Jild 21 № 1 (2021): Arxiv

Jild 21 № 1 (2021): Arxiv
Nashr qilingan: 16-07-2022

Maqolalar

25-28 173 62

Повседневность и система здравоохранения Каракалпакстана послевоенный период

G Seydametova
История повседневности становится одним из перспективных направлений в современной исторической науке Каракалпакстана. Она позволяет в значительной степени расширить горизонты научного познания исторического прошлого. В историографии Каракалпакстана в значительной степени превалируют исследования по политической, экономической и социальной истории, истории культуры, а в истории повседневности центральное место занимает человек и его реакция на влияние социально - экономических, политических, конфессиональных, культурных и других факторов исторического процесса.
194-197 246 48

Gid-tarjimonning kasbiy mahorati

Kamola Alimova
Ушбу мақолада гид-таржимон ва таржимон касбий фаолиятнинг икки тури таъсири остида мутахассисни шакллантириш хусусиятлари ўрганилади. Мақолада экскурсия дискурсининг туристик фаолиятда тутган ўрни ва гид-таржимоннинг шахс сифатидаги фаолияти баён этилган.
3-15 390 41

Ривожи миллат истар эрсанг...

Dildora Rahmonova
Миллий университетнинг салобатли аудиториялари... 2005 йилнинг кузаги... Устозимиз филология фанлари доктори Нурбой Жабборовнинг "Миллий уйгониш даври адабиёти” курси доирасидаги маърузаларидан бирида Тавалло деган ижодкор х,ак;ида фикр юритилди. Уша онда хаёлимга чак;мок;дек “Тахаллуси ажойиб экан..." деган фикр келди. Дарслик, сунгрок; Бегали КДсимов кдламига мансуб монография, тупламлар оркдли Тавалло ва унинг ижодига дойр маълумотлар билан танишдим. "Ойна” журнали буйича магистрлик диссертацияси ёзиш асносида Тавалло кдламига мансуб шеър ва мацолаларни аслиятда увидим. Бу пайтда англаганим шу булди: Тавалло учун Батан, миллат, миллият тушунчаларига садокдт хдётнинг устуни, тириклик шарти х,ам экан.
1-14 348 81

Формирование патриотической культуры у военной молодежи в современных условиях на примере жизнедеятельности З.М. Бабура

Mavlyuda Abdullaeva
В статье ставится вопрос о формировании патриотической культуры, духовно-нравственного, патриотического воспитания молодого поколения, в том числе курсантов военных учебных заведений. Автор говорит о роли педагога в формировании патриотической культуры у молодежи, о системе
военно-патриотического воспитания с опорой на подвиги национальных героев и лучших образцов отечественной литературы на примере Захириддина Мухаммада Бабура.
14-17 209 64

Роль государства в управлении инновационными процессами: международная практика, опыт Республики Узбекистан

Mavlyuda Abdullaeva
На рубеже веков в ведущих странах мира сформировался фундамент «новой» экономики, базирующейся на знаниях. Основой происходящих изменений является инновационная деятельность, ускорение темпов
инвестирования в знания государством и частным сектором [2, c.15]. Практически во всех современных экономических теориях инновации признаны источником развития, так как инновационный потенциал является основным источником роста, обеспечивающим развитие не только одного хозяйствующего субъекта, но и всей системы.
13-17 171 204

Суд амалиётига татбиқ этилган янги тартиб самараси нимада?

Suraya Rahmonova
Амалдаги қонунчилигимизда судга келиб тушган жиноят иши бўйича терговда йўл қўйилган хато ва камчиликларни суд тергови бошлангунга қадар аниқлаш ҳамда бартараф этишнинг самарали механизмлари назарда тутилмаганди. Натижада кўплаб жиноят ишлари судда бир неча ой кўрилганидан кейин дастлабки терговдаги камчиликларни бартараф этиш учун прокурорга қайтариларди.
308-312 316 85

Совершенствование системы принципов уголовного процесса с учетом современных подходов и альтернативных форм уголовного судопроизводства

Surayyo Rahmonova
За прошедшие годы национальное уголовно-процессуальное законодательство претерпело значительные изменения, направленные на совершенствование его норм, имплементацию передовых международных стандартов и зарубежных практик с целью безусловного обеспечения прав и свобод граждан, привлекаемых к участию в уголовном процессе. Прорывным этапом реформирования судебно-правовой системы в целом стало
принятие Стратегии действий по пяти приоритетным направлениям развития Республики Узбекистан в 2017 – 2021 годах, определившей важнейшие направления государственной политики в сфере обеспечения верховенства закона.
10 158 66

Дастлабки эшитув – судга қадар босқичларда қонунийликни таъминлашнинг муҳим воситаси

Surayo Rahmonova
Мурожаатномада алоҳида урғу берилган муҳим масалалардан бири бу – жиноят ишлари юритувига дастлабки эшитув институтининг жорий этилишидир.Давлатимиз раҳбари таъкидлаганидек, “келгуси йилдан суд муҳокамасига қадар судда ишларни дастлабки эшитув амалиёти янги тартиб сифатида жорий этилади. Бунда ишни тўхтатиш ёки тугатишга асос етарли бўлса, суд ишни аввалгидай тергов ёки прокурорга қайтармасдан, ўзининг якуний қарорини қабул қилади”.
3-186 862 156

Уголовное право и процесс

Surayyo Rahmonova, Behzod Mo'minov, Kseniya Rijkova
В настоящем пособии освещены ключевые понятия, основные принципы уголовного и процессуального законодательства, а также вопросы назначения наказаний и процедуры производства по уголовным делам. Особое внимание уделено краткому и доступному изложению сущности, целей, задач уголовного и процессуального законов. Представлена информация о том, что именно необходимо знать об уголовном преступлении, о его составе, видах и наказании за его совершение, а также описаны этапы досудебного и судебного производства уголовного дела (включая оперативно-розыскную деятельность); пошагово изложены жизненные ситуации – как следует поступать задержанному, потерпевшему или свидетелю; раскрыты особенности участия несовершеннолетних в уголовном процессе. Издание содержит пояснения и выдержки из законодательства Республики Узбекистан и может быть полезно широкому кругу читателей, в частности, лицам, интересующимся вопросами уголовного права и процесса.
81-84 251 57

Вопросы международного сотрудничества по противодействию киберпреступлениям

Abdulaziz Rasulev, G'ayrat Sa'dullaev
В мире обеспечение информационной безопасности, противодействие киберпреступности, изучение криминологической характеристики преступлений в сфере информационных технологий и лиц, их совершивших, актуальность повышения эффективности международного сотрудничества требуют проведения глубоких исследований по рассматриваемой теме. Особое значение приобретают обеспечение защиты отношений в сфере информационных технологий и информационной безопасности от преступных посягательств, предупреждение преступлений в данной сфере, поиск научно-теоретических и практических решений уголовно-правовых проблем, имеющихся в национальном законодательстве, устанавливающем ответственность за подобные преступления, и правоприменительной практике.
32-36 257 44

Disfunksional oila tushunchasi va uning ijtimoiy xavfi

Abdulaziz Rasulev, Alisher Murodov
Maqolada ijtimoiy xavfli holatda bo'lgan oila tushunchasi berilgan va uning ijtimoiy xavfliligi, maishiy sohada sodir etilgan huquqbuzarliklarning oldini olish tendentsiyalari, shuningdek ularning sabablari va shartlari, nosog'lom turmush tarzini keltirib chiqaradigan omillar taklif etiladi va tavsiya etiladi. oiladagi iqlim.
1-4 289 55

Отличительные черты цифровых доказательств

Abdulaziz Rasulev, Shohruxbek Sobirov
Преступления в области информационных технологий в общих чертах не отличаются от других видов преступлений. Однако при расследовании компьютерных преступлений приходится опираться на доказательства, представленные в цифровом виде. В данной статье основное внимание уделяется основным отличительным признакам цифровых доказательств.
123-130 524 103

Training of personnel in the field of countering cybercrime: the need and the requirement of time

Abdulaziz Rasulev, G'ayrat Sa'dullayev
This article analyzes the issues of countering cybercrime, taking into account the dynamic development of modern information and communication and digital technologies, the impact of the Internet on the consciousness of the population, including young people, and the use of the possibilities of virtual space. The article deals with the practice of combating cybercrime and the trend of constant development of the «professionalism» of young hacker groups. The purpose of the study is to develop proposals and recommendations, taking into account foreign experience, for further improvement of the education system, training and retraining of specialists in the field of ensuring information security of the country, countering information challenges and threats, as well as improving comprehensive measures to combat cybercrime, including in the detection, disclosure, investigation, and examination of computer crimes. In conclusion, proposals and recommendations were developed to improve measures to counter cybercrime in universities of the Republic of Uzbekistan.
113-115 219 78

Актуальные вопросы противодействия экстремизму в цифровом пространстве

Abdulaziz Rasulev
Концептуальные основы преступлений определяют базис правоотношений, подлежащих уголовно-правовой охране, представляют собой важные законодательные и основополагающие аспекты, которые учитываются при установлении уголовной ответственности за те или иные деяния. Рост количества преступлений в сфере информационных технологий и безопасности, с учетом информатизации всех сфер жизни общества и государства, несомненно, влияет на состояние национальной безопасности.
1-7 183 51

Обеспечение прав и законных интересов личности при производстве выемки и обыска

Abdulaziz Rasulev, B Ro'zmetov
Президент нашей страны И.А. Каримов в своем докладе на IX сессии Олий Мажлиса Республики Узбекистан второго созыва указывал «Только при соблюдении принципа верховенства закона, обеспечении соблюдения
и защиты прав и свобод человека возможно развитие гражданского общества. Эти принципы закреплены в Конституции, но на практике – и мы этого не скрываем – они реализуются не в полной мере» 1 . Из этого
высказывания следует, что в организации правовой системы, ее оптимизации и реализации в практической деятельности правоохранительных органов необходимо предоставлять гарантии обеспечения прав и законных интересов личности.
46-53 297 102

Противодействие преступления в сфере информационных технологий и безопасности в Республике Узбекистанна современном этапе

Abdulaziz Rasulev
В данной статье были проанализированы вопросы совершенствования уголовного законодательства и государственной политики в области противодействия преступлениям в сфере информационных технологий и безопасности на основе существующей практики и проблем в данной сфере. На основе анализа были сделаны соответствующие выводы в части расширения круга преступлений, создания соответствующих институтов в целях проведения эффективной государственной политики по противодействию указанным преступлениям.
68-74 516 184

Уголовно-правовые меры противодействия киберпреступности в Республике Узбекистан: анализ и проблемы

Abdulaziz Rasulev
В статье рассматриваются тенденции развития глобальной сети Интернет, способствуюш,ей увеличению и развитию киберпреступности. Приведенм статистические даннме по количеству пользователей сети Интернет, разделению их по возрастному сегменту. Проанализирован национальнмй и зарубежнмй опмт по противодействию киберпреступности в сети интернет.
360 60

TARJIMCHI ISHINDA MADANIYATLARARASI MULOQOTNING O‘RNI.

Jamilya Abduganieva

Ushbu maqola madaniyatlararo muloqotda tarjimonlar faoliyatiga madaniy omillarning ta'sirini o'rganadi. Globallashuv davrida madaniyat nima ekanligini va uning ta'riflari o'rtasidagi farqlarni aniqlash juda muammoli. Tarjima madaniyatlararo muloqot vositalaridan biridir. Ushbu tadqiqotda u qo'shni madaniyatlar o'rtasidagi vositachilikda, o'z navbatida, madaniy qadriyatlarning yangi shakllarini yaratishda tarjima jarayonining hal qiluvchi roli sifatida ko'rib chiqiladi.

231 58

O'qitish konferentsidagi emotiv-empatik o'zbekiston iqtisodiyoti tarjima

Jamilya Abdullayeva

Hozirgi vaqtda madaniyatlararo muloqot jarayonida hissiyotlar va empatiyaning roli, shu jumladan tarjimonlarni tayyorlash bo'yicha bir qator tadqiqotlar mavjud (N. Ignatenko [1], I. Plujnik [3], E. Sapiga [5], G. Solovyova [7] va boshqalar). Universitetda chet tilini o'rgatish jarayonida empatiyani maqsadli ravishda rivojlantirish zarurligi ta'kidlangan, chunki "empatiya madaniyatlararo tushunishning asosi bo'lib ko'rinadi" [1, p. 14]. Empatiya kasbiy madaniyatlararo muloqotning makro va mikro-darajasini baholashning tarkibiy qismi sifatida ajralib turadi, talabalarning milliy o'ziga xosligining past darajasini ko'rsatadi, shu bilan birga ular kasbiy kompetentsiyani oshirishga intilishadi, lekin ular uchun shaxslararo muloqot sifatiga ega emaslar. bu yuqori darajadagi ziddiyatda namoyon bo'ladi [3].

1-231 1217 69

Ingliz tili

Anvar Kurganov

Mazkur o'quv qo'llanmaning asosiy maqsadi ingliz tili fonetikasi va grammatikasiga oid asosiy bilim va ko‘nikmalarga suyangan holda huquqni muhofaza qilish idoralari xodimlarining ingliz tilida muloqot qilish va fikr almashish ko'nikmalami rivojlantirishdan iborat. O'quv qo'llanina tahliliy o'qish uchun berilgan sohaviy mavzulardagi matnlar hamda matnlarning mazmuniga aloqador topshriqlarni o‘z ichiga olgan.
O'quv qo'llanma IIV tizimiga qarashli oily o'quv yurtlarining tinglovch va kursantlariga mo'ljallangan.

59-68 249 62

Ingliz va o‘zbek tillaridagi harbiy atamalarning tuzilish xususiyatlari

Anvar Kurganov

Maqolada ingliz va o‘zbek tillarida qo‘llaniladigan harbiy atamalarning tarkibiy xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Harbiy atamalar harbiy turlari, bosh shtab, umumiy taktik, harbiy topografik, harbiy unvonlari va harbiy tashkiliy faoliyatiga koʻra guruhlarga boʻlingan. To‘plangan tadqiqot materiallarini tahlil qilish natijasida ingliz va o‘zbek tilidagi harbiy atamalarni shakllantirishda affiksatsiya, o‘zgartirish va kompozitsiya usullari eng samarali ekanligi aniqlandi. Bundan tashqari, ingliz va o‘zbek tillaridagi harbiy atamalarning umumiy soni qaysi so‘z turkumlariga mansubligini aniqlash maqsadida atamalar lingvistik-statistik metod mezonlari bo‘yicha tasniflandi. Shu bilan birga, zamonaviy ingliz va o‘zbek harbiy terminologiyasidagi mavjud qisqartmalarning hosilaviy elementlari bilan bog‘liq strukturaviy modellar ko‘rib chiqildi.

28-31 160 25

Odontogen yiringli-yallig'lanish kasalliklarining og'irligiga va ularning natijalariga ta'sir qiluvchi gospitalgacha bo'lgan omillar

J Rizayev, A Azimov, N Xramova

Odontogen  yiringli-yallig'lanish  kasalliklari kechishining  og'irligiga  ta'sir  qiluvchi  dogospital omillar  va  ulaming  oqibatlari  tahlil  qilingan. 0‘rganilayotgan  davrda  bemorlaming  umumiy  soni 1305  kishini  tashkil  qildi  (2018  yil-675,  2019  yil-630 bemor).  Yiringli-yallig'lanish  kasalliklarining  eng ko'p  uchraydigan  sababi  pastki  molyarlar  sanaladi. Batafsil  o'rganish  shuni  ko’rsatdiki.  55%  holatdatish operatsiya  vaqtida  olib  tashlangan,  bu  aholi  orasida terapevtik  va  jarrohlik  sanatsiyasi  past  darajada  ekanligidan  dalolat  beradi.  O'tkir  tish  kasalligiga  chalingan  bemorlarda  kasallikning  birinchi  kunidan  tish atrofidagi  to'qimalarda  patologik  o'zgarishlar  kuzatiladi,  mazkur  omilni  etarlicha  baholamaslik  og’ir  yiringli-yallig'lanish  asoratlari  rivojlanishiga  olib  kelishi mumkin.

6440-6445 180 43

Assessment of the Status of Local Immunity in Patients with Acute Purulent Odontogenic by Osteitis of the Jaw

N Qayumova, A Xojimetov, Sh Xasanov, B Xalmanov

The aim of this study was to study the characteristic features of local and systemic immunity in patients with acute purulent odontogenicostitis of the jaw. We examined 38 patients with acute purulent odontogenicperiostitis, who applied to the TSSI clinic. Clinical hematological immunological  research  methods  were  used.  It  was  revealed  that  the  most  frequent associations  of  microorganisms  in  acute  purulent  odontogenicostitis  of  the  jaws  are Staphylococcus  aureus,  Staphylococcus  epidermicus,  registered  in  more  than  half  of  the cases.  There  was  an  increase  in  immunoglobulin  G  in  the  blood  in  acute  purulent odontogenicostitis.

218-219 565 22

Tibbiy ta'limning dolzarb muammolari

Z Kuryazova, N Yangieva, Sh Jamalova

Maqolada  tibbiyotning  zamonaviy  taraqqiyoti  nuqtai  nazaridan  tibbiyot  oliy  o'quv yurtlarida dars berish jarayonida yuzaga keladigan muammolar to'g'risida fikrlar keltirilgan.

328-330 688 66

Электронный учебник “офтальмология” как одна из инновационных технологий в образовательном процессе медицинских вузов

N Yangieva, D Tuychiboeva

На  кафедре  Ташкентского  государственного  стоматологического института  по  предмету  «Офтальмология»  разработан  электронный  мультимедийный учебник  -  образовательное  электронное  издание,  созданное  на  высоком  научном  и методическом  уровне,  полностью  соответствующее  программе  предмета, обеспечивающее непрерывность и полноту дидактического цикла процесса обучения с осуществлением интерактивной обратной связи. В нашем учебнике сочетаются текст, различные  виды  аудио-  и  видео  эффектов  под  управлением  интерактивного программного  обеспечения  –  происходит  полисенсорное  воздействие  на  процесс обучения. Практическое  применение  электронного  учебника  на  нашей  кафедре способствовало  повышению  интереса  студентов,  улучшению  качества  образования, более  глубокому  соответствию  уровня  подготовленности  обучаемых  требованиям государственного стандарта.

410-413 630 35

Tibbiyot oliy o'quv yurtlari talabalarining mustaqil ishlarini tashkil etish

N Yangieva, F Mirboboeva, Khera Akshay

Ushbu maqola talabaning mustaqil ishiga bag'ishlangan. Mustaqil ish  - bu o'z-o'zini  tarbiyalashning  asosiy  shakli.  Talabaning  o'z-o'zini  tarbiyalash  faoliyati,  ayniqsa zamonaviy  o'qitish  texnologiyalariga  asoslanganligi,  ularning  bilim  faolligini,  o'zini  o'zi takomillashtirishga  tayyorligini  rivojlantirishda  etakchi  rol  o'ynaydi,  ijodiy  qobiliyatlarni, tashabbuskorlikni,  o'z  vaqtini  oqilona  tashkil  qilish  qobiliyatini  rivojlantirishga  yordam beradi.  .  Ushbu  muammoni  o'rganish  mustaqil  ishlarni  tashkil  etish  va  o'tkazish  va  uning shifokorlarni tayyorlash sifatini oshirishdagi rolini ochib beradi.

132-139 353 52

Глаукоматоз оптик нейропатияни электр стимуляцияси билан биргаликда эндоназал электрофорез билан комплекс даволаш (кўриб чиқиш)

Temur Saidov, Nodira Yangieva

Маколада  асосан  фармако-физиологик  даволаш  усуллари  глаукоматоз  оптик нейропатиянинг  комплекс  терапиясида  куз  ички  босими  компенсациялашган  шароитида кулланилиши  тугрисида  ургуберилган.  Асосийней  ропротекция  таснифи  ва  тушунчалари хамда  ретиналамин  препаратининг  ахамияти,  унинг  цитомедин  грухидан  эканлиги  хамда биоген  стимулатор  сифатида  ишлатилиши  тугрисида  муълумот  берилган.  Шуни  такидлаб утиш  лозимки,  бугунги  кунда  гипотензив  терапия  глаукоматоз  оптик  нейропатияни тухташини  тулик  таъминлаб  бермаяпти.  Шу  учун  замонавий  патогенетик  жараенларни инобатга олган холда, курув нерви диски атрофини кон билан таминланишини яхшилаетган препаратлар, айникса уларни керакли микдорда жунатиш хамда электростимуляция ЭСОМ аппарати ердамида утказиш энг оптимал даволаш усулларидан бири деб хисобланади.

99-101 622 36

Анализ состояния и динамики заболеваемости возрастной макулярной дегенерацией в Ферганской, Андижанской, Наманганской областях Республики Узбекистан

N Yangieva

Ведущей патологией, приводящей к снижению зрительных  функций  у  лиц  старше  55  лет, является  возрастная  макулярная  дегенерация (ВМД)  [1-4].  По  данным  Beaver  Dam  Eye  Study, распространенность  ВМД  у  лиц  в  возрастной группе от 40 до 50 лет составляет 10% случаев, тогда как у людей старше 75 лет - практически 30% [5]. На долю ВМД приходится до 8,7% от всех случаев полной слепоты в мире [4]. В структуре первичной инвалидности по ВМД больные в трудоспособном возрасте составляют 21%, а в пенсионном - 32% [2]. Актуальность проблемы заключается и в том, что  данная  патология  часто  приводит  к  слепоте или необратимому снижению зрения и оказывает выраженное влияние на качество жизни человека. Рост  числа  пациентов  с  ВМД  придает  проблеме серьезную медико-социальную значимость.

4198-4203 962 34

The Results of the Usage of Electro Stimulation in Neuroprotective Therapy of the Glaucomatous Optic Neuropathy

T Saidov, N Yangieva, F Xamidullaev, O Nizomov

Glaucoma  is  a  chronic  progressive  optic  neuropathy  with  characteristic morphologic  changes  in  the  head  of  optic  nerve  and  progressive  death  of  retinal  ganglion fibers with narrowing of the visual field. Effective decrease of IOP is not able to serve as a guarantee  of  stabilization  of  glaucomatous  process  that  continue  to  progress  in  part  of patients. Thus, a search of a new direction of the drug therapy is needed because of the fact that  hypotensive  therapy  is  not  completely  effective.  The  most  perspective  of  them  is neuroprotection in combination with percutaneous electrostimulation that protect neurons of the retina and nerve fibers of optic nerve from different damage factors.

12-19 706 57

Clinical And Functional Effectiveness Of Endonasal Electrophoresis In Combination With Electrostimulation In Complex Therapy Of Glaucomatous Optic Neuropathy

Temur Saidov, Nodira Yangieva, Firdavs Xamidullaev, Janna Nazarova, Oxun Nizomov

The  aim  of  the  study  was  the  clinical  and  functional  assessment  of  the  complex  treatment  of glaucomatous optic neuropathy with the administration of the drug tanakan in the form of endonasal electrophoresis in combination with electrical stimulation according to IST and ultrasound Doppler mapping. We examined 43 (74 eyes) patients with GON aged from 58 to 76 years. The results of the study showed that this method effectively delays the development of optic nerve atrophy and, along with the improvement of visual functions, lengthens the positive effect of the main treatment, which was confirmed by a significant improvement in hemodynamic parameters according to the ultrasound Doppler study.

20-28 551 31

Эффективность лютеин-зеаксантин содержащего витамино-минерального комплекса в медикаментозной терапии возрастной макулярной дегенерации

D Tuychiboeva, N Yangieva

Возрастная макулярная дегенерация (ВМД) является одной из ведущих медико-социальных проблем  во  всем  мире.  Целью  данного  исследования  явилось  -  оценка  эффективности медикаментозной терапии пациентов с ВМД ранней стадии лютеин-зеаксантин содержащим витаминно-минеральным  комплексом.  В  клиническое  исследование  вошли  50  пациентов основной  группы,  принимавших  лютеин-зеаксантин  содержащий  витаминно-минеральный комплекс  по  1  капсуле  1  раз  в  день  в  течение  3  месяцев,  в  течении  3  лет  подряд  и  50 пациентов  контрольной  группы,  не  получавших  медикаментозную  терапию.  У  пациентов основной группы отмечалось повышение остроты зрения, улучшение показателей по данным ОКТ,  улучшение  субъективного  восприятия  собственных  зрительных  функций. Одновременно,  у  пациентов  контрольной  группы  наблюдалось  ухудшение  остроты  зрения, прогрессирование  заболевания  по  данным  ОКТ,  что  проявлялось  переходом  в  следующую стадию  ВМД.  Заключение:  медикаментозная  терапия  ВМД  ранней  стадии  оказывает профилактическое  действие  на  прогрессирование  патологического  процесса  в  макулярной зоне.

624-625 544 31

Стартовая терапия в лечении впервые выявленной первичной глаукомы

F Mirboboeva, N Yangieva, R Farmonov

Актуальность.  Проблема  эффективного  лечения  глаукомы  и  сохранения зрительных  функций  является  общемировой  и  несмотря  на  значительные достижения  в  офтальмологии  продолжает  оставаться  актуальной,  так  как именно  это  заболевание  является  причиной  необратимой  слепоты  и слабовидения,  занимая  одно  из  ведущих  мест  в  перечне  инвалидизирующих заболеваний органа зрения. Ранняя диагностика глаукомы позволяет сохранить зрение  значительно  дольше,  чем  диагностика  заболевания  в  продвинутой стадии, когда уже наступили необратимые изменения. Понижение уровня ВГД является  единственным  доказанным  способом  замедления  прогрессирования заболевания. Результаты крупных многоцентровых клинических исследований свидетельствуют  о  том,  что  изначально  энергичное  снижение  ВГД  позволяет предотвратить поражение зрительного нерва и снижает риск развития слепоты.

668-675 455 32

Лечение больных с отеком макулы, на фоне диабетической ретинопатии

N Yangieva, M Hikmatov, D Romanova

Сердечно  -  сосудистые  заболевания  (ССЗ)  в  настоящее время  называют  проблемой  века,  считая  их  одной  из  основных  причин инвалидности  и  смертности  людей  работоспособного  возраста.  По  оценкам экспертов ВОЗ  в 2008 г. от ССЗ умерло 17,3 миллиона человек, что составило 30% всех случаев смерти в мире. Из этого числа 7,3 миллиона человек умерло от ишемической болезни сердца и 6,2 миллиона человек в результате инсульта. Не  менее  угрожающую  статистику  находим  и  у  такого  заболевания,  как сахарный диабет (СД). СД занимает третье место по распространенности после сердечно  -  сосудистой  и  онкопатологии.  По  данным  экспертов  ВОЗ  в  мире насчитывается около 285 миллионов больных СД и прогнозируется, что к 2030 году  число  заболевших  СД  составит  435  миллионов  человек.  В  развитых европейских странах распространенность сахарного диабета составляет 3–10% в  общей  популяции,  а  среди  лиц с  факторами  риска  и  у  пожилых  достигает  30%  от  общей  численности населения.

585-587 626 28

Совершенствование системы диспансеризации пациентов путём внедрения электронной программы

N Yangieva, Sh Aisheva

Возрастная  макулярная  дегенерация  сетчатки  (ВМД) представляет собой одну из наиболее злободневных проблем офтальмологии, так как согласно последним данным, ВМД страдают около 20% людей старше 65 лет. Прогнозируется рост данной патологии к 2050 году до 33%. К сожалению, в последнее 10-летие сухая форма ВМД «помолодела» и обнаруживается при диспансерных осмотрах у 40-летних лиц.

226-234 311 41

Condition and Dynamic of the Incidence Rate of Age-Related Macular Degeneration in Republic of Uzbekistan

Nodira Yangieva, Jasur Rizayev

Age-related macular degeneration (AMD) is a degenerative, progressive disease of the  macular  region  of  the  retina,  which  is  the  leading  cause  of  central  vision  loss  in  older  people  in developed countries.  Purpose of the study. to study the incidence rates of AMD in the Republic of Uzbekistan in the context of regions.  Material and methods: based on the data of the Ministry of Health of the Republic of Uzbekistan, data from the reporting documentation of the Republican Specialized Scientific and Practical Medical Center  for  Eye  Microsurgery,  a  retrospective  analysis  of  the  dynamics  of  indicators  of  general  and primary morbidity of AMD for the period from 2010 to 2019 in the context of regions of the Republic of Uzbekistan and the city of Tashkent was carried out and statistical methods.  Research  results.Аnalysis  of  the overall morbidity showed that relative to 2010, the indicators had some downward trend - in 2011 - 15.09, in 2012 - 14.73, but since 2013 they have been growing and in 2019 increased by 7.25 per 100 thousand population relative to 2010 (from 16.30 to 23.55 per 100 thousand population). An analysis of the primary incidence of AMD indicates that the rates are steadily growing from 3.60 in 2010 to 8.38 per 100 thousand population in 2019 (by 4.78).  Conclusions.  For  the  first  time,  the  indicators  of  the  incidence  of  AMD  in  the  Republic  of Uzbekistan for a 10 year period are presented, which indicate a high level, in comparison with developed countries, a growth trend and uneven numbers in the regions, which requires organizational and other decisions.

4-6 158 42

Совершенствование метода реплантации зубов

F Adashov, M Fozilov

В  согласно  статистике, 50%  от  общего  количества травм  твёрдых  тканей  челюстно-лицевой  области  составляют  травмы  зубо-альвеолярной  сферы  [1].Из  них  травмы,наблюдаемые  при  прорезывании зубов,встречались  от  0,9%  до  3,9%[2].Полный  вывих  постоянных  зубов составляет  около  3%  от  общего  числа  травм  у  детей[3-4].Работа  врача-стоматолога  нацелена  на  сохранение  зуба  как  органа. Разновидностью зубосохраняющих  операций  является  реплантация  зуба  [5].   Дальнейшая разработка  технологий  реплантации  позволяет  на  более  высоком  научно-практическом уровне решать многие проблемы восстановления зубных рядов и изготовления полноценных зубных протезов [6-7].  Соответственно, в настоящее время  одной  из  актуальных  проблем, стоящих  перед  стоматологами, является совершенствование метода –реплантации-сохранения зуба как органа.

4-5 390 59

Improvement of the method of dental replantation

F Adashov, S Qurbonov, D Usmonova, R Omonov, M Fozilov

Relevance of the topic. According to statistics, 50% of the total number of injuries of hard tissues of the maxillofacial region are injuries of the dental-alveolar sphere[1].Of  these,  injuries  observed  during  teething  occurred  in  0.9%  to 3.9%[2].Complete dislocation of permanent teeth accounts for about 3% of the total number of injuries in children[3-4].The work of a dentist is aimed at preserving the tooth as an organ.A variety of tooth-preserving operations is tooth replantation [5].  Further development of replantation technologies makes it possible to solve many problems of restoration of dentition and manufacture of full-fledged dentures at a higher scientific and practical level [6-7]. Accordingly, currently one of the urgent problems  facing  dentists  is  the  improvement  of  the  method-replantation-preservation of the tooth as an organ.

4-5 291 30

Improvement of the method of dental replantation

F Adashov, S Qurbonov, D Usmonova, R Omonov, M Fozilov

Relevance of the topic. According to statistics, 50% of the total number of injuries of hard tissues of the maxillofacial region are injuries of the dental-alveolar sphere[1].Of  these,  injuries  observed  during  teething  occurred  in  0.9%  to 3.9%[2].Complete dislocation of permanent teeth accounts for about 3% of the total number of injuries in children[3-4].The work of a dentist is aimed at preserving the tooth as an organ.A variety of tooth-preserving operations is tooth replantation [5].  Further development of replantation technologies makes it possible to solve many problems of restoration of dentition and manufacture of full-fledged dentures at a higher scientific and practical level [6-7]. Accordingly, currently one of the urgent problems  facing  dentists  is  the  improvement  of  the  method-replantation-preservation of the tooth as an organ.

37-39 186 30

Дентал имплантологияда osstell isq аппаратининг ахамиятини ўрганиш

O Muqimov, D Isanova, K Ismoilxo'jaeva

“Тиббиёт сохасини ислох қилиш ва даволашни замоновий технология ва усулларини  татбиқ  қилиш”  бўйича  ўтказилаётган  ишлар  савияси  ўлароқ стоматология сохасида янгидан-янги даволаш чора тадбирлари ишлаб чиқиш ва  уни  амалиётга  татбиқ  этиш  бугунги  куннинг  дорзарб  муаммосидир. Хозирга кунда   юқори  ва пастки жағларда  мавжуд  иккиламчи адентияларни протезлаш  стоматологлар  олдидаги  долзарб  муаммолардан  биридир.  Ушбу муаммони  яьни  тиш  каторлари  нуқсонларини  бартараф  этишнинг  замонавий усулларидан бири бу дентал имплантологиядир.

1-136 179 30

Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги

Sh Xasanov, K Suvonov, B Xalmanov

Ўқув  қўлланмада  қисқача  дентал  имплантацяия  турлари,  уларнинг  афзаллик  ва  камчиликлари,  имплантат  ўрнатишнинг  хирургик  усуллари ҳақида маълумот келтирилган. Қисқача  суяк  тўқимасинг  тузилиши,  унинг  реператив  регенерация механизмларини замонавий қарашлар асосида баён қилинган. Одонтоимплантатларнинг  ўрнатишда  бўлиши  мумкин  бўлган  асоратлар, уларни бартараф этиш ва олдини олиш чоралари ҳақида фикр юритилган.  Ўқув  қўлланма  "хирургик  стоматология"  фани  бўйича  мутахассислар тайёрлаш учун ўқув ишчи дастурига мувофиқ тайёрланган. Ўқув  қўлланма  талабалар  учун  дентал  импланталогиянинг  асосий саволларига  жавоб  беради.  Унда  дентал  имплантологиянинг  фундаментал булими шунингдек остеоинтеграция асосларини бугунги кун фан ютуқлари асосида тушунтирилган. Пластинкали  ва  бурама  дентал  имплантатлар  ўрнатишни  режалаштириш, кўрсатма  ва  қарши  кўрсатмалар,  жаррохлик  босқичлари  ва  унда  бўлиши мумкин бўлган эрта, кеч асоратлар, уларни бартараф этиш ва олдини олиш чоралари ҳақида қўлланмада батафсил баён этилган.  Ушбу  ўқув  кўлланмада  дентал  имплантологиядан  олинган  билимларни  тўлиқ ўзлаштириш учун кўргазмали материаллар, тест ва вазиятли масалалар жавоблари билан берилган. Ўқув қўлланманинг ҳар бир бўлими охирида бўлим учун тасвирий материал ва якуний саволлар берилган.

27-29 268 66

Современные методы диагностики и лечения больных с фурункулами челюстно-лицевой области

G'ayrat Ikromov, Bahodir Halmanov, Laziza Abdurahmonova

Актуальность  проблемы  диагностики  и  лечения  гнойно-воспалительных  заболеваний  ЧЛО  определяется необходимостью дальнейшего изучения и разработки принципиально новых способов прогнозирования характера течения и повышения эффективности лечения. Существующие  методы  диагностики,  включая  клинические,  не  всегда  позволяют  адекватно  отслеживать патологический процесс, что не дает врачу своевременную, эффективную коррекцию лечения больного. В обзоре описаны  современные  основы  комплексного  лечения  гнойно-воспалительных  заболеваний  челюстно-лицевой области. Поднимается вопрос о необходимости разработки новых лечебных мероприятий по борьбе с этим заболеванием.

32-35 221 63

Этиология инфекционных осложнений дентальной имплантации

G'ayrat Ikromov, Bahodir Halmanov, Bahodirxo'ja Sultonxo'jaev, Gulrux Olimjonova

Актуальность  проблемы  инфекционных  осложнений  дентальной  имплантации  определяется  необходимостью дальнейшего изучения и разработки принципиально новых способов прогнозирования характера течения и  повышения  эффективности  лечения.  Существующие  методы  диагностики,  включая  клинические,  не  всегда позволяют  адекватно  отслеживать  патологический  процесс,  что  не  дает  врачу  своевременную,  эффективную коррекцию лечения больного. В обзоре описаны современные аспекты этиологии инфекционных осложнений дентальной  имплантации.  Поднимается  вопрос  о  необходимости  разработки  о  новых  лечебных  мероприятий по борьбе с этими заболеваниями.

125-128 165 32

Сорбенты у детей с врожденной расщелиной неба после уранопластики

G Ikromov, B Halmanov, M Badalova, Sh Olimjonov

Врожденная  расщелина  верхней  губы  и  неба  (ВРГН)  -  порок  развития, который  возникает  вследствие  нарушения  морфогенеза  плода.  Лечение  ВРГН является актуальной проблемой детской хирургической стоматологии. Несмотря  на  обилие  различных  способов  устранения  ВРГН,  многие  аспекты этой проблемы не решены полностью, о чем свидетельствуют многочисленные публикации  в  отечественной  и  зарубежной  литературе.  Это  обусловлено увеличением  частоты  рождения  детей  с  этой  патологией,  а  также  не  всегда удовлетворительными результатами операции.

6440-6445 416 51

Assessment of the Status of Local Immunity in Patients with Acute Purulent Odontogenic by Osteitis of the Jaw

N Qayumova, A Xojimetov, Sh Xasanov, B Xalmanov

The aim of this study was to study the characteristic features of local and systemic immunity in patients with acute purulent odontogenicostitis of the jaw. We examined 38 patients with acute purulent odontogenicperiostitis, who applied to the TSSI clinic. Clinical hematological immunological  research  methods  were  used.  It  was  revealed  that  the  most  frequent associations  of  microorganisms  in  acute  purulent  odontogenicostitis  of  the  jaws  are Staphylococcus  aureus,  Staphylococcus  epidermicus,  registered  in  more  than  half  of  the cases.  There  was  an  increase  in  immunoglobulin  G  in  the  blood  in  acute  purulent odontogenicostitis.

1-102 481 63

Клиник-функционал , морфологик асослаган холда тиш қаттиқ тўқимаси патологик едирилишини комплекс даволаш

B Xalmanov, K Suvonov, G Ikromov

Тиш  қаттиқ  тўқимасининг  патологик  едирилишида  (ТҚТПЕ)  охирги маълумотларга  қараганда  11,8%  одамларда  учрайди  [8.16,83],  патологик едирилишда (ПЕ) ўрта ёшдаги одамларда 35% гача учрайди, эркакларда аёлларга нисбатан  кўпроқ  учрайди  [57,83].  Бу  жараён  тиш,  тиш  қаторларида  ва  юз соҳасида  эстетик,  функционал  ва  морфологик  ўзгаришлар  билан  кечади. Жараённинг  узок;  давом  этиши  эса  чакка-пастки  жаг  бўғимини  (ЧПЖБ) дисфункциясига,  қулоқдаги  шовқинларга,  эшитишнинг  пасайишига, глоссадемияга ва бир қатор бузилишларга олиб келади [16,27,56,57,83]. ПЕ келиб чиқиш сабаблари жуда кўп, асосан эндоген ва экзоген омилларга бўлинади. ПЕни  келтириб  чиқарувчи  эндоген  омилларга  -  наслий  мойиллик,  модда алмашинувининг бузилиши, нейродистрофик бузилишлар киради [17,46]. Экзоген омилларга  чайнов  характери  (қаттиқ  овқатлар),  тишлов  тури,  айрим  тишларга ортиқча  функционал  куч  тушиши  киради  [27,46,57,83].  Масалан,  тўғри  тишлов ҳолатида ушбу патология баъзи тишларнинг йўқлиги сабабли тез кечади. ТҚТПЕнинг  клиник  кўриниши  тиш  қаттиқ  ва  юмшоқ  тўқималаридаги ёруглик  ёки  электрон  микроскоп  ёрдамида  ўрганилганлигига  қарамасдан [8,16,56,80,83,170], ушбу патологияда тишларнинг пулпа сезувчанлиги, қаттиқ ва юмшоқ  тўқималаридаги  морфологик  ўзгаришлар,  едирилишнинг  кечишида  тиш қаттиқ тўқималарида кальций миқдорининг роли, мазкур тиш ёки тиш гуруҳлари пародонтининг  заҳира  (резерв)  кучи  кабий  масалалар  ҳозирги  кунгача  етарли даражада  ўрганилмаган.  Мазкур  маълумотлар  [8,57,83,169,173]  эса  қисқа мазмунли, яъни фрагментар тавсифга эга. ПЕ  даражаси  билан  тишларнинг  структуравий-функционал  кўрсаткичлари ва  қон  зардобидаги  ҳамда  тиш  қаттиқ  тўқимасидаги  кальций  микроэлемента миқдори орасидаги боғлиқлик комплекс ҳолда ўрганилмаган. Даволаш чоралари тишларни  депульпация  қилиш,  ўзакли  тишлардан  фойдаланиб  тишлов баландлигини  кескин  равишда  кўтаришга  олиб  келинган  ҳолатлар  беморларда чакка-пастки  жағ  бўғимида  турли  ноқулайликларни  келтириб  чиқаради  [7,9,19, 26,29, 56,61,134,165,167]. Шу боне, ТҚТнинг П-ва Ш-даражали ПЕда юз-жаг- тиш тизимида  рўй  берувчи  клиник  ва  функционал  ўзгаришларни  асл  ҳолатига  келтириш  мақсадида  тишлов  баландлигини  бочқичма-босқич  кўтариб  борувчи, шу  билан  бирга  тишларни  чархламасдан  ва  депульпация  қилмаган  ҳолда,  олиб қуйилувчи  асоси  бўлмаган  тўлиқ  қуйма  (ОҚАБТҚП)  протезларидан  оқилона фойдаланиш  ва  мазкур  конструкцияларни  такомиллаштириш  устида  иш  олиб бориш стоматологиянинг долзарб муаммоларидан бири бўлиб қолмоқда. Узбекистон Республикаси   Вазирлар Махкамасининг 2012  йил 29 мартдаги 91-сон  Карори  «  Тиббиёт  муассаларининг  фаолиятини  ташкил  этишни такомиллаштириш  ва  модий-техника  базасини  янада  мустахкамлаш    чоратадбирлари  тугрисида»  ги    ва    Узбекистон  Президентининг  2017  йил  7-февралдаги  ПФ-4947-сон  Фармони  билан  тасдикланган  «Узбекистон Республикасини янада ривожлантириш буйича харакатлар стратегияси тугриси» -ги  хамда  мазкур  фаолиятга  тегишли  бошка  меърий-хукукий  хужжатларда белгиланган  вазифаларни  амалга  оширишга  ушбу  монография  муаян  хизмат килади, деб ишонамиз.

30-33 216 59

Ultrasound imaging of thyroglossal cysts of the neck to the hyoid bone

Lalita Yunusova, Toru Aoyama, G'ayrat Ikromov, Bahodir Halmanov, Junichi Sakamoto, Hurriyat Qurbonboeva

Background: The present study attempted to clarify the typical anatomical variants of Thyroglossal cysts (TGC). Patients and methods: Clinically and epidemiologically 67 previously non-experienced patients with TGC 1.5 to 73.0 years old were examined. Results: Based on clinical and ultrasound examinations of 121 patients with 67 thyroglossal cysts, the most typical cyst of anatomical variations was specified. It was noted that, concerning the hyoid bone, thyroglossal cysts may be suprahyoid (located at the root of the tongue), parahyoid (broadly adjoining the hyoid), prelingual (located in the front of the hyoid in the hypo lingual region), postlingual (located behind the hyoid bone in the prenatal and peri-laryngeal spaces), or sublingual (located the book from the hyoid bone). An ultrasound examination facilitated the identification of thyroglossal cysts with-out clinical manifestations (23 sublingual cysts among 37 [62.2%] were incidentally revealed by the ultrasound examination), which is important when selecting the most appropriate surgical treatment. Conclusion: Ultrasound studies facilitate the identification of TGCs located at the root of the tongue without any clinical manifestations, which is important when determining the degree of surgical treatment to perform.

114-115 157 28

Эффективность дуплексной ультразвуковой исследование для определение дальнейшей тактики хирурга при воспалительных заболеваниях мягких тканей лицевой области у детей раннего возраста.

Sh Eshonqulov, J Mannonov

Воспалительный инфильтрат мягких тканей появляется на одной из ранних стадий острого гнойного лимфаденита, когда наступили значительные гемодинамические сдвиги в микроциркуляторном русле, которые сопровождаются парезом  капилляров,  гипоксией,  ацидозом  и  предшествуют  фазе  экссудации. Основная нозологическая форма заболевания в данном случае - лимфаденит или периаденит.  Задача  врача  в  данной  ситуации  -  предупреждение  развития аденофлегмоны.

767-771 249 51

Effect of antibacterial photodynamic therapy in the treatment of pyoinflammatory diseases of the maxillofacial region in infants

Sh Eshonqulov, M Fozilov, Sh Qurbonov

The article presents an effect of antibacterial photodynamic therapy in the treatment of pyoinflammatory diseases of the maxillofacial region in infants. The data on the immune system of the child's body are taken into account when prescribing antibacterial photodynamic therapy. Treatment of purulent - inflammatory diseases of the maxillofacial region in children continues to be one of the most pressing problems of modern maxillofacial surgery.  The number of cases of a sluggish  protracted  course  of  inflammatory  processes  with  a  tendency  to  chronicity  and  the development of complications has increased. This circumstance is explained by many reasons: the irrational  use  of  antibiotics  in  the  treatment  of  acute  purulent  inflammatory  diseases  of  the maxillofacial region. Photodynamic antibacterial therapy is a new direction of the quantum effect of the  optical  range  on  biological  tissues  by  stimulating  a  photosensitizer  with  the  production  of reactive oxygen species.

6558-6567 267 30

The Position of the Cytokine Profile and Cytolysis Enzymes in Patients with Viral Hepatitis before Tooth Extraction

O Raxmatullaeva, X Shomurodov, A Hojimetov, X Sodiqova, Z Nazarov

It is known that in chronic liver diseases, secondary immunodeficiency is formed, which is of great importance for the dental system and the entire body as a whole. Therefore, it becomes clear the importance of studying the state of the protective system of oral tissues in chronic viral liver pathology, which requires timely and constant correction. The aim of this study was to evaluate the activity of proinflammatory cytokines and cytolytic enzymes in patients  with  chronic  viral  hepatitis  before  tooth  extraction.  The  level  of  cytokine  IL-1  in patients  with  CVI  before  tooth  extraction  was  on  average  43.97±3.56  pg  /  ml,  whereas  in healthy people the studied indicator was on average 5.41 ± 0.42 pg / ml. The patients showed an increase in the level of IFN in the blood serum by an average of 6.2 times, the level of interleukin-18, belonging to the IL-1 family, was statistically significantly increased by 2.4 times  in  patients  with  CVI,  compared  with  the  control  group.  The  features  of  CVH  are dissociations  between  the  levels  of  proinflammatory  cytokines  IL-1,  IL-6,  IL-18  and interferon.  This  indicates  the  disintegration  of  the  inflammatory  process  occurring  in  the periodontal tissues and with the transition to a chronic course of the disease. Changes in the level of IL-1, IL-6, IL-18 and interferon in the blood serum of patients with CVI from normal parameters before tooth extraction is an indicator of the severity of the inflammatory process in the liver, as evidenced by changes in the dynamics of cytolytic enzymes.

176-179 260 56

Tish implantlariga protezlashda individual va kasbiy gigiena samaradorligini qiyosiy baholash

A Olimov, A Haydarov, Z Nazarov, J Mannanov

Ishlatiladigan  davolash  usullariga  qarab  og’iz  bo’shlig’ining  gigienik  holatini  baholash.  Material  va usullar: nazorati ostida FPC TGSI ortopedik yo’nalishi bo’limida “DIO” tizimining stomatologik implantlari asosida protezlashdan o’tgan tish protezining kiritilgan va terminal nuqsonlari bo’lgan 92 nafar bemor bor edi. Natijalar: tadqiqot boshida IGS uchta guruhda ham past bo’lgan va implantatsiya gigienasiga to’g’ri kelgan. 3 va 6 oydan so’ng  indeks ko’rsatkichlari sezilarli darajada yomonlashdi va implantlarning qoniqarsiz gigienasiga to’g’ri keldi. Shaxsiy  va  professional  usullarning  butun  kompleksidan  foydalangan  3-guruhdagi  bemorlarning  ko’rsatkichlari  boshqa  guruhlarga qaraganda yaxshiroq edi. Xulosa: irrigatordan foydalangan bemorlarda butun kuzatuv davrida gingivit belgilari qayd etilmagan.

291-292 459 26

Жарроҳлик стоматология ва дентал имплантология кафедрасида тематик ўқув хоналаридан фойдаланиш ва талабаларга амалий кўникмаларни ўргатиш ҳолати

X Sodiqova, N Qayumova, Z Jilonova, A Olimov

Таълим сифатиниоширишнинг яна бир қирраси бу таълим беришда муляж, фантом, автоматлаштирилган маникенлар, тренажѐрлар ва аппаратлардан кенг фойдаланишдир. Тошкент давлат стоматология институтида талабаларни билим савиясини ошириш, ўқув  жараѐнини  янги  ахборот  технологиялар  билан  бойитиш,  интерактив  ўқитиш усуллари, фан бўйича жаҳондаги энг янги маълумотларга эга бўлиш, кафедраларнинг моддий техника базасини яхшилаш ва  ундан барча педагогик ва талабаларни  унумли фойдаланиши учун тематик ўқув хоналарини яратиш мақсад қилиб қўйилган. Бундай ўқув тематик хоналарни яратиш педагоглар, магистрлар ва талабаларнинг мустақил тайѐрланишларичун кенг шароит яратиб бериб, қуйидаги вазифаларни амалга ошириш имкониятини беради.

2-4 87 29

Характеристика с статуса родильниц с ожирением и их новорожденных

X Isoxodjaeva

Ожирение  у  женщин  сопряжено  с  нарушением репродуктивной функции, репродуктивными потерями, осложненным течением гестационного периода и родов, причем частота осложнений прямо зависит от степени  ожирения.  Расстройство  материнско-плодового  кровотока, дегенеративные  изменения  наряду  с  пролиферативными  и  регенеративными процессами  в  плаценте  рожениц  с  ожирением;  также  оказывают  влияние  на развитие  плода  и  состояние  новорожденного.  Характерные  для  ожирения метаболические нарушения (дислипидемия, гипергликемия, гиперинсулинемия, гиперхолестеринемия)  приводят  к  образованию  модифицированных липопротеидов, нарушениям микроциркуляции и вторичным иммунологическим сдвигам  в  организме  человека.а  в  далнейшем  сказывается  на  развития зубочелюстной системы и в сроках прорезывания молочных зубов.

48-53 248 62

Юздаги операциядан кейинги чандикларни даволаш ва профилактикаси муаммосининг долзарб ҳолати

D Yusupovа, A Xalilov, B Juraev, Sh Muhamedova

Мақолада сўнгги 5 йил ичида мавжуд бўлган чандиқ тўқималарини тузатиш усуллари ҳақида маълумот берилган. Чандиқли тўқимани даволаш учун, унинг шакли, этиологияси, мойиллиги, келиб чиқиши, соматик касалликларга  боғлиқ.  Шунингдек,  у  юмшоқ  тўқималардаги  анатомик  жойлашуви  ва  беморнинг фототипига қараб даволаш ҳақида маълумот беради.

151-156 164 54

Морфологические изменения кожи у крыс, подвергнутых к воздействию сукцината натрия

Dildora Yusupova

В статье изложены результаты проведения эксперементальной работы на крысах, с целью  изучения  репаративных  изменений  кожной  раны  при    иньекциях  сукцинат содержащего  препарата  HYALUAL.  В  задачу  исследований  входило  сравнительное описание  структурных  изменений  кожи  у  контрольных  и  подопытных  крыс  с общедоступными морфологическими методами исследования.

311-319 244 31

Сосудистый фактор крови и его значение в процессе заживления послеоперационных рубцов лица

D Yusupova, Sh Muhamedova, A Xojimetov

В  статье  изложены  результаты  проведения  иммунобиохимического анализа  крови,  у  людей  с  послеоперационными  рубцами  лица  ,  с  целью  изучения репаративных изменений кожной раны при  иньекциях сукцинат содержащего препарата HYALUAL.  В  задачу  исследований  входило  сравнительное  описание  структурных  в гемостазе у  контрольных и основных групп пациентов.

118-126 440 86

Platelet-rich plasma improves esthetic postoperative outcomes of maxillofacial surgical procedures

Yu Menchisheva, U Mirzaqulova, D Yusupova, G Ermuxanova, Z Risboeva

Background: Postoperative facial scars after plastic and reconstructive surgery are visible results that can seriously affect the quality of life of recovering patients. Currently, platelet-rich plasma (PRP) is widely used in medicine to improve tissue regeneration. Purpose: To analyze the esthetic outcomes of using PRP in the late postoperative period of maxillofacial surgical interventions. Material and methods: A total of  100 patients aged 18–60 years who were undergoing plastic and reconstructive surgery in the maxillofacial region were included in this study. The patients were randomly divided in two groups. Fifty patients in the treatment group received PRP injections at the time of surgery. Patients in the control group did not receive any injections. PRP was injected intradermally after suturing the wound. Evaluation of treatment outcomes was carried out by planimetry, the Image J programme during 1 month after surgery and by the Patient and Observer Scar Assessment Scale  30 and 90 days after the surgical procedure. The Dermatological Quality of Life Index was used to assess the negative impact of treatment outcomes on various aspects of the patient’s life. Results: The change of scar width was twice less pronounced in the treatment group. The patients in the treatment group were more satisfied with the results of the treatment and had a higher quality of life. The treatment group exhibited less scaring at all time points than the control group 3 months after surgery. Conclusions: The use of PRP had a pronounced beneficial therapeutic effect in influencing the esthetic outcomes of surgical interventions.

1-135 747 91

Профилактика и лечение послеоперационных рубцов

Sh Abdullaev, D Yusupova

Актуальность  вопросов  лечебной  коррекции  различной  этиологии рубцовых  деформаций  кожи  обусловлена  широким  распространением  данной  патологии без тенденции к снижению  (Озерская О.С., 2002, 2004; Ахтямов  С.Н.,  Бутов  Ю.С.,  2003;  Жукова  О.В.,  2008;  Стенько  А.Г.,  2012, 2013). Активизация внимания хирургов к проблеме рубцовых деформаций кожи  лица  способствовало  развитие  пластической  хирургии,  а  также  всё большее  понимание  обществом  цивилизованных  стран  важнейшей  роли внешнего  вида в жизни человека  (Трыкова  И.А., 2013).  В  исследованиях, проведенных  Monstrey  S.,  Middelkoop  E.,  Vranckx  J.J.  (2014)  указано,  что каждый  год  у  100  миллионов  человек  по  всему  миру  появляются  шрамы после травм и хирургических вмешательств, и 15 миллионов из них будут имеют  неэстетические  или  гипертрофические  и  келоидные  рубцы.  По мнению  Нельга  И.О.,  Петинати  Я.А.,  Ткаченко  С.Б.  (2014),  внешний  вид оказывает существенное влияние на социальное благополучие, адаптацию в  обществе  и  качество  жизни  человека.  При  этом,  возникновение  грубых рубцов  часто  приводит  к  развитию  нервно-психических  расстройств вплоть  до  случаев  тяжелой  депрессии,  развитию  постоянной нетрудоспособности (Ahmed Samir Edriss, V. Smrcka., 2011). Профилактика развития  патологических  рубцов  кожи  лица  (при  хирургических вмешательствах)  и  лечение  (коррекция)  рубцов  представляет  собой важную  медико-социальную  проблему  (Кирьянова  В.В.,  Максимов  А.В., 2012).  Профилактике  и  лечению  келоидных  и  гипертрофических  рубцов посвящено  много  работ  и  исследований  отечественными  и  зарубежными учёными  (Владимирова  О.В.,  2011;  Ogawa  R.,  2012;  Филиппова  О.В., Красногорский  И.В.,  2013).

684-691 588 103

Complications in the treatment of mandibular fractures Literature review

Sh Abdullaev, A Xalilov, D Yusupova, M Zaynutdinov, M Dadaboyeva

The  presented  literature  review  contains  publications  for  the  period  from  2015-2021, which consider the complications that arise in the treatment of mandibular fractures and modern technologies  for  the  restoration  of  injuries.  Analysis  of  possible  errors  and  the  most  typical complications in this type of injury will help to avoid them in the future.

28-29 226 32

Опыт применил препарата hyalual в лечении рубцовых деформаций лица

D Yusupova, E Norbekov

В  настоящее  время  выявлен  устойчивый  рост  рубцовых повреждений  кожи  после  плановых  операций,  травм,  ожогов,  ран.  Доля пациентов,  обратившихся  в  лечебные  учреждения  с  рубцовыми  дефектами кожи,  по  данным  различных  исследований  достигает  22-25%.  В  их  структуре ведущее  место занимают рубцы  со значительно  выраженными  косметическими дефектами  —  гипертрофические  и  келоидные.  Для  решения  проблемы  рубцов применяются высокотехнологичные  разработки в области медицины.  Благодаря этому при лечении рубцов удается достичь лучших результатов.

490-493 177 34

Применения препарата на основе сукцината натрия (hyalual) для лечения гипертрофических рубцов после оперативных вмешательств в челюстно-лицевой области

D Yusupova, B Juraev

Проблема реабилитации пациентов с рубцовыми поражениями кожи лица и шеи до сегодняшнего дня не утратила своей актуальности. При  неотложных  и  плановых  хирургических  операциях,  когда  ткани пациента  рассекаются  хирургическим  скальпелем,  речь,  как  правило,  идет  о спасении здоровья, а часто и жизни, пациента. Поэтому хирурга волнует, прежде всего,  не  качество  будущего  рубца,  а то,  как  более успешно  решить  основную задачу лечения (например, вскрытие флегмоны, резецировать опухоль и т.д.).

38-44 216 32

Bachadon bo‘yni saraton oldi va saratoni kasalliklari rivojlanishida papillomavirus infеktsiyasini roliga va profilaktikasiga zamonaviy qarashlar

M Kattaxo'jaeva, N Sulaymonova, N Muratova, Z Amonova, E Qarshieva

Inson  papillomaviruslari  (IPV)  jinsiy  yo‘l  bilan  yuqadi  va  ko‘pincha  yoshlarda  kuzatiladi.  Ular  odatda  immun  tizimi  tomonidan zararsizlantiriladi. Biroq, IPV yuqori xavfining davomiy mavjudligi g‘ayritabiiy bachadon hujayralari rivojlanishiga olib kеlishi mumkin; bachadon bo‘ynining kamida uchdan ikki qism sirt qatlami zararlansa, bu holat saraton oldi holati hisoblanadi. Inson papillomavirusi (IPV) – kеlajakda saraton kasalligining 6 xil turiga olib kеlishi mumkin bo‘lgan kеng tarqalgan virusdir. IPV bilan zararlangandan so‘ng insonlarda saraton kasalligi yillar davomida rivojlanishi mumkin, ba'zan esa o‘n yillardan so‘ng rivojlanadi.

37-39 167 32

Дентал имплантологияда osstell isq аппаратининг ахамиятини ўрганиш

O Muqimov, D Isanova, K Ismoilxo'jaeva

“Тиббиёт сохасини ислох қилиш ва даволашни замоновий технология ва усулларини  татбиқ  қилиш”  бўйича  ўтказилаётган  ишлар  савияси  ўлароқ стоматология сохасида янгидан-янги даволаш чора тадбирлари ишлаб чиқиш ва  уни  амалиётга  татбиқ  этиш  бугунги  куннинг  дорзарб  муаммосидир. Хозирга кунда   юқори  ва пастки жағларда  мавжуд  иккиламчи адентияларни протезлаш  стоматологлар  олдидаги  долзарб  муаммолардан  биридир.  Ушбу муаммони  яьни  тиш  каторлари  нуқсонларини  бартараф  этишнинг  замонавий усулларидан бири бу дентал имплантологиядир.

39-41 179 21

Повышение эффективности дентальной имплантации при сохранении зубо-альвеолярного сегмента верхней челюсти с помощью метода “root membrane”

O Muqimov, D Usmonova, X Muqimova

Протезирование  вторичных  адентий,  которые  длительное  время присутствуют  в  верхней  и  нижней  челюстях,  является  одной  из  актуальных проблем,  стоящих  перед  стоматологами.  Одним  из  современных  методов устранения  этой  проблемы,  является  дентальная  имплантология.  Одним  из сдерживающих  факторов  для  широкого  распространения  имплантации является  недостаточный  объем  костной  ткани  для  установки  имплантата. Процесс  дентальной  имплантации  во  фронтальную  часть  верхней  челюсти, которая на высоком уровне атрофирована или сопровождается вертикальным переломом,  зубов,  требует  дополнительных  костных  изделий  и  длительного реабилитационного  периода,  причина  этого  в  том,  что  вестибулярная пластинка фронтальной  части  верхней  челюсти  тонкая  и он характеризуется переломом  во  время  удаления  зуба.  Атрофия  костной  ткани  после  удаления зубов является одним из важнейших вопросов современной стоматологии, так как  значительная  атрофия  костной  ткани  челюстей  делает  невозможным выполнение  внутрикостной  имплантации,  а  также  создает  серьезные трудности при ортопедическом лечении пациентов.

1-11 147 42

Солиқ юкининг солиқ тўловчилар фаолиятига таъсирининг назарий асослари

Shavkat To‘rayev

Мақолада солиқ юкини солиқ тўловчилар фаолиятига таъсири ўрганилган бўлиб,
унда миллий иқтисодиётда солиқ юкини ҳисоблаш зарурияти, иқтисодиётда солиқ
тўловчилар ўртасида солиқ юкини тақсимланиши кўриб чиқилган, шунингдек, юридик ва жисмоний шахсларда солиқ юкини ҳисоблаш йўналишларига эътибор берилган.

206-211 177 31

Экспериментал токсик гепатитда дори моддаларнинг таъсирини ўрганиш

Abdushukur Yunusov , Shaxida Ziyayeva, Kamola Mirzaakhmedova, Rustam Karimov

Экспериментал хайвонларда гепатотроп захар бўлган тетрахлорметан билан чақирилган токсик гепатитда ўт - сафро хосил бўлиши ва ажралишини камайиши ва ўт - сафро таркибида билирубин, холестерин ва ўт кислоталари миқдори пасайиши аниқланди. Фитат кобальт ва силибор моддалари экспериментал гепатитни даволаш мақсадида каламушларга юборилганда, жигар хужайраларини зарарланишидан сақлаб, холестазни даволаши ва ўт таркибидаги билирубин, холестерин ва ўт кислоталарининг миқдорини ошириши кузатилди.

77-82 179 53

Giyohvand moddalar bilan bog'liq jigar shikastlanishi va aspektlari gepatoprotektorlarni amaliyotda qo'llash dori

R.N Karimov, A.A. Yunusov

So'nggi o'n yillikda butun dunyoda dori terapiyasining nojo'ya ta'siri va asoratlari sonining ko'payishi kuzatildi, ular orasida giyohvand moddalar bilan bog'liq jigar shikastlanishi (LS1) ko'pchilikni tashkil qiladi (1). Bu ko‘p jihatdan aholining dori vositalaridan foydalanish imkoniyatlarini liberallashtirish, shuningdek, ayrim farmatsevtika ishlab chiqaruvchilarining agressiv reklama faoliyati bilan bog‘liq. Buning oqibati bemorlarning turli toifalarida va hatto homilador ayollarda P11 sonining ko'payishi edi.

5-10 148 30

О'zbekistondagi shifokorlaning hissiy charchash xavfi yuqoriligi sabablari

M.A Arifdzhanova, F.A. Babadzhanova, L.M Shagiyazova

Tibbiyot har doim o'z vakillariga (shaxsiy fazilatlar, yuqori darajadagi bilim, lining ko'p qirraliligi, uzluksizligi va boshqalar) yuqori talablarga ega bo'lgan kasb sifatida qaraladi. Ko'pgina tibbiyot xodimlari, yordam beradigan kasblarning vakillari sifatida, hissiy charchash xavfiyuqori, bu esa chet el adabiyotida "burnout" deb tarjima qilingan "toliqish", "charchash" deb nondanadi. Kuyish - bu insonning ruhiy va jismoniy sog'lig'iga va tashkilot samaradorligiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin bo'lgan mehnat faoliyatini amalga oshirish jarayonida уuzaga keladigan qayg'u-alam borligi bilan bog'liq global muammo.


Kuchsizlanish tadqiqotchilarining aksariyati ushbu hodisa tashkilotlarga, xodindarga va ularning atrof-muhitiga salbiy ta'sir qiladi deb hisoblashadi, shutting uchun lining darajasini pasaytirishga harakat qilish kerak, bu esa ushbu ko'pkomponentli aqliy sindromni shakllantiruvchi omillarga doimiy ilmiy qiziqish uyg'otadi. Mah alliy va xorijiy fanlarda toliqish


muammosi bo 'yichajuda ко 'p materiallar to 'planganiga qaramay, toliqish mexanizjidari va lining tuzilishi bo 'yicha kelishmovchiliklar bugungi kunda ham davom etmoqda.


Kalit so 'zlar: charchash, hissiy charchash, shaxssizlashish, kasbiy yutuqlaming pasayishi, xavf omiUari, shifokorlar, tibbiyot talabalari, profUaktika, kasbiy samaradorlik va muvaffaqiyat, ish staji, kasbiy tiikenme dinamikasi.

86-90 157 40

Оҳаликсой ҳавзаси лишайникларининг таксономияси ва экологияси

Masudjon Norkulov

Мақолада Оҳаликсой ҳавзаси лишайникларининг таксономияси ва экологияси ҳақида маълумотлар келтирилган. Олиб
борилган илмий изланишларга кўра Lecanoromycetes синфига мансуб 10 оила (Parmeliaceae, Ramalinaceae,
Megasporaceae, Physciaceae, Teloschistaceae, Peltigeraceae, Collemataceae, Candelariaceae, Umbilicariaceae, Physciaceae),
Eurotiomycetes синфига мансуб 1 оила (Verrucariaceae) ва Lichinomycetes синфига мансуб 1 оила (Lichinaceae)
аниқланди, 18 туркум ва 23 тур кенг тарқалганлиги қайд этилган. Аниқланган турларнинг таксономик таҳлили ва
экологик хусусиятлари ёритилган.
44-47 518 37

Қуёнларни эймериоздан асрайлик

Alisher Khushnazarov, Madina Uroqova, Mohigul Kurbonova

Ushbu maqolada statistik va qisqacha epizootologik ma'lumotlar, kasallikni kechishi va belgilari, ichki organlardagi patologik o'zgarishlar, diagnostika, shuningdek, quyonlarning parazitar kasalliklariga qarshi kurashish va oldini olish choralari ko'rsatilgan.

214-217 368 29

Isiq iqlim shartlaridagi chorvon xanalari yerlarini sanitar-gigienik baholash.

Ungar Izbasarov, Abzoit Turdiev, Vohijon Duskulov, Alisher Khushnazarov
Ўзбекистон шароитида чорвачилик фермер хужаликларида керамзит полимербетон пол ишлатилиб келинмокда. Бу пол бошка полларга нисбатан чидамлилиги ва узок муддатга яроклилиги илмий тажрибаларда аникланган. Ушбу маколада шу хакда илмий хулосалар тавсия этилган.
41-44 299 35

Oftalmik jarrohlikda miya yarim falajli bolalarda Sevofluran bilan umumiy behushlikning afzalliklari

Amir Beknazarov, M.B Xaydarov, Ixtiyor Mamatkulov, G.Z. Ashurova

Miya falaj va oftalmojarrohlik patologiyasi bilan og'rigan bolalarda 34 ta anestetik vositaning klinik tahlili o'tkazildi.Turli yoshdagi bolalarda kognitiv disfunktsiyalarning chastotasi, konvulsiv reaktsiyalar va gipertonik sindromning namoyon bo'lishi qiyosiy jihatdan o'rganildi.Ko'proq tez-tez namoyon bo'ladigan ko'rinish. 6 yoshgacha bo'lgan bolalarda operatsiyadan keyingi kognitiv disfunktsiyalar qayd etildi.Sevofluranni miya yarim falajli bolalarda oftalmik operatsiyalarni bajarishda asosiy anestezik sifatida qo'llash zamonaviy anesteziologiyada eng maqbul sxema hisoblanadi.

63-65 356 31

Болалар бош мия жароҳатларида ингаляцион анестезияни клиник самарадорлиги

Ixtiyor Mamatkulov, M.B Haydarov, Elmira Satvaldieva, A.B. Beknazarov

Болаликдаги шикастланишлар таркибида етакчи аҳамиятга эга ва энг кўп учрайдиган субдурал ва мия ичи гематомалари мураккаб шикастланишга олиб келади. Тадқиқотда 5 ёшдан 7 ёшгача бўлган болаларда шошилинч равишда травматик жароҳатлар клиникаси билан қабул қилинган тиббий хариталар ретроспектив баҳоланди. Тадқиқот натижасида нафас олиш ва гемодинамиканинг асосий бузилишлари, операция давомида ингфляцион анестезиянинг самарадорлигини акс эттирадиган минимал алвеоляр концентрациясининг кўрсаткичлари келтирилган

2-3 256 25

Bolalarda sistoskopiya uchun behushlik

Elmira Satvaldieva, O.Ya. Fayziev, A.S. Yusupov, l.A. Kimsanov

Og'riq operatsiyadan keyingi davrda bemorning ahvolining belgilaridan biri bo'lib, turli patologiyalarning, shu jumladan intensiv davolanishni talab qiladigan sabablar bo'lishi mumkin. Operatsiya qilingan barcha bemorlarning 30-5094 nafari shiddatli og'riqlardan aziyat chekadi, bu tibbiydan tashqari, allaqachon jiddiy ijtimoiy-iqtisodiy muammodir [Ananyeva L.P.; Osipova N. A., 2005].

5-13 396 71

O‘zbekiston Respublikasida bolalar anesteziologiyasi, reanimatsiyasi va intensiv terapiyasi: shakllanish tarixi va hozirgi holati.

Elmira Satvaldieva

Dunyoning deyarli barcha davlatlari tomonidan qabul qilingan Bola huquqlari to‘g‘risidagi konventsiyada bolalar manfaatlarini ta’minlash, birinchi navbatda, sohada keng ko‘lamli qonunchilik va ma’muriy chora-tadbirlarni amalga oshirish ko‘zda tutilgan. ularning salomatligini muhofaza qilish. Millat genofondini, mamlakatimiz mehnat va mudofaa salohiyatini saqlashda bolalar va o‘smirlar salomatligi alohida ahamiyatga ega. Shu munosabat bilan O‘zbekiston Respublikasida chaqaloqlar va bolalar o‘limini kamaytirish umummilliy vazifa hisoblanadi. Bolalarda anatomik va fiziologik xususiyatlar va patologik jarayonlarning tabiatidagi sezilarli farqlar tufayli jiddiy sharoitlar kattalarga qaraganda tez-tez uchraydi. Bolalar va o'smirlardagi baxtsiz hodisalar (cho'kish, jarohatlar, qizib ketish, zaharlanish, tishlash va boshqalar), og'ir holatlar va surunkali kasalliklarning dekompensatsiyasi o'z vaqtida ixtisoslashtirilgan reanimatsiya yordamini talab qiladi. Bemorning joylashgan joyidan qat'i nazar, davolanishning reanimatsiya bosqichida tibbiy yordamning mavjudligi va sifati asosan asosiy kasallikning natijasini aniqlaydi. Shuning uchun bolalar o'limini kamaytirishda hal qiluvchi rol reanimatsiya xizmatiga tegishli.

125-129 271 26

Болаларда эхокардиографик усулда миокард қисқариш хусусиятини ноинвазив баҳолаш

Elmira Satvaldieva, A.B. Beknazarov, M.B Xaydarov, Ixtiyor Mamatkulov, Mamur Talipov

Тадқиқот мақсади. Чап қоринча систола охиридаги ўлчов (ЧҚСОЎ) ва миокард таранглашиш индекси (МТИ) ҳамда циркулятор қисқариш тезлиги (ЦҚТ) ва МТИ орасидаги ўзаро боғлиқлик миокард қисқрувчанлигини тавсифловчи оддий ноинвазив усулни ишлаб чиқиш.
Материал ва услублар. Тадқиқотда 33 та бола (21 ўғил, 12 қиз) қатнашди. Барча беморларда юрак бўшлиқларини эхокардиографик усулда текшириш ўтказилди ва систолик, диастолик ва ўртача артериал босим ўрганилди.
Натижалар. Қуйидаги чизиқли боғлиқлик топилди: МТИ=20,1 (ЧҚСОЎ) +1,46 (r=+0,51; p<0,01); ЦҚТ= -0,0075(МТИ)+1,71(r= -0,48; p<0,01). Шунингдек эхокардиографияда чап қоринча девори ва камералар ҳажми меъёрлари келтирилди. Бир асрдан ортиқ вақт ўтган бўлса ҳам Франк-Старлинг эгрилик боғлиқлиги қўлланиб келинмоқда.

81-82 238 36

Bolalarda urologik operatsiyalar paytida nevraksiyal blokadani anestetik davolashni optimallashtirish.

Elmira Satvaldieva, M.U. Shakarova, M.U. Ismailova, A.B. Beknazarov, E.V. Kollas

Noqulay reaktsiyalar va asoratlar xavfini kamaytirish uchun optimal behushlik variantini tanlash muammosi qolmoqda. uning dolzarbligi, ayniqsa bolalarda va uning yakuniy qaroridan uzoqdir.

22-25 150 21

Bolalar o'limini kamaytirish yo'llarini izlash

A.S. Babadzhanov, Ixtiyor Mamatkulov, M.B. Xaydarov, Amir Beknazarov

Tadqiqot maqsadi. Bolalar anesteziologiyasi va reanimatsiyasi sohasida olib borilayotgan islohotlar samaradorligini baholash va bu boradagi bolalar o‘limini yanada kamaytirish uchun zaxiralarni aniqlash. Materiallar va usullar. Bolalar anesteziologiyasi va reanimatsiyasi (DAR) xizmati segmentida sog‘liqni saqlash tizimida amalga oshirilayotgan islohotlar samaradorligini baholash maqsadida statistik, arxiv ma’lumotlari, shuningdek, anesteziologiya kafedralari mudirlari o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rov natijalari va viloyat bolalar ko‘p tarmoqli tibbiyot markazlari, Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazi (RSTTJ) hududiy filiallari, shuningdek, hududiy perinatal markazlarning reanimatsiyasi o‘rganildi. Natijalar. Bolalar jarrohligi va perinatal xizmatlarini optimallashtirish va hududiylashtirishning ijobiy samarasi aniqlandi, DARning texnologik jihozlari va kadrlar bilan ta’minlash sezilarli darajada yaxshilandi. Go‘daklar o‘limini yanada kamaytirish uchun DAR shifokorlarini yoshartirish va ularning malakasini oshirish, kam vaznli yangi tug‘ilgan chaqaloqlarni hamda og‘ir kasal va jarohatlangan bolalarni parvarish qilishning zamonaviy texnologiyalarini joriy etish ko‘rsatilgan.

106-107 266 26

Gidrogefrozni jarrohlik davolashda opioid analjeziklardan foydalanish

A.S. Yusupov, M.A. Yuldashev, A.H. Ruziev, Elmira Satvaldieva

Bolalikda siydik tizimining rivojlanishidagi anomaliyalar va buyraklardagi yallig'lanish jarayonlari ustunlik qiladi. Gidronefroz yoki gidronefrotik transformatsiya - bu buyrakdan siydik chiqishining buzilishi natijasida kelib chiqadigan kasallik bo'lib, organning pyelokalitsial tizimining kengayishi, so'ngra uning atrofiyasi bilan tavsiflanadi.

341-346 391 43

Bolalarda estrodiol epidural anesteziyaning qorin bo'shlig'i aralashuvi bilan gemodinamikaga ta'siri

Elmira Satvaldieva, Otabek Fayziev, Anvar Yusupov, Ixtiyor Mamatkulov, Isfandiyor Mamatkulov

Maqolada ta'sirini baholash natijalari keltirilgan Hirshprugg va Payr kasalligi, dolichosigma bilan og'rigan bolalarda qorin bo'shlig'i operatsiyalari paytida gemodinamikaga oid kombinatsiyalangan epidural behushlik. Multimodal printsip bo'yicha o'tkazilgan tadqiqot natijalari qorin bo'shlig'i jarrohlik patologiyasi bo'lgan kasal bolalarda sevofluran bilan past oqimli behushlik va propofol bilan doimiy sedasyon fonida bupivakain bilan kombinatsiyalangan epidural behushlikning samaradorligi va xavfsizligini ko'rsatdi.

82-84 282 31

Anesthesia component of the Fast Track Surgery strategy: spinal anesthesia for bupivacaine in children during urological operations

Elmira Satvaldieva, M.B. Xaydarov, Ixtiyor Mamatkulov, Sh.I. Shorahmedov

Tezkor jarrohlik (FTS) yoki tez tiklanish jarrohligi jarrohlik uchun mutlaqo yangi yondashuvdir. FTS Kehlet F.I tomonidan ishlab chiqilgan. (1993) va stress reaktsiyalarini minimallashtirish va bemorlarning tiklanish davrini sezilarli darajada qisqartirish uchun quyidagi jihatlarni o'z zimmasiga oldi: mintaqaviy behushlik, minimal invaziv operatsiyalar, operatsiyadan keyingi agressiv reabilitatsiya (bemorlarning erta enteral ovqatlanishi va faollashishi). Wind J. (2006) FTSni quyidagicha ko'rsatdi: bemorni xabardor qilish, ichakni tayyorlash va premedikatsiyadan qochish, probiyotiklarni qo'llash, operatsiyadan oldin quruq ochlikdan qochish, og'iz orqali glyukoza (5%, operatsiyadan 2 soat oldin 150 ml), mintaqaviy behushlik yoki qisqa muddatli anestezika. , adekvat perioperatif infuzion, jarrohlik mini-invazivlik, giposermiyaning oldini olish, opioid bo'lmagan analjeziya, muntazam nazogastral naychalar va drenajlardan qochish, siydik kateterini erta olib tashlash, prokinetika, erta enteral ovqatlanish va bemorni faollashtirish.

87-89 280 36

Bolalarda urosepsis: kasallikning diagnostikasi va prognozida mikrobial omillar

Elmira Satvaldieva, G. Ashurova, Mehri Shakarova, M.U. Ismailova

Bemorlar sonining barqaror o'sish tendentsiyasi va o'lim darajasining doimiy yuqoriligi (30-60%) tufayli sepsis zamonaviy tibbiyotning dolzarb muammolaridan biri bo'lib qolmoqda (Gritsuk S.F., 2004; Saltanov A.I. 2005; Vinsent J.L. va boshqalar. 2006). Urosepsisning rivojlanish xavfi gemolizin, sitotoksik nekrotik omil va mannozaga chidamli gemagglutinin kabi virulentlik omillarini ishlab chiqarish qobiliyatiga ega bo'lgan P-fimbriyaga ega bo'lgan E. coli shtammlari keltirib chiqaradigan yuqumli jarayon bilan ortadi (Juravlev V.N., Rudnov). V. A., 2015).

7-8 163 34

Allergiya bilan og'rigan onalardan tug'ilgan bolalarda allergiyaning ijtimoiy ahamiyati

Ma'rifat Devorova

Maqolada shifokorlar, ayniqsa pediatrlar uchun muhim bo'lgan allergik kasalliklarga chalingan onalardan tug'ilgan bolalarda allergiyaning ijtimoiy ahamiyati to'g'risidagi adabiy tahlil ma'lumotlari kiritilgan.

84-96 193 44

Allergik kasalliklarga chalingan maktabgacha yoshdagi bolalarning jismoniy rivojlanishining xususiyatlari

Ma'rifat Devorova, Lola Karataeva, Munira Shaikhova, Dilbar Mavlyanova, Zulaykha Kutlumuratova

Fizicheskoe razvitie yavlyaetsya odnim iz osnovnyx pokazateley zdorovya detskogo naseleniya. Po resultatam issledovaniy pokazateley fizicheskogo razvitiya mumkin bo'lgan ob'ektiv va ma'lumotni taqdim etishi mumkin. Esli bu issledovaniya provodit v dinamike, to mojno sdelat nauchno obosnovannyy prognoz otnositelno sostoyania zdorovya detey v buduschem. Eti svedeniya imeyut katta nauchnoe va prakticheskoe znachenie uchun teoreticheskoy va prakticheskoy meditsina. V poslednie gody osobenno vozroslo nauchnoe znachenie issledovaniy, posvyashchennyh muammo fizicheskogo razvitiya. Delo v tom, chto uskoreniya, po dannym literatury poslednix let, znachitelno zamedlilsya yoki daje prekratilsya. V svyazi s etim neobxodimo v novyh issledovaniyax utochnit i drugie aspekty etoy problemy: Kompleksnoe izuchenie epidemiyai allergiy u detey. Utochnie stepeni vliyaniya faktorov vneshney sredy na fizicheskoe razvitie va zdorove detey. Sotsial-gigiyenicheskie usloviya jizni okazyvayut suschestvennoe vliyanie na pokazateli fizicheskogo razvitiya va sostoyania zdorovya detey. Opredelenie vzaimozavisimosti fizicheskogo razvitiya ii funksional rezervuar organizmga. Vyyasnenie xarakterli vliyaniya razlichnyx zabolevaniy na fizicheskoe razvitie va zdorove detey.

27-31 301 39

Bolalarda qorin bo'shlig'i patologiyasini jarrohlik davolashda multimodal anesteziya va analjeziya

Elmira Satvaldieva, O.Ya. Fayziev, A.S. Yusupov

Ishning maqsadi bolalarda qorin bo'shlig'i operatsiyalari paytida multimodal behushlik va og'riqsizlantirish sharoitida anestezikani boshqarishning samaradorligi va xavfsizligini baholash va operatsiyadan keyingi analjeziyani optimallashtirishdir.
Materiallar va usullar. 1 yoshdan 17 yoshgacha bo'lgan 58 nafar bola qorin bo'shlig'i operatsiyalari (qorin bo'shlig'i organlarining nuqsonlari, kasalliklari va shikastlanishlari) davomida tekshirildi. Anestetik himoya qilish uchun propofol va fentanil (induksiya) bilan birgalikda umumiy behushlik, sevofluran va propofolni inhalatsiyalash (vena ichiga infuziya) amalga oshirildi - bupivakain bilan epidural blokada bilan birgalikda parvarishlash.
Natijalar. Jarrohlik shikastlanishining xususiyatlarini hisobga olgan holda perioperativ analjezik himoyani ta'minlash bemorlarning gemodinamik holatini ijobiy tuzatish, inhalatsiyali anestezikaning dozasini kamaytirish bilan birga bo'ldi, operatsiyadan keyingi davrning silliq o'tishiga yordam berdi. og'riqsiz davr, yaxshi psixo-emotsional fon va operatsiyadan keyingi tez tiklanish bilan birga edi.

49-50 123 26

A role of debates in problem-based teaching english language

D Maxametova, Feruza Sharipova

The article cover the problem learning of English language with one of interactive methods as debates. This method allows not only to foster a speech culture, but also to encourage students to search independent solution of the discussed problems, which, in turn, is a stimulus, a driving force of cognitive activity.

990-996 204 35

Karantin sharoitida tibbiy ingliz tilini o'rgatishda mustaqil ta'limning xususiyatlari

Feruza Sharipova, Nilufar Djalilova, Shakhnoza Tolipova , K Aymetova, N Guzacheva

Hozirgi vaqtda COVID-19 pandemiyasi tufayli Oʻzbekistonning aksariyat oʻrta maktablarida mustaqil taʼlim tamoyillaridan keng foydalangan holda birinchi kurslarda masofaviy oʻqitish, xususan chet tili (asosan ingliz tili) yoʻlga qoʻyilgan. Toshkent pediatriya tibbiyot instituti Pediatriya fakulteti 1-kurs talabalarining COVID-19 pandemiyasi sababli karantin sharoitida “Tibbiy ingliz tili” fanidan mustaqil taʼlim tamoyillari asosida masofaviy taʼlim boʻyicha birinchi tajribasi. Ushbu tadqiqotning maqsadi tibbiy ingliz tilini o'rgatishda, xususan, masofaviy ta'lim sharoitida testlar va vaziyatli topshiriqlar kabi pedagogik strategiyalar o'quvchilarning o'z-o'zini o'rganish ko'nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi va o'quvchilarni baholash usullarini ishlab chiqishda yordam beradi degan taxminni tekshirishdan iborat. o'z-o'zini o'rganish. Shu nuqtai nazardan, maqola masofaviy ta'limning bir qismi sifatida mustaqil ta'limni birinchi o'ringa qo'yadi va innovatsion pedagogik texnologiyalar orqali mustaqil ta'lim ko'nikmalarini rivojlantirish muhimligini ta'kidlaydi. Shundan so'ng eksperimental tadqiqot o'tkaziladi. Ushbu tadqiqot natijalaridan o'quvchilarning o'z-o'zini o'rganish ko'nikmalarini rivojlantiruvchi o'qitish amaliyoti haqida fikr yuritishda ma'lumotnoma sifatida foydalanish mumkin. Nihoyat, mualliflar o'z-o'zini o'rganish ko'nikmalarini o'rgatish uchun tegishli pedagogik usullar bilan yakunlaydilar.

145-148 107 32

Бўлажак шифокорларнинг инглиз тилини ўзлаштириши касбий компетентликнинг муҳим элементи сифатида

Nilufar Djalilova

Тиббиёт олий таълим муассасаларида инглиз тилини ўзлаштириш жараёни касбий маҳорат ва интеллектуал салоҳият шакллантиришнинг муҳим омили сифатида намоён бўлиб, профессионал жиҳатдан етук мутахассисларни тарбиялашга қаратилган. Глобал ахборот муҳити шароитига мослаша оладиган, инглиз тилидаги илмий ва касбий маълумотлардан фойдалана оладиган, маданиятлараро мулоқот учун тайёргарлик даражаси юқори бўлган бўлажак тиббиёт ходимларини
тайёрлаш олий тиббий таълим соҳасида инглиз тилини ўрганиш фаолиятини ҳар томонлама оптималлаштириш ва такомиллаштиришни талаб қилади.

76-78 148 27

Kommunikativ kompetentsiya tibbiyot universiteti talabalarining chet tilini bilish darajasini oshirish omili sifatida

Nilufar Djalilova, H Lutfullaeva

Ingliz tilining butun dunyoga tarqalishi va rivojlanishi hamda uning O‘zbekistonda keng qo‘llanilishi bilan ingliz tili saviyasini oshirish usullari talabalar orasida katta ahamiyatga ega bo‘ldi. Bu o'quv jarayonidagi o'zgarishlarga yordam berdi. Hozirgi vaqtda ikkinchi tilni o'rgatish kommunikativ yondashuvga qaratilgan bir qator batafsil jarayonlarni o'z ichiga oladi.

264-266 132 19

Tibbiyot universitetining raqobatbardosh kadrlarini tayyorlashda ingliz tilining ma'nosi

Nazokat Davletyarova

2020-yil 24-sentabrda mamlakatimizda “Ta’lim to‘g‘risida”gi qonun qabul qilinganligi munosabati bilan ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlar har bir oliy ta’lim muassasasi oldiga ushbu talablarga muvofiq mehnat qilishga qodir mutaxassislarni tayyorlash maqsad va vazifalarini kun tartibiga qo‘ydi. zamonaviy talablar. Bu jarayon innovatsion, malakali va raqobatbardosh, xorijiy tillarni mukammal biladigan kadrlarni yetishtirishni, chet tillarni, ayniqsa, ingliz tilini xorijiy oliy o‘quv yurtlarida sifatli o‘rganish tizimini taqozo etadi. Oʻzbekiston Respublikasining tibbiyot yoʻnalishi boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydigan oliy oʻquv yurtlariga Toshkent tibbiyot akademiyasi, Toshkent pediatriya tibbiyot instituti, Toshkent stomatologiya instituti, Buxoro davlat tibbiyot instituti va boshqalarni misol qilib keltirish mumkin. Ularning barchasida chet tillaridan tortib, ingliz, nemis, fransuz tillari har tomonlama o‘qitiladi. Zero, tibbiyot rivojida, mutaxassislar tayyorlashda chet tillarining o‘rni beqiyos.

58-59 107 35

Talabalarga ingliz tilini o'rgatishning xususiyatlari tibbiyot universitetlari

Nazokat Davletyarova

Ingliz va rus tillari ikki turdagi tillarga misol bo'la oladi: analitik va sintetik. Ushbu turdagi tillarning nomining o'zi shuni ko'rsatadiki, ular nafaqat o'z mohiyatiga ko'ra, qurilish printsipiga ko'ra farq qiladi, balki aksincha. Biroq, bu qarama-qarshilik rasmiydir, chunki u xuddi shu mazmunni ifodalashga tegishli. Yangi tilni bilish uning aynan mana shu rasmiy, o'ziga xos, sifat jihatini egallashdir. Shu sababli, bitta turdagi ona tilida so'zlashuvchi qanday muhim ruhiy to'siqni engib o'tishini osongina tasavvur qilish mumkin. qarama-qarshi tizim tilini o'zlashtirganda, chunki til tizimlari orasidagi asosiy farqlarni bilish kerak.

56-57 284 57

O'quv jarayoniga zamonaviy uslubiy yondashuv Tibbiyot talabalari uchun ingliz tili

Dilafruz Buranova

Bugungi mehnat bozori har qanday soha mutaxassisi uchun kasbiy mahorat bilan birga chet tillarini puxta egallash vazifasini qo‘ymoqda, chunki yuqori malakali va raqobatbardosh mutaxassislarga bo‘lgan talab kun tartibidagi muhim masala hisoblanadi. O‘zbekistonda kasb-hunar tibbiyot oliy ta’limi tizimida ingliz tilini o‘rganish tibbiyot sohasida kadrlar tayyorlash darajasini yanada yuksaltirish, jahon ilmiy adabiyotlari bilan ishlash, xorijiy hamkorlar bilan samarali hamkorlik qilish, kasbiy yetuklik kabi chora-tadbirlar samaradorligini belgilab beradi. Tibbiyot talabalariga ingliz tilini o‘rgatish metodikasini takomillashtirish, shuningdek, ta’lim sifati undan yanada unumli foydalanish va bo‘lajak tibbiyot mutaxassisining kasbiy mahoratini yanada oshirishga bevosita ta’sir qiladi.

31-32 193 23

Tibbiyot o'qituvchilari uchun ingliz tilini baholash

Dilafruz Buranova

Ingliz tilini bilish darajasi va bu boradagi faoliyatini tartibga solish O‘zbekistondagi til bo‘lmagan oliy ta’lim muassasalarining oliy ta’lim muassasalari pedagog xodimlari, xususan, tibbiyot pedagog xodimlari oldidagi dolzarb vazifalardan biridir. Tibbiyot sohasi uchun yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash zamonaviy talablar asosida faoliyat yuritish, izchil yangilanishlarga olib keladigan muhim ko‘rsatkichlarga erishishga qaratilgan. Tibbiyot ixtisosligi doirasida ingliz tilini yuqori darajada bilish kasbiy va innovatsion ko‘nikmalarni shakllantirishning muhim omillaridan biridir. Bu jahon tajribasini o‘rganish, xorijiy adabiyotlarni o‘zlashtirish, tibbiyot sohasida xorijlik hamkasblar bilan muloqot qilish kabi sohalarga taalluqlidir. Bu erda ularning ingliz tilini bilish malaka ko'rsatkichlarini to'g'ri baholash, shuningdek, yuqori natijalarga erishishning asosiy tamoyillarini tushunish muhimdir.

66-70 139 24

Мутахассислик фанини инглиз тилида ўқитиш кадрлар тайёрлаш сиёсатининг муҳим жиҳати сифатида

Dilafruz Buranova

Мазкур тадқиқот бугунги олий таълим тизимида мутахассислик фанларини чет тилларида ўқитишнинг ўзига хос хусусиятлари ҳамда хорижий тилларини эгаллаш стратегиясининг моҳияти замонавий кадр қиёфасига қўйилган асосий талаблар нуқтаи назаридан кўриб чиқилган. Шу билан бирга, бу борадаги фаолиятни ташкил этишда сифат ва натижага эришиш учун самарали услубий механизмларни жорий қилиш, замонавий ўқитиш услублардан унумли фойдаланиш масалалари мазкур тадқиқотнинг асосий мақсад ва вазифаларини белгилаб беради.

264-266 220 24

Тиббий олий таълимда рақобатли ходимларни ўқитишда инглиз тилини ўрганишнинг аҳамияти

Dilafruz Buranova, Nazokat Davletyarova

Инглиз тили Ўзбекистоннинг барча олий
ўқув юртларида муҳим назарий фанлардан
хисобланар экан, юқори малакали тиббиёт му-
тахассисларини тайёрлаш ҳам ушбу фаннинг
муҳимлигини англатади. Бу, ўз навбатида,
глобаллашув ва замонавий дунё стандартла-
рига мослашув шароитида ихтисослик бўйича
инглиз тили бўйича коммуникатив компетен-
цияси имкониятларини билдиради. Мазкур
изланишда тиббиёт олий таълим тизимида та-
лабалар учун инглиз тиллини ўрганиш самара-
дорлигини оширишнинг асосий йўналишлари
ва вазифалари, хорижий тилларни ўзлашти-
риш динамикаси, замонавий талаблар, шу-
нингдек, уларнинг малакалари ва қобилиятла-
рига янгича қарашлар тилларни ўзлаштириш
методикаси нуқтаи назаридан мумкин қадар
талқин қилинади.

902-909 177 87

Tibbiyot talabalari uchun ingliz tilini o'rgatish yoki o'rgatmaslik

Dilafruz Buranova

O‘zbekistonda ta’limning tibbiyot sohasini isloh qilish siyosati chet tilini umumiy gumanitar fanlar doirasidagi fan sifatida o‘qitishga katta ta’sir ko‘rsatmoqda. Ingliz tilini o'qitish asta-sekin fonga tusha boshlaydi, bu yaqin kelajakda tibbiyot universitetlari fanlari reestridan "chiqish" bilan tahdid qiladi. Chet tili, xususan, ingliz tili umumta’lim fanlari sifatida deyarli oxirgi o‘ringa tushirilgan. So‘nggi yillarda ESP yo‘nalishi bo‘yicha “umumiy ingliz tili” o‘rnini egallagan “Tibbiy ingliz tili” fanining metodik bazasining zaifligi, umuman olganda, kasbiy tibbiy ta’limning modernizatsiya qilinishi ingliz tilini o‘rganish jarayonida qator muammolarni keltirib chiqarmoqda. til o'rgatish. Oliy tibbiy ta’limning eng dolzarb yo‘nalishlaridan biri maxsus fanlarni ingliz tilida o‘qitish jarayoniga aylandi va bu ham bir qator dolzarb muammolarni o‘rtaga tashlaydi. Chet tilini o‘rganish mexanizmini takomillashtirish imkoniyatlari va bu boradagi faoliyatni tashkil etish bo‘yicha samarali chora-tadbirlar tibbiyot oliy ta’lim muassasalarining ustuvorligini belgilab beradi. Shu munosabat bilan zamonaviy nolingvistik oliy o‘quv yurtlarida ingliz tili o‘qituvchilari uchun chet tilini o‘qitishning zamonaviy uslublarini hisobga olgan holda profil va kasbiy yo‘nalish asosida maxsus o‘ziga xos shart-sharoitlar yaratilgani yuqori natijalarga erishishda muhim omil bo‘lmoqda. bu yo'nalish.

1213-1221 356 57

To'g'ridan-to'g'ri xorijiy investitsiyalar va uning makroiqtisodiy o'zgaruvchilarga ta'siri, Frantsiyadagi investitsiya siyosati: O'zbekistonda Frantsiyaning investitsion asoslarini amalga oshirish

Nozim Muminov, Jakhongir Tursunov, Zilola Urozalieva, Marufjon Nematjonov

Ushbu tadqiqot to'g'ridan-to'g'ri xorijiy investitsiyalar (TDI)ning barqaror iqtisodiy o'sish (YaIM o'sishi), ishsizlik kabi bir qancha makroiqtisodiy o'zgaruvchilarga ta'sirini tavsiflash uchun o'tkaziladi. Fransiyada tarif (U), eksport (EXP) va savdo ochiqligi (TO) va Oʻzbekistonda baʼzi samarali usullardan foydalanish maqsadida investitsiya siyosatini oʻrganish.

329-333 313

Universitet ta'limining paydo bo'lishi va rivojlanishi O'zbekiston

Nozim Muminov

Ming yil muqaddam Xorazmning poytaxti Gurgenjda (Kunya Urganch) olim qomusiy olim Abu Rayxon Beruniy boshchiligida Ma’muniylarning ma’rifatparvar sulolasiga mansub Ali ibn Ma’mun va Ma’mun ibn Ma’munlar sa’y-harakatlari bilan katta Sharqning “Dar-ma-ul Hikma” taʼlim markazi tashkil etildi. Ilm-fanning muhim masalalarini ko‘rib chiqqan bu markaz asrlar ilgari mavjud bo‘lgan Bag‘dod “Bayt-ul hikma” ilmiy-ma’rifiy an’analarini davom ettirib, jahon ilm-fani rivojida muhim o‘rin tutgan. O‘tgan asrda “Dorul hikma va ma’rif”da xizmat qilgan olimlarning faoliyati ko‘pchilik olimlarni qiziqtirgan. Ularning izlanishlari ushbu o‘quv markazi faoliyatini chuqur o‘rganishga qaratilgan bo‘lib, uning natijalari o‘sha davrning o‘ziga xos Fanlar akademiyasi ekanligini isbotladi. Bu ilmiy markaz hozirda Xorazm Ma’mun akademiyasi deb ataladi. Turli davrlarda “Dor-ul hikma” yoki “Majlisi ulamo” deb atalgan bu muassasa shuhrat va shon-shuhrat orttirishni maqsad qilgan olimlar, yozuvchilar va shoirlar uchun maskan bo‘lgan [1]. Boshqacha aytganda, u "noldan paydo bo'lmagan", lekin mustahkam poydevorga ega edi. Birinchidan, Ma'mun akademiyasi uzoq o'tmishdagi fanlarning ildizlari bilan bevosita bog'liq bo'lib, Sharqning Uyg'onish davri madaniy taraqqiyoti natijasidir. Qadimgi Xorazmda astronomiya, matematika va boshqa fanlarga qiziqish ayniqsa erta paydo bo'lgan.

1-2 110 20

Анализирование возможностей использования систем автоматизации на оптовых предприятиях

Sattor Yo'ldoshov

Эта статья занимается исследованием разнообразных аспектов применения автоматизированных систем в сфере оптовой торговли в контексте цифровой экономики. Дополнительно, текст подробно анализирует
значимость этих систем для автоматизации процессов на оптовом рынке.

244-253 91 19

Факторы риска рождения детей с малой массой тела

Dilorom Akhmedova, Khursanoy Akramova

Проблемы материнства и детства постоянно находятся в центре внимания и являются одним из приоритетных направлений развития отечественного здравоохранения. Одной из наиболее актуальных проблем акушерства и неонатологии является невынашивание беременности и рождение детей с низкой массой тела (менее 2500 г) в результате преждевременных родов или внутриутробной задержки развития плода [5].

67-72 134

Болаларда ювенил идиопатик артритнинг турли шаклларини учраш частотаси

Dilorom Akhmedova, A Ibragimov, N Akhmedova

Маколада 189 ювенил идиопатик артритли болаларни текшириш натижалари келтирил ган. Текширувда олинган натижаларга кура, ювенил идиопатик артритни турли шакллари орасида касалликнинг олигоартритик (33,8%), полиартритик (32,8%) ва тизимли (27,5%) шакллари купрок учрайди. Болаларда ювенил идиопатик артрит хар хил ёшда бошланиши хамда турли даражали фаолликдаги артрит билан, касалликнинг тизимли шакли эса - ти зимли белгилар, касалликни огир кечиши ва тез-тез кайталаниши билан кечади. 

62-65 197 30

Артериальная гипертензия, сахарный диабет – как фактор риска развития ССЗ у больных с хронической болезнью почек

Yo‘rkin Rasulev, B Daminov

в настоящее время во всем мире смертность от сердечно-сосудистых заболеваний (ССЗ) начала снижаться, но в Узбекистан до сих пор занимают лидирующее положение в структуре смертности населения. Ежегодно только от ССЗ умирает больше людей, чем от любой другой патологии. Поэтому так важно выявить основные факторы риска в развитии данной патологии у человека. По данным ВОЗ от ССЗ в 2016 году умерло
порядка 18 миллиона человек во всем мире. Это составило 31% от всех зарегистрированных случаев смерти. Ишемическая болезнь сердца, сердечный приступ и инсульт – на них приходится порядка 85% от всех смертей. Известно, что одним из факторов риска является мужской пол, это связано с тем, что мужчины до 50-55 лет чаще курят и употребляют алкоголь поэтому они чаще подвержены развитию явлений стенокардии. При этом низкую заболеваемость среди женщин связывают с гормональным фоном, а с наступлением климакса процент заболеваемости выравнивается. У мужчин риск ССЗ увеличивается после 45 лет, а у женщин — после 55 лет. Так же нельзя недооценивать значение наследственности в развитии коронарной болезни сердца, как известно: для людей, чьи родители или другие члены семьи имеют симптоматическую коронарную болезнь сердца, характерна повышенная вероятность развития заболевания. Увеличение относительного риска у лиц с отягощенной наследственностью может быть в 5 раз. Риск особенно высок, если развитие ССЗ у родителей или других членов семьи произошло до 55-летнего
возраста. Наследственность способствует развитию гипертензии, сахарного диабета, ожирения и, возможно, определенных структур поведения, приводящих к развитию заболевания сердца. 

58-62 149 23

Наиболее частые факторы риска развития ССЗ у больных с хронической болезнью почек

Yo‘rkin Rasulev, B Daminov

 В настоящее время во всем мире смертность от сердечно-сосудистых заболеваний (ССЗ) начала снижаться, но в Узбекистан до сих пор занимают лидирующее положение в структуре смертности населения. Ежегодно только от ССЗ умирает больше людей, чем от любой другой патологии. Поэтому так важно выявить основные факторы риска в развитии данной патологии у человека. По данным ВОЗ от ССЗ в 2016 году умерло порядка 18 миллиона человек во всем мире. Это составило 31% от всех зарегистрированных случаев смерти. Ишемическая болезнь сердца, сердечный приступ и инсульт – на них приходится порядка 85% от всех смертей. Известно, что одним из факторов риска является мужской пол, это связано с тем, что мужчины до 50-55 лет чаще курят и употребляют алкоголь поэтому они чаще подвержены развитию явлений стенокардии. При этом низкую заболеваемость среди женщин связывают с гормональным фоном, а с наступлением климакса процент заболеваемости выравнивается. У мужчин риск ССЗ увеличивается после 45 лет, а у женщин — после 55 лет. Так же нельзя недооценивать значение наследственности в развитии коронарной болезни сердца, как известно: для людей, чьи родители или другие члены семьи имеют симптоматическую коронарную болезнь сердца, характерна повышенная вероятность развития заболевания. Увеличение относительного риска у лиц с отягощенной наследственностью может быть в 5 раз. Риск особенно высок, если развитие ССЗ у родителей или других членов семьи произошло до 55-летнего возраста. Наследственность способствует развитию гипертензии, сахарного диабета, ожирения и, возможно, определенных структур поведения, приводящих к развитию заболевания сердца.

63-66 205 48

Lingvistik va pragmatik xususiyatlar jurnalistik matn

Dilfuza Teshabayeva, Mukaddas Israil

This article analyzes the linguistic and pragmatic features of a journalistic text. It is known that in the mass process of modern communicative society, publicistic communication takes an increasingly important place. A single center of knowledge and periphery comes to replace a multifaceted world with diverse knowledge and culture. This center has its own industries, which it provides with the necessary knowledge. The characterization of the modern communication society by such a clash will radically change our life. These changes will manifest themselves through the formation of public opinion. Scientific research carried out in the fields of linguistics and journalism in recent years is devoted to the problems of society, culture and other issues. It is generally accepted that factors such as economics, politics, cultural and national customs and traditions have a direct impact on the language. It is impossible to deny the fact that this list of sociocultural criteria needs to be clarified and supplemented. Therefore, the consideration of the specific communicative speech activity of journalism in a pragmatic aspect requires a modern approach.

102-105 183 201

Maktabgacha yoshdagi bolalarga ekologik ta’lim-tarbiya berishda vizual texnologiyalarning o’rni

Mavluda Kubayeva

Ekologik muammolaming tobora global ahamiyat kasb ctib borayotganligi inobatga olinib, so’nggi yillarda muhim ustuvor vazifalar bilan bir qatorda atrof-muhit muhofazasi, ekologik madaniyat, ekologik ta’lim-tarbiya, ekologik ma’rifat masalalariga alohida e’tibor berilmoqda.

60-63 180 39

Zoofil va Sinbovil chivinlarning chorvachilikdagi zarari va ularga qarshi kurashish

Adham Ismoilov, A Ruzimorodov
Ushbu maqolada Zoofil va Sinbovil chivinlarning chorvachilikdagi zarari va ularga qarshi kurashish tadbirlari bo'yicha ma'lumotlar bayon qilingan
36 319 26

Меҳрибон устоз, тажрибали мутахассис эди

Alisher Xushnazarov
Ушбу хотира мақола Чалабоев Абдусамат Жавмоновичнинг хотирасига бағишланади
187-189 80 29

Zooparazitlar faunasi

Adham Ismoilov
Maqolada qishloq xoʻjaligi va laboratoriya hayvonlari (qoramol, qoʻy, echki, tovuq, it, eshak, dengiz choʻchqasi va boshqalar) va chorvachilik hududlarda keng tarqalgan zararli zooparazitlarning faunasi haqida maʼlumotlar berilgan.
187-189 143 23

Zooparazitlar faunasi

Faxridin Pulotov, A Ismoilov
Maqolada qishloq xo'jaligi va laboratoriya hayvonlari (qoramollar, qo'ylar, echkilar, tovuqlar, itlar, eshaklar, Gvineya cho'chqalari va boshqalar) orasida keng tarqalgan zararli zooparazitlar faunasi haqida ma'lumot berilgan chorvachilik.
137-140 326 20

Инглиз тили дарсларида нутқий мулоқот вазият ларидан фойдаланиш хусусиятлари

Nilufar Isakulova

Вазият, шунингдек, моддий тақдим этиш учун бир йўл сифатида ҳаракат килади. Такдимот нутқдаги нутк намунасининг ишлашини намойиш қилишдир. Виз ўргана бошлаганимизда, айтайлик, келаси замон ва шу тарзда шаклланадиган шакл бўлиб, мисоллар келтиришдан бошласак, грамматик ҳодисанинг структур томонини ихтиёрий ёки ноилож илғаб оламиз. Мулоқот учун функционал томон бирламчи бўлиб, у фацат бир вазиятда намоён бўлиши мумкин. Бу, айниқса, мураккаб вазиятли шартлилик ёки она тилидан бошқа вазиятли шартлилик билан грамматик моделлар учун тўғри келади. Вазиятли тақдимотда талаба дарҳол натижа образини кўради ва энг асосийси нутк образидан фойдаланиш эканлигини англайди. Вазиятдан ташкарида айтиладиган ёки идрок килинадиган нутқ бирликлари хотирада колмайди, чунки улар инсон учун аҳамиятли эмас. Агар улар боснлса хам. улар кам ишлатилади, чунки улар вазият билан белгиланмаган бўлса. улар ўтказиш кобилиятини йўқотади: талаба билади. лскпн улардан фойдалана олмайди.

19-22 276 17

Аμоли турмуш даражасини оширишда кичик тадбиркорликнинг ўрни

Юлдуз Урунбаева
Мақолада кичик тадбиркорлик ва аҳоли турмуш даражаси ўртасидаги ўзаро боғлиқлик асослаб берилган.
1-5 65 28

Actual issues of rendering accounting-auditing terminological system in translation

D Madaliyeva, O Akhmedov
In the article, the translation of English accounting-auditing terminological system with the application of pragmatic linguistics approach is described. It also underlines the significance of defining the type of official materials that include the accounting-auditing terminological system text types, such as specialized or popular periodical ones. The consideration of the target reader in the given article appears as a key factor while choosing the appropriate translation of an English polysemantic accounting-auditing terminological system.
500-506 143 30

Polysemantic property of pharmaceutical terms in the material uzbek-english and russian text

Dlafruz Khudoykulova, Oybek Аxmedov
The article has devoted the study of polysemantic properties of pharmaceutical terminology the stage of development of the terminological system, as well as from the standpoint of the cognitive approach to studying the metaphorization of the terminological system of pharmaceuticals. There were revealed the semantic polysemantic features of pharmaceutical terms, structural features of these terms are described (methods of formation, syntactic construction models).