boshqalar  bilan  samarali  muloqot  qilish  qobiliyatidir.  Maktab  yoshidagi 
o‘quvchilarning  emotsional  intellektini  rivojlantirish  ularning  shaxsiy,  ijtimoiy  va 
akademik  muvaffaqiyatlari  uchun  muhim  ahamiyatga  ega.  Ushbu  maqolada 
emotsional  intellektning  asosiy  psixologik  komponentlari,  uning  maktab  yoshidagi 
bolalar  hayotidagi  roli  va  rivojlantirish  usullari  tahlil  qilinadi.  Tadqiqotlarda 
emotsional intellektning o‘quvchilarning stressga chidamliligi, o‘zaro munosabatlari 
va o‘qish samaradorligiga ta’siri aniqlangan. Shuningdek, pedagoglar va psixologlar 
tomonidan  qo‘llanilayotgan  usullar  —  o‘quvchilarga  his-tuyg‘ularni  ifodalash, 
empatiya ko‘rsatish, ijtimoiy ko‘nikmalarni shakllantirish bo‘yicha mashg‘ulotlar ham 
ko‘rib chiqiladi. Maqolada emotsional intellektni oshirish bo‘yicha maktab muhitida 
amalga  oshirilishi  mumkin  bo‘lgan  amaliy  tavsiyalar  keltirilgan.  Natijalar  shuni 
ko‘rsatadiki,  emotsional  intellektni  rivojlantirish  bolalar  ruhiy  salomatligini 
mustahkamlashda,  ularning  o‘z-o‘zini  boshqarish  qobiliyatlarini  oshirishda  va 
jamiyatda ijobiy munosabatlar o‘rnatishda muhim omil hisoblanadi.  

Annotatsiya 
Mazkur  maqolada  maktab  o‘quvchilarining  o‘z-o‘zini  baholash  darajasini 
aniqlash  va  uni  rivojlantirish  yo‘llari  ilmiy-amaliy  jihatdan  yoritilgan.  Bolaning 
shaxsiy rivojlanishida o‘zini to‘g‘ri baholash ko‘nikmasi ijtimoiy moslashuvchanlik, 
motivatsiya va muvaffaqiyatga erishishning muhim omili hisoblanadi. Tadqiqotda 10–
16 yosh oralig‘idagi o‘quvchilar orasida psixologik testlar yordamida ularning o‘z-
o‘zini baholash darajalari o‘rganildi. Tahlillar natijasida o‘z-o‘zini past yoki ortiqcha 
baholash holatlari maktab muhitidagi ijtimoiy-psixologik omillar, oilaviy tarbiya va 
o‘qituvchilar  bilan  bo‘lgan  munosabatlarga  chambarchas  bog‘liq  ekani  aniqlandi. 
Muammoning  yechimi  sifatida  o‘z-o‘zini  baholashni  rivojlantiruvchi  treninglar, 
o‘yinli mashg‘ulotlar, tanqidiy fikrlashni shakllantiruvchi topshiriqlardan foydalanish 
tavsiya  etiladi.  Tadqiqotda  maktab  amaliyotida  qo‘llanishi  mumkin  bo‘lgan  amaliy 
tavsiyalar keltirilgan bo‘lib, ular o‘quvchilarning ruhiy salomatligini mustahkamlash 
va ijtimoiy moslashuv darajasini oshirishga xizmat qiladi.  

Annotatsiya 
Maqolada  boshlang‘ich  sinf  o‘quvchilarining  ijtimoiy  muhitga  moslashuvi, 
ayniqsa maktabdagi ilk bosqichlarda yuzaga keladigan psixologik holatlari, ularning 
sabablari  va  bu  jarayonni  osonlashtirish  usullari  tahlil  qilinadi.  Maktab  ostonasini 
endigina bosib o‘tgan bolalar uchun yangi muhit, yangi talablar va yangi ijtimoiy rollar 
ularga  psixologik  bosimni  keltirib  chiqarishi  mumkin.  Ijtimoiy  moslashuv  —  bu 
bolaning  yangi  jamoa  qoidalari  va  normalariga  psixologik  va  emotsional  jihatdan 
moslasha  olishi  bilan  bog‘liq  murakkab  jarayondir.  Ushbu  maqolada  aynan  shu 
jarayonning  kechish  xususiyatlari,  psixologik  omillar,  o‘qituvchi  va  ota-onalarning 
roli,  shuningdek,  ijtimoiy  moslashuvni  yengillashtiruvchi  pedagogik  usullar  tahlil 
qilinadi. Tajriba va kuzatuvlarga asoslangan holda boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida bu 
jarayon  qanday  bosqichlardan  iboratligi  va  ularning  ijtimoiy-psixologik  moslashuv 
darajasini  oshirish  yo‘llari  ko‘rsatib  berilgan.  Mazkur  maqola  psixologlar, 
boshlang‘ich  sinf  o‘qituvchilari  hamda  ota-onalar  uchun  foydali  bo‘lishi  mumkin. 
Tadqiqotlar  shuni  ko‘rsatmoqdaki,  bolaning  ijtimoiy  moslashuv  darajasi  ularning 
keyingi  o‘qish  motivatsiyasi  va  psixologik  holatiga  bevosita  ta’sir  ko‘rsatadi.  Shu 
boisdan, bu jarayonni ilmiy asosda o‘rganish va mos ravishda yondashuv ishlab chiqish 
muhim hisoblanadi. 

Аннотация: Абу Али Ибн Сино (Авиценна) — XI асрда яшаб ўтган буюк 
олими,  табиб,  файласуф  ва  энциклопедист  бўлиб,  унинг  тиббиёт  соҳасидаги 
илмий  мероси  бутун  инсоният  маданияти  учун  беқиёс  аҳамиятга  эга.  У 
томонидан яратилган “Тиб қонунлари” асари жаҳон тиббиёти тарихида алоҳида 
ўрин тутади. Мазкур мақолада Ибн Синонинг тиббиётга оид асосий ютуқлари, 
инсон физиологияси ва анатомиясига оид қарашлари, касалликларни ташхислаш 
ва  даволаш  усуллари  ҳамда  шифокор  этикасига  оид  таълимотлари  кенг 
ёритилган. 

 Abstract.  This  review  examines  psychoemotional  disorders  associated  with 
thyrotoxicosis  and  hypothyroidism,  including  anxiety,  depression,  and  cognitive 
impairments. It is noted that thyroid dysfunction has a significant impact on the central 
nervous system and may mask the somatic nature of the disease. Special attention is 
given  to  obsessive-phobic  symptoms,  asthenic  conditions,  hypothyroid 
encephalopathy,  and  evening  variability  in  psychoemotional  states. The  aim  of  the 
review is to summarize and analyze current scientific data on the relationship between 
thyroid dysfunction and psychoemotional disorders in order to raise awareness among 
physicians  of  various  specialties  about  the  importance  of  a  comprehensive, 
interdisciplinary approach to diagnosing and treating such patients. The literature used 
is primarily based on authoritative clinical guidelines, textbooks, and contemporary 
scientific publications. 

Annotatsiya: Ushbu maqolada oiladagi shaxslararo munosabatlarning ijtimoiy-
pedagogik  xususiyatlari  hamda  ota-ona  va  bola  o‘rtasidagi  psixologik  muloqotni 
tashkil etish haqida so‘z boradi. 

Annotatsiya: Ushbu maqolada oiladagi nizolarni o‘rganish va ularni ijtimoiy 
tasavvurlarni  shakllantirish  orqali  bartaraf  etishning  pedagogik-psixologik 
xususiyatlari haqida so‘z boradi. 

 Annotation: This thesis examines the key problems faced in online education 
and provides possible solutions to overcome them. In particular, factors such as limited 
access  to  technical  means  and  the  Internet,  lack  of  live  communication  between 
students  and  teachers,  difficulties  in  self-motivation,  as  well  as  concentration  and 
effective time management are considered. The study has important theoretical and 
practical significance for educational systems that are transitioning to online learning. 

Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  O‘zbekistonda  sug‘urta  bozorining  hozirgi 
holati, mavjud muammolari va rivojlanish istiqbollari tahlil qilingan. Maqolada rasmiy 
statistik ma’lumotlar hamda xalqaro tajribalar asosida tahliliy yondashuv qo‘llanilgan. 
Sug‘urta xizmatlari tarkibi, aholining ishtiroki va bozorning o‘sish sur’atlari o‘rganilib, 
sohani yanada rivojlantirish uchun amaliy takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari 
sug‘urta sektorini takomillashtirishga qaratilgan ilmiy va amaliy yondashuvlar bilan 
boyitilgan. 

Abstract. This review is an analysis of available data on pedagogical approaches 
that are effective for implementation and use in educational programs for people with 
diabetes. This topic is both interesting and relevant because, unfortunately, the number 
of  people  suffering  from  diabetes  is  growing,  and  there  are  very  few  educational 
programs for patients to improve their quality of life, and they are not as widespread 
as one would hope. Through our analysis and study of published scientific works, we 
aim to help research institutes (RIs), higher medical educational institutions (medical 
universities), and medical and preventive institutions (MPIs) to organize an educational 
and medical platform aimed at developing self-control skills in patients with diabetes 
mellitus. To study this topic, we used modern evidence-based medicine databases such 
as PubMed, ScienceDirect, BMC Nursing, and PMC. We did not limit our search to 
Russian-language sources, but also studied articles in English. As a result, we provided 
a  general  overview  for  those  who  are  not  familiar  with  such  medical  educational 
programs and several highly effective pedagogical approaches to teaching self-control 
and self-organization in diabetes schools. 

Annotatsiya:  Esda  olib  qolishning  muvaffaqiyati  ko‘p  darajada  esda  olib 
qolinayotgan materialga yoki shu material bilan aloqasi bo‘lgan faoliyatga shaxsning 
ijobiy munosabati bilan bog‘liq bo‘ladi. Bu munosabat qiziqish, diqqat-e’tibor tarzida 
namoyon  bo‘ladi.  Qiziqish  muvaffaqiyatli  esda  qoldirishning  eng  birinchi 
shartlaridandir. Bizda qiziqish tug‘dirgan narsa tezroq va mustahkamroq esda qoladi.  

Annotatsiya: Sezgilar va ularning mohiyati haqida ko’plab nazariyalar mavjud. 
Avvalo shuni  ta’kidlab o’tish  lozimki,  materialistik  psixologiya sezgilarni  materiya 
ta’sirining  natijasi  deb  qaraydilar.  Sezgilarning  haqiqiy  mezoni  esa  amaliyot 
hisoblanadi.   

Annotatsiya.  Insonning  shaxs  bo`lib  rivojlanishi,  uning  odatlari,  xulqi  qay 
darajada bo`lishi, dunyoqarashi, ongi his-tuyg`ularini shakllantirish tarbiya jarayonida 
hosil  bo`ladi.  Shaxsning  jamiyatdagi  o`rnini  topishi,  his-tuyg`u,  kechinmalarini 
yo`nalishi, o`sishi tarbiyaga bog`liq.  

Annotatsiya: Hamma yoshlar ham oʻzi qiziqqan sohasini toʻliq bilmaydi, yaʼni, 
kasblar haqida toʻliq maʼlumotga ega emas. Buning uchun oʻqituvchilar koʻmagida, 
ishini  sevuvchi  va  oʻz  ishini  ustasi  boʻlgan  xodimlar  bilan  uchrashuvlar,  “ochiq 
eshiklar kuni” kabi ochiq muloqotlarda oʻquvchi yoshlarga kerakli bilimlarni berish 
lozim. 

 
Annotatsiya: Kichik maktab yoshidagi o‘quvchilarning barcha o‘qish faoliyati 
qat'iy  ravishda  maqsadga  muvofiqlashtirilgandir.  Birinchidan,  o‘quvchilar  o‘qish, 
yozish, va hisoblash malakasini egallashlari, arifmetika, ona-tili, tarix, geografiya va 
tabiyatshunoslikdan geometriyaning elementar asoslaridan ancha katta hajmda bilimni 
orttirishlari kerak. Ikkinchidan, bolaning bilim darajasi va bilish qiziqishlari kengayadi 
hamda  rivojlanadi.  Uchinchidan bilim  jarayonlarining taraqqiyoti, aqliy  rivojlanishi 
yuzaga keladi.  

Insonning har qanday faoliyati aqliy, ijodiy va jismoniy ishlari zo‘riqishni talab 
qiladi. Shunday yo‘l bilan insonlar hayotiy vaziyatlardaoldilarida turgan vazifalarga 
uzoq vaqt ishni diqqatlarini jamlab, ularni ishonch bilan to‘liq yecha oladilar. Inson 
ishni muvffaqiyatli tugatgandan so‘ng yengillashish va bo‘shashish hissini boshdan 
kechiradi.Bu holat bo‘shashish deb ataladi. Nerv va gormonal yo‘llar orqali zo‘riqib, 
funksiyaning organik (stress) muvaffaqiyatga erishishda muhim omil hisoblanadi. U 
inson uchun zararli hisoblanmaydi, agar sarflangan energiya tezda bo‘shashish orqali 
qayta  tiklansa,tanafusslar  va  bo‘sh  vaqtdan  unumli  foydalanish  yo‘li  bilan 
bo‘shashishga erishish mumkin. Bo‘shashishga boshqa faoliyat turiga ko‘chish orqali 
ham  erishish  mumkin.  Lekin  zo‘riqish  inson  ijodiy  faoliyatini  tormozlashi,  ish 
qobiliyatini pasaytirishi,sog‘liqqa zararli ta’sir ko‘rstishi mumkin. Agar bo‘shashish 
yetarlicha  bo‘lmasa,yuqoridagi  xolatlarni  kuzatish  mumkin.  Ular  shaxsiy  hayot  va 
ishdagi nizoli vaziyatlar,shaxslararo munosabatning buzilishi, kelajakka ishonmaslik, 
xavf-  xatardan  qo‘rqish,  ishni  doimo  qisqa  muddatdatopshirish  tufayli  o‘z  vaqtida 
ulgura olmaslikdan qo‘rqish va boshqalarni kiritish mumkin.Shu bilan birga jamoadag 
ino  sog‘lom  psixologik  iqlim,  shaxs  xarakterining  bo‘shligi,  qo‘rqish, 
muvaffaqiyatsizliklar,  o‘z  imkoniyatlarini  yuqori  baholsh,  boshqa  kishilar  bilan 
munosabat  aloqalarning  yetishmas-ligi,  ijtimoiy  ajralib  qolish  ham  uzoq  zo‘riqish 
xolatiga olib kelishi mumkin. Barcha stress xolatlarida salbiy hissiyotlar rol o‘ynaydi. 
Ular  inson  faoliyatiga  va  uning  organizmiga  buzuvchi  ta’sir  ko‘rsatadi. 

Agressiv  hulq-  atvor  deganda  shaxsning  buzg'unchilikka  intilishi  bilan 
harakterlanuvchi  hususiyat  bo’lib  asosan  subyektlararo  munosabatlar  sohasida 
namoyon boladi. Agressiv og’ir havfli vaziyat paydo bo’lganida agressivlik himoya 
bazida esa vaziyatni bartaraf etuvchi vazifani bajaradi.Agressiv hulq ayniqsa bolada  
yoshga hos bo`lgan o`tish davrida kuzatiladi.Bu shundan dalolat beradiki, yosh davrlari 
krizisi paytida bolaning yashashi qiyinlashadi, har qanday murakkab vaziyatda bola 
qiyinchilikni  his  qiladi  va  shu  sababli  agressiv  hulqning  elementlarini  kuzatish 
mumkin.  Bu  normadagi  bolaga  ham  agressiv  huquqli  bolaga  ham  birdek  tegishli. 
Affektiv buzilish bo`lganda agressiya odatiy hodisaga aylanadi, hatto hulq-atvorning 
birdan bir shakli bo`lip qoladi. Biroq bunga qaramasdan, bola hulqida agressivlikning  
bor  bo`lishi  ular  bilan  o`zaro  munosabatda  qiyinchilik  tug`diradi.  Agressiv 
tendensiyalarni tasodifiy salbiy holat deb baholab bo`lmaydi. 

ANNOTATSIYA 
Bolaning  psixologik  tabiati  haqidagi  tasavvurlarning  o‘zgarishi  XX  asrning 
ikkinchi yarmida amerika psixologiyasida rivojlanish asta-sekin bolaning psixologik 
tabiati haqidagi tasavvurlarga o‘zgaradi. Bola nafaqat o‘z atrofidagilarning ta’sirini 
his qiluvchi, balki o‘zi ham ularga ta’sir ko‘rsatuvchi, ya’ni o‘zaro aloqa bo'yicha 
ham korsubyekt sifatida faol mavjudot sifatida ko‘rib chiqila boshlandi. 

Annotatsiya:  Depressiyaga  hayot  sharoitining  og‘irligi,  tinch  bo’lmagan  
oiladagi bolalik yillari, hayotning shu bosqichida yaqin odamlari bilan bo‘lgan yaxshi 
bo’lmagan    aloqalar,  eng  yaqin  kishisini  yo‘qotishi,ijtimoiy  jamiyat  tarafidan  rad  
qilinishi,  og‘ir  kasallik  kabilar  ham  sabab  bo‘ladi.  Shuningdek,  qiyinchiliklarga 
nisbatan qarshi turuvchi odam zaxirasining pasayishi: depressiya, stress-tushkunlik 
xolatlari, zaiflik, kuchsizlik, chorasizlilik  kasalliklar, yaqin doiradagi tazyiq, jismoniy 
hamda psixik xolsizlanish, qiyinchiliklarni yengib o‘tishda bilim hamda malakalarning 
yetishmasligi ham sabab bo‘lishi mumkin. 

Annotatsiya: Til – barcha tomonlari o‘zaro dialektik bog‘lanishda va birlikda 
bo‘lgan murakkab, ko‘p qirrali hodisa. Aloqa jarayonida tilning barcha tomonlari, 
uning  barcha  jihatlari  bir-biriga  o‘zaro  ta’sir  etadi,  shunday  sharoitdagina  til 
o‘zining aloqa quroli vazifasini bajara oladi 

ANNOTATSIYA 
Bola kamolotining bu davrini ko‘pincha «qiyin», «murakkab», «muhim» davr 
deyiladi. Ota-onalar hamda hali tarbiyaviy ish sohasida yetarli tajribaga, shuningdek 
o‘smirlik  yoshidagi  bolalarning  yosh  va  individual  xususiyatlari  haqida  zarur 
bilimlarga ega bo‘lmagan yosh pedagoglar, odatda o‘smirlarni tarbiyalash juda qiyin 
deb  o‘ylaydilar.  Lekin  hozirgi  kunda  o‘smirlarni  tarbiyalashni  o‘ziga  xos 
xususiyatlari, qonuniyatlari, imkoniyatlari, xatti harakat motivlarining ifodalanishi va 
vujudga kelishining murakkab mexanizmlari fanga ma’lumdir.   

Annotatsiya:  Suitsidni  psixologik  jihatdan  tadqiq  qilish  yuzasidan  qator 
tadqiqotchilar samarali ilmiy izlanishlar olib borishdi. Bu yo‘nalishdagi tadqiqotlarda 
suitsidal  xulqning  kelib  chiqishiga  shaxsning  individual  psixologik  va  mijoz 
turlarining  ta’siri  hamda  suitsidning  psixologik  ma’nosi  kabilar  o‘rganildi.  Biroq, 
suitsidni  o‘rganishning  boshqa  nazariyalari  singari  psixologik  nazariya  tarafdorlari 
ham suitsidni tushuntirishda bir yoqlamalikka berilganliklari kuzatiladi.  

Annotatsiya:  Ruhiy  korreksiya  –  bu  keng  ma’noda  amaliy  ruhshunoslikning 
shunday  shakli  va  usuldagi  faoliyatki,  bu  faoliyat  insonni  ruhiy,  aqliy  va  shaxsiy 
rivojlantirishdagi  zaifliklarni  tuzatishlarga  qaratilgan  bo‘ladi.  Psixologik 
korreksiyasining maxsus bo‘lgan ma’nosi ruhshunos “nimani tuzatmoqchi” bo‘lishiga 
bog’liqdir. 

Annotatsiya:  Abu  Yusuf  Muhammad  Ya’qub  al-Banoniy  al-Lohuriy  o‘z 
davrining mashhur islom olimlaridan biri bo‘lib, uning hayoti va ilmiy merosi nafaqat 
diniy fanlar, balki umumiy ilm-fan sohalarida ham katta ahamiyatga ega. U o‘zining 
chuqur bilimlari, ilmiy izlanishlari va ta’lim-tarbiya sohasidagi faoliyati bilan ajralib 
turgan. Al-Banoniy al-Lohuriy nafaqat o‘z davrida, balki keyingi avlod olimlari orasida 
ham  hurmatga  sazovor  bo‘lgan  shaxs  sifatida  tanilgan.  Uning  ilmiy  merosi  turli 
sohalarni  qamrab  olgan  bo‘lib,  u  islom  fiqh,  hadis,  tafsir  va  boshqa  diniy  fanlar 
bo‘yicha ko‘plab asarlar yaratgan. Ushbu maqolada Abu Yusuf Muhammad Ya’qub 
al-Banoniy  al-Lohuriy  hayoti,  ilmiy  faoliyati  va  uning  mazkur  sohalarga  qo‘shgan 
hissasi haqida qisqacha ma’lumot beriladi. 

Annotatsiya: Mazkur maqolada o`zbek tili semasiologiyasining asosiy nazariy 
jihatlari, so`z ma`nosining tarkibi va ularning rivojlanish qonuniyatlari tahlil qilinadi. 
So`z ma`nolarining kengayishi, torayishi va ko`chishi kabi jarayonlar ilmiy nuqtayi 
nazardan  o`rganilib,  ularning  o`zaro  munosabatlari  (sinonimiya,  antonimiya, 
omonimiya,  polisemiya)  misollar  asosida  yoritiladi.  Maqolada  o`zbek  tilidagi 
semasiologik hodisalar qiyosiy tahlil qilinib, ushbu sohaning dolzarbligi va kelajak 
tadqiqotlari uchun istiqbolli yo`nalishlar belgilab beriladi.  

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  frazeologiyaning  nazariy  asoslari,  uning 
lingvistik  tabiati  va  tilshunoslikdagi  o`rni  chuqur  tahlil  qilinadi.  Frazeologik 
birliklarning  tarkibiy  tuzilishi,  ularning  kelib  chiqish  manbalari  va  semantik 
xususiyatlari  haqida  ilmiy-  nazariy  qarashlar  bayon  etiladi.  Shuningdek, 
frazeologizmlarning funksional ahamiyati, ularning nutqdagi stilistik vazifalari, adabiy 
va  so`zlashuv  nutqida  qo`llanilishi  ham  tahlil  qilinadi.  Maqolada  frazeoogiyaning 
boshqa  lingvistik  kategoriyalar  bilan  bog`liqligi  ham  ko`rib  chiqilib,  uning  tarjima 
jarayonidagi o`rni haqida fikr yuritiladi. 

 
Annotatsiya: Ushbu  maqolada fonemalarning lisoniy va nutqiy xususiyatlari 
chuqur  tahlil qilinadi.  Fonema  til tizimidagi  abstrakt  birlik  sifatida qanday  faoliyat 
yuritishi, uning ma`no farqlashdagi roli va differensial belgilari yoritiladi. Shu bilan 
birga,  fonemaning  nutqiy  xususiyatlari,  ya`ni  uning  real  talaffuzdagi  shakllari, 
allofonlarning  mavjudligi,  fonetik  o`zgarishlar,  assimilyatsiya  va  dissimilyatsiya 
jarayonlari  ham  batafsil  ko`rib  chiqiladi.  Tadqiqot  fonologiya  va  fonetika  fanlari 
nuqtayi  nazaridan  olib  borilgan  bo`lib,  fonemaning  til  tizimida  rivojlanish 
tendensiyalari ham tahlil qilinadi. 

O‘zbek  mumtoz  adabiyoti  Sharq  islomiy  madaniyatining  muhim  bir  bo‘lagi 
sifatida  Qur’oni  karim  va  islomiy  aqidalar  bilan  chambarchas  bog‘liq  holda 
shakllangan.  Bu  adabiyot  namoyandalari  o‘z  asarlarida  Qur’on  oyatlari,  hadislar, 
tafsirlar  va  islomiy  ahloqiy-me’yoriy  tamoyillarga  murojaat  qilib,  ularni  badiiy 
tasvirlar  bilan  uyg‘unlashtirganlar.  Ushbu  maqolada  o‘zbek  mumtoz  adabiyotidagi 
Qur’oni karim mazmunlarining aks etishi, ularning poetik talqini va estetik-falsafiy 
yondashuvi tahlil qilinadi. 

Mavzuning  dolzarbligi:  Stafilokokkoz  —  qishloq  xoʻjaligi  hayvonlari, 
moʻynali hayvonlar va qushlarning yuqumli kasalligi boʻlib, turli aʼzo va toʻqimalarda 
yiringli-yalligʻlanish jarayonlari, artrit, mastit, endometrit, ayrim hollarda oʻlimga olib 
keladigan sepsis bilan xarakterlanadi. Kasallikning qoʻzgʻatuvchisi oltin stafilokokklar 
- katta harakatsiz gram-musbat kokklar, tartibsiz guruhlarda, shuningdek, yakka yoki 
juft  boʻlib  joylashgan.  Stafilokokklar  tashxisi  klinik  maʼlumotlarni  hisobga  olgan 
holda laboratoriya tekshiruvi natijalari asosida belgilanadi.  

Annotatsiya:  Yoshlaning  dunyoqarashi,  xulq-atvori  va  komil  inson  sifatida 
shakllanishida ta'sir etuvchi muhim ijtimoiy psixologik omillardan ijtimoiy muhit va bu 
jamiyatda  axborot  kommunikatsion  texnologiyalarga  bo'lgan  talab  va  ehtiyojning 
kuchayishidir. 

 
Abstract: Artificial intelligence is making radical changes in the development 
of modern software. Its development is creating new opportunities for programmers, 
companies and users, helping to make the process of creating software more efficient, 
fast and high-quality. The influence of artificial intelligence in the field of software is 
manifested in many directions, and these effects are reflected in improving the quality 
of  software  products,  reducing  development  deadlines,  as  well  as  creating  new 
functionality. 

Abstract:  Cloud  computing  technology  is  one  of  the  modern  solutions  that 
brought about revolutionary changes in the field of Information Technology. With this 
technology, users and organizations will be able to store, process and manage their data 
on remote servers. One of the main advantages of cloud computing is the efficient 
allocation of resources, reducing costs and providing free access to data at any time, 
from  anywhere.  At  the  same  time,  with  the  development  of  cloud  computing 
technology, new problems and threats are emerging in the field of cyber security. This 
article will analyze in detail the problems of cyber security that occur during the cloud 
computing period. 

Bugungi kunda sanoatning jadal rivojlanishi bilan birga, chiqindilar hajmi ham 
ortib bormoqda. Ayniqsa, metall chiqindilari ekologik muhitga jiddiy tahdid soluvchi 
omillardan  biridir.  Metall  resurslarining  cheklanganligi  va  ularni  qazib  olishning 
yuqori xarajatlari qayta ishlash jarayonlarini yanada dolzarb masalaga aylantirgan. Shu 
nuqtai  nazardan,  metall  chiqindilarini  innovatsion  usullar  yordamida  qayta  ishlash 
texnologiyalarini ishlab chiqish va ularni amaliyotga joriy etish zarurati ortmoqda. 

Annotation: This thesis explores the integration of artificial intelligence (AI) 
into English language teaching, emphasizing the pedagogical benefits. The study also 
addresses how AI can assist teachers by automating administrative tasks and assessing 
student performance more efficiently. The research contributes to the growing field of 
educational  technology  by  highlighting  AI's  transformative  role  in  language 
acquisition.  

Annotatsiya: Bolaning hissiy va jismoniy farovonligi uni o‘rab turgan narsaga 
bog‘liq.  Bu  nafaqat  mavzuni  rivojlantirgan  muhit,  balki  biz  ham  kattalarmiz. 
Shaxsning har tomonlama rivojlanishi uchun biz barcha sharoitlarni yaratib berishimiz 
kerak.  Uzoq  muddatli  kuzatuvlar  va  amaliy  tajriba  shuni  ko‘rsatadiki,  rang  inson 
tanasiga ta'siri jihatidan juda katta ahamiyatga ega.  

Annotatsiya: Ruhiy rivojlanish kechikishi bola psixikasida nevrozga o‘xshash 
holatlardan o‘z kuchiga ishonmaslik, qo’rqoqlik, injiqlik, erkalik, qiziqishning pastligi 
va boshqalar kuzatiladi. Ruhan sust rivojlanganlikning psixogen shaklida bola erta 
yoshligidan  noqulay,  noto‘g‘ri  sharoitda  tarbiyalanadi  va  shu  tarbiyaning  salbiy 
tomonlari ruhan rivojlanishiga ta’sir o‘tkazgan boiadi..   

ANNOTATSIYA 
Oiladagi turli-tuman tarbiya usullarini qoʻllash tarbiyalanuvchining xarakter 
xususiyatlariga mos kelishi, ya’ni ota-onalar, tarbiyachilar  bolalarning individual 
psixologik  xususiyatlarini  e’tiborga  olib  tarbiya  usullarini  va  shakllarini  qo’llashi  
maqsadga  muvofiqdir.  Aks  holda,  bolaning    xarakter  xususiyatlarida  tarbiyasi 
og’ishish kabi nomaqbul ko’rinishlarni yuzaga kelishiga sabab bo’ladi.  

Annotatsiya:  Maqolada  oilada  sog‘lom  turmush  tarzini  rivojlantirishda 
sog‘lom  psixologik  muhitning  ijtimoiy  psixologik  ahamiyati  tahlil  qilinadi. 
Shuningdek,  maqolada  oilada  sog‘lom  muhitning  shakllanishida  er  va  xotin 
munosabatlarining psixologik jihatdan himoya mexanizmlari o‘rganilgan..  

 Annotatsiya. Ushbu maqolada qadriyatlar va ularni asrab-avaylashda  tarixiy 
daxldorlik  hissining  ahamiyati,  bosqichlari  haqida  ilmiy-falsafiy  fikir  yuritiladi. 
Shuningdek,  unda  tarixga  daxldorlik  tuyg‘usini,  uning  mohiyati,  mazmuni, 
qadriyatlarni  asrab-avaylashdagi  o‘rni  va  xususiyatlari  haqida  ma’lumot  beradi. 
Qolaversa, tadqiqot yoshlarni ona Vatanga sadoqat ruhida tarbiyalash uchun zarur 
bo‘lgan komponentlari haqida ham axborat beradi. 

Annotatsiya: O‘yin faoliyatida bolalar o‘zlariga ishonch, jasorat, chidamlilik 
kabi  shaxsiy  fazilatlarni  rivojlantiradilar.  Ular  mustaqil  qaror  qabul  qilishni  va  o‘z 
harakatlari uchun mas’uliyatni his etishni o‘rganadilar. 

Annotatsiya: Mazkur  maqola bolalar psixologiyasining asosiy tushunchalari, 
rivojlanish  bosqichlari  va  bolalar  psixikasini  shakllantiruvchi  omillarni  o'rganishga 
bag'ishlangan.  Unda  bolalar  psixologiyasining  nazariy  asoslari,  bolalarning 
emotsional,  intellektual  va  ijtimoiy  rivojlanishining  o'ziga  xos  xususiyatlari, 
shuningdek, ota-onalar va pedagoglar tomonidan bolalar bilan samarali muloqot qilish 
uchun  kerakli  psixologik  yondoshuvlar  muhokama  qilinadi.  Maqola,  bolalar 
psixologiyasiga oid zamonaviy tadqiqotlar, psixologik metodlar va amaliy tavsiyalarni 
o'z ichiga olib, bolalar bilan ishlovchi mutaxassislar uchun foydali manba bo'lib xizmat 
qiladi. 

Annotatsiya:  Bolalar  psixologiyasi  -  bu  bolaning  tug'ilishidan  maktabga 
kirishigacha bo'lgan umumiy aqliy va shaxsiy rivojlanish qonuniyatlarini o'rganadigan 
fan.  Bolaning  aqliy  rivojlanishi  haqidagi  fan  -  bolalar  psixologiyasi  -  qiyosiy 
psixologiyaning  bir  tarmog'i  sifatida  20-asr  oxirida  paydo  bo'lgan.  Rivojlanish 
psixologiyasi  va  bola  rivojlanishi  psixologiyasi  bir-biri  bilan  chambarchas  bog'liq 
bo'lgan fan sohalaridir. 

Annotatsiya: Ushbu maqolada tarbiya fanining zamonaviy talqini, unga doir 
innovatsion  yondashuvlar  va  pedagogik  imkoniyatlar  chuqur  ilmiy  tahlil  etilgan. 
Global  ijtimoiy  o‘zgarishlar  sharoitida  shaxsni  har  tomonlama  rivojlantirishda 
tarbiyaning o‘rni va mazmuni yangicha qarashlar asosida bayon qilingan. Shuningdek, 
shaxsga  yo‘naltirilgan  yondashuv,  interfaol  metodlar,  raqamli  vositalardan 
foydalanish,  hamda  media,  ekologik  va  huquqiy  tarbiyaning  dolzarb  yo‘nalishlari 
yoritilgan.  Maqolada  zamonaviy  tarbiyachi  pedagogning  funksional  roli, tarbiyaviy 
metodlar tizimi va ijtimoiy kompetensiyalarni shakllantirishdagi tarbiya vositalarining 
ahamiyati ochib berilgan. Mazkur tadqiqot umumta'lim maktablarida tarbiya jarayonini 
takomillashtirishga qaratilgan amaliy tavsiyalarni ham o‘z ichiga oladi 

Annotatsiya:  Bu  maqolada  salbiy  va  ijobiy,  ijtimoiy-psixologik 
xususiyatlarning  boshqaruv  jarayoniga  ta’siri  hamda  rahbarlar  uchun  ulardan 
foydalanish usullari haqida fikr yuritilgan.  

Annotatsiya 
Ushbu  maqolada  boshlang‘ich  sinflarda  integratsiyalashgan  ta’limni  tashkil 
etish masalasi ko‘rib chiqiladi. Integratsiyalashgan ta’lim – o‘quvchilarning turli fanlar 
bo‘yicha  bilimlarini  yaxlit  holda  shakllantirish,  mavzular  o‘rtasidagi  bog‘liqlikni 
anglash  hamda  amaliy  qo‘llash  ko‘nikmalarini  rivojlantirishga  xizmat  qiluvchi 
zamonaviy pedagogik yondashuvdir. Maqolada integratsiyalashgan ta’limning nazariy 
asoslari, pedagogik afzalliklari hamda boshlang‘ich sinflarda bu usulni samarali joriy 
etishning usullari tahlil qilinadi. Shuningdek, dars jarayonida interfaol metodlardan, 
xususan, o‘quvchilarning bilim va ko‘nikmalarini mustahkamlashga xizmat qiluvchi 
so‘z  va  matematika  o‘yinlaridan  foydalanishning  ahamiyati  yoritiladi.  Tadqiqot 
natijalari shuni ko‘rsatadiki, o‘yinli o‘qitish metodlari bolalarning qiziqishini oshirib, 
ularning o‘zlashtirish darajasini sezilarli darajada yaxshilaydi. Boshlang‘ich sinflarda 
integratsiyalashgan  darslarni  tashkil  etish  o‘qituvchilardan  zamonaviy  metodlarga 
tayangan  holda  dars  rejalashtirish  va  turli  fanlar  o‘rtasidagi  aloqadorlikni  samarali 
tashkil etish ko‘nikmalarini talab qiladi. Shu sababli, ushbu maqolada boshlang‘ich 
ta’limda integratsion yondashuvning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinib, ularni 
takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar beriladi. 

Аннотация.  В  статье  рассматривается  образ  Родиона  Раскольникова  — 
главного  героя  романа  Фёдора  Достоевского  «Преступление  и  наказание», 
который  находится  на  грани  между  добром  и  злом.  Анализируется  его 
внутренний  конфликт,  мотивация  преступления  и  последующее  духовное 
преображение. Особое внимание уделяется философским и этическим аспектам, 
отражающим  борьбу  между  идеями  справедливости  и  нравственного  долга. 
Статья  раскрывает  сложность  характера  Раскольникова,  показывая,  как  его 
поступки  и  мысли  отражают  противоречия  человеческой  природы  и  вечный 
поиск смысла жизни. 

Annotasiya:  Mazkur  maqolada  Madaniy  diplomatiya  —  bu  davlatlar  va 
jamiyatlar  orasidagi  ijtimoiy,  madaniy  va  ma’naviy  aloqalarni  rivojlantirish  va 
mustahkamlashga qaratilgan diplomatik faoliyatning maxsus turiga ilmiy asoslangan 
tavsiflar berilgan. 

Аnоtаtsiyа:  Xalq  cholg‘u  ijrochiligi  milliy  musiqa  madaniyatining  muhim 
tarkibiy  qismi  bo‘lib,  u  an'anaviy  musiqa san'atini  namoyon  etish  va  yosh  avlodga 
o‘tkazishda muhim o‘rin tutadi. Cholg‘u ijrochisi nafaqat sozlarni chalish mahoratiga 
ega bo‘ladi, balki o‘z ijrosi orqali xalqning tarixiy, ma'naviy va madaniy qadriyatlarini 
ham namoyon etadi. Ustoz-shogird munosabatlari, ijro uslublari va asboblar turli xilligi 
xalq  musiqa  an'analarini  saqlash  va  rivojlantirishga  xizmat  qiladi.  Maqolada  xalq 
cholg‘u  ijrochiligining  ijtimoiy  ahamiyati,  san'atdagi  o‘rni  va  tarixiy  rivojlanish 
bosqichlari o‘rganilgan. 

Annotatsiya 
Ushbu maqolada Android platformasida mobil ilovalar yaratishda resurslardan 
foydalanish,  XML  hujjatlar  bilan  ishlash,  stillar  va  mavzularni  qo‘llash  hamda 
animatsiyalarni yaratish va boshqarish jarayonlari ilmiy asosda tahlil qilinadi. Android 
Java  dasturlash  tilining  xususiyatlari  doirasida  resurslar  arxitekturasi,  UI 
elementlarining  samarali  boshqaruvi  va  foydalanuvchi  interfeysini  bezash 
texnologiyalari  ko‘rib  chiqiladi.  Maqola  mobil  ilovalar  sifatini  oshirishda  ushbu 
komponentlarning  integratsiyalashgan  rolini  yoritadi  va  dasturchilarga  yanada 
funksional hamda ko‘rkam ilovalar yaratishda yo‘l-yo‘riq ko‘rsatadi. 

Annotatsiya 
Ushbu  maqolada  operatsion  tizimlarda  resurslar  boshqaruvi  va  xavfsizlik 
mexanizmlarining asosiy tushunchalari, ularning o‘zaro bog‘liqligi va farqlari tahlil 
qilinadi.  Maqola  operatsion  tizimlarda  samarali  va  xavfsiz  ishlash  uchun  muhim 
bo‘lgan resurslarni boshqarish usullari bilan xavfsizlik texnologiyalarini taqqoslaydi. 
Bu  mavzu  talabalarga  operatsion  tizimlarning  nazariy  asoslarini  chuqurroq 
tushunishga  yordam  beradi.  Shuningdek,  maqolada  zamonaviy  tizimlarda 
qo‘llanilayotgan himoya  usullari  va  resurslarni  avtomatik boshqarish  tendensiyalari 
haqida  ham  fikr  yuritiladi.  Tahlillar  orqali  resurslar  va  xavfsizlik  o‘rtasidagi 
muvozanatni saqlash zarurligi asoslab beriladi. Mazkur maqola axborot texnologiyalari 
sohasida bilimga ega bo‘lishni istagan har bir o‘quvchi va tadqiqotchilar uchun foydali 
bo‘lishi mumkin. 

 
Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  zamonaviy  kriptografiya  vositalaridan  biri  — 
Python dasturlash tilida keng qo‘llanilayotgan cryptography kutubxonasining ilmiy-
texnik imkoniyatlari asosida fayllarni shifrlash va deshifrlash jarayonlari tahlil qilinadi. 
Maqolada simmetrik shifrlashning nazariy asoslari, xususan, Fernet algoritmi asosida 
xavfsiz  va  ishonchli  ma’lumot  almashinuvi  tashkil  etish  yo‘llari  ko‘rib  chiqiladi. 
Kalitlar  generatsiyasi,  ularning  saqlanish  mexanizmlari,  vaqt  tamg‘asi  (timestamp), 
autentifikatsiya va ma’lumot yaxlitligini ta’minlash kabi masalalar bo‘yicha chuqur 
ilmiy  izohlar  berilgan.  Shuningdek,  maqolada  real  dasturiy  kodlar  asosida  faylni 
shifrlash  va  uni  muvaffaqiyatli  deshifrlash  bosqichlari  tahlil  qilinadi.  Kriptografik 
vositalarning  amaliy  jihatlari,  foydalanuvchilarga  havfsizlikni  mustahkamlashda 
qanday imkoniyatlar berishi, shuningdek xatoliklarning oldini olishda qanday texnik 
chora-tadbirlar ko‘rilishi kerakligi yuzasidan fikr yuritiladi. Mazkur maqola nafaqat 
dasturchilar, balki axborot xavfsizligi bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislar uchun ham 
nazariy va amaliy qo‘llanma bo‘lib xizmat qiladi. 

Ахборот  технологиялари  даврида  компьютер  техникасининг 
ривожланиши  уни  имкониятларидан  MATLAB,  МАТHCAD,  CHEMCAD  каби 
дастурлардан фойдаланиш орқали, яратилган математик моделлар иссиқлик ва 
модда  алмашиниш  (ИМА)  жараёнларининг  чуқур  тадқиқ  қилиш,  пахта  мойи 
таркибидаги  учувчан  компонентларни  ажратиш  жараёнини  янада 
такомиллаштириш ва модда алмашиниш жараёнларини моделлаштириш билан 
шуғулланиш имконини берди. 
Бир даражали деодоризация жараёнининг бир нечта моделларини бирин-
кетин бирлаштириб, учта квазиаппарат шаклидаги  аппаратида содир бўладиган 
деодоризация жараёнининг моделини ишлаб чиқамиз. 

Ўсимлик мойини дезодорациялаш жараёни модда алмашинишнинг суюқ 
аралашмаларни  ўткир  буғ  билан  ҳайдаш  орқали  амалга  оширилади.  Барча 
иссиқлик  модда  алмашиниш  жараёнлари  масса  ва  иссиқликнинг  ўзгаришлар 
қонуниятлари асосида кечади. Ушбу жараёнларда фазада тарқаладиган моддани 
бошқа  фазага  ўтиши  молекуляр  ва  конвектив  диффузия  орқали  боради.  Раул 
қонунига кўра идеал газлар учун енгил учувчан компонент парциал босими, тоза 
компонентининг ўша хароратдаги буғлари босими қуйидагича аниқланади 

Ushbu  maqolada  ona  tilini  o‘qitishda  metodik  materiallar  va  resurslarning 
yetishmasligi muammosi tahlil qilinadi. Maqola, ta’lim tizimidagi resurslar va metodik 
materiallarning  kamligi  o‘qituvchilarning  samarali  dars  o‘tkazishiga  to‘sqinlik 
qilayotganini,  shuningdek,  o‘quvchilarning  ona  tilini  to‘g‘ri  o‘zlashtirishda  yuzaga 
kelayotgan  qiyinchiliklarni  ko‘rsatadi.  Metodik  materiallarning  eskirganligi,  yangi 
pedagogik  usullarni  qo‘llash  imkoniyatlarining  cheklanganligi,  hamda  zamonaviy 
texnologiyalarning  yetarli  darajada  joriy  etilmasligi  muammoning  asosiy  sabablari 
sifatida  taqdim  etiladi.  Shuningdek,  maqolada  bu  muammoni  hal  qilish  uchun 
zamonaviy  metodik  materiallar  ishlab  chiqish,  o‘qituvchilarni  malaka  oshirish,  va 
ta’lim tizimini moliyaviy jihatdan qo‘llab-quvvatlash zarurligi haqida takliflar beriladi. 
Maqola  ona  tilini  o‘qitishda  yuzaga  kelayotgan  to‘siqlarni  bartaraf  etish  uchun 
samarali  yechimlarni  izlashga  chaqiradi  va  ta’lim  sifatini  yaxshilash  yo‘llarini 
ko‘rsatadi. 

Annotasiyajinoyat qonunlarining makonda amal qilish doirasini xalqaro huquq 
normalari bilan tartibga solinishining nazariy va amaliy jixatlariga ilmiy asoslangan 
taklif va tavsiyalar berilgan. 

Imon masalasi islom aqidasining ajralmas va dolzarb qismi hisoblanadi.  Imon 
masalasiga taʼrif beruvchi olimlarni shartli ravishda oltita guruhga ajratish mumkin: 
Birinchi guruh – Ahli sunnaning ommasi boʻlib, ular imonga “ ناسللاب رارقلا ا وه
 بلقلاب قيدصتلاو [Huval iqror billisan va at-tastiq bil qolb[ Imon bu til bilan iqror qilish va 
qalb  bilan  tasdiq  qilishdir,  deb  taʼrif  berishgan.  Yaʼni,  imon  u:  qalbi  tilidagini 
tasdiqlashidir. Chunki, qalb bilan tasdiq qilish imonning haqiqatini yuzaga chiqaradi. 
Imonga  tegishli  hukmlar  esa  til  bilan  iqror  qilish  orqali  joriy  boʻladi.  Imom  Abu 
Hanifadan ham “Albatta, imon u qalb bilan tasdiq qilishdir. Til bilan iqror qilish esa 
tasdiqqa dalildir, rukun emas”, degan rivoyat bor 1 . Ushbu taʼrif baʼzi ashʼariylar va Abu 
Mansur Moturidiyga ham tegishlidir 2 .  

Anotatsiya  Mazkur  tezisda  ta’lim  jarayonida  interfaol  uslublar  va 
texnologiyalardan  foydalanishning  samaradorligi  tahlil  qilinadi.  Ushbu  metodlar 
o‘quvchilarning  bilim  olish  jarayoniga  ijobiy  ta’sir  ko‘rsatishi  aniqlanadi.  Interfaol 
yondashuvlar  ta’lim  sifati  va  o‘quv  jarayonining  samaradorligini  oshirishga  xizmat 
qiladi. 

Annotatsiya 
Ushbu  maqolada  O‘zbekistonning  ekologik  holati,  iqlim  o‘zgarishlari  va 
ularning oqibatlari, shuningdek mamlakatda amalga oshirilayotgan ekologik himoya 
va iqlimga moslashuv bo‘yicha chora-tadbirlar ko‘rib chiqiladi. Muallif Orol dengizi 
ekologik  falokatidan  tortib,  respublikada  yashil  hududlarni  kengaytirish  va  ta’lim 
tizimida  ekologik  madaniyatni  rivojlantirishga  qaratilgan  davlat  siyosati  va  amaliy 
loyihalarni  tahlil  qiladi.  Shuningdek,  iqlim  o‘zgarishiga  qarshi  kurashish  va  unga 
moslashish  yo‘lida  ilmiy  tadqiqotlar  va  xalqaro  hamkorlik  faoliyatlari  haqida 
ma’lumotlar  keltirilgan.  Maqola  ekologik  ongni  oshirish  va  barqaror  rivojlanish 
tamoyillarini amalga oshirish zaruratini ta’kidlaydi. 

ANNOTATSIYA:  Ushbu  maqolada  qorin  bo‘shlig‘i  kasalliklari  va  ularning 
inson  sog‘lig‘iga  ta’siri  keng  yoritilgan.  Qorin  bo‘shlig‘i  inson  tanasining  muhim 
qismlaridan  biri  bo‘lib,  u  yerda  oshqozon,  ingichka  va  yo‘g‘on  ichaklar,  jigar,  o't 
pufagi, me’dasusti bez (pankreas), taloq, buyraklar, shuningdek, ayollarda tuxumdon 
va  bachadon  joylashgan.  Ushbu  a’zolarning  har  qanday  funksional  buzilishi  yoki 
yallig‘lanishi  turli  klinik  holatlarni  yuzaga  keltiradi.Maqolada  ko‘pchilikda 
uchraydigan  kasalliklar:  appenditsit,  gastrit,  ichak  infeksiyalari,  ichak  tutilishi,  o't 
toshlari, pankreatit kabi kasalliklar alohida tahlil qilinadi. Har bir kasallikning kelib 
chiqish sabablari, asosiy klinik belgilari, tashxis qo‘yish usullari hamda zamonaviy 
davolash usullari haqida batafsil ma’lumot beriladi.Shuningdek, maqolada profilaktika 
choralari — sog‘lom turmush tarzini yuritish, to‘g‘ri ovqatlanish, gigiyena qoidalariga 
amal qilish va stressdan saqlanish kabi jihatlar muhimligi ta’kidlanadi. 

Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  O‘zbekistonda  mahalliy  byudjetlarning 
barqarorligini  ta’minlash  uchun  qo‘shimcha  daromad  manbalarini  ishlab  chiqish 
masalalari  yoritilgan.  Tadqiqotda  mahalliy  byudjetlarning  hozirgi  tarkibi,  soliq 
tizimidagi kamchiliklar va xorijiy mamlakatlarning tajribalari tahlil qilingan. Xususan, 
Polsha va Janubiy Koreyaning mahalliy soliq siyosati, shuningdek, turizm va davlat 
mulkidan  samarali  foydalanish  kabi  istiqbolli  yo‘nalishlar  o‘rganilgan.  Maqolada 
mahalliy byudjetlarning mustaqilligini oshirish uchun amaliy takliflar ishlab chiqilgan 
bo‘lib, ular orasida differensial soliq stavkalari, elektron byudjet tizimi va xususiy-
sheriklik loyihalari kabi chora-tadbirlar muhokama qilingan. 

 
Аннотация: Мақолада Қарақалпоқ  тили фанини ўқитиш жараёнида фаол, 
инновацион усулларни қўллаш ва таълим-тарбия принципларининг узвийлигига 
эришишни таъминлаш масаласи ёритилди.  
 

Annotatsiya: Sarf ilmi arab tilining morfologiyasini o‘rganadigan fan bo‘lib, 
so‘zlarning ildizi, grammatik shakllari va o‘zgarishlarini tahlil qiladi. Ushbu fan arab 
tilshunosligining  muhim  yo‘nalishlaridan  biri  bo‘lib,  til  tizimini  chuqur  anglashga 
imkon yaratadi. Ibn Jinniy, Sibavayh, Zamaxshariy kabi olimlarning ishlari bu ilmning 
rivojiga  katta  hissa  qo‘shgan.  Sarf  qoidalarini  mukammal  egallash  arab  tilining 
grammatik tuzilishini to‘g‘ri tushunishga va amalda qo‘llashga yordam beradi. 

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  tarbiya  fani  o‘qituvchilarining  metodik 
tayyorgarligini shakllantirish va rivojlantirish masalasiga nazariy yondashuvlar tahlil 
qilinadi.  Ilmiy  yondashuvlar  asosida  o‘qituvchilarning  kasbiy  salohiyati,  metodik 
kompetensiyalari  va  dars  jarayoniga  bo‘lgan  innovatsion  qarashlari  aniqlanadi. 
Shuningdek,  refleksiv,  integrativ  va  modulli  yondashuvlar  asosida  tarbiya  fani 
o‘qituvchisi tayyorgarligini takomillashtirish yo‘llari ko‘rib chiqiladi.