Jild 62 № 5 (2025)
Maqolalar
TIJORAT BANKLARI TOMONIDAN MASOFAVIY BANK XIZMATLARINI KOʻRSATISHNING AMALIY HOLATI
Maqolada tijorat banklari tomonidan masofaviy bank xizmatlarini
koʻrsatishning tashkiliy-iqtisodiy asoslari bilan bogʻliq boʻlgan dolzarb muammolar
aniqlangan va ularni hal qilishga qaratilgan ilmiy takliflar ishlab chiqilgan.
MATEMATIKA TA’LIMIDA STEAM YONDASHUVINING QO‘LLANILISHI
Annotatsiya. Mazkur maqolada matematika ta’limida STEAM (Science,
Technology, Engineering, Arts, Mathematics) yondashuvining qo‘llanilishi tahlil
etilgan. STEAM metodikasi, fanlararo integratsiya va amaliyotga asoslangan o‘qitish
orqali o‘quvchilarda matematik tafakkur, kreativlik va muammolarni hal qilish
ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qiladi. Ushbu maqola STEAM yondashuvining
nazariy asoslari, amaliy qo‘llanilishi va O‘zbekistondagi ta’lim tizimida uning
integratsiyasi masalalarini yoritadi.
OʻZBEKISTONDA QATAGʻONLIK SIYOSATI
ANNOTATSIYA
Ushbu ilmiy maqola O‘zbekistonda XX asrning 20–50-yillarida amalga
oshirilgan qatag‘onlik siyosatining tub mohiyatini, uning tarixiy ildizlari va sabablari,
shuningdek, uzoq muddatli oqibatlarini tahlil qilishga qaratilgan. Sovet totalitar tuzumi
tomonidan amalga oshirilgan ushbu siyosiy repressiyalar nafaqat minglab begunoh
insonlarning hayotiga zomin bo‘lgan, balki o‘zbek milliy tafakkuri, madaniyati va
intellektual salohiyatiga jiddiy zarar yetkazgan. Maqolada ayniqsa 1937–1938-
yillardagi ommaviy qatag‘onlar, jadidlar va milliy uyg‘onish harakati vakillariga
nisbatan qo‘llangan zo‘ravonliklar, ularning siyosiy va ma’naviy merosi, tarixiy
adolatni tiklash yo‘lida amalga oshirilgan tadbirlar chuqur tahlil qilinadi. Tarixiy
manbalar, arxiv hujjatlari va zamonaviy tadqiqotlar asosida olib borilgan ilmiy tahlillar
asosida qatag‘on qurbonlari xotirasini abadiylashtirish va bugungi tarixiy ongni
shakllantirish masalalari yoritilgan.
ZAMONAMIZ YOSHLARIMIZNING OGʻZAKI NUTQIDA SOʻZ BOYLIGINING KAMAYISH SABABLARI VA NUTQNI OʻSTIRISH USULLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada o‘quvchilarning og‘zaki nutqida uchrab
turadigan kamchiliklar, so‘z boyligining kamayish sabablari va ularni oldini olish
usullari haqida so‘z boradi. O‘quvchilar nutqiga ijtimoiy tarmoqlarning, ommaviy
axborot vositalarining qay darajada ta’siri yoritilgan. Bundan tashqari, nutqni o‘stirish
shartlari maqolada birma-birma sanab o‘tilgan va nutq o‘stirish yo‘nalishlari
keltirilgan.
“MEHNAT MUHOFAZASINING QONUNLARI VA QOIDALARI”
Annotatsiya: Mazkur maqolada mehnat muhofazasining huquqiy asoslari,
xavfsiz mehnat sharoitlarini ta’minlashga qaratilgan qonunlar va normativ hujjatlar
tahlil qilingan. Shuningdek, ishlab chiqarishdagi mehnat xavfsizligini ta’minlashda ish
beruvchilar va xodimlarning javobgarligi, mehnat madaniyatini shakllantirish va
nazorat mexanizmlarining ahamiyati yoritilgan.
O’ZBEKISTONDA “YO’L HARAKATI QOIDALARI VA HARAKAT XAVFSIZLIGI HAQIDA UMUMIY TUSHUNCHALAR”
Annotatsiya:Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida yo‘l harakati
qoidalari va harakat xavfsizligini ta’minlash tizimi tahlil qilinadi. Yo‘l-transport
hodisalari (YTH) sonining yillik statistikasi, avariyalarning asosiy sabablari, hukumat
tomonidan yo‘l harakati xavfsizligini oshirishga qaratilgan chora-tadbirlari bayon
etiladi. Jumladan, 2023 yilda mamlakatda 10 648 ta YTH qayd etilgan bo‘lib, bu
ko‘rsatkich oldingi yilga nisbatan 8% ga oshgan. Maqolada shuningdek, yo‘l harakati
madaniyatining rivojlanishi, video nazorat vositalarining samaradorligi va haydovchi-
piyoda munosabatlari tahlil qilinadi.
"MUSIC AS A MAIN TOOL IN THE DEVELOPMENT OF SPEAKING SKILLS"
Annotation: Music has proven to be an invaluable tool in enhancing various
aspects of language learning, particularly in the development of speaking skills. This
article explores the significance of incorporating music into language lessons as a
central strategy for improving pronunciation, fluency, and overall speaking confidence.
By using music-based activities such as singing, rhythmic exercises, and role-playing,
language learners can practice and internalize the natural rhythm and intonation of the
language. These activities not only help in mastering pronunciation but also encourage
fluidity in conversation and increase learners' self-assurance when speaking.Through
cognitive and emotional engagement, music fosters a deeper connection to the
language, aiding in memory retention and vocabulary acquisition. Additionally, music-
based tasks can improve both receptive (listening and comprehension) and productive
(speaking) language skills, making language learning a more dynamic and enjoyable
process. This article emphasizes the effectiveness of music in language teaching and
offers practical strategies for teachers to integrate musical elements into their
curriculum to create a motivating, effective, and engaging learning environment.
THE BENEFITS OF WATCHING ENGLISH MOVIES
Annotation: The study primarily examines how viewing movies affects
learning English. This study was carried out utilizing a qualitative method of inquiry.
The study's key conclusions demonstrated that watching English-language films can
enhance speaking and listening abilities. Watching English-language movies can help
improve your pronunciation. English-language films can also aid in word-building for
students. These effects may have a long-term impact on viewers and active listeners,
according to specialists. Regular moviegoers may also benefit from being able to
recognize various regional accents in other languages. Watch the movie if it helps a
lot to learn English, basically, how can this be achieved? After all, watching movies is
very easy and fun. We'll show you different ways to do it and that's what this research
is about.
RAQAMLI VOSITALAR ORQALI DIFFERENSIAL TA’LIMNI YO‘LGA QO‘YISH
Annotatsiya. Ushbu maqolada raqamli texnologiyalar yordamida differensial
ta’limni tashkil etishning zamonaviy usullari tahlil qilinadi. Moslashuvchan o‘quv
platformalari, sun’iy intellekt, o‘quv analitikasi, gamifikatsiya, AR/VR texnologiyalari
va mobil ilovalar orqali o‘quvchilarning individualligiga mos ta’lim yaratishning
nazariy asoslari va amaliy jihatlari yoritiladi. Shuningdek, maqolada raqamli
vositalarning imkoniyatlari yordamida o‘qituvchining roli, baholash jarayoni,
motivatsiya usullari va o‘quvchilarning faol o‘zlashtirish strategiyalari keng
muhokama qilinadi.
STEAM TA’LIMIDA INFORMATIKANING PEDAGOGIK INTEGRATSIYASI
Annotatsiya. Ushbu maqolada informatika fanining STEAM ta’lim modeli
doirasida pedagogik integratsiyasi yoritiladi. Informatika boshqa fanlar bilan
uyg‘unlashtirilgan holda o‘quvchilarda tizimli fikrlash, muammoga yondashuv,
ijodkorlik va algoritmik tafakkurni shakllantirishda qanday imkoniyatlar yaratishi
haqida fikr yuritiladi. Sun’iy intellekt, AR/VR, IoT, dasturlash muhitlari,
robototexnika va raqamli vositalar orqali o‘quv jarayoniga informatikaning
innovatsion yondashuvi tahlil qilinadi.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA TURIZM SOHASIDA TA’LIM TIZIMINING HOLATI VA RIVOJLANISH YO’NALISHLARI
Annotatsiya
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida turizm sohasida ta’lim tizimining
holati tahlil qilinib, uning rivojlanish istiqbollari yoritilgan. Tadqiqot davomida
mavjud muammolar – o‘quv dasturlarining zamonaviy talabga mos emasligi, amaliyot
tizimining sustligi, xalqaro hamkorlikning yetarli darajada yo‘lga qo‘yilmagani,
pedagogik salohiyat va ilmiy-tadqiqot faoliyatining pastligi aniqlangan. Muallif
tomonidan sohani rivojlantirishga qaratilgan taklif va tavsiyalar ilgari surilgan.
Jumladan, ta’limda raqamli texnologiyalarni keng joriy etish, xalqaro ta’lim dasturlari
asosida kadrlar tayyorlash, amaliyotga yo‘naltirilgan yondashuvni kuchaytirish
zarurligi asoslab berilgan. Maqolada zamonaviy talablar asosida raqobatbardosh
turizm kadrlarini yetishtirishning dolzarbligi ilmiy asosda yoritilgan.
O‘QITUVCHI LOGOPEDNING INNOVATSION TEXNOLOGIK FAOLIYATI
Annotatsiya. Ushbu maqolada o‘qituvchi-logopedning innovatsion faoliyati,
zamonaviy pedagogik texnologiyalarni logopediya sohasida qo‘llash imkoniyatlari va
ularning samaradorligi yoritilgan. Maqolada logopedik mashg‘ulotlarda axborot-
kommunikatsion texnologiyalar, interaktiv metodlar, mobil ilovalar, gamifikatsiya va
virtual platformalardan foydalanish tajribalari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek,
innovatsion yondashuvlarning bolalardagi nutq nuqsonlarini tuzatishdagi o‘rni va
afzalliklari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalariga asoslangan holda, logopedik faoliyatni
takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ham berilgan.
АҚЛИ ЗАИФ БОЛАЛАР ФАОЛИЯТИНИ ТАШКИЛ ЭТИШ ЙЎЛЛАРИ
Аннотация.Ушбу мақолада ақли заиф болаларнинг ўзига хос
ривожланиши ва бу жараёнда ўқитишнинг аҳамияти очиб берилган. Матнни
ўқиш, мулоқот қилишга ўргатиш усуллари ажратиб берилган.
AMAZON KOMPANIYASINING TRANSCHEGARAVIY ELEKTRON TIJORATDAGI INNOVATSION BIZNES MODELI
Annotatsiya. Transchegaraviy elektron tijorat global iqtisodiy integratsiyaning
asosiy omillaridan biriga aylanib bormoqda. Uning rivojlanishida Amazon kabi yirik
platformaning o‘rni beqiyosdir. Mazkur bo‘limda ushbu kompaniyaning biznes
modeli, innovatsion yondashuvlari va transchegaraviy elektron tijoratdagi ahamiyati
tahlil qilinadi.
THE IMPORTANCE OF ENGLISH IN GLOBAL MARKET
Introduction
In today’s interconnected world, language plays a key role in international
cooperation, trade, and communication. Among all global languages, English has
emerged as the dominant medium in global markets. From multinational corporations
to small exporters, English is essential for negotiating, marketing, and establishing
global partnerships. This article explores why English holds such an influential position
in international trade and how it contributes to business success worldwide.
BADIIY MATNDA QO‘LLANGAN EVFEMIK VA DISFEMIK BIRLIKLARNING USLUBIY VAZIFASI
Annotatsiya: Ushbu maqolada evfemik va disfemik birliklar tahlilga tortilgan.
Tilshunoslikda "evfemizm" va "disfemizm" tushunchalarining ahamiyati, tabu va
evfemizmlar xalqning ijtimoiy hayoti, milliy urf-odatlari, mentaliteti bilan bogʻliq
holda mavjud boʻlishi, bu ikki tushuncha madaniyat va til manbalaridan tarkib topgan
etnolingvistik atamalar ekanligi haqida fikr yuritiladi. Ularning matn tarkibidagi
stilistik funksiyalari aniqlangan.
RASHID XO‘JAMOV SHE’RIYATIDA STILISTIK FIGURALAR VA EKSTRALINGVISTIK VOSITALARNING POETIK FUNKSIYASI
Annotatsiya: Ushbu maqolada turli lingvistik vositalar haqida ma’lumotlar
keltirilgan, shoir Rashid Xo‘jamov ijodidan nolisoniy, stilistik figuralar aniqlanib,
tahlilga tortilgan.
“YOSHLIK – 1” KONI PORFIRLI MIS MA’DANLARINI FLOTATSIYA USULIDA BOYITISHNING SAMARADORLIGINI OSHIRISH.
Annotatsiya: Mazkur maqolada “Yoshlik-1” konining mis-porfir rudalarini
flotatsion va gravitatsion-flotatsion usullar asosida boyitish samaradorligi
o‘rganilgan. Rudadagi mis, oltin va molibden elementlari mayda dispers va birikkan
holatda joylashgani sababli, ularni ajratib olishda kollektiv flotatsiya usuli tanlandi.
Olib borilgan yopiq siklli tajribalar "Olmaliq KMK" AJning MOF-1 texnologik
sxemasi asosida tashkil etildi. Tajribalar davomida mis-molibden kollektiv
konsentratining unumdorligi 6–9 %, misni ajratib olish darajasi 83–89 %, oltin uchun
74–81 %, molibden uchun esa 80–88 % ni tashkil etdi. Gravitatsion ajratish sxemaga
kiritilganda, oltinni umumiy ajratib olish darajasi 3,15 % ga oshdi va 135 g/t oltinli
gravitatsion konsentrat olindi. Shuningdek, yig‘uvchi reagentlar sifatida YAN-1,
butilkali ksid karbonat (BKK) hamda ularning aralashmalari qo‘llanildi. Tadqiqotlar
natijasida “Yoshlik-1” rudasini flotatsion boyitishda kompleks reagent tanlovi,
jarayon oldidan gravitatsion ajratish va texnologik ko‘rsatkichlar optimallashtirilishi
boyitish samaradorligini sezilarli oshirishini ko‘rsatdi.
ТЕЧЕНИЕ БАКТЕРИАЛЬНОГО И АЛЛЕРГИЧЕСКОГО РИНОСИНУСИТА У ДЕТЕЙ
Аннотация
Риносинуситы у детей являются распространёнными заболеваниями,
которые могут протекать в бактериальной и аллергической формах. Отличия в
патогенезе, клинической картине и ответе на лечение обуславливают
необходимость дифференцированного подхода в диагностике и терапии. Цель
исследования — провести сравнительный анализ течения бактериального и
аллергического риносинусита у детей школьного возраста. Установлено, что
аллергический риносинусит характеризуется длительным, рецидивирующим
течением с умеренной симптоматикой, тогда как бактериальная форма протекает
более остро, с выраженной клинической картиной. Полученные данные
обосновывают необходимость точной дифференциальной диагностики и
применения этиопатогенетической терапии.
YOSH BOLLARGA INGLIZ TILI GRAMMATIKASINI O'RGATISHDA VIDEO ROLIKLARDAN FOYDALANISHNING SAMARADORLIGI
Annotatsiya: Ingliz tili dunyoning eng ko‘p o‘rganiladigan tillaridan biri bo‘lib,
yosh avlod uchun bu tilni o‘rganish bugungi kunda juda muhim hisoblanadi. Ingliz
tilining grammatikasi esa tilni to‘g‘ri va samarali o‘rganish uchun asosiy elementlardan
biridir. Yosh bolalarga grammatikani o‘rgatishda turli metod va vositalar qo‘llaniladi.
Shu vositalardan biri sifatida video roliklardan foydalanish bugungi ta’lim jarayonida
keng tarqalgan va samarali usul hisoblanadi. Video roliklar yosh bolalarning diqqatini
jalb qilish, ularni qiziqtirish va grammatika qoidalarini tushunishda ko‘maklashishda
muhim ahamiyatga ega.
BUYUK BRITANIYA VA MALAYZIYADA ISLOM MOLIYA MUASSASALARINI SOLIQQA TORTISH YO‘NALISHLARI
Annotatsiya. Ushbu maqolada, moliyaviy tizimi rivojlangan mamlakatlar,
xususan, Angliya va Malayziyaning soliq tizimini takomillashtirish yo‘llari haqida so‘z
boradi.
ISLOM SAVDO INSTRUMENTLARI ORQALI ISTE’MOL BOZORINI RIVOJLANTIRISHNING MAQSAD VA VAZIFALARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada iste’mol bozorining asosiy turlari, uning
iqtisodiy ahamiyati hamda islomiy savdo instrumentlari orqali rivojlantirish
imkoniyatlari tahlil qilinadi. Xususan, murobaha, ijara, mudoraba kabi shariatga mos
moliyalashtirish vositalarining bozordagi inklyuzivlik va adolat tamoyillariga
asoslangan holda qo‘llanishi ko‘rib chiqiladi. Islomiy savdo vositalari orqali shaxsiy
iste’molga mo‘ljallangan tovar va xizmatlar bozorining samaradorligini oshirish
yo‘llari asoslab beriladi.
BULOQLARNING MUHOFAZASINI TA'MINLASH VA ULARDAN SAMARALI FOYDALANISH, ZAMONAVIY ILM-FAN YUTUQLARI BILAN UYG‘UNLASHTIRISH ORQALI EKOLOGIK BARQARORLIKNI SAQLASH
ANNOTATSIYA
Maqolada buloqlarning joylashishi ekologiyasi, shifobaxshlik xususiyatlari
keltirilgan. Buloqlarning muhofazasini ta'minlash va ulardan samarali foydalanish,
zamonaviy ilm-fan yutuqlari bilan uyg‘unlashtirish orqali ekologik barqarorlikni
saqlash muhim ekanligi yoritilgan.
BOLALAR UCHUN CHET TILI DARSLARIDA MUSIQANING AHAMYATI
Annotatsiya: Musiqa uzoq vaqtdan beri turli fanlar bo'yicha o'rganishni
kuchaytirish uchun kuchli vosita sifatida tan olingan va chet tillarini o'rganish bundan
mustasno emas. Musiqani til ta'limiga integratsiyalash o'rganishni yanada qiziqarli va
samaraliroq qilish mumkin. Mazkur maqolada maktabgacha va boshlang'ich yoshdagi
bolalarda nemis tili va ingliz tili darslarida musiqa va qo'shiqlardan foydalanishning
samarali usullari, bu metodning dars jarayonlarida qanday ko'nikma-malakalarga
erishishda yordam berishi to'g'risida malumotlar keltirib o'tilgan.
BOSHLANG'ICH SINF O'QUVCHILARIDA QIZIQARLI O'YINLAR ORQALI CHAQQONLIKNI RIVOJLANTIRISH
ANNOTATSIYA
Ushbu tezisda boshlang'ich sinf o'quvchilarida chaqqonlik jismoniy sifatini
rivojlantirishda qiziqarli milliy va harakatli o'yinlarning ta'siri tahlil qilingan. 3-sinf
o'quvchilari o'rtasida o'tkazilgan tajribaviy tadqiqot natijalariga ko'ra, tanlangan
qiziqarli o'yinlar majmuasi o'quvchilarning chaqqonlik ko'rsatkichlarini (30 metrga
yugurish, uzunlikka sakrash, bukilib-to'g'rilaniш) sezilarli darajada yaxshilagan.
Qiziqarli o'yinlar o'quvchilarda hamkorlik, kommunikativ ko'nikmalar, muammolarni
hal qilish va liderlik qobiliyatlarini ham rivojlantirgan. Tadqiqot natijalariga asoslanib,
boshlang'ich sinf jismoniy tarbiya mashg'ulotlarida qiziqarli o'yinlardan samarali
foydalanish uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
ТЕЧЕНИЕ РИНОСИНУСИТОВ У БОЛЬНЫХ С АЛЛЕРГИЧЕСКИМ РИНИТОМ
Аннотация
Аллергический ринит (АР) — широко распространённое хроническое
воспалительное заболевание слизистой оболочки носа, ассоциированное с IgE-
опосредованной гиперчувствительностью. Часто сочетается с риносинуситами,
что затрудняет диагностику, усиливает симптоматику и снижает эффективность
стандартной терапии. В настоящем исследовании проанализированы
клинические, рентгенологические и функциональные особенности течения
риносинуситов у больных с АР. Установлено, что сочетание этих патологий
усугубляет течение заболевания, увеличивает частоту обострений и требует
комбинированного подхода в лечении. Полученные данные позволяют
обосновать необходимость дифференцированного подхода к терапии
риносинуситов у пациентов с АР.
HANAFIY FIQHI BORASIDAGI MO‘TABAR MANBALAR: ILMIY TAHLIL VA TARIXIY NAZAR
Islom huquqi (fiqh) musulmon jamiyatlarining diniy, ijtimoiy va huquqiy
hayotini tartibga solishda beqiyos ahamiyatga ega bo‘lgan sohaga aylangan. Fiqh ilmi
tarixida to‘rtta asosiy mazhab shakllangan bo‘lib, ulardan eng keng tarqalganlaridan
biri bu — Hanafiy mazhabidir. Bu mazhab nafaqat tarixiy hududlarda, balki bugungi
Markaziy Osiyo, Turkiya, Pokiston, Hindiston, Afg‘oniston, Rossiya musulmonlari
orasida ham keng qo‘llaniladi.
Hanafiy fiqhi yuksak ilmiy metodologiya asosida rivojlangan bo‘lib, uning
asosiy manbalari ko‘p asrlar davomida islom huquqshunosligining poydevori bo‘lib
xizmat qilgan. Ushbu maqolada Hanafiy fiqhidagi mo‘tabar manbalar, ularning
mualliflari va tarixiy ahamiyati tahlil qilinadi.
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ВИЗУАЛЬНЫХ СРЕДСТВ В ПРОЦЕССЕ ОБУЧЕНИЯ РУССКОМУ ЯЗЫКУ
Аннотация: В статье рассматривается использование визуальных средств
в процессе обучения русскому языку как эффективный метод, способствующий
улучшению усвоения материала. Анализируя различные подходы, выделены
ключевые визуальные инструменты. Обсуждается, как эти элементы могут
повысить мотивацию учащихся, облегчить восприятие грамматических структур
и расширить словарный запас.
Статья также подчеркивает важность интеграции визуальных средств в
учебный процесс для создания наглядного контекста, что в свою очередь
способствует лучшему пониманию и запоминанию языка. Данная статья будет
полезна для тех, кто изучает русский язык.
HIDOYA ASARI VA BURHONIDDIN MARG‘ILONIYNING ILMIY MEROSI
Islom huquqshunosligi (fiqh) islomiy ilmlar orasida eng murakkab va mufassal
tarmoqlardan biri hisoblanadi. Hanafiy mazhabi doirasida yaratilgan yuksak asarlar
orasida Burhoniddin Marg‘iloniy qalamiga mansub “Hidoya” asari alohida o‘rin tutadi.
Bu asar islom fiqhidagi eng mashhur va ta’sirli fiqhiy manbalardan biri bo‘lib,
muallifning ilmiy salohiyati, uslubi va ijodiy metodologiyasini o‘zida mujassam etgan.
Burhoniddin Marg‘iloniyning hayoti va ilmiy merosi Burhoniddin Abu Hasan
Ali ibn Abu Bakr ibn Abduljalil al-Farg‘oniy al-Marg‘iloniy 12-asrda yashab o‘tgan
buyuk islom huquqshunosi va hanafiy mazhabi olimlaridan biri hisoblanadi. Unga
“Marg‘iloniy” nisbasi Marg‘ilon shahridan ekani uchun nisbat berilgan. Uning aniq
tug‘ilgan yili noma’lum bo‘lsa-da, 593 hijriy (1197 milodiy) yilda vafot etgani qayd
etilgan. Marg‘iloniy o‘z davridagi yetuk fiqhshunos, mufassir va muhaddislaridan
ta’lim olgan. Uning ustozlari orasida Shamsul a’imma Sarxasiyning shogirdlari
bo‘lgan olimlar ham bor edi. Marg‘iloniy o‘z umrini asosan ilmga bag‘ishlagan. Uning
mashhur asarlari orasida “Bidayatul mubtadiy”, “Kifoya”, va eng mashhuri “Al-
Hidoya” asarlari bor. Bu asarlar islom fiqhi, xususan, hanafiy mazhabi qoidalarini
mukammal tarzda bayon etgan manbalar sifatida e’tirof etilgan.
ISLOMDA IXTILOF MADANIYATI: RAHMAT YOKI FITNA?
Rosululloh sollallohu alayhi vasallam: “Ummatimgning ixtilofi rahmatdir”,
deganlar. Garchi “ixtilof” so‘zi o‘z ichida qarama-qarshilik ma’nosini qamrab olsa-da,
bu hadisdagi mazmun Islomdagi ba’zi ixtiloflarning ijobiy jihatga ega ekanini
ko‘rsatadi. Shu ma’noda, ulamolar bu hadisni shariat doirasidagi ijtihodiy ixtilof
sifatida tushuntirganlar.
Alloh taolo Qur’oni Karimda shunday marhamat qiladi: “Allohga va Rosuliga
itoat qilingiz va nizolashmangiz, aks holda sustlashib ketursiz va ‘shamolingiz’
(obro‘yingiz) ketib qolur” (Anfol, 46). Bu oyatdan ma’lum bo‘ladiki, fitnaga olib
boradigan ixtiloflar, ya’ni o‘zaro dushmanlik va qarama-qarshiliklar ummat uchun
zararli.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Biz qadar borasida o‘zaro
tortishayotgan edik, Rosululloh sollallohu alayhi vasallam oldimizga chiqdilar va
g‘azab qilib, yuzlari qizarib ketdi. So‘ng: “Sizlar shunga buyurildingizmi? Men
sizlarga shuni olib keldimmi?! Sizlardan oldingilar shu ishda nizolashganlari tufayli
halok bo‘ldilar”, dedilar» (Imom Termiziy, Sunan, 2133).
NUTQIY KOMPETENSIYALARNI RIVOJLANTIRISHDA ONA TILI VA ADABIYOT FANLARINING O‘RNI
Annotatsiya: Nutqiy kompetensiyalar – bu insonning til orqali fikrini aniq,
ravon va mantiqiy ifoda eta olish qobiliyatidir. Bu kompetensiyalar nafaqat kundalik
muloqotda, balki ta’lim, ish va jamiyat hayotining barcha sohalarida muhim
ahamiyatga ega. Ona tili va adabiyot fanlari esa nutqiy kompetensiyalarni
shakllantirish va rivojlantirishda markaziy o‘rin tutadi. Bu fanlar orqali o‘quvchilar
nafaqat til qoidalarini o‘rganadilar, balki fikrni mantiqiy tuzishda, so‘z boyligini
oshirishda, ifoda madaniyatini egallashda ham katta yutuqlarga erishadilar.
SOVET DAVRINI OʻQITISHNING BUGUNGI KUNDAGI AHAMIYATI.
Annotatsiya. Ushbu ilmiy maqola yurtimiz tarixining bir bo’lagi bo’lgan Sovet
davrining bugungi davrda o’qitishning ahamiyati, ushbu davrning yutuq va
kamchiliklari haqida shuningdek ushbu davrni bugungi kunda Sovet davrining
o’qitilishi borasida so’z boradi.
ZAMONAVIY O‘ZBEK HIKOYALARIDA SYUJET VA USLUB YANGILANISHI.
Adabiyot insoniyat tamaddunining ilk bosqichlaridanoq vujudga kelgan bebaho
ma’naviy meros sifatida bugungi kunda ham o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan holda
taraqqiy etib bormoqda. So‘nggi yillarda yaratilayotgan hikoyalar mazmuni, syujeti va
uslubiy yondashuvi bilan ilgari yaratilgan namunaviy asarlardan sezilarli farq qiladi.
Ushbu maqolada zamonaviy o‘zbek hikoyalaridagi postmodernistik elementlar, hikoya
janrida syujet va uslub yangilanishi, shuningdek, A. Yo‘ldoshev, A. A’zam, U.
Hamdam kabi yozuvchilarning asarlari tahlil qilinadi.
ATMOSFERADA ZARARLI MODDALARNING TARQALISH JARAYONINI MASHINALI O'QITISH USULLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada atmosferada zararli moddalarning tarqalish
jarayonini o‘rganish uchun mashinali o‘qitish usullaridan foydalanish muhokama
qilinadi. Maqolada modellashtirish jarayonida qo‘llaniladigan algoritmlar, ularning
samaradorligi va natijalarni vizuallashtirish usullari yoritilgan. Maqsad – zararli
moddalarning dinamik tarqalishini aniqlash va ekologik xavf-xatarlarni bashorat qilish.
O’ZBEKISTONDA EKOTURIZMNING IQTISODIY VA IJTIMOIY RIVOJLANISHIGA TA'SIRI
Ushbu maqolada Oʻzbekistonda ekoturizmning iqtisodiy va ijtimoiy
rivojlanishga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida ekoturizmning rivojlanish
holati, uning aholi farovonligiga va iqtisodiy ko‘rsatkichlarga bo‘lgan ta’siri
o‘rganilgan. Shuningdek, ekoturizmni rivojlantirishga to‘sqinlik qilayotgan
muammolar aniqlanib, istiqboldagi yo‘nalishlar va takliflar keltirib o‘tilgan.
ИСЛОМДА СЎЗЛАШУВ МАДАНИЯТИ: МАЪНАВИЙ ТАРБИЯ ВА ИЖТИМОИЙ МУНОСАБАТЛАРДАГИ АҲАМИЯТИ
Аннотация: Ушбу мақолада ислом таълимотларида сўзлашув
маданиятининг тутган ўрни, унинг шахсий ва ижтимоий ҳаётдаги аҳамияти
ҳамда маънавий ва ахлоқий тарбиядаги роли кенг ёритилган. Муаллиф Қуръони
Карим ва Пайғамбар Муҳаммад (с.а.в.)нинг ҳадисларига таянган ҳолда яхши
сўзларнинг инсон қалби ва жамиятдаги тинчликка таъсирини таҳлил қилади.
Имом ал-Ғаззолий ва Ибн Қоййим каби улуғ ислом уламоларининг фикрлари
орқали сўзнинг қалб, ният ва ахлоқ билан боғлиқлиги очиб берилган.
Шунингдек, яхши ва ёмон сўзлар ўртасидаги фарқ, уларнинг инсон ва жамиятга
таъсири мисоллар орқали асосланган. Исломдаги сўзлашув маданияти
инсонларнинг маънавий камолотга етиши, ўзаро ҳурмат ва меҳр-муҳаббат
муҳитини яратиш учун муҳим омил сифатида баҳоланади.
BAQLAJONNI SAQLASH VA QAYTA ISHLASH TEXNOLOGIYASI.
Annotatsiya: Ushbu maqolada baqalajonning ozuqaviy ahamiyati, uning
biologik xususiyati o'sish sharoiti,qanday qilib qish kunlarida ham baqlajonning
kimyoviy tarkibini buzmagan holda saqlash haqida to’xtalib o’tilgan Yangi baqlajonni
saqlash unchalik qiyin emas. Asosiysi, ular uchun qulay sharoit yaratish. Agar buning
iloji bo'lmasa, uni xavf ostiga qo'ymaslik va quritilgan yoki muzlatilgan bo'laklarni
pishirish yaxshidir. Shuningdek, mevalarning bir qismi konservatsiyaga yuborilishi
chora tadbirlarni ko’rib chiqamiz. O’zbekistonda baqlajonni ekiladigan navlarini
saqlash va qayta ishlash texnologiyasi haqida ma'lumotlar keltirilgan.
УМУМИЙ ЎРТА ТАЪЛИМ МАКТАБЛАРИДА ҲАРАКАТЛИ ЎЙИНЛАР ОРҚАЛИ ОММАВИЙ СПОРТНИ РИВОЖЛАНТИРИШ
Аннотация: Мазкур мақолада умумий ўрта таълим мактабларида
жисмоний тарбия дарслари ва танаффус пайтида ҳаракатли ўйинлардан
фойдаланиш орқали болалар ва ўсмирлар орасида оммавий спортни
ривожлантириш имкониятлари таҳлил қилинган. Ҳаракатли ўйинлар нафақат
жисмоний ривожланиш, балки болаларнинг ижтимоий ва психологик
қобилиятларини ҳам шакллантиришда муҳим омил сифатида баҳоланади. Ушбу
мақолада мактаб спорт тадбирларида ҳаракатли ўйинларнинг тутган ўрни,
уларнинг турлари ва таъсири ёритилган.
УМУМИЙ ЎРТА ТАЪЛИМ МАКТАБЛАРИДА ҲАРАКАТЛИ ЎЙИНЛАР ОРҚАЛИ ОММАВИЙ СПОРТНИ РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ ПЕДАГОГИК-АМАЛИЙ АСОСЛАРИ
Аннотация: Мазкур мақолада умумий ўрта таълим мактабларида ўқувчи
ёшларни жисмоний тарбияга жалб этишда ҳаракатли ўйинларнинг ўрни, улар
орқали оммавий спортни ривожлантиришнинг самарали усуллари, методологик
ва педагогик асослари таҳлил қилинган. Давлат сиёсати даражасида жисмоний
тарбия ва спортга берилаётган эътибор, таълим муассасаларида амалга
оширилаётган чора-тадбирлар, ижтимоий ҳамкорликнинг аҳамияти ва педагогик
тавсиялар ёритиб берилган.
СОЦИАЛЬНЫЕ И МОТИВАЦИОННЫЕ РЕСУРСЫ МЕНЕДЖМЕНТА
Аннотация: В статье исследуются социальные и мотивационные
ресурсы как стратегически важные инструменты современного
менеджмента. Раскрываются понятия и сущность этих ресурсов, их влияние
на организационную эффективность, вовлечённость персонала и устойчивость
бизнеса. На основе анализа отечественных и зарубежных теорий мотивации и
социальной динамики рассматриваются ключевые подходы к управлению
персоналом с учётом человеческого капитала. Особое внимание уделено
практическим аспектам формирования мотивационной среды, влиянию
корпоративной культуры, внутренним коммуникациям и социальным
институтам внутри организации. Сделан вывод о необходимости интеграции
социальных и мотивационных механизмов в единую управленческую стратегию.
ПРОЦЕСС ОРГАНИЗАЦИИ: СТРАТЕГИЯ И СТРУКТУРА
Аннотация: Формирование организационной структуры предприятия
сложный, неоднозначный и трудный для понимания вопрос, неразрывно
связанный со стратегией предприятия: стратегия определяет структуру. В
статье предпринята попытка последовательного формирования стратегии
предприятия от цели и миссии, и до его организационной структуры, показаны
основные циклические шаги формирования стратегии и организационной
структуры. Приведены примеры формирования стратегии и организационной
структуры предприятия.
ГОСУДАРСТВЕННАЯ МОЛОДЕЖНАЯ ПОЛИТИКА
Аннотация: В статье изучены приоритетные направления молодежной
политике в Узбекистане. Обозначены нормативно-правовые основы
законодательства в сфере развития молодежи. 5 важных инициатив,
выдвинутых Президентом Республики Узбекистан. Современные тенденции и
реформы в указанной сфере. Деятельность и компетенция государственных
органов в данной сфере.
SOG’LOM VA PARAZITAR KASALLIKLARDA TOLSTOLOBIK HAMDA KARP BALIQLARIDAGI QON KO’RSATKICHLARINING O’ZGARISHI
Annotatsiya
Tolstolobik (Hypophthalmichthys molitrix) va karp (Cyprinus carpio)
baliqlarining sog‘lom holatdagi va parazitar kasalliklarga chalingan holatdagi qon
ko‘rsatkichlaridagi o‘zgarishlar o‘rganilgan. Parazitlar ta’sirida baliq organizmidagi
gematologik ko‘rsatkichlarda yuzaga keladigan o‘zgarishlar aniqlanib, ularning
ahamiyati tahlil qilingan. Baliqchilikda kasalliklarni erta aniqlash va profilaktika
choralarini ishlab chiqishda amaliy ahamiyatga ega.
TOSHKENT SHAHRIDAGI BIR GUMBAZLI METROPOLITEN STANSIYA KONSTRUKSIYALARINING TAHLILI
Ushbu maqola Toshkent metropolitening bir gumbazli stansiyalari — Beruniy,
Do'stlik va Bodomzor stansiyalari konstruktiv yechimlari tahlili. Har birining
arxitekturaviy-konstruktiv tekshiruvi, konstruksiya qurilmalari, muhandislik-stansiya
va texnik sharoitdagi holati o'rganiladi. Tahlil bu yerda shuni ko'rsatadiki, har bir
stansiyalar konstruktsiyalari joylashuviga ko'ra optimal yechimlar asosida
ta'minlanadi.
MЕТОДЫ КАЧЕСТВЕННОГО И ЭФФЕКТИВНОГО ХРАНЕНИЯ ПРОДУКЦИИ.
Аннотация: В трех статьях рассмотрены современные технологии
хранения фруктов и их модернизация и возможные варианты их реализации. Это
помогает обеспечить технологию консервации, свободную от традиционных
методов обработки растительных материалов. Восстановление последствий
загрузки и переработки отходов на природные водоемы. Фрукты и новые
скоропортящиеся продукты делают особые условия относительно требований.
Очень сложно сохранить их свежими как можно дольше, поскольку в некоторых
фруктах и овощах могут продолжаться определенные изменения. Уделяется
внимание инновационным технологиям - возможно создание, а теперь и
уникального вида биоразлагаемой сухой полимерной упаковки, создающей
условия для индивидуального сбора и специальной утилизации.
ASQAD MUXTORNING “CHINOR” ROMANIDA AYOL PORTRETINING BADIY-PSIXOLOGIK TAHLILI.
Ushbu maqolada Asqad Muxtorning “Chinor” romanida ayol portreti qanday
badiiy vositalar orqali yoritilgani, ayol obrazining psixologik tahlili, xarakteri va
ma’naviy olami ochib berilgan. Portret vositasida qahramonning ruhiy holati, milliy
qiyofasi, jamiyatdagi o‘rni, muallif niyatining qanchalik aks etgani tahlil qilingan.
Shuningdek, portret tasvirining adabiyotshunoslar tomonidan qanday izohlanganiga
ham e’tibor qaratilgan.
TARBIYASI QIYIN BOLALARNI TARBIYALASHNING ZAMONAVIY PSIXOLOGIK USULLARI
Annotatsiya: Tarbiya uzluksiz jarayon bo’lib, u inson dunyoga kelishidan to
umrining oxirigacha davom etadi. Bu jarayon davomida atrof-muhitdagi voqe –
hodisalar shaxsga salbiy yoki ijobiy ta’sir etishi mumkin va bu uning shaxsiy
fazilatlarining shakllanish darajasini belgilab beradi. Bu esa ta’lim sohasi oldidagi
eng dolzarb muammolardan biri hisoblanadi.
YOSHLAR OʻRTASIDA DELIKVENT (HUQUQBUZARLIK)XULQ- ATVORNI OLDINI OLISHNING PSIXOLOGIK YECHIMLARI
ANNOTATSIYA
Maqolada voyaga yetmaganlar delikventlik profilaktikasi borasida umumta‘lim
maktablarining o‘rni va ahamiyati tahlil qilingan.
MAQSAD QOʻYISH HAMDA MAQSADGA ERISHISHDA IRODALI BOʻLISHNING PSIXOLOGIK USULLARI
Annotatsiya: Maqsad deganda biz odam nima qilish kerakligini, nimaga
erishish kerakligini va qanday qiyinchiliklarni yengishi lozimligini anglashini
tushunamiz. Bu maqsadlarni biz aniqlashda biologik va ruhiy ehtiyojlar asosida
amalga oshiramiz
MUVAFFAQIYAT SARI BIRINCHI QADAM
Kerol Duek
Kirish
Muvaffaqiyatning yagona o’lchovi va hayotda qanday muvaffaqiyatli bo’lish
mumkin degan savolga birgina aniq javob mavjud emas. Biroq, muvaffaqiyatli
insonlarning ba’zi odatlariga nazar solib, o’z kundalik hayotingizga tatbiq etish mumkin
bo’lgan yangi taktika va strategiyalar haqida bilib olishingiz mumkin. Ushbu aqliy
salohiyatlarni rivojlantiring hamda parvarishlang va vaqti kelib hayotda siz istagan
muvaffaqiyatga albatta erisha olasiz.
Psixolog tomonidan olib borilgan tadqiqotlar shuni ko’rsatmoqdaki, o’zgarmas
tafakkur egalari muvaffaqiyat bu, mashaqqatli mehnat natijasi emas balki tug’ma
xislatlar natijasidir, aql-idrok esa statik va o’zgarmas deb hisoblashadi. Ular inson
bunday iste’dodlarga ega bo’lib tug’ilishi yoki buning aksi bo’lishi mumkin, deb
bilishadi.
YOSHLAR ORASIDA VERTUAL OLAMGA QARAMLIKNI OLDINI OLISHNING HAMDA ULAR OʻRTASIDA SOGʻLOM PSIXOLOGIK MUHITNI SHAKLLANTIRISHNING DOLZARB MAS’ALALARI
ANNOTATSIYA
Virtual borliq bizga boshqa dunyoga tashrif buyurish, dam olish va
muammolardan tanaffus qilish, shuningdek yangi hissiyotlarni olish imkoniyatini
beradi, ammo uning salbiy tomonlari ham bor. Virtual olamga tez-tez sho‘ng‘ish bilan,
odam o‘z qahramonining roliga juda odatlanib qolishi mumkin, bu uning hayotdagi
xatti-harakatlariga ta’sir qiladi.
BOLALARDA XOTIRANI RIVOJLANTIRISHNING MUHIM MASALALARI
Annotatsiya: Esda qoldiriladigan materialga qiziqish, diqqatimizni shu
materialga qaratadi, his-tuyg‘umizga ta’sir qiladi, zavqlantiradi va beixtiyor esda
qoldirish jarayonlarini kuchaytiradi. Qiziqish esda qoldiriladigan materialni,
shaxsning o‘zi va jamiyatuchun ahamiyatini tushunish bilan bog‘liq bo‘lsa, esda
qoldirish samaraliroq bo‘ladi. Diqqat esda mustahkam saqlab qolishning zaruriy
shartidir.
YOSHLARDA SUITSIDAL XULQ-ATVOR SHAKLLANISHI HAMDA PSIXOLOGIYADA OʻRGANILISHI
ANNOTATSIYA
O’z joniga qasd qilish insoniyat jamiyatining ilk davridan to hozirgacha davom
etib kelayotgan voqelikdir. Bunda faqat shaxsning hayotdan ko’ngilli ravishda ketishi
holatiga nisbatan munosabatlarning o’zgarishini ko’zatish mumkin. O’z joniga qasd
qilish holatlariga nisbatan jamiyat taraqqiyotining turli davrlarida va turli
madaniyatlarda munosabat o’ziga xos bo’lganligi kuzatiladi.
GIPERTONIYA KASALLIGINING PAYDO BO`LISH SABABLARI
Annotatsiya: Gipertoniya – bu qon bosimining doimiy ravishda yuqori bo`lishi
bilan xarakterlanuvchi surunkali kasallikdir. Kasallikning rivojlanishiga turli omillar
sabab bo`ladi, jumladan, irsiy moyillik, noto`g`ri ovqatlanish, ortiqcha tuz iste`moli,
jismoniy harakatsizlik, semizlik, stress va zararli odatlar (chekish, spirtli ichimliklar).
Bundan tashqari, gipertoniya buyrak, yurak yoki endokrin tizim kasalliklari natijasida
ham yuzaga kelishi mumkin. Gipertoniyani erta aniqlash va doimiy nazorat qilish
yurak va miya insultini oldini olishda muhim ahamiyatga ega.
KIMYO. UGLEVODLAR
Annotatsiya: Mazkur ishda uglevodlarning kimyoviy tuzilishi, turlari, xossalari
va biologik ahamiyati haqida umumiy ma’lumotlar bayon etilgan. Uglevodlar —
organizm uchun asosiy energiya manbai bo‘lib, monosaxaridlar, disaxaridlar va
polisaxaridlar kabi turlarga bo‘linadi. Ularning tuzilishi, reaksiyaga kirishish
xususiyatlari va sanoatdagi qo‘llanilishi haqida tahlillar keltirilgan. Shuningdek, hayot
uchun muhim bo‘lgan glyukoza, saxaroza va kraxmal kabi uglevodlar misolida
ularning kimyoviy xossalari yoritilgan.
BIOLOGIYA. HOZIRGI ZAMON BIOSFERASI.
Annotatsiya. Mazkur ishda hozirgi zamon biosferasining tuzilishi, tarkibi va
unda kechayotgan biologik jarayonlar haqida umumiy tushuncha berilgan. Biosfera —
Yerda hayot mavjud bo‘lgan yagona qobiq bo‘lib, u atmosfera, gidrosfera va
litosferaning bir qismini qamrab oladi. Ishda biosferaning barqarorligi, tirik
organizmlarning undagi roli, inson faoliyatining salbiy ta’siri va global ekologik
muammolar ham yoritilgan. Shuningdek, barqaror rivojlanish va biosferani muhofaza
qilish yo‘llari haqida fikr yuritilgan.
MATEMATIKA. AYLANISH JISIMLARI
Annotatsiya: Mazkur ishda aylanish jismlari tushunchasi, ularning hosil bo‘lish
prinsiplari va asosiy turlari haqida ma’lumot berilgan. Aylanish jismlari — bu tekis
shakllarning muayyan o‘qda aylanishi natijasida hosil bo‘lgan fazoviy jismlar bo‘lib,
ular kundalik hayotda va texnikada keng qo‘llaniladi. Ishda aylanish jismlarining hajmi
va yuza yuzasini hisoblash formulalari, shuningdek, ularning amaliy masalalardagi
qo‘llanilishi yoritilgan.
ELEKTR STANTSIYA. ELEKTR JIHOZLARI FANI.
Annotatsiya. Ushbu maqolada elektr stantsiyalarning turlari, ularning ishlash
prinsiplari hamda energetika tizimidagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy
texnologiyalar asosida faoliyat yuritayotgan issiqlik, gidro, atom va quyosh elektr
stantsiyalari haqida ma’lumot beriladi. Elektr stantsiyalarining ekologik ta’siri va
energiya manbalarining barqaror rivojlanishdagi ahamiyati ham ko‘rib chiqiladi.
THE BEST SMART RESEARCH: INTELLIGENCE SHAPING THE FUTURE OF MEDICINE
This article highlights the most relevant and advanced smart research in 21st-
century medicine. It analyzes innovations in healthcare through artificial intelligence
(AI), smart medical devices, genomics, neurotechnologies, and modern technologies
applied in medical education. The article presents positive changes such as early
disease detection, the creation of personalized treatment plans, and new opportunities
for paralyzed patients using AI. It also predicts the role of smart clinics and robotic
surgeons in the future. These advancements bring great opportunities and
responsibilities for modern physicians.
ENDOKRIN SISTEMA: ILMIY SHARH
Ushbu maqolada endokrin sistemaning inson organizmidagi asosiy tarkibiy
qismlari, ularning vazifalari, gormonlar orqali amalga oshiriladigan muvozanat va
regulyatsiya jarayonlari, shuningdek, ushbu sistemaning buzilishi bilan bog‘liq keng
tarqalgan kasalliklar ilmiy asosda
ЭНДОКРИННАЯ СИСТЕМА: НАУЧНЫЙ ОБЗОР
В данной статье научно рассматриваются основные компоненты
эндокринной системы человека, их функции, процессы регуляции и
поддержания гомеостаза с помощью гормонов, а также распространённые
заболевания, связанные с нарушением работы данной
SURUNKALI NAZOFARENGIAL INFEKSIYA O'CHOQLARINING REVMATIK ISITMANI PATOGENEZI VA KECHISHIDAGI TA'SIRI
Annotatsiya: Ushbu maqolada surunkali nazofarengial infeksiya
o`choqlarining revmatik isitma patogenezi va kasallikning kechishidagi roli
yoritilgan. Revmatik isitma rivojlanishida A guruhi beta-gemolitik streptokokk
infeksiyasining immunologik mexanizmlari, molekulyar mimikriya hodisasi va
surunkali infeksiya o`choqlarining qaytalanuvchi revmatik jarayonlarga sabab
bo`lishi tahlil qilingan.
OʻQUVCHILARDA ADDIKTIV XULQ-ATVORNI BARTARAF ETISHDA KORREKSION MASHGʻULOTLARNI TOʻGʻRI TASHKIL ETISHNING OʻRNI VA AHAMIYATI
ANNOTATSIYA:
Yosh avlod oʻrtasida deviant xulq-atvorning rivojlanishi va jamiyatdagi
jinoyatchilik hodisalarining oʻsishi oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻliqlik mavjud.
Noqonuniy xatti-harakatlar qilish istagi bolalar va oʻspirinlarning deviant xatti-
harakatlari rivojlanishi bilan ortib bormoqda.
BRONXIAL ASTMA RIVOJLANISH XAVFI YUQORI BO‘LGAN GURUHLARNI TAHLIL QILISH (BRONXOOBSTRUKTIV SINDROM BILAN OG‘RIGAN BOLALAR MISOLIDA)
Annotatsiya: Ushbu ilmiy ish bronxoobstruktiv sindrom bilan og‘rigan bolalar
misolida bronxial astma rivojlanish xavfi yuqori bo‘lgan guruhlarni aniqlashga
qaratilgan. Tadqiqot davomida genetik, ekologik va klinik omillar tahlil qilinib, astma
rivojlanishiga olib keluvchi asosiy xavf omillari aniqlandi. Ish yakunida profilaktika
choralari va erta tashxis qo‘yishning ahamiyati ko‘rsatib berildi.
KO’ZNING OPTIK SISTEMASI VA UNING XUSUSIYATLARI
Annotatsiya
Mazkur maqolada inson ko‘zining optik sistemasi va uning murakkab tuzilmasi
haqida batafsil ma’lumot beriladi. Ko‘z – bu tashqi muhitdan yorug‘lik nurlarini qabul
qilib, ularni qayta ishlovchi va tasvir hosil qiluvchi tabiiy optik asbob bo‘lib, uning
ishlashi ko‘plab muvofiqlashtirilgan komponentlarga bog‘liq. Ushbu komponentlar
qatoriga kornea (shox parda), oldingi kamera, qorachiq, linza, shilimshiq suyuqliklar
va to‘r parda (retina) kiradi. Maqolada har bir qismning anatomo-fiziologik
xususiyatlari, ular orasidagi funksional bog‘liqliklar, sinish kuchi va yorug‘lik
nurlarining yo‘nalishini ta’minlashdagi roli ilmiy asosda tahlil etiladi. Ayniqsa,
linzaning akkomodatsiya qobiliyati, qorachiqning yorug‘lik darajasiga moslashuvi va
retina orqali markaziy asab tizimiga axborot uzatish jarayonlari yoritilgan. Ko‘zning
normal ko‘rish jarayonidan tashqari, optik nosozliklar — ya’ni miopiya (yaqinni
ko‘rish), giperopiya (uzoqni ko‘rish), astigmatizm (notekis sinish) kabi holatlar va
ularni tuzatish usullari (ko‘zoynak, kontakt linzalar, lazer operatsiyalari) haqida ham
fikr yuritilgan. Tadqiqot oftalmologiya, biologik optika va fiziologik anatomiya
fanlarining kesishmasida olib borilgan ilmiy manbalarga tayangan holda tayyorlangan
bo‘lib, ko‘rish tizimini chuqur o‘rganishga xizmat qiladi.
O‘RTA MAKTAB O‘QUVCHILARI ORASIDA AGRESSIV XULQ-ATVOR: SABABLARI VA PSIXOLOGIK KORREKSIYA USULLARI
Annotatsiya: Maqolada o‘rta maktab yoshidagi o‘quvchilarda kuzatiladigan
agressiv xulq-atvorning kelib chiqish sabablari, uning shakllari va psixologik
korreksiya qilish yo‘llari yoritilgan. Tadqiqotda agressiyaning psixologik, oilaviy,
ijtimoiy va maktab muhiti kabi omillar bilan bog‘liqligi ilmiy asosda tahlil qilingan.
Maktab psixologlari va pedagoglari uchun amaliy tavsiyalar keltirilgan bo‘lib,
agressiyani kamaytirish maqsadida qo‘llaniladigan psixologik trening va dasturlar
samaradorligi ilmiy manbalarga asoslangan holda ko‘rsatilgan.
НОВЫЕ СРЕДСТВА ОБУЧЕНИЯ РУССКОМУ ЯЗЫКУ КАК ИНОСТРАННОМУ НА ПРИМЕРЕ КАТЕГОРИИ РОДА (ПРАКТИЧЕСКОЕ ОБУЧЕНИЕ)
Аннотация: В современных условиях глобализации и активного
межкультурного взаимодействия владение иностранными языками становится
неотъемлемой частью профессиональной и личной самореализации личности.
Особое внимание в Узбекистане уделяется обучению русскому языку, который
традиционно играет важную роль как в образовательной системе, так и в
международном сотрудничестве. Президент Республики Узбекистан Шавкат
Мирзиёев подчеркивает:
«Наш народ с древности славился высокой культурой, стремлением к
знаниям. Мы должны привить молодому поколению любовь к языкам, культуре,
науке, чтобы они стали всесторонне развитыми личностями» 1 .
Грамматическая категория рода вызывает определенные трудности у
изучающих русский язык, особенно в практическом аспекте. Использование
инновационных подходов и технологий способствует более глубокому усвоению
материала и формированию прочных речевых навыков.
Современное образование требует использования интерактивных
платформ, мультимедийных ресурсов, мобильных приложений, а также игровых
методов обучения. Всё это способствует не только лучшему усвоению
грамматических структур, таких как род существительных, но и активной
вовлечённости учащихся в процесс обучения.
РОЛЬ ИГРОВЫХ ПРИЁМОВ В ФОРМИРОВАНИИ МОТИВАЦИИ К ИЗУЧЕНИЮ РУССКОГО ЯЗЫКА
Аннотация: Понятие мотивации является центральным в психологии. Все
психические процессы, явления в своей совокупности обусловлены мотивацией.
В самом общем плане под мотивом понимается любое внутреннее побуждение
человека к деятельности, поведению. Учебная мотивация определяется как
частный вид мотивации, включённой в деятельность учения. Учебная мотивация
определяется целым рядом специфических для этой деятельности факторов: во-
первых, она определяется самой образовательной системой, образовательным
учреждением, где осуществляется учебная деятельность; во-вторых, -
организацией учебного процесса; в-третьих, - субъектными особенностями
обучающегося (возраст, пол, интеллектуальное развитие, способности, уровень
притязаний, самооценка, его взаимодействие с другими учениками и т.д.); в-
четвёртых, - субъектными особенностями педагога и, прежде всего, системой его
отношений к ученику, к делу; в-пятых, - спецификой учебного предмета.
TARIX O'QITISH METODIKASINING INSONIYAT TARAQQIYOTI BILAN MOS RAVISHDA RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI
Annotatsiya: O'tmish va tarixiy xotira insoniyat tarixining barcha davrlarida
e'tibor markazida bo'lib kelgan. Mazkur maqolada tarix o'qitish metodikasining
insoniyat taraqqiyoti bilan mos ravishda rivojlanish xususiyatlari mahalliy va xorijiy
manba'lar asosida tahlil qilinadi.
MILLATNING OYNASI: ABDURAUF FITRAT HAYOTI VA IJODI.
Annotatsiya: XX asr boshlarida Oʻzbekiston tarixida yuz bergan ijtimoiy,
siyosiy va madaniy uyg‘onish harakati — Jadidchilik harakati bilan bog‘liq ulkan
siymolar ichida Abdurauf Fitrat o‘zining chuqur tafakkuri, betakror ijodi va fidokorona
faoliyati bilan alohida ajralib turadi. U nafaqat adib, balki mutafakkir, ma’rifatparvar,
tilshunos, tarixchi va siyosiy arbob sifatida ham el-yurt xizmatida bo‘lgan. Uning
hayoti va ijodi o‘zbek ma’naviyati tarixida millatni uyg‘otgan nurli oynaga o‘xshaydi.