Jild 47 № 3 (2025)
Maqolalar
SHAHAR KO‘CHALARIDA YTH KO‘P SODIR BO‘LADIGAN ZONALARNI ANIQLASH VA BARTARAF ETISH YO‘LLARI
Annotatsiya
Mazkur maqolada shahar ko‘chalarida yo‘l-transport hodisalari (YTH) ko‘p
sodir bo‘ladigan xavfli zonalarni aniqlashning ilmiy-amaliy asoslari, ularni tahlil qilish
usullari va bartaraf etish choralari yoritilgan. Tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasi IIV
Yo‘l harakati xavfsizligi bo‘limining statistik ma’lumotlari asosida Toshkent,
Samarqand va Andijon shaharlari kesimida YTHlar ko‘p sodir bo‘ladigan nuqtalar
aniqlangan. Shuningdek, geoinformatsion tizimlar, raqamli monitoring vositalari va
mahalliy qonun hujjatlari asosida xavfli yo‘l segmentlarini kamaytirish bo‘yicha taklif
va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Maqola urbanizatsiya sharoitida transport xavfsizligini
ta’minlashga qaratilgan kompleks yondashuvni taklif qiladi.
DEVELOPMENT OF ECONOMIC THINKING IN THE YOUNGER GENERATION
Abstract: The article analyzes the economic thinking of young people, its
significance and ways of formation in the modern world. It examines key factors
influencing the development of economic knowledge among youth, including
education, family traditions, accessibility of information technologies, and
globalization. Special attention is paid to financial literacy for successful social
adaptation, as well as challenges young people face such as lack of experience,
consumer culture, and psychological barriers. The article suggests solutions through
educational programs, mentorship, and promotion of financial self-education.
QISHLOQ XO‘JALIGI UCHUN YER UCHASTKALARINI IJARAGA BERISH
Annotatsiya. Maqolada qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yer maydonlarini
ochiq elektron tanlov asosida ajratishning yangi tizimi ishlab chiqilgan. Ushbu yangi
tizimda qishloq xo‘jaligi yerlarini “onlayn” tarzda berish maqsad qilingan va bunda:
dehqon xo‘jaligi yuritish uchun 10 yil muddatga ijaraga; yuridik shaxslarga qishloq
xo‘jaligi maqsadlari uchun 30–50 yil muddatga ijaraga berish uchun onlayn tarzda
yer uchastkasi ajratiladi.
THE DEVELOPMENT OF ISLAM AND RELIGIOUS INSTITUTIONS IN THE TASHKENT OASIS (9th–12th CENTURIES)
Abstract: This article explores the development of Islam and the
institutionalization of religious life in the Tashkent oasis between the 9th and 12th
centuries. Based on historical sources, archaeological findings, and Islamic legal texts,
it examines how mosques, madrasas, and waqf (endowment) systems emerged and
functioned under the rule of the Samanids, Karakhanids, and early Khwarazmshahs.
The study reveals that Tashkent, as a frontier town, evolved into a significant religious
and cultural center, shaped by the synthesis of Islamic principles and local traditions.
STRESS AND COPING STRATEGIES
Abstract: This article explores the phenomenon of stress, its psychological and
physiological effects, and the most effective coping strategies used by individuals to
manage it. The research highlights both problem-focused and emotion-focused
approaches and discusses the role of resilience and social support in stress
management. Findings suggest that adaptive coping mechanisms can significantly
reduce the negative impact of stress and improve well-being.
MAKTABGACHA TA’LIMDA MULTIMEDIYA VOSITALARIDAN FOYDALANISHNING PEDAGOGIK IMKONIYATLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada maktabgacha ta’limda multimediya
vositalaridan foydalanishning pedagogik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Multimediya
texnologiyalari ta’lim jarayonini interaktiv, qiziqarli va samarali qilishda muhim rol
o‘ynaydi. Maktabgacha yoshdagi bolalarning qobiliyatlari va rivojlanish
xususiyatlarini inobatga olgan holda multimediya vositalari orqali o‘quv jarayonini
boyitish pedagogik samaradorlikni oshiradi. Maqolada multimediya
texnologiyalarining afzalliklari, ularning bolalar rivojiga ta’siri hamda amaliy
qo‘llanilishi ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari asosida maktabgacha ta’lim
muassasalarida multimediya vositalaridan samarali foydalanish bo‘yicha tavsiyalar
berilgan.
BANKLARNI KAPITAL BAHOLASH USULLARI
Annotatsiya: Ushbu tezisda banklarning kapitalini baholash usullari va ularning
moliyaviy barqarorlikni ta’minlashdagi roli tahlil qilinadi. Bank kapitalining to‘g‘ri
baholanishi moliyaviy xavflarni kamaytirish, likvidlikni boshqarish va regulatorlar
talablariga muvofiq faoliyat yuritishda asosiy omil hisoblanadi. Tezisda an’anaviy va
zamonaviy baholash metodlari ko‘rib chiqilib, ularning afzalliklari va kamchiliklari
taqqoslanadi. Shuningdek, amaliy misollar orqali turli usullarni qo‘llash samaradorligi
o‘rganiladi. Tadqiqot natijalari bank kapitalini baholash jarayonini takomillashtirish
uchun tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.[1]
MODERN METHODS OF LEARNING ENGLISH: THE ROLE OF TECHNOLOGY
ANNOTATSIYA
Ushbu maqola ingliz tilini oʻrganishda zamonaviy texnologiyalarning rolini
keng qamrovli yoritadi. Onlayn platformalar, mobil ilovalar, sun’iy intellekt va virtual
haqiqat kabi innovatsiyalar til oʻrganishni interaktiv va samarali qilishda qanday
yordam berishini tahlil qiladi. Shuningdek, texnologiyalarning afzalliklari va yuzaga
keladigan muammolar, ularni hal qilish yoʻllari ham koʻrib chiqiladi. Maqolada
insoniy omil va texnologiyalarning uygʻunligi, hamda kelajakda bu sohada yuzaga
keladigan istiqbollar haqida fikrlar keltirilgan.
ОСНОВНЫЕ ДЕТЕРМИНАНТЫ ИНФЛЯЦИОННЫХ ПРОЦЕССОВ В НАЦИОНАЛЬНОЙ ЭКОНОМИКЕ
Аннотация: Анализ факторов, влияющих на уровень инфляции, позволяет
глубже понять природу инфляционных процессов и выявить ключевые
механизмы их формирования. В данном исследовании рассматриваются
основные макроэкономические детерминанты инфляции: изменение объёма
денежной массы, особенности монетарной и фискальной политики, соотношение
спроса и предложения, рост издержек производства, валютные колебания и роль
инфляционных ожиданий. Отдельное внимание уделяется их взаимосвязи и
возможностям государственного регулирования для обеспечения устойчивости
цен и экономического равновесия.
TUMANDA MA’MURIY-HUDUDIY BIRLIKLAR CHEGARALARINI BELGILASH VA ELEKTRON RAQAMLI QISHLOQ XO‘JALIK XARITALARINI YANGILASH
Annotatsiya
Maqolada aerokosmik suratga olish va uchuvchisiz uchish apparatlari
yordamida davlat koordinatalar tizimiga bog‘langan holda tumanimiz ma’muriy-
hududiy birliklar chegaralarini qayta ko‘rib chiqish va belgilash, yer resurslarining
barcha toifasi va turlarini yalpi xatlovdan o‘tkazish ishlarini amalga oshirish
natijalari yoritilgan.
ECONOMY AND PRICE DYNAMICS: MANAGING INFLATION UNDER ECONOMIC UNCERTAINTY
Annotation: This article explores the multifaceted nature of inflation and its
macroeconomic implications. It identifies and analyzes the primary factors
contributing to inflation, including monetary expansion, fiscal policy, demand and
supply imbalances, production costs, exchange rate volatility, and inflation
expectations. The study emphasizes how these determinants interact within the
economic system and evaluates the role of central banks and governments in
maintaining price stability. By considering both domestic and international contexts,
the paper highlights the importance of a coordinated policy approach to ensure
sustainable economic development and macroeconomic equilibrium.
TA'LIMNING MAZMUN-MOHIYATI, RIVOJLANISH HAMDA KAMOL TOPISHDAGI O'RNI
Annotatsiya. Ushbu maqolada ta'limning mazmun-mohiyati, rivojlanish hamda
kamol topishdagi o'rni, bundan tashqari mavjud ta'lim bajaradigan ko'plab funksiyalar,
shu bilan birga bilimlarni o'zlashtirish jarayonlari haqida so'z yuritadi.
НАЖМИДДИН КУБРОНИНГ “ЎН УСУЛ” АСАРИ ТАҲЛИЛИ
Аннотация: Юртимиз олимлари Ислом илмининг барча соҳаларида жуда
кўп ишларни амалга оширганлар. Мамлакатимизда ҳадис, тафсир, ақида, фиқҳ
ва бошқа соҳалар билан бир қаторда тасаввуф илми ҳам ривожланган. Ушбу
мақолада мамлакатимизнинг буюк тасаввуф шайхи, Кубравия тариқати асосчиси
Нажмиддин Кубронинг илмий мъроси ҳақида маълумот берилган.
QANDLI DIABET KASALLIGI
Annotatsiya: Qandli diabet, qand kasalligi — organizmda insulin tanqisligi
va moddalar almashinuvi buzilishi natijasida kelib chiqadigan kasallik hisoblanadi.
Qand kasalligi sharq xalq tabobat tarixida juda qadimdan maʼlum. Bu — kasallik odam
organizmida issiqlikning oshib ketishi tufayli paydo boʻlishini bildiradi. Qand kasalligi
tarixiy tibbiy manbalarga koʻra, nasliy boʻlishi ham mumkin. Qandli diabetda qonda
qand moddasi keskin koʻpayib, siydik bilan chiqib turadi (tarkibida qand moddasi
boʻladi), tashnalik, og`iz qurishi, ozib ketish, quvvatsizlik, badan qichishishi va
boshqalar alomatlar kuzatiladi.
MATEMATIK STATISTIKADAGI AYRIM ASOSIY TUSHUNCHALAR VA FORMULALARNING KORXONALAR ZAXIRALARINI OPTIMALLASHTIRISHDA QO‘LLANILISHI
Annotatsiya: Ushbu maqolada matematik statistikadagi dispersiya va normal
taqsimot ko‘rsatkichlarining korxonalardagi zaxiralarni optimallashtirishda qanday
qo‘llanilishini ko‘rib chiqamiz. Bunda bizga korxona haqidagi muhim ma’lumotlar,
jumladan, tovarlar yetib kelish vaqti, o‘rtacha sotuv va qaytarilish ko‘rsatkichlari,
buyurtmalar orasidagi muddat kabi asosiy ma’lumotlar kerak bo‘ladi.
TALABALARNI XORIJIY TIL O'RGANISHIDA O'Z ONA TILISINI BILISHNING AHAMIYATI.
Annotatsiya: Talabalarni xorijiy til o‘rganish jarayonida ona tilini bilishning
ahamiyati juda katta va ko‘p qirralidir. Ona tili insonning fikrlash, tushunish va ifoda
etish vositasi bo‘lib, yangi tilni o‘rganishda asosiy poydevor hisoblanadi. Ona tilining
chuqur va to‘liq egallanishi talabaning til o‘rganish jarayonini yengillashtiradi, yangi
tilni tezroq va samaraliroq o‘zlashtirishga yordam beradi. Ona tilining o‘ziga xosligi,
uning grammatik qoidalari, so‘z boyligi va madaniy konteksti yangi tilni o‘rganishda
asosiy ko‘makchi bo‘lib xizmat qiladi.
QADIMGI INGLIZ TILI GRAMMATIKASINING TARIXI VA UMUMIY XUSUSIYATLARI.
Annotatsiya
Mazkur ish Qadimgi ingliz tili (Old English, taxminan 450–1150-yillar)
grammatikasining shakllanishi va rivojlanish tarixini tahlil qilishga bag'ishlangan.
Unda anglosakson qabilalarining tili asosida vujudga kelgan qadimgi ingliz tilining
morfologik, sintaktik va fonetik xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Ayniqsa, qadimgi ingliz
tilida fe'l va otlarning turlanishi, kelishiklar tizimi, so'z tartibi, hamda artikllarning
yo'qligi kabi grammatik belgilar tahlil etiladi.
Tadqiqot davomida qadimgi ingliz tili grammatikasiga lotin, skandinaviya va kelt
tillari orqali bo'lgan tashqi ta'sirlar ham o'rganiladi. Shuningdek, tilning keyingi
bosqichlarga (o'rta va yangi ingliz tili) o'tishidagi grammatik o'zgarishlarga alohida
e'tibor qaratiladi.
Mazkur ish tilshunoslik yo'nalishida tahsil olayotgan talabalar, ingliz tili tarixiga
qiziquvchilar hamda til evolyutsiyasi bilan shug'ullanuvchi mutaxassislar uchun
foydali ilmiy manba bo'lib xizmat qiladi.
INGLIZ TILIDAGI FRAZEOLOGIZMLARNI O‘ZBEK TILIGA TARJIMA QILISHDAGI MUAMMOLAR
Annotatsiya
Ushbu maqolada ingliz tilidagi frazeologizmlarni o‘zbek tiliga tarjima qilishda
yuzaga keladigan asosiy muammolar tahlil qilinadi. Frazeologizmlar o‘ziga xos
madaniy, semantik va lingvistik xususiyatlarga ega bo‘lib, ularni tarjima qilishda ko‘p
qiyinchiliklar paydo bo‘ladi. Maqolada frazeologik birliklarning madaniy konteksti,
ularning ma’nosi va funksiyasi hamda tarjima jarayonida uchraydigan qiyinchiliklar
muhokama qilinadi. Shuningdek, samarali tarjima usullari va yondashuvlari haqida
fikrlar bildiriladi.
MAKTABGACHA TA’LIM YO‘NALISHI MAZMUNINI OPTIMALLASHTIRISHNING DIDAKTIK IMKONIYATLARI
Annotatsiya. Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim yo‘nalishi mazmunini
optimallashtirishning didaktik imkoniyatlari tahlil qilingan. O‘quv dasturlarini qayta
ishlash, interaktiv vositalardan foydalanish, shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvlar orqali
bolalarning har tomonlama rivojlanishiga erishish yo‘llari ko‘rsatib o‘tilgan.
BOSH VA ORQA MIYADA QON AYLANISHNING BUZULISHI
Annotatsiya: Bu bosh miyaning yurak qon-tomir kasalliklari bilan bog‘liq
bo‘lgan funksional yoki organik shikastlanishi bo‘lib, kardiotserebral o‘zgarishlar
deyiladi. Bosh miya tana vaznining 2 foizini tashkil qilib, organizmga kerak bo‘lgan
kislorodning 20 foizini sarf qiladi. Bosh miya po‘stlog‘ining hujayralariga besh
daqiqadan ko‘proq qon yetib kelmasa, ular halok bo‘ladi.
HAMSHIRALIK AMALIYOTIDAGI ZAMONAVIY TENDENTSIYALAR, BEMORLARNI PARVARISH QILISHDA INNOVATSION YONDASHUVLAR
Annotatsiya: Ushbu maqolada telehamshiralik, elektron sog‘liqni saqlash
kartalari, sun’iy intellekt, simulyatsion treninglar kabi innovatsion vositalarning
amaliyotdagi o‘rni tahlil qilinadi
XIRURGIYADA O’TKIR QORIN SINDROMI
Annotatsiya: O’tkir qorin sindromi tushunchasi Ichki organlar qorin parda
bilan qoplangan. Har qanday organning yallig'lanishi bilan qorin pardaning tirnash
xususiyati ham paydo bo'ladi. Qorin bo'shlig'i mushaklarining spazmini keltirib
chiqaradi. O'tkir qorindagi og'riqlar kompensatsion reaktsiya hisoblanadi. O'tkir
qorin sindromi qorin bo'shlig'i organlarining yallig'lanishining namoyonidir. Turli xil
kasalliklar shunga o'xshash tarzda namoyon bo'lishi mumkin, shuning uchun o'tkir
qorin og'rig'i hiyla belgisidir. Bu har doim o'lik holatlarni istisno qilish uchun
shoshilinch tashxisni talab qiladi.
INGLIZ TILI DARSLARIDA QO‘LLANILAYOTGAN METODLAR VA ULARNING REFLEKSIV RIVOJLANISHDAGI SAMARADORLIGI
Annotatsiya: Ushbu tadqiqot boshlang‘ich sinf ingliz tili darslarida refleksiv
ko‘nikmalarni rivojlantirishda qo‘llanilayotgan metodlarning samaradorligini
o‘rganadi. Tadqiqotda kuzatuvlar, intervyular hamda eksperimental test so‘rovlari
(eks–va post–eksperiment) usullari birgalikda qo‘llanilgan. Natijalar shuni
ko‘rsatadiki, metakognitiv yondashuvlar, ayniqsa “Think-Pair-Share” usuli va
refleksiv jurnal yuritish amali, an’anaviy usullarga nisbatan ancha yuqori natija beradi.
Tadqiqot natijalariga asoslanib, erta bosqichda reflesktiv ko‘nikmalarni
mustahkamlash uchun metodik tavsiyalar ishlab chiqilgan.
ALOHIDA TA’LIM EHTIYOJLARI BO‘LGAN BOLALAR BILAN ISHLASHDA PSIXOLOGIK YONDASHUV
Annotatsiya. Ushbu maqola alohida ta’lim ehtiyojlariga ega bo‘lgan bolalar
bilan ishlashda psixologik yondashuvlarning samaradorligini tahlil qiladi. Unda
bunday bolalarning psixologik holati o‘rganilib, ularning rivojlanishini qo‘llab-
quvvatlashda qo‘llaniladigan samarali psixologik usullar va strategiyalar yoritiladi.
Psixologik yondashuvlar o‘quvchilarning individual xususiyatlarini hisobga olgan
holda, ta’lim jarayonini yengillashtirish, o‘ziga bo‘lgan ishonchni oshirish, ijtimoiy va
emotsional holatni yaxshilashda muhim rol o‘ynashi ta’kidlanadi. Maqolada
shuningdek, alohida ehtiyojlarga ega bolalarga moslashtirilgan ta’lim metodlari,
pedagogik strategiyalar, psixologik yordam shakllari va rivojlanish bosqichlariga mos
psixoterapevtik usullar haqida batafsil ma’lumot beriladi. Bolalar bilan ishlashda
psixologlar, o‘qituvchilar va ota-onalar o‘rtasidagi hamkorlikning ahamiyati alohida
ko‘rsatib o‘tiladi. Maqola ta’lim muassasalarining psixologik resurslaridan foydalanish
orqali bunday bolalarga samarali ta’lim berish imkoniyatlarini ham ochib beradi.
ALOHIDA TA’LIM EHTIYOJLARI BO‘LGAN BOLALARNI UMUMTA’LIM JARAYONIGA JALB QILISHNING MUHIM JIHATLARI
Annotatsiya. Ushbu maqolada inklyuziv ta’limning falsafiy asoslari va alohida
ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarni umumta’limga jalb qilishdagi psixologik jihatlar
atroflicha tahlil qilingan. Maqolada gumanizm, aksiologiya, ijtimoiy adolat, pedagogik
antropologiya kabi falsafiy yo‘nalishlar inklyuziv ta’limda qanday namoyon bo‘lishi
ko‘rsatilgan. Shuningdek, «group-inclusion» usuli, o‘qituvchilar tayyorgarligi, sinf
muhitidagi qo‘llab-quvvatlash va ijtimoiy qabul kabi psixologik intervensiyalar tahlil
qilingan.
CREATION OF A SYSTEM FOR PREDICTING FAULTS IN SEWING EQUIPMENT BASED ON MACHINE LEARNING
Annotation. In the process of development of modern industry, ensuring the
uninterrupted operation of production systems, increasing the reliability of equipment
and reducing maintenance costs is becoming increasingly important. Especially in the
light industry, in particular in the garment industry, since each element of the
production line is closely interconnected, the failure of one piece of equipment can stop
the entire production process. Therefore, the enrichment of technical service systems
with innovative approaches is an urgent issue.
DEVELOPMENT OF CRITICAL THINKING IN THE EDUCATIONAL PROCESS AND ITS SIGNIFICANCE
Annotatsiya: Maqola butunjaxon ta’lim jarayonida o‘quvchilarning tanqidiy
fikrlash malakalarining rivojlanishi va uning ahamiyati haqida so‘z yuritadi. Tanqidiy
fikrlash o‘quvchilarning intellektual salohiyatini rivojlantirish, muammolarga
mustaqil va chuqur yondashish, to‘g‘ri xulosa chiqarish va qaror qabul qilish
qobiliyatlarini shakllantirishda muhim o‘rin tutadi. Maqolada tanqidiy fikrlashning
ta’lim jarayoniga integratsiyasi, o‘quvchilar tomonidan o‘z nuqtai nazarlarini himoya
qilish va tahliliy yondashuvlarni qo‘llash bo‘yicha yondashuvlar hamda zamonaviy
ta’lim tizimida tanqidiy fikrlashni rivojlantirish uchun zarur bo‘lgan didaktik metodlar
tahlil qilinadi. Shuningdek, kelajakda darsliklarni yaratishda tanqidiy fikrlashni
rivojlantirish uchun samarali yondashuvlar tavsiya etiladi.
NEOLOGISMS IN THE UZBEK LANGUAGE AND THEIR TRENDS OF EMERGENCE IN THE CORPUS
Abstract: This article analyzes the emergence of neologisms in modern written
Uzbek, their lexical and semantic characteristics, and their frequency of usage based
on corpus linguistics.
YER HISOBINI YURUTISDA BEIDOU NAVIGATSIYA TIZIMINI QO‘LLASH
Annotatsiya. Ushbu maqolada BeiDou global navigatsiya sun’iy yo‘ldosh
tizimini yer hisobini yuritish sohasidagi qo‘llanilishi, boshqa global navigatsiya
tizimlari (GPS, GLONASS, Galileo) bilan taqqoslamasi orqali BeiDou’ning texnologik
ustunliklari yoritiladi. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, BeiDou texnologiyasi nafaqat
geodezik aniqlik, balki samaradorlik, barqarorlik va axborot xavfsizligini ham
ta’minlaydi.
YAYLOV YERLARIDAN FOYDALANISH BO‘YICHA XORIJIY TAJRIBALAR
Abstract. This article analyzes the experience of leading countries in the use,
management and evaluation of pasture lands. In particular, it discusses land use
practices, taxation systems, leasing policies, and modern monitoring technologies in
countries such as the USA, China, Kazakhstan, Russia, Canada, and Australia. The
article also addresses the application of NDVI and other vegetation indices in pasture
monitoring.
TOSHKENT VILOYATI, PARKENT TUMANI HUDUDIDA TARQALGAN LALMI HUDUDLARDAN FOYDALANIShNING MAVJUD HOLATI
Abstract. This article analyzes the current state of use of rainfed foothill lands
located in the Parkent district of Tashkent region, their allocation for crop areas, land
degradation processes, and erosion control issues. The research results showed that the
most widespread land degradation process in the Parkent district is erosion. Based on
the example of the Bostan massif, the development of rainfed lands, their usage
indicators, and the placement of crops were studied. During the research,
recommendations were developed for the efficient use of land, prevention of erosion,
and ensuring environmental sustainability.
BASIC GLOBAL RESEARCH TRENDS ON CADASTRE: A BIBLIOMETRIC ANALYSIS
Abstract. In this article, particularly the global research status of cadastre was
evaluated by using bibliometric analysis. This article is based on the analysis of
research topics, scientific production, collaboration among countries and authors.
Furthermore, most cited papers on cadastre research which obtained from database
of Scopus during the time period from 2012 to 2023. Land use changes, as a practical
and advanced space exploration technology, offered a lot of valuable data about the
earth surface for global analysis. This study focuses on analyzing various aspects of
research. These include scientific outputs, research directions, source journals, author
performance and contributions, the distribution of research across
countries/territories and institutions, collaboration patterns, and temporal trends in
keyword usage.
BASIC GLOBAL RESEARCH TRENDS ON CADASTRE: A BIBLIOMETRIC ANALYSIS (2014-2018)
Abstract
In this article, particularly the global research status of cadastre was evaluated
by using bibliometric analysis. This article is based on the analysis of research topics,
scientific production, collaboration among countries and authors. Furthermore, most
cited papers on cadastre research which obtained from database of Scopus during the
time period from 2012 to 2023. Land use changes, as a practical and advanced space
exploration technology, offered a lot of valuable data about the earth surface for global
analysis. This study is concentrated on the analysis of scientific outputs, research
directions, source journals, author performance and their contribution, the distribution
of research countries/territories as well as institutions and their collaboration and
temporal trends in keywords usage.
ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИГИГА МЎЛЖАЛЛАНГАН ЕРЛАРДАН САМАРАЛИ ФОЙДАЛАНИШДА ҲУДУДИЙ ЁНДАШУВЛАРНИ ҚЎЛЛАШ
Аннотация
Ушбу мақолада ер ресурсларини бошқаришда, озиқ-овқат маҳсулотлари
етиштиришда муҳим аҳамият касб этадиган қишлоқ хўжалигига мўлжалланган
ерлар оқилона ва мақсадли фойдаланиш мушоҳада қилинган. Муаллифлар
томонидан Тошкент вилояти Ўрта чирчиқ тумани мисолида мавжуд ер
ресурсларидан самарали фойдаланиш давр талаби эканлиги асосланган.
BASIC GLOBAL RESEARCH TRENDS ON CADASTRE: A BIBLIOMETRIC ANALYSIS (2002-2012)
Abstract
In this article, particularly the global research status of cadastre was evaluated
by using bibliometric analysis. This article is based on the analysis of research topics,
scientific production, collaboration among countries and authors. Furthermore, most
cited papers on cadastre research which obtained from database of Scopus during the
time period from 2012 to 2023. Land use changes, as a practical and advanced space
exploration technology, offered a lot of valuable data about the earth surface for global
analysis. This study is concentrated on the analysis of scientific outputs, research
directions, source journals, author performance and their contribution, the distribution
of research countries/territories as well as institutions and their collaboration and
temporal trends in keywords usage.
MURAKKAB RELYEFLI MAYDONLARGA ISHLOV BERISH TEXNOLOGIYASI
Annotatsiya. Ushbu maqolada lalmi va yaylov yerlardan samarali foydalanish
borasida ilmiy izlanishlar olib borgan mahalliy olimlar hamda murakkab relyefli
maydonlarga ishlov berish texnologiyasi, nishab yerlarga qilinadigan asosiy agrotexnik
tavsiyalar haqida ma’lumotlar berilgan. Undan tashqari Toshkent viloyatining NDWI
va NDVI xaritalari keltirilgan.
COMPARATIVE ANALYSIS OF COMMUNICATIVE LANGUAGE TEACHING (CLT) AND TASK-BASED LANGUAGE TEACHING (TBLT)
Abstract
This article compares two popular language teaching methods—Communicative
Language Teaching (CLT) and Task-Based Language Teaching (TBLT). Both
approaches aim to help learners use language in real-life situations, but they go about
it in different ways. CLT focuses on developing communication skills through
interaction and fluency, while TBLT encourages learning through completing real-
world tasks. By exploring their features, strengths, and challenges, this article helps
language teachers choose or combine methods that best support their students’
learning.
ISHLAB CHIQARISHDAGI ZARARLI OMILLARNI KAMAYTIRISH ORQALI EKOLOGIK XAVFSIZLIK VA MEHNAT MUHOFAZASINI TA'MINLASH YO‘LLARI.
Bugungi kunda sanoatning jadal rivojlanishi bilan birga, ishlab chiqarish
muhitida yuzaga keladigan zararli va xavfli omillarning inson salomatligiga, atrof
muhitga va ishlab chiqarish samaradorligiga salbiy ta’siri tobora ortib bormoqda.
Ayniqsa, og‘ir sanoat tarmoqlarida — metallurgiya, kimyo, mashinasozlik, qurilish
materiallari ishlab chiqarish va boshqa sohalarda xodimlar kundalik faoliyat davomida
mikroiqlimning nomuvofiqligi, haddan tashqari shovqin, chang, zararli gazlar, noqulay
yoritish kabi omillar ta’siriga duchor bo‘ladilar. Bu omillar uzoq muddat davomida
inson salomatligida turli kasalliklar paydo bo‘lishiga olib keladi, ishlab chiqarish
samaradorligini pasaytiradi va baxtsiz hodisalar xavfini oshiradi. Zamonaviy ishlab
chiqarish sharoitida ekologik xavfsizlik va mehnat muhofazasini ta’minlash faqatgina
ijtimoiy va tibbiy muammo emas, balki iqtisodiy, texnologik va menejment sohalari
bilan uzviy bog‘liq kompleks masaladir. Har qanday ishlab chiqarish obyekti mehnat
sharoitlari, ishlab chiqarish gigiyenasi va ekologik standartlarga muvofiq ravishda
tashkil etilishi zarur. Bu esa korxonada zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish,
ekologik toza va resurslarni tejovchi uskunalar bilan jihozlash, ventilyatsiya va yoritish
tizimlarini me’yoriy holatda saqlashni talab qiladi. Jahon tajribasida ishlab
chiqarishdagi xavfli omillarni monitoring qilish va boshqarish bo‘yicha ISO 45001,
OHSAS 18001 kabi xalqaro standartlar joriy etilmoqda.
ISHLAB CHIQARISH KORXONALARIDA SODIR BOʻLGAN BAXTSIZ HODISALAR VA KASB KASALLIKLARIGA OID STATISTIK MA’LUMOTLAR TAHLILI
Annotatsiya. Zamonaviy sanoat tarmoqlarida еkologik xavfsizlik va mеhnat
muhofazasi muammolari jahon miqyosida muhim yo‘nalishlardan biri sifatida
qaralmoqda. O‘zbеkiston sanoati ham izchil rivojlanib, ishlab chiqarish hajmlari ortib
borayotgani sababli, ishchi-xodimlarning salomatligini muhofaza qilish, zararli
moddalarning salbiy ta’sirini kamaytirish bo‘yicha ilmiy tadqiqotlarga bo‘lgan еhtiyoj
ortib bormoqda. Bu tadqiqot nafaqat mеhnat muhofazasi sohasida, balki еkologik
nazorat va sanitariya gigiyеna tadbirlarini takomillashtirishda ham muhim ahamiyat
kasb еtadi. Oʻzbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi tomonidan statistik
hisobotga asoslangan soʻnggi yillarda sodir boʻlgan ishlab chiqarishdagi baxtsiz
hodisalar monitoringi natijalari tahlil asosida ma'lum bir aniq davr davomida yuz
bergan baxtsiz hodisalarning umumiy sonining ushbu qarab chiqilayotgan davrda
olamdan oʻtish bilan yakunlangan baxtsiz hodisalarning soniga nisbatini ifodalovchi,
alohida ahamiyatga ega kasb kasalliklari koʻrsatkichni xalqaro miqyosdagi qiymatlari
bilan taqqoslash va uni xaqqoniyligini ta'minlash uchun zarur tavsiyalar ishlab chiqish.
Usullari. Dunyoning yetakchi davlatlari miqyosida baxtsiz hodisalarning holati
va uni keltirib chiqaruvchi sabablarni aniqlash maqsadida barcha jarohatlanishlar va
qayd qilish, tekshirish, hisobga olish va statistik tahlil usullaridan foydalanilgan.
Natijalari. Olib borilgan tadqiqotlar natijalar shuni koʻrsatdiki, Rossiya va
Oʻzbekiston miqiyosida ishlab chiqarishda yuz beruvchi jarohatlanishlar boʻyicha
statistik ma'lumotlarni ishonarli deb hisoblash mumkin emas, chunki bunda kasb
kasalliklari koʻrsatkich qiymati 1 ga intiluvchi tavsifga ega hisoblanadi. Yakuniy
holatda qayd qilib oʻtish kerakki, baxtsiz hodisalarning berkitilishi masalasi ancha
oldindan mavjud hisoblanadi.
KEFALOGEMOTEMA: SABABLARI, BELGILARI VA DAVOLASH USULLARI
Annotatsiya
Mazkur maqolada yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda uchraydigan kefalogemotema
holati, uning kelib chiqish sabablari, klinik belgilari, tashxislash usullari hamda
davolash yo‘llari yoritilgan. Kefalogemotema ko‘pincha tug‘ruq jarayonidagi mexanik
bosim yoki asbobli tug‘ruqlar (forseps, vakuum) natijasida yuzaga keladi. Maqolada
bu holatni boshqa bosh shikastlanishlaridan farqlash zarurati, shuningdek, ehtimoliy
asoratlar va ularni oldini olish choralariga ham alohida e’tibor qaratilgan. Shuningdek,
muallif tomonidan shaxsiy tahlil va xulosalar berilgan bo‘lib, bu holatni o‘rganish
tibbiyot sohasida tahsil olayotgan yoshlar uchun muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega
ekanligi ta’kidlangan.
FACTORS AND MAIN RISKS OF HARMFUL SUBSTANCES DISTRIBUTION IN A PRODUCTION PLANT.
Abstract. In modern industrial production processes, environmental safety is
becoming increasingly important. In particular, the release of harmful substances into
the air during production - chemical compounds in gaseous, liquid and solid states, dust
particles, toxic substances - poses a serious threat to the environment and human health.
These processes have a negative impact on the health of workers, productivity and the
sustainable operation of industrial enterprises in general.
GIPERAKTIV BOLALARDA KUZATILADIGAN RUHIY JARAYONLARNI TAHLIL ETISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK VAZIFALARI
Annotatsiya: Hozirgi kunda giperaktivlik haqida tobora ko'p gapirishmoqda.
Giperaktiv bolalar va ularni davolash haqida bosh qotirishayotgan bir qator shifokorlar
va psixologlar giperaktiv bolalarga alohida yondashuv zarurligini ta’kidlamoqdalar.Sir
emaski,bu kategoriyadagi bolalarga ruhan nosog’lom deb qarash tushunchasi ham
mavjudligini inkor etimaslik kerak. Ko'pchilik odamlar bu atamaning ma'nosini
tushunmasdan turib mobil va faol bolalarga nisbatan qo'llashadi.
YASHIRIN IQTISODIYOTNING JAMIYATGA TA’SIRI
Annotatsiya: Ushbu maqolada yashirin iqtisodiyot tushunchasi, yashirin
iqtisodiyotning mamlakatimizda tutgan o‘rni, u keltiradigan zararlar haqida
ma’lumotlar keltirilgan. Bundan tashqari xorijiy davlatlarda o‘tkazilgan yashirin
iqtisodiyot tadqiqotlari borasida ham mulohaza qilingan.
RAQAMLI IQTISODIYOTNING XUSUSIYATLARI
Annotatsiya. Mazkur tezisda raqamli iqtisodiyotning xususiyatlari haqida so’z
boradi tezis davomida turli fikr va mulohazalar berib o’tilgan.
MUSTAQILLIK DAVRI ADABIYOTIDA MODERNNING O’RNI
ANNOTATSIYA
Ushbu tezisda Mustaqillik davri adabiyotining o’ziga xos jihatlari,
modernizmning ilk kurtaklari, ushbu yo’nalishda salmoqli ijod qilgan o’zbek
ijodkorlari, modernizmning shakllanish bosqichlari, Yevropa adabiyotining ta’siri
singari masalalar yoritib berilgan va keng doirada mushohada qilingan.
PEDAGOGIK FAOLIYATDA AXBOROT-KUTUBXONA XIZMATLARINING O'RNI
Annotatsiya: Mazkur maqolada zamonaviy pedagogik faoliyatda axborot-
kutubxona xizmatlarining ahamiyati, o‘quv jarayonida ularning integratsiyalashuvi,
elektron kutubxonalar va raqamli resurslardan samarali foydalanish masalalari
yoritilgan. Axborot madaniyatini shakllantirishda kutubxona xizmatining ilmiy-
uslubiy qo‘llab-quvvatlash funksiyasi tahlil qilinadi.
MAHALLIY TURIZMNI RIVOJLANTIRISHNING ISTIQBOLLARI VA YOSHLAR ISHTIROKINI FAOLLASHTIRISH YO‘LLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada O‘zbekistonning turizm salohiyatidan samarali
foydalanish, ayniqsa mahalliy turizmni rivojlantirish masalalari tahlil qilinadi. Yoshlar
ishtirokini oshirish, ularning turizm faoliyatidagi roli, hamda mahalliy sayohatlar
orqali iqtisodiy va madaniy o‘sishga erishish yo‘llari yoritilgan. Tadqiqotda statistik
tahlil, so‘rovnoma va kuzatuv metodlaridan foydalanilgan.
PYTHON DASTURLASH TILIDA FUNKSIYALAR ISHLATISH.
Annotatsiya: Python dasturlash tilida funksiyalar dastur kodini modul va qayta
ishlatiladigan qismlarga ajratish imkonini beruvchi asosiy tushunchalardan biridir.
Ushbu maqolada funksiyalarni yaratish, parametrlar bilan ishlash, standart qiymatlar
berish, noaniq sonli argumentlarni qabul qilish kabi asosiy jihatlar ko‘rib chiqiladi.
Funksiyalarning afzalliklari va ularni samarali qo‘llash usullari ta’riflanadi.
TAKRORLASH OPERATORLARIDA BREAK VA CONTINUE BUYRUQLARIDAN FOYDALANISH
Annotatsiya
Ushbu mavzu takrorlash operatorlarida (sikl operatorlarida) break va continue
buyruqlarining ahamiyati va qo‘llanilishi haqida ma’lumot beradi. Break operatori
siklni to‘liq to‘xtatish uchun ishlatiladi va ma’lum shart bajarilganda sikldan chiqishni
ta’minlaydi. Continue operatori esa joriy iteratsiyani yakunlab, siklning keyingi
qadamiga o‘tishni ta’minlaydi, shu bilan sikl tanasining ma’lum qismini o‘tib ketishga
yordam beradi. Ushbu maqola misollar orqali tushuntirilgan bo‘lib, dasturlashda break
va continue operatorlarining to‘g‘ri va samarali qo‘llanilishi ko‘rsatib o‘tilgan.
MANTIQIY OPERATSIYALAR VA SHARTLI IFODALARDAN FOYDALANISH
Annotatsiya: Ushbu mavzuda Python dasturlash tilida mantiqiy operatsiyalar
(and, or, not) va shartli ifodalar (if, elif, else) yordamida dastur oqimini boshqarish
usullari ko‘rib chiqiladi. Mantiqiy operatorlar orqali shartlarni tekshirish va ular
asosida turli qarorlar qabul qilish mexanizmlari tushuntiriladi. Amaliy misollar orqali
foydalanuvchi kiritmalariga javob qaytarish, turli holatlarni aniqlash va dastur
kodining mos ravishda ishlashini ta’minlash usullari yoritiladi.
MANTIQIY OPERATSIYALAR VA SHARTLI IFODALARDAN FOYDALANISH.
Anotatsiya
Bu maqolada Python dasturlash tilida mantiqiy operatsiyalar va shartli
ifodalarning mazmun-mohiyati, ularning dastur oqimidagi o‘rni va funksional
ahamiyati yoritilgan. Mantiqiy operatsiyalar — qaror qabul qilish jarayonining asosi
bo‘lib, turli shartlarni tahlil qilishda qo‘llaniladi. Shartli ifodalar esa bu qarorlarga
muvofiq dasturda turli yo‘nalishlar bo‘yicha harakat qilish imkonini beradi. Maqolada
ushbu tushunchalarning nazariy asoslari, ularning o‘zaro bog‘liqligi va amaliy
dasturlashdagi ahamiyati yoritib berilgan. Bu mavzu dasturlashni endi
o‘rganayotganlar uchun ham, tajribali foydalanuvchilar uchun ham foydali bo‘lishi
mumkin.
YO‘L HARAKATI XAVFSIZLIGINI TA’MINLASHDA YO‘L C
Annotatsiya:Yo‘l chiziqlari transport vositalarining harakatlanish tartibini
belgilash, yo‘lovchilarning xavfsizligini oshirish, shuningdek, tartib-intizomni
saqlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqolada doimiy va vaqtinchalik,
uzluksiz va uzlukli chiziqlar, shuningdek, ularning rang va shakliga qarab farqlari
haqida batafsil ma’lumot beriladi.
TASVIRIY SAN’ATNI O‘QITISHDA O‘QUVCHILARNING KREATIV IJODKORLIK KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH (5-7-SINFLAR MISOLIDA)
Annotatsiya: Ushbu maqola 5–7-sinflarda tasviriy san’atni o‘qitish jarayonida
o‘quvchilarning kreativ ijodkorlik kompetensiyalarini shakllantirish metodikasini
takomillashtirishga bag‘ishlangan. O‘quvchilarning tasviriy san’atga bo‘lgan
qiziqishlarini oshirish, ularning estetik va kreativ qobiliyatlarini rivojlantirish, hamda
zamonaviy pedagogik yondashuvlar yordamida san’at darslarining samaradorligini
oshirishga qaratilgan yangi metodik usullarni o‘rganish, yuqori natijalarga erishish
imkonini beradi. Maqolada, o‘quvchilarning ijodiy fikrlashini rivojlantirish uchun
zamonaviy texnologiyalar va interaktiv metodlardan foydalanish, shuningdek, tasviriy
san’atni boshqa fanlar bilan integratsiya qilish orqali o‘quvchilarning kreativ
kompetensiyalarini shakllantirish yo‘llari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda, 5–7-sinflar
misolida tasviriy san’at o‘qitish jarayonida o‘quvchilarni ilg‘or texnikalar va uslublar
bilan tanishtirishning ahamiyati ta’kidlanadi. Ushbu yondashuv, nafaqat
o‘quvchilarning san’atga bo‘lgan qiziqishini oshirish, balki ularning kreativ fikrlash,
muammolarni hal qilish va o‘zini ifodalash qobiliyatlarini ham rivojlantirishga yordam
beradi. Maqola, tasviriy san’at fanini o‘qitishda pedagogik metodikalarni
takomillashtirishni istagan o‘qituvchilar va ta’lim muassasalariga foydali qo‘llanma
sifatida xizmat qiladi.
GʻOʻZANING VILTGA CHIDAMLI NAVLARINING GENETIK TAHLILI
Annotatsiya: Ushbu maqolada Verticillium dahliae qo‘ziqorini chaqiradigan
vilt kasalligiga qarshi chidamli gʻoʻza navlarining genetik asoslari o‘rganiladi.
Kasallikka chidamlilikka javobgar genlar, ularning ekspressiya xususiyatlari va
molekulyar markerlar orqali aniqlash yo‘llari ko‘rib chiqildi.
NAZAR ESHONQUL HIKOYALARIDA QO‘LLANILGAN FRAZEMALARNING MA’NOVIY XUSUSIYATLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada o‘zbek yozuvchisi Nazar Eshonqul hikoyalarida
qo‘llanilgan frazemalarning ma’noviy xususiyatlari tahlil qilinadi. Frazemalar
asarning badiiy uslubini boyitish, milliy madaniyat va xalq dunyoqarashini ifodalash,
personajlarning ichki dunyosini ochishda muhim vosita sifatida ko‘rib chiqiladi.
Shuningdek, frazemalarning axloqiy va tarbiyaviy nasihat funksiyasi, tilning
barqarorligi va yodda qoluvchanligini ta’minlashdagi roli ham o‘rganiladi. Maqola
Nazar Eshonqul ijodidagi frazemalarning adabiyotimizda tutgan o‘rni va ma’naviy-
estetik ahamiyatini yoritishga xizmat qiladi.
NAVOIY VA SA’DIY: “MAHBUB UL-QULUB” VA “GULISTON”DAGI NASIHATLAR TAQQOSLANMASI
Annotatsiya: Ushbu maqolada Sharq axloqiy-didaktik adabiyotining ikki yirik
namoyandasi — Alisher Navoiy va Sa’diy Sheroziyning “Mahbub ul-qulub” hamda
“Guliston” asarlari qiyosiy tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor har ikki asarda ilgari surilgan
axloqiy tushunchalar, nasihatlar, jamiyat va inson haqidagi qarashlar hamda ularning
ifoda uslublariga qaratiladi. Maqolada sabr, tavoze, kibr, halollik, do‘stlik kabi
tushunchalarning qanday yoritilgani tahlil qilinib, Navoiy va Sa’diyning umumiy
g‘oyaviy yaqinligi bilan birga, uslubiy va shakliy farqlari ham ochib beriladi. Tadqiqot
natijasida bu ikki asarning zamonaviy tarbiya, axloqshunoslik va madaniyatdagi
dolzarb ahamiyati asoslab beriladi.
ARUZGA XOS FONETIK HODISALARNING BAYTLARDA QOʻLLASH ( AZL VA VASL HODISALARI MISOLIDA)
Annotatsiya: Ushbu maqolada mumtoz adabiyotimizda keng qoʻllanadigan
aruz vaznida uchraydigan fonetik hodisalarning baytlar tarkibida aks etish mustaqil
yondashuv asosida bayon etilgan.
ADABIYOTDA ARUZ POETIKASINI OʻRGANISH
Annotatsiya:Ushbu maqolada aruz vazni, uning adabiyotga kirib kelishi, aruz
so’zining kelib chiqishi, aruzni bilishning ahamiyati tahlil qilinadi. Tahlil asosida
aruz she`riy tizimi ham kvantitativ she`riy tizim hisoblanishi, unda o’lchov asosiy
mezon ekanligi yoritiladi.
SON SOʻZ TURKUMINI OʻQITISH METODI
Annotatsiya: maqolada ona tili darslarida beriladigan bilim, malaka,
koʻnikmalar , ona tili darslarining maqsad va vazifalari, son soʻz turkumining
akademik litseylarda oʻqitish va olgan bilimlarni mustahkamlash usul va
metodlari haqida fikr yuritiladi
THE ROLE AND PROSPECTS OF TECHNOLOGICAL EDUCATION IN THE MODERN EDUCATION SYSTEM
Abstract: This article explores the significance of technological education in the
contemporary education system, focusing on its impact on students' practical skills,
problem-solving abilities, and readiness for future careers. With the growing
importance of digital tools, automation, and innovation in various industries, the
integration of technological education into school and university curricula has become
essential. The study analyzes current trends, challenges, and the future potential of
technology-based learning environments in developing competent and adaptive
professionals.
DEVELOPING ENGLISH WRITING SKILLS THROUGH PROJECT-BASED LEARNING
Abstract: This article explores the effectiveness of Project-Based Learning
(PBL) in enhancing English writing skills among secondary school students. Through
collaborative tasks, real-world projects, and reflective writing, PBL provides
meaningful contexts for students to develop writing fluency, creativity, and critical
thinking. The study outlines the implementation process, observed improvements, and
pedagogical implications for English language teaching.
THE IMAGE OF WOMEN AND THEIR ROLE IN SOCIETY IN THE WORKS OF JADIDS
Abstract: This article explores the portrayal of women and their societal roles
in the literary and cultural works of the Jadid movement. The Jadids, as reformist
intellectuals of the late 19th and early 20th centuries in Central Asia, advocated for
modernization, education, and social reforms, including the advancement of women's
status. Through analysis of key texts and writings, this paper examines how Jadid
authors depicted women as crucial agents of cultural renewal and social progress,
emphasizing their education, emancipation, and moral influence within the family and
society. The study highlights the complex and sometimes ambivalent perspectives on
gender roles, reflecting both traditional values and progressive ideas characteristic of
the Jadid reform agenda.
EFFECTIVE AND INTERACTIVE STRATEGIES TO ENHANCE READING AND COMPREHENSION SKILLS IN EFL CLASSROOMS
Abstract
Reading comprehension is an essential academic skill and a key indicator of
literacy development, particularly for learners of English as a Foreign Language (EFL).
Traditional reading methods often fall short in engaging students and fostering deep
understanding. This paper explores effective and interactive strategies aimed at
improving reading comprehension, focusing on student-centered approaches such as
reciprocal teaching, interactive read-alouds, literature circles, and the integration of
technology. These methods support vocabulary development, critical thinking, and
metacognitive awareness, ultimately creating more inclusive and effective reading
environments.
THE SYNTHESIS OF DETECTIVE AND FANTASTIC ELEMENTS IN TOHIR MALIK’S WORKS: A CASE STUDY OF “SHAYTANAT”, “CHARXPALAK”, AND “OV”
Abstract: This article explores the synthesis of detective fiction and science
fiction in the works of the prominent Uzbek writer Tohir Malik. By analyzing his major
works — Shaytanat, Charxpalak, and Ov, the study identifies how the author blends
genre elements to create narratives rich in suspense, philosophical reflection, and
socio-political commentary. The fusion of detective structure with fantastical themes
enhances the depth of plot, character development, and moral ambiguity, which in turn
expands the boundaries of contemporary Uzbek prose.
A HEART-HEALTHY LIFESTYLE: THE ROLE OF NUTRITION, PHYSICAL ACTIVITY, AND POSITIVE THINKING
Abstract: Cardiovascular diseases remain the leading cause of death globally.
A proactive, preventive lifestyle that includes a heart-healthy diet, regular physical
activity, and a positive mental outlook significantly reduces the risk of heart disease.
This article explores the scientific basis for how these three lifestyle factors contribute
to cardiovascular health and highlights strategies for implementing them effectively in
everyday life.
PSYCHOLOGICAL REHABILITATION OF RETURN MIGRANTS: PRACTICAL APPROACHES
Annotation: This article explores the psychological rehabilitation of return
migrants, focusing on practical approaches that facilitate their social and emotional
reintegration. The study highlights common psychological challenges faced by
returnees, such as stress, cultural adjustment difficulties, and social isolation. It
examines effective therapeutic methods, including cognitive-behavioral therapy, group
counseling, and community support programs, emphasizing culturally sensitive and
holistic rehabilitation strategies. The article concludes with recommendations for
improving access to mental health services and strengthening support systems for
return migrants.
BEYOND THE CLASSROOM: THE ROLE OF INFORMAL SPEAKING PRACTICE IN DEVELOPING ORAL PROFICIENCY IN UZBEKISTAN
Abstract: This article explores the significance of informal speaking practice
outside formal classroom settings in enhancing oral proficiency among English
language learners in Uzbekistan. While traditional classroom instruction emphasizes
grammar and vocabulary, real-life conversational opportunities remain limited. The
study examines how informal interactions, such as language clubs, social media
engagement, and peer conversations, contribute to learners’ communicative
competence. Findings suggest that integrating informal speaking activities alongside
formal lessons can significantly boost learners’ confidence and fluency, thereby
improving overall language acquisition. Moreover, the study highlights the importance
of cultural context in shaping informal speaking opportunities, noting that Uzbek
learners often face societal expectations and limited exposure to native speakers, which
influence their informal practice. The article advocates for educational policies that
recognize and support informal language use as a critical complement to formal
instruction.
THE SOCIO-ECONOMIC CONDITION OF THE TURKESTAN REGION DURING THE FIRST WORLD WAR
Abstract: This article explores the socio-economic and political situation in the
Turkestan region during the years of the First World War (1914–1918). Drawing on
historical documents, archival records, and secondary sources, the study investigates
how the global conflict impacted the daily life, economy, and governance of the region
under Russian colonial rule. Special attention is paid to the 1916 uprising, forced
conscription, and growing social tensions that eventually contributed to anti-colonial
sentiments.
DETERMINATION OF THE COMPOSITION OF NATURAL MONTMORILLONITE BY X-RAY DIFFRACTION METHOD
Abstract: This study investigates the structural composition of natural
montmorillonite using the X-ray diffraction (XRD) method. Montmorillonite samples
were collected from natural clay deposits and analyzed to determine the mineral phases
and crystalline structures present. The XRD results confirmed the dominance of the
montmorillonite phase, accompanied by minor impurities such as quartz and feldspar.
The interlayer spacing and crystallinity index were also calculated. This research
provides insight into the mineralogical purity and potential industrial applications of
natural montmorillonite.
POLIMER STRUKTURALARIDA METALLOKOMPLEKSLAR OLISHNING QONUNIYATLARI VA SELLULOZA METALL- XELATLARINI SINTEZI
Annotatsiya. Ushbu maqolada polimer strukturalarida metallokompleks
birikmalarini hosil qilishning asosiy qonuniyatlari va bu jarayonning kimyoviy-fizik
asoslari tahlil qilinadi. Ayniqsa, tabiiy polimer – sellulozaning metall-ionlar bilan xelat
komplekslari hosil qilish xususiyatlari chuqur o‘rganiladi. Selluloza asosidagi metall-
xelatlar sintezining usullari, bu komplekslarning tuzilishi, barqarorligi hamda ularning
sanoat va ekologiya sohalaridagi amaliy ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda turli
metall ionlari (masalan, Cu²⁺, Fe³⁺, Zn²⁺ va boshqalar) bilan selluloza o‘rtasidagi
bog‘lanish mexanizmlari va bu jarayonlarga ta’sir etuvchi omillar – pH, harorat,
reaksiya muhitining tabiati tahlil etilgan. Ushbu ilmiy ish bioasosli polimerlar va
ularning funksional komplekslari asosida yangi materiallar yaratishda nazariy va
amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.