Том 4 № 8 (2025): Modern Science and Research
Том 4 № 8 (2025): Modern Science and Research
Опубликован:
03-08-2025
Статьи
5-9
22
7
YIELD AND BIOCHEMICAL COMPOSITION OF FRUIT OF DIFFERENT PEACH CULTIVARS BELONGING TO NECTARINE GROUP
Ушбу мақолада Фарғона вилояти Олтиариқ тумани шароитида шафтолининг нектаринлар гуруҳига мансуб навлари мевасининг биокимёвий таркибини аниқлаш бўйича амалга оширилган тадқиқот натижалари ёритилган. Тадқиқот объекти сифатида оддий шафтолининг нектаринлар гуруҳига мансуб Ифора, Муяссар, Хосият, Лючак ранний, Нектарин Ташкентский, Зарғалдоқ, Суперлола, Лола (назорат) навлари хизмат қилди. Бунда шафтоли навларида мевасининг кимёвий таркибидаги қуруқ модда, қанд, умумий кислота, аскорбин кислота, нитрат миқдори ва қанд миқдорининг кислота миқдорига нисбати ўрганилди, биокимёвий тахлил натижаларига асосан мевасининг сифат кўрсаткичлари, хуштаъмлиги бўйича туксиз навлар ичида Нектарин Ташкентский, Ифора навлари ўрганилган навлардан устунлиги аниқланди.
5-14
37
9
КОНТРОЛЬ КАЧЕСТВА ДЕЯТЕЛЬНОСТИ АУДИТОРСКОЙ ОРГАНИЗАЦИИ И ЕЕ ЭЛЕМЕНТОВ
В данной научной статье представлен углубленный анализ системы контроля качества аудиторских организаций и ее основных элементов. Качество аудита тесно связано с надежностью финансовой отчетности, точностью информации для пользователей и повышением доверия к аудиторским услугам. В статье рассматриваются основные направления системы менеджмента качества, основанные на требованиях международных стандартов, в частности IFAC и ISQC 1, такие компоненты, как ответственность руководства, соблюдение этических стандартов, квалификация персонала, документирование, мониторинг и выполнение аудиторских заданий. Также освещается практика обеспечения качества аудиторских организаций на основе опыта Узбекистана, существующих проблем и статистических данных. В конце статьи даны практические рекомендации по совершенствованию контроля качества.
15-23
43
12
O‘QUV MARKAZI LOYIHASIDA RISK VA DAROMADLILIK MASALALARI
Ushbu maqolada o‘quv markazi loyihalarini amalga oshirishda uchrashi mumkin bo‘lgan asosiy risk omillari va daromadlilikni aniqlovchi moliyaviy ko‘rsatkichlar tahlil qilinadi. Ta’lim xizmatlari sohasida xususiy sektorga oid loyihalarning samaradorligini baholashda risklarni aniqlash, ularni boshqarish strategiyalarini ishlab chiqish va iqtisodiy ko‘rsatkichlar asosida foyda prognozlarini tuzish muhim o‘rin tutadi. Tadqiqotda Net Present Value (NPV), Internal Rate of Return (IRR), Payback Period kabi moliyaviy baholash vositalari yordamida o‘quv markazining daromadlilik darajasi aniqlanadi. Shuningdek, mazkur loyihalar uchun xos bo‘lgan bozor, moliyaviy, operatsion va yuridik xavflar chuqur tahlil qilinadi. Maqola yakunida ushbu risklarni minimallashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar beriladi.
24-29
35
17
ANDIJON VILOYAT TARIXI VA MADANIYAT DAVLAT MUZEYI
Ushbu maqolada Andijon viloyat tarix va madaniyat davlat muzeyi to’g’risida batafsil ahboron beriladi.
30-35
26
5
ЖАМИЯТДА ЁШЛАРНИ ИЖТИМОИЙ-МАДАНИЙ ЖИҲАТДАН ИЖТИМОИЙЛАШУВИГА ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОНДА ЯРАТИЛАЁТГАН ЁШЛАР ИНФРАТУЗИЛМАЛАРИ ВА ОММАВИЙ АХБОРОТ ВОСИТАЛАРИНИНГ МАНИПУЛЯТИВ ТАЪСИРИ
Мазкур мақолада Янги Ўзбекистонда яратилаётган ёшлар инфратузилмалари, амалга ошириб борилаётган кенг кўламли ислоҳотлар, оммавий ахборот воситалари, ижтимоий тармоқларнинг ёшлар мафкурасини шакллантиришдаги манипулятив ўрни илмий асосда таҳлил қилинган. Глобал ахборот муҳитининг ўзгариши ёшларга ижобий ва салбий таъсир кўрсатаётгани ёритилган. Мақолада оммавий ахборот воситалари билан ишлаш имкониятлари, рақамли технологиялар орқали ўзини ривожлантириш, шунингдек, ахборот хуружлари ва интернет қарамлиги каби муаммолар атрофлича ўрганилган. Шунингдек, ёшларнинг мафкуравий иммунитетини маънавий ва мафкуравий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш учун рақамли ҳозирги замонавий платформалардан самарали фойдаланиш бўйича тавсиялар ишлаб чиқилган. Мақола, илмий-амалий аҳамиятга эга бўлиб, замонавий ахборот технологиялари шароитида ёшлар билан ишлаш стратегиясини шакллантириш учун асос бўла олади.
36-38
31
14
O`ZBEK ADABIY TILINING RIVOJLANISH MASALALARI: MUAMMOLARI YECHIMLARI
Maqolada o‘zbek adabiy tilining rivojlanishi bilan bog‘liq dolzarb muammolar va ularni hal etish yo‘llari tahlil qilinadi. Adabiy tilning hozirgi bosqichda duch kelayotgan asosiy muammolari — so‘z boyligining yetarli darajada boyitilmasligi, lahjalar ta’sirining kuchayishi, globalizatsiya sharoitida rus va ingliz tilidan kirib kelayotgan so‘zlarning nazoratsiz qo‘llanishi, shuningdek, zamonaviy kommunikatsiya vositalarida adabiy me’yorlarga rioya qilinmaslik holatlari muhokama qilinadi.
10-12
24
14
KASBIY VA MAVSUMIY MAROSIMLAR
Kasbiy va mavsumiy marosimlar – bu jamiyatda muhim ahamiyatga ega bo’lgan madaniy voqealar bo’lib, odatda insonlarning kasbi yoki tabiat mavsumlari bilan bog’liq holda nishonlanadi. Kasbiy marosimlar asosan ma’lum bir kasb vakillari tomonidan ularning ish faoliyati yoki kasbiy an’analari doirasida o’tkaziladi. Mavsumiy marosimlar esa, tabiatning o’zgarishlariga mos holda nishonlanadigan tadbirlardir.
39-45
63
18
TIJORAT BANKLARI FOYDASI VA RENTABELLIK KO‘RSATKICHLARI TAHLILINI TAKOMILLASHTIRISH (“ASAKABANK” ATB MISOLIDA)
Ushbu ilmiy maqolada tijorat banklari faoliyatida moliyaviy barqarorlik va iqtisodiy samaradorlikni aniqlovchi muhim ko‘rsatkichlar – foyda miqdori hamda rentabellik darajasi chuqur tahlil qilinadi. Ayniqsa, “Asakabank” ATB misolida 2020–2024-yillar davomida bankning sof foydasi, umumiy aktivlari, o‘z kapitali hamda rentabellik indikatorlari (ROA – aktivlar rentabelligi va ROE – o‘z kapital rentabelligi) asosida kompleks tahlil amalga oshirilgan. Tahlil natijalari “Asakabank” faoliyatida foyda ko‘rsatkichlarining izchil o‘sayotganini, bu esa moliyaviy boshqaruv samaradorligining ortib borayotganini ko‘rsatmoqda. Maqolada bank rentabelligini oshirishga doir takomillashtirish yo‘nalishlari sifatida: kredit portfelining diversifikatsiyasi, raqamli bank xizmatlaridan foydalangan holda xizmat turlarini kengaytirish, operatsion xarajatlarni optimallashtirish hamda risklarni boshqarish tizimini mustahkamlash kabi amaliy choralar ilgari suriladi. Shuningdek, tijorat banklari moliyaviy tahlilining zamonaviy usullari va rentabellikni baholashda qo‘llaniladigan iqtisodiy indikatorlarning amaliy ahamiyati yoritiladi.
661-667
53
14
ОСОБЕННОСТИ РАССЛЕДОВАНИЯ НАРКОПРЕСТУПЛЕНИЙ, СОВЕРШЕННЫХ ПОСРЕДСТВОМ СЕТИ ИНТЕРНЕТ В РЕСПУБЛИКЕ КАЗАХСТАН И РЕСПУБЛИКЕ УЗБЕКИСТАН
Статья исследует актуальные вопросы расследования наркопреступлений в интернете в Республике Казахстан и Республике Узбекистан. Основное внимание уделяется взаимодействию органов уголовного преследования с телекоммуникационными и информационными службами для выявления IP-адресов, местонахождения подозреваемых и установления операторов мобильной связи. Рассматривается проблематика бесконтактного сбыта наркотических средств, которая актуализировалась в связи с распространением интернет-технологий и цифровых платформ, таких как социальные сети, мессенджеры и интернет-магазины. Автор анализирует законодательные рамки расследования наркопреступлений в интернете, включая необходимость регистрации процессуальных действий и их соответствие уголовно-процессуальному законодательству РК и РУ. Освещается важность правильного оформления документов, которые должны соответствовать требованиям уголовно-процессуального кодекса, для признания их доказательственной значимостью. В заключение автор предлагает ряд изменений в уголовно-процессуальное законодательство Республики Казахстан и Республики Узбекистан, направленных на усиление эффективности расследований и улучшение взаимодействия правоохранительных органов с другими организациями и гражданами.
4-5
33
9
IJTIMOIY KAPITAL VA MENEJERLIK SAMARADORLIGI: TASHKILOTLAR MISOLIDA EMPIRIK TAHLIL
Tadqiqot ijtimoiy kapital, ya’ni ishonch, norasmiy aloqalar va hamkorlik muhitining, menejerlik samaradorligiga bo‘lgan ta’sirini o‘rganadi. Markaziy Osiyoning 20 ta kompaniyasi misolida olib borilgan tahlilda xodimlar va menejerlar o‘rtasidagi ijtimoiy aloqalar, norasmiy muloqot sifati, va jamoaviy ish tizimi o‘rtasidagi bog‘liqlik o‘rganildi. So‘rovnoma va yarim tuzilgan intervyular asosida olingan natijalar, yuqori ishonch va ijobiy ijtimoiy kapital darajasi mavjud bo‘lgan tashkilotlarda menejerlar qaror qabul qilishda tezroq va samaraliroq harakat qilayotganini ko‘rsatdi. Natijalar asosida, ijtimoiy kapitalning biznes faoliyatidagi bevosita rolini aniqlovchi xulosalar berildi.
6-8
37
15
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI SOLIQ QONUNCHILIGIDA SOLIQ QARZLARINI UNDIRISH JARAYONI
Ushbu tesizda Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi soliq qonunchiligi doirasida soliq qarzlarini undirish tartibi va bosqichlari tahlil qilinadi. Soliq toʻlovchilarning soliq majburiyatlarini bajarmasligi holatlarida qoʻllaniladigan qonuniy mexanizmlar, undirishning ixtiyoriy va majburiy shakllari, ularning huquqiy asoslari, shuningdek, mavjud muammolar va takomillashtirish yoʻnalishlari yoritib beriladi.
9-12
42
58
IMPLEMENTATION OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN ACADEMIC WRITING
In this paper writer purposed to explore importance of artificial intelligence in education and mainly focused of essence of utilizing artificial intelliges in academic writing.
13-17
112
20
ICHKI AUDIT HISOBOTINI TUZISHDA XORIJ TAJRIBASI
Mazkur maqolada byudjet tashkilotlarida ichki audit tizimini shakllantirishning dolzarbligi, uning samaradorligini oshirishda xorijiy davlatlar tajribasini o‘rganishning ahamiyati tahlil qilinadi. Xususan, AQSh, Buyuk Britaniya va boshqa rivojlangan mamlakatlarda ichki audit qanday tashkil etilgani ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, xorijiy tajribalarni O‘zbekiston sharoitiga moslashtirish imkoniyatlari yuzasidan taklif va tavsiyalar beriladi.
18-20
19
3
TANLANGAN SOYA NAVLARINING DASTLABKI O’SISH KO’RSATKICHLARI
Har qanday tajribadagi dastlabki ko’rsatkichlarni bilish va o’zaro solishtirish eng yaxshi o’rganilayotgan muhitga moslashgan navlarni ajratib olish uchun zamin yaratadi.
21-23
17
10
SIROJIDDIN SAYYID SHE`RIYATIDA BORLIQ VA INSONIY MUAMMOLAR TALQINI
Ushbu tezisda Sirojiddin Sayyid she`riyatining o`ziga xos xususiyatlari, olam, inson va hayotiy tushunchalar badiiy tafakkur orqali tahlil etilgan.
24-27
33
8
РОЛЬ ФОЛЬКЛОРНЫХ МОТИВОВ В ФОРМИРОВАНИИ НАЦИОНАЛЬНОЙ ИДЕНТИЧНОСТИ: ИСТОРИЧЕСКИЙ И СОВРЕМЕННЫЙ КОНТЕКСТ РУССКИХ СКАЗОК
Русские народные сказки, как часть фольклорного наследия, играют ключевую роль в формировании национальной идентичности, отражая ценности, исторические реалии и культурные особенности общества. Проблема исследования заключается в недостаточном анализе того, как фольклорные мотивы русских сказок способствовали формированию национального самосознания в разные исторические периоды и как они интерпретируются в современном контексте. Цель статьи — исследовать роль фольклорных мотивов в русских сказках в процессе формирования национальной идентичности в Древней Руси, допетровской и петровской России, советском периоде и современной России. В ходе исследования были проанализированы тексты сказок из сборников А.Н. Афанасьева и других источников, а также исторические и культурологические работы. Решение проблемы достигнуто через выявление ключевых мотивов (героизм, общинность, справедливость) и их связи с национальной идентичностью в разные эпохи.
4-6
34
12
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA BOSHQARUV QARORLARINI QABUL QILISH MEXANIZMLARINING EVOLYUTSIYASI: O‘ZBEKISTON TAJRIBASI
Ushbu tadqiqot raqamli transformatsiyaning davlat boshqaruvi tizimidagi qaror qabul qilish jarayonlariga bo‘lgan ta’sirini tahlil qiladi. O‘zbekiston misolida olib borilgan empirik tahlillar orqali, elektron hukumat tizimlari, jumladan, my.gov.uz, Xalq qabulxonasi, hamda Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali, joriy etilishi natijasida boshqaruvdagi byurokratik to‘siqlar sezilarli darajada kamaygani aniqlangan. Raqamli texnologiyalarni joriy etish qaror qabul qilishdagi tezkorlikni, fuqarolar bilan aloqadagi shaffoflikni va davlat xizmatlarining ishonchlilik darajasini oshirgan. Tadqiqotda sifatli va miqdoriy uslublar qo‘llanilgan bo‘lib, so‘rovnomalar, yarim tuzilgan intervyular va ikkilamchi statistik ma’lumotlar asosida kompleks tahlil o‘tkazilgan. Natijalar davlat sektorida raqamli transformatsiya jarayonining samaradorligini empirik asosda tasdiqlaydi va qaror qabul qilishda zamonaviy texnologiyalar asosida yondashuvlarni kuchaytirish bo‘yicha amaliy tavsiyalarni ilgari suradi.
7-9
24
9
SHO’RLANGAN TUPROQQA MOSLASHGAN SOYA NAVLARI DUKKAGINING MIQDOR VA SIFAT KO’RSATKICHLARI
Ushbu maqolada soyaning ajratib olingan navlaridagi hosildorlik ko’rsatkichlari alohida qisqacha bayon qilindi va quyidagi ko’rsatkichlar o’rganilib aniqlandi.
Dukkak uzunligi, dukkak eni va og’irligi, har bir tupdagi o’rtacha dukkak soni.
Dukkak uzunligi, dukkak eni va og’irligi, har bir tupdagi o’rtacha dukkak soni.
31-37
28
6
IMMEDIATE AND LONG-TERM RESULTS AND PROSPECTS OF RECONSTRUCTIVE AND RESTORATIVE SURGERY OF THE LIVER AND EXTRA HEPATIC BILIARY TRACTS
Increased frequency of gallstone disease morbidity, as well as improving biliary tract surgery in recent decades have led to a significant increase in the number of surgical interventions performed. In Uzbekistan around 7-8 thousand operations are performed each year on the organs of bile-excreting system, about 400 thousand operations are performed in the CIS countries and, according to WHO, about 2.5 million - worldwide. Since operations on biliary tract today are performed in almost all hospitals by differently-skilled surgeons, this leads to an increased frequency of various complications, including iatrogenic injuries, which are responsible for the formation of cicatricial strictures of extrahepatic bile ducts [1;2;5;9].
38-40
22
12
SOYANING (GLIYCENA MAXIM) RIVOJLANISH FAZALARI XUSUSIYATLARI
Har qanday o’simlikning shu jumladan soyaning hosildorligini oshirish uchun eng avvalo shu o’simlikning rivojlanish fazalarini bilish va xususiyatlarini o’rganish lozim. Soyaning suvga va ozuqaga bo’lgan ehtiyoji rivojlanish fazalariga qarab o’zgarib boradi.
99-109
59
22
BANKLAR VA KRIPTOVALYUTALAR: O'ZARO MUNOSABATLAR VA XAVF-XATARLAR
Ushbu maqolada an’anaviy moliyaviy institutlar — banklar bilan yangi raqamli moliyaviy vosita sifatida shakllanayotgan kriptovalyutalar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar har tomonlama yoritilgan. Kriptovalyutalarning tarqalishi moliyaviy xizmatlar sohasida yangi imkoniyatlar bilan birga, bank tizimi uchun muayyan tahdidlar va tartibga solish muammolarini ham yuzaga keltirmoqda. Maqolada banklar va kriptoaktivlar o‘rtasidagi raqobat va hamkorlik aspektlari, transchegaraviy to‘lovlar, blokcheyn texnologiyasining bank amaliyotiga ta’siri hamda ushbu jarayondagi asosiy xavf-xatarlar chuqur tahlil qilingan.
Shuningdek, O‘zbekiston moliyaviy sektorida kriptovalyutalarga nisbatan shakllanayotgan siyosat va huquqiy asoslar ham ko‘rib chiqilgan.
Shuningdek, O‘zbekiston moliyaviy sektorida kriptovalyutalarga nisbatan shakllanayotgan siyosat va huquqiy asoslar ham ko‘rib chiqilgan.
110-114
27
14
SOYA NAVLARINING BUXORO SHAROITIDAGI O’SISH KO’RSATKICHLARI
Har qanday tajribadagi dastlabki ko’rsatkichlarni bilish va o’zaro solishtirish eng yaxshi o’rganilayotgan muhitga moslashgan navlarni ajratib olish uchun zamin yaratadi. Bu maqolada soyaning qisqacha tavsifi, o’sish sharoitlari va aynan Buxoro sharoitida tanlangan soya navlari o’sishidagi dastlabki feneologik ko’rsatkichlar o’rin olgan.
115-122
93
15
TIJORAT BANKLARIDA ISLOM MOLIYASI XIZMATLARINI RIVOJLANTIRISH YO‘LLARI
Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekistonda tijorat banklari faoliyatida Islom moliyasi xizmatlarini joriy etish va ularni rivojlantirish yo‘llari har tomonlama tahlil qilinadi.
Islom moliyasi shariat tamoyillariga asoslangan bo‘lib, foizsiz moliyalashtirish, halol investitsiya va tenglikka asoslangan sheriklik munosabatlarini ilgari suradi. Maqolada ushbu xizmatlarning asosiy turlari – murabaha, mudaraba, musharaka, ijara va sukuk instrumentlari keng o‘rganilib, ularning tijorat banklari faoliyatiga integratsiyalashuvi amaliy jihatdan yoritilgan. Tadqiqot davomida mamlakatda mavjud normativ-huquqiy baza, infratuzilmaviy imkoniyatlar va moliyaviy savodxonlik darajasi chuqur tahlil qilinib, mavjud muammolar aniqlangan. Shuningdek, O‘zbekistonda Islom moliyasiga oid xizmatlarni kengaytirish bo‘yicha strategik yo‘nalishlar, tartibga soluvchi mexanizmlar va xalqaro tajribalar asosida ilg‘or takliflar ishlab chiqilgan. Muallif Islom moliyasining iqtisodiy inklyuzivlik, moliyaviy xavfsizlik va halollik tamoyillariga asoslangan holda milliy moliya tizimini diversifikatsiyalashdagi o‘rni va ahamiyatini asoslab beradi.
Islom moliyasi shariat tamoyillariga asoslangan bo‘lib, foizsiz moliyalashtirish, halol investitsiya va tenglikka asoslangan sheriklik munosabatlarini ilgari suradi. Maqolada ushbu xizmatlarning asosiy turlari – murabaha, mudaraba, musharaka, ijara va sukuk instrumentlari keng o‘rganilib, ularning tijorat banklari faoliyatiga integratsiyalashuvi amaliy jihatdan yoritilgan. Tadqiqot davomida mamlakatda mavjud normativ-huquqiy baza, infratuzilmaviy imkoniyatlar va moliyaviy savodxonlik darajasi chuqur tahlil qilinib, mavjud muammolar aniqlangan. Shuningdek, O‘zbekistonda Islom moliyasiga oid xizmatlarni kengaytirish bo‘yicha strategik yo‘nalishlar, tartibga soluvchi mexanizmlar va xalqaro tajribalar asosida ilg‘or takliflar ishlab chiqilgan. Muallif Islom moliyasining iqtisodiy inklyuzivlik, moliyaviy xavfsizlik va halollik tamoyillariga asoslangan holda milliy moliya tizimini diversifikatsiyalashdagi o‘rni va ahamiyatini asoslab beradi.
123-129
71
17
TIJORAT BANKLARI TOMONIDAN TADBIRKORLIK SUBYEKTLARINI KREDITLASH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH (ANORBANK AJ MISOLIDA)
Mazkur maqolada O‘zbekiston tijorat banklarining, xususan, Anorbank AJ misolida tadbirkorlik subyektlarini kreditlash tizimidagi amaliyotlari, ularning samaradorligi va mavjud muammolari chuqur tahlil qilinadi. Tahlillar asosida kreditlash jarayonida uchrayotgan asosiy to‘siqlar, garov ta’minotiga bo‘lgan yuqori talablar, kredit tarixi va foiz stavkalarining biznes rivojiga ta’siri o‘rganiladi. Shuningdek, bankning raqamli kreditlash xizmatlarini joriy etish, imtiyozli kredit liniyalarini kengaytirish, moliyaviy savodxonlikni oshirish orqali tadbirkorlikni moliyalashtirish tizimini takomillashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqiladi.
Maqola natijalari Anorbank AJning amaliy faoliyatini rivojlantirish hamda O‘zbekiston bank tizimida tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha ishonchli ilmiy va amaliy manba bo‘lib xizmat qiladi.
Maqola natijalari Anorbank AJning amaliy faoliyatini rivojlantirish hamda O‘zbekiston bank tizimida tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha ishonchli ilmiy va amaliy manba bo‘lib xizmat qiladi.
891-899
74
23
SHAHARLARNING SENORLARGA QARSHI KURASH JARAYONLARI
Ushbu maqolada O‘rta asr Yevropa shaharlarining senorlar hukmronligiga qarshi olib borgan kurashlari tarixiy tahlil etilgan. Xususan, XI–XIV asrlarda shaharlarning iqtisodiy kuchayishi, savdo-sotiqning rivojlanishi va hunarmandchilik markazlarining shakllanishi ularning mustaqillikka intilishida muhim omil bo‘lgani yoritilgan. Senorlarning soliq va harbiy majburiyatlar orqali shaharliklarni siquv ostida ushlab turishga urinishlari, bunga javoban shahar aholisi tomonidan ko‘tarilgan ijtimoiy-siyosiy harakatlar, kommunal harakatlar va ularning natijalari chuqur tahlil qilinadi. Maqolada, shuningdek, ayrim shaharlarga mustaqillik berilishi, shahar kommunalarining tashkil topishi va ularning huquqiy maqomlari tarixiy dalillar asosida ko‘rsatiladi. Tadqiqot shaharlarning senorlar ustidan g‘alaba qozonishi Yevropa jamiyatida feodal munosabatlarning zaiflashuvi va yangi ijtimoiy qatlamlarning shakllanishiga olib kelganini ta’kidlaydi.
243-248
145
12
INSON VA UNING BORLIG’I:FALSAFIY MULOHAZALAR
Mazkur maqolada inson va uning borlig‘i masalasi falsafiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Insonning tabiatdagi o‘rni, ongi, ijtimoiylik xususiyati, ruhiy-ma’naviy mohiyati, o‘zligini anglash jarayoni, erkinlik va mas’uliyat, abadiylik va fano o‘rtasidagi ziddiyatlar falsafiy jihatdan yoritiladi. Shuningdek, Sharq va G‘arb falsafasidagi inson haqidagi asosiy qarashlar solishtiriladi hamda zamonaviy falsafiy yondashuvlar orqali inson borligining murakkabligi ochib beriladi.
644-651
122
8
ERKAKLAR KIYIMLARINING ENG QADIMGI TURLARI VA ULARDAGI O’ZGARISHLAR
Insoniyatning kiyinish ehtiyojini o‘tovchi buyumlar majmuining umumiy nomi o‘zbek adabiy tilida «kiyim», «kiyim-kechak», so‘zlashuv nutqida «engil», «engil-bosh» (engilvosh), «kiyim- bosh» (kiyim-vosh), «ust-bosh» (ustvosh), «libos», «sarpo» kabi atamalar bilan ifodalanadi.An’anaviy kiyimlar uzoq tarixiy davr davomida shakllanib, u yoki bu xalq yashagan geografik muhit, uning xo‘jalik shakli, ijtimoiy munosabatlari, madaniyati, etnik qatlamlari va boshqa qator omillar bilan bevosita bog‘liq holda taraqqiy etib borgan. Boshqacha aytganda, kiyimlar va kiyinish madaniya¬ti uzoq tarixiy-tadrijiy yo’lni bosib o‘tgan. Xalq turmushiga mos, ishlab chiqarish jarayonlariga xos bo‘lgan kiyimlar asrlar mobaynida shakllanib borishi natijasida xalqning an’anaviy milliy kiyimlari majmui yuzaga kelgan. Xalqona milliy liboslarning shakllanishida tashqi tabiiy muhit, xo‘jalik mashg‘uloti, xalq falsafasi, madaniyati, ijodi, diniy e’tiqodi va milliy an’analari kabi turfa xil omillar muhim o‘rin tutadi. Kiyimlarning yuzaga kelishi va turlarining ko‘payishida kishilarning turmush tarzi, mehnat va iqlim sharoitidan tashqari, ularning madaniy rivojlanishi, estetik didining o‘sishi ham asosiy omillardan biri bo‘lgan.
46-51
18
7
ГИГИЕНИЧЕСКАЯ ОЦЕНКА ВОСПРИИМЧИВОСТИ БОЛЬНЫХ К ГРИБКОВЫМ ЗАБОЛЕВАНИЯМ
Научная статья посвящена изучению распространенности сенсибилизации к пищевым продуктам и грибам, а также ее профилактике в условиях жаркого климата. На сегодняшний день грибы известны в разных странах мира как этиологический фактор аллергических заболеваний. У пациентов с аллергическими заболеваниями на основании детального сбора анамнеза и с помощью современных методов in vitro диагностики возможно выявление чувствительности к грибковым аллергенам. В условиях жаркого климата выявление антител иммуноглобулина Е к плесневым и дрожжевым грибам, таким как Aspergillus, Penicillium, Cladosporium, Alternaria и Rhizopus, возможно только с помощью персонализированного подхода к диагностике и терапии.
52-54
23
5
SOLIQ QARZDORLIGINI HISOBLASH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH – IQTISODIY BARQARORLIK GAROVI
Mazkur maqolada O‘zbekistonda soliq qarzdorligini hisoblash tizimining hozirgi holati tahlil qilinib, uni takomillashtirish zarurati asoslab berilgan. Soliq qarzining davlat byudjetiga ta’siri, qarzdorlikni keltirib chiqaruvchi omillar va ularni bartaraf etish yo‘llari ko‘rib chiqilgan. Raqamlashtirish asosidagi yangi hisob-kitob tizimlari, sun’iy intellektdan foydalanish imkoniyatlari hamda nazoratning samarali mexanizmlari haqida takliflar bildirilgan.
55-60
28
11
MORPHOLOGICAL CHANGES AT THE HEPATOCYTE LEVEL IN PATIENTS WITH CHRONIC HEPATITIS B AND C
Chronic hepatitis B and C infections remain among the most pressing global public health challenges due to their widespread prevalence, silent progression, and potential to cause irreversible liver damage. The hepatotropic nature of HBV and HCV leads to persistent inflammation, immune-mediated injury, and significant morphological alterations at the hepatocyte level, ultimately resulting in fibrosis, cirrhosis, and hepatocellular carcinoma. This study aims to comprehensively evaluate and characterize the cellular and subcellular morphological changes in hepatocytes in patients with chronic viral hepatitis B and C. Emphasis is placed on cytoplasmic vacuolization, nuclear polymorphism, ballooning degeneration, apoptotic and necrotic changes, Mallory-Denk bodies, and mitochondrial dysfunction. By integrating histopathological findings with current virological and immunological data, the study highlights the mechanisms by which chronic infection alters liver architecture and function. The analysis also underscores the role of liver biopsy and advanced imaging techniques in detecting these morphological patterns and supports the development of targeted therapeutic strategies. These insights are critical for improving early diagnosis, patient stratification, and long-term clinical outcomes in individuals affected by chronic viral hepatitis.
61-68
24
7
LEGALTECH VA YURIDIK XIZMATLARNING EKOLOGIK JIHATLARINI YAXSHILASH
Ushbu maqolada legal tech texnologiyalarining yuridik xizmatlar sohasidagi ekologik jihatlarini yaxshilash masalalari ko‘rib chiqilgan. Zamonaviy axborot texnologiyalari va raqamli yechimlarning huquqiy xizmatlar ko‘rsatishda atrofmuhitga ta’sirini kamaytirish imkoniyatlari tahlil qilingan. Maqolada ekologik yuridik xizmatlarni rivojlantirish yo‘nalishlari, qog‘ozsiz texnologiyalar, masofaviy xizmatlar va "yashil" huquqiy amaliyot tamoyillari yoritilgan.
69-71
24
8
БАСЛАЎЫШ КЛАСС ОҚЫЎШЫЛАРЫНЫҢ РУЎХЫЙ ИНТЕЛЛЕКТУАЛ ӨЗГЕШЕЛИКЛЕРИН АНЫҚЛАЎДЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ МАЗМУНЫ
Макалада баслаўыш класс оқыўшыларының руўхый интеллектуал өзгешеликлерин анықлаўда баслаўыш класс оқытыўшысы ўазыйпары, руўхый интеллектуал өзгешеликлерин қәлиплестириўдиң нәтийжели усыллары сөз етиледи.
72-74
31
4
THE ROLE OF DIDACTIC GAMES AND EXERCISES IN THE FORMATION OF ORAL SPEECH IN PRIMARY SCHOOL STUDENTS
This article reveals the importance of didactic games and exercises in the development of oral speech in primary school students. The author analyzes the psychological and pedagogical foundations of speech development in young children and substantiates the positive influence of game forms of learning on the expansion of vocabulary, the strengthening of grammatical structure, and the formation of communicative competence. The article presents effective types of games and exercises aimed at developing oral speech, as well as methodological recommendations for teachers.
75-80
76
14
STRESS BILAN BOG‘LIQ YURAK KASALLIKLARI: PSIXOSOMATIK YONDASHUV
Ushbu maqolada stressning yurak-qon tomir tizimiga ta’siri va psixosomatik yondashuvning ahamiyati tahlil qilingan. Surunkali stress yurak kasalliklarining, xususan gipertoniya, yurak ritm buzilishlari va ishemik yurak kasalligi rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Psixosomatik yondashuv va stressni boshqarish usullari yurak sog‘lig‘ini saqlashda samarali profilaktik choralar hisoblanadi.
81-87
76
8
DIABET MELLITUS VA UNING ZAMONAVIY DAVOLASH USULLARI
Diabet mellitus – bu insulin yetishmovchiligi yoki organizm to‘qimalarining unga nisbatan sezuvchanligining pasayishi natijasida yuzaga keladigan surunkali metabolik kasallik bo‘lib, doimiy giperglikemiya bilan kechadi. Ushbu maqolada diabetning tasnifi, etiologiyasi, patogenezi, klinik ko‘rinishlari va asoratlari yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy davolash yondashuvlari – insulin terapiyasi, og‘iz orqali qabul qilinadigan gipoglikemik dorilar, inkretin asosidagi terapiya, SGLT2 ingibitorlari va istiqbolli hujayra hamda gen terapiyalari haqida ma’lumot berilgan. Kasallikni boshqarishda hayot tarzini o‘zgartirish, parhez terapiyasi va profilaktika choralarining ahamiyati alohida ta’kidlangan.
88-92
146
19
TO‘R PARDASINING (RETINA) QATLAMLARI VA FOTORETSEPTORLAR TUZILISHI
Ushbu ilmiy maqolada ko‘zning asosiy sezuvchi qismi — retina (to‘r parda)ning gistologik tuzilishi va har bir qatlamning ko‘rish jarayonidagi funksional ahamiyati yoritilgan. Retina 10 ta qatlamdan tashkil topgan bo‘lib, har bir qatlamda maxsus morfologik tuzilma va funksional hujayralar mavjud. Fotoretseptorlar (tayanch rod va konuslar), bipolar va ganglion hujayralar, pigment epiteliysi, neyroglial elementlar ko‘rishning boshlang‘ich bosqichida yorug‘lik signallarini qabul qilish, uzatish va qayta ishlashda asosiy rol o‘ynaydi.
Maqolada shuningdek, retina qatlamlarining o‘zaro integratsiyasi, ularning patologik holatlar — masalan, diabetik retinopatiya, glaukoma va retina degeneratsiyalari bilan bog‘liqligi ham tahlil qilingan. Retina gistologiyasini chuqur o‘rganish oftalmologik kasalliklarni erta aniqlash va samarali davolashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Maqolada shuningdek, retina qatlamlarining o‘zaro integratsiyasi, ularning patologik holatlar — masalan, diabetik retinopatiya, glaukoma va retina degeneratsiyalari bilan bog‘liqligi ham tahlil qilingan. Retina gistologiyasini chuqur o‘rganish oftalmologik kasalliklarni erta aniqlash va samarali davolashda muhim ahamiyat kasb etadi.
93-98
135
10
O‘PKA ALVEOLALARI: ULARNING GISTOLOGIK TUZILISHI VA GAZ ALMASHINUVIDAGI ROLI
Ushbu maqolada o‘pka alveolalarining gistologik tuzilishi, ularning hujayraviy tarkibi va gaz almashinuvidagi roli batafsil yoritilgan. Alveola devorining asosiy komponentlari — I va II tip pnevmositlar, surfaktant, interalveolyar septum va alveolyar makrofaglar morfologik nuqtai nazardan tahlil qilingan. Shuningdek, alveola va kapillyarlar o‘rtasidagi tuzilmaviy moslashuvlar hamda gaz almashinuvi mexanizmi izchil bayon etilgan.
Mavzuning dolzarbligi, ayniqsa respirator kasalliklar, surfaktant yetishmovchiligi, emfizema va fibroz kabi klinik holatlarda alveolalarning buzilishi bilan bog‘liq patologiyalarni anglashda namoyon bo‘ladi.
Mavzuning dolzarbligi, ayniqsa respirator kasalliklar, surfaktant yetishmovchiligi, emfizema va fibroz kabi klinik holatlarda alveolalarning buzilishi bilan bog‘liq patologiyalarni anglashda namoyon bo‘ladi.
13-14
38
19
JADID AYOLLARI – YANGI UYG‘ONISHNING BOSHLUVCHILARI
O‘zbek xalqi tarixining har bir bosqichida ayol siymosi doimo muqaddas bo‘lib kelgan.
Ammo XX asr boshlarida yuzaga kelgan jadidchilik harakati davrida ayollar faolligining yangi bosqichi boshlandi. Bu davr – milliy uyg‘onish, ma’rifiy taraqqiyot va yangi tafakkurning paydo bo‘lishi bilan ajralib turadi. Ayollar faqatgina uy-ro‘zg‘or ishlari bilan emas, balki ta’lim, matbuot, jamiyat hayoti bilan bog‘liq faoliyatlarda ishtirok eta boshladilar.
Ammo XX asr boshlarida yuzaga kelgan jadidchilik harakati davrida ayollar faolligining yangi bosqichi boshlandi. Bu davr – milliy uyg‘onish, ma’rifiy taraqqiyot va yangi tafakkurning paydo bo‘lishi bilan ajralib turadi. Ayollar faqatgina uy-ro‘zg‘or ishlari bilan emas, balki ta’lim, matbuot, jamiyat hayoti bilan bog‘liq faoliyatlarda ishtirok eta boshladilar.
15-18
79
9
STARTAPLARDA LOYIHA BOSHQARUVI: TEZ O’SUVCHAN MUHITDA “AGILE” VA “LEAN” YONDASHUVLARNING SAMARADORLIGI
Startap muhiti yuqori noaniqlik, tez o‘zgaruvchan talablar va resurslarning cheklanganligi bilan ajralib turadi. Bunday sharoitda “Agile” va “Lean Startup” yondashuvlari loyihalarni samarali boshqarishda muhim rol o‘ynaydi. Ushbu maqola mazkur metodologiyalarning startaplarda qo‘llanishi, ularning samaradorligi va qo‘shgan qiymatini tahlil qiladi. McKinsey ma’lumotlariga ko‘ra, Agile yondashuvi kapitall loyihalarda xarajatlarni kamida10% ga qisqartirib, mahsuldorlik va bajarilish muddatini o‘rtacha 10% ga oshirgan.
Standish Group CHAOS Report ma’lumotlarida esa agile loyihalari an’anaviy loyihalarga nisbatan 39% ga yuqori muvaffaqiyat darajasiga ega. Tadqiqot yakunida startaplar uchun optimal boshqaruv modeli bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi.
Standish Group CHAOS Report ma’lumotlarida esa agile loyihalari an’anaviy loyihalarga nisbatan 39% ga yuqori muvaffaqiyat darajasiga ega. Tadqiqot yakunida startaplar uchun optimal boshqaruv modeli bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi.
19-22
20
8
ЭСКИ ТЕРМИЗ ВА ЧАҒОНИЁН СИРКОР ИДИШЛАРИДА ЭПИГРАФИК ЁЗУВЛАРНИНГ ПАЙДО БЎЛИШИ
Ушбу мақолада Сурхондарё воҳасидаги археологик ёдгорликлардан топилган сирланган буюмларнинг ясалиш тарихи, ривожи ҳамда аҳамияти ҳақида тўхталиб ўтилади.
23-25
26
11
SOLIQ QARZDORLIGINI UNDIRISH MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH ORQALI MOLIYAVIY BARQARORLIKNI TA’MINLASH
Mazkur maqolada O‘zbekistonda soliq qarzdorligini undirish bo‘yicha mavjud mexanizmlar tahlil qilinib, ularning samaradorligini oshirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Soliq qarzdorligi iqtisodiy muvozanatga salbiy ta’sir qiluvchi asosiy omil sifatida ko‘rilib, moliyaviy barqarorlikka erishishda undirish mexanizmlarining zamonaviylashuvi dolzarb yo‘nalish sifatida asoslab berilgan.
26-30
25
6
ИСТОРИЧЕСКИЙ КОНТЕКСТ ЭВОЛЮЦИИ ГЕНДЕРНОГО НАСИЛИЯ И СТРАТЕГИИ ПСИХОСОЦИАЛЬНОЙ ПОДДЕРЖКИ ЖЕРТВ
В статье представлен глубокий и комплексный исторический анализ гендерного насилия, рассматриваемого как сложный и многогранный социальный феномен. Особое внимание уделяется выявлению исторических корней и культурных норм, способствующих формированию и закреплению насилия на гендерной почве в различных исторических эпохах и обществах. Рассмотрены такие факторы, как влияние древних законодательных документов, мифологических сюжетов, средневековых религиозных трактатов, философских взглядов эпохи Просвещения и современных международных инициатив по борьбе с гендерным насилием. Важной частью исследования является анализ трансформации общественного восприятия данной проблемы и разработка стратегий психосоциальной поддержки жертв, учитывающих как исторический опыт, так и современные научные и практические подходы. В статье подчёркивается важность применения междисциплинарного и культурно адаптированного подхода при оказании психосоциальной помощи женщинам, пострадавших от насилия.
41-44
91
21
MINTAQAVIY IQTISODIYOT TUSHUNCHASI
Maqola mintaqaviy iqtisodiyotga xos bo'lgan xususiyatlarni ko'rib chiqishga, mintaqaviy iqtisodiyot tushunchasini va uning butun iqtisodiy tizimdagi o'rnini aniqlashga bag'ishlangan.
Maqolada mintaqaning xo'jalik yurituvchi sub'ektlarning birligi va milliy iqtisodiyot tarkibidagi iqtisodiy tizim sifatida tavsifi berilgan. Tizimli xususiyatlar va milliy iqtisodiyot bilan umumiy xususiyatlar ko'rib chiqiladi.
Maqolada Rossiyadagi mintaqaviy iqtisodiyotning hozirgi holati o'rganiladi. Xorijiy investitsiyalarni rag'batlantirish va rag'batlantirish muammolariga alohida e'tibor qaratilmoqda, chunki Rossiya hozirgi vaqtda kapital importi bo'yicha dunyoda juda kamtarona o'rinni egallaydi. Bu, birinchi navbatda, siyosiy barqarorlik, rivojlangan institutsional va bozor infratuzilmasi bilan belgilanadigan qulay sarmoyaviy muhitning yo'qligi bilan bog'liq.
Maqolada mintaqaning xo'jalik yurituvchi sub'ektlarning birligi va milliy iqtisodiyot tarkibidagi iqtisodiy tizim sifatida tavsifi berilgan. Tizimli xususiyatlar va milliy iqtisodiyot bilan umumiy xususiyatlar ko'rib chiqiladi.
Maqolada Rossiyadagi mintaqaviy iqtisodiyotning hozirgi holati o'rganiladi. Xorijiy investitsiyalarni rag'batlantirish va rag'batlantirish muammolariga alohida e'tibor qaratilmoqda, chunki Rossiya hozirgi vaqtda kapital importi bo'yicha dunyoda juda kamtarona o'rinni egallaydi. Bu, birinchi navbatda, siyosiy barqarorlik, rivojlangan institutsional va bozor infratuzilmasi bilan belgilanadigan qulay sarmoyaviy muhitning yo'qligi bilan bog'liq.
28-30
78
16
GLOBALLASHUV JARAYONIDA YOSHLARNING MILLIY QADRIYATLARGA MUNOSABATI
Ushbu maqolada globallashuv jarayonining yoshlar ongiga ta’siri va uning milliy qadriyatlarga bo‘lgan munosabatiga ta’siri yoritilgan. Yozuvda yoshlar orasida g‘arbona madaniyatga intilish kuchayib borayotgani, bu holat esa milliy qadriyatlarning so‘nishiga olib kelishi mumkinligi ta’kidlangan. Shu bilan birga, milliy qadriyatlarni saqlab qolish va rivojlantirishning samarali yo‘llari ko‘rib chiqilgan.
31-32
32
4
ЦИФРОВИЗАЦИЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ HR И ЕЁ ВЛИЯНИЕ НА ЭФФЕКТИВНОСТЬ ОРГАНИЗАЦИИ (НА ПРИМЕРЕ УЗБЕКИСТАНА)
В статье анализируются процессы цифровизации в управлении человеческими ресурсами (HR) и их влияние на эффективность организаций.
Рассмотрены современные инструменты цифрового HR, технологические платформы и практическое состояние цифровизации в Узбекистане. На основе эмпирических наблюдений показано, как цифровизация HR влияет на производительность труда, скорость принятия решений и мотивацию сотрудников. Разработаны практические рекомендации по эффективной организации цифрового HR с учётом национальных условий.
Рассмотрены современные инструменты цифрового HR, технологические платформы и практическое состояние цифровизации в Узбекистане. На основе эмпирических наблюдений показано, как цифровизация HR влияет на производительность труда, скорость принятия решений и мотивацию сотрудников. Разработаны практические рекомендации по эффективной организации цифрового HR с учётом национальных условий.
33-35
37
6
ПОЛИПОЗ РИНОСИНУСТЛАРНИ ЁШГА ДОИР 45-59 ЁШЛИЛАРДА БУРУН ШИЛЛИҚ ҚАВАТЛАРИНИНГ МОРФОЛОГИК ЎЗГАРИШЛАРИ
Бурун тўсиғи шикастланишидан кейинги даврда ривожланган сурункали полипоз риносинустни ривожланишида, асосий жараён бу, шиллиқ қаватни рецидивланган серозли яллиғланиши оқибатида, бўкишга учраган шиллиқ қаватнинг ўчоқли бўкиши ва қон томир компонентларини шу сохаларда кўпайиши билан намоён бўлади.
Морфологик жихатдан полипоз риносинуситни таркиби ва структураси хам айнан, юқорида келтирилган синусит билан деярлик ўхшаш бўлиб, экссудатнинг табиатига хам боғлик бўлади. Шиллиқ қаватни сўрғичсимон ўсиши ва базал қаватни қалинлашиши оқибатида, секретор эпителийларини метаплазияси ва полипоз хосилаларни шаклланишига олиб келганлиги аниқланди.
Морфологик жихатдан полипоз риносинуситни таркиби ва структураси хам айнан, юқорида келтирилган синусит билан деярлик ўхшаш бўлиб, экссудатнинг табиатига хам боғлик бўлади. Шиллиқ қаватни сўрғичсимон ўсиши ва базал қаватни қалинлашиши оқибатида, секретор эпителийларини метаплазияси ва полипоз хосилаларни шаклланишига олиб келганлиги аниқланди.
36-40
39
16
THEORETICAL FOUNDATIONS AND HISTORICAL EVOLUTION OF THE CATEGORY OF MODALITY IN WORLD LINGUISTICS
The issue of the content of the category of modality as a fundamental linguistic category and the means of its formal expression in modern linguistics has not yet been fully resolved. The growing interest in the problem of linguistic modality is reflected in numerous studies devoted to its functional essence, semantic types, and the structure of modal means. At the current stage, the study of modality as a universal syntactic category requires considering the human factor in language, examining the behavior of individuals in the communication process (such as the communicative goals and emotional state of speech participants, conditions of speech interaction, and methods of influencing the listener). The speaker, as the main factor in language dynamics, creates a unique system of representing the world based on the general language system. As a result, language reflects, on the one hand, objective reality, and on the other hand, the speaker’s subjective world and their attitude toward the described objects.
45-45
20
8
SHAHAR HAYOTI ERKINLIKMI YOKI YOLG’IZLIK?
Sònggi paytlarda shaharda yashash kòplab qishloqliklarning orzusiga aylandi.
Yurtimizdagi ayrim insonlar shahar hayoti erkinlikka eltuvchi yagona yòl desa, boshqa insonlar bu hayotda yashash yolģizlikka sabab bòladi deydi.
Yurtimizdagi ayrim insonlar shahar hayoti erkinlikka eltuvchi yagona yòl desa, boshqa insonlar bu hayotda yashash yolģizlikka sabab bòladi deydi.
46-51
59
13
STUDENT’S ACADEMIC PERFORMANCE IN LARGE-SIZED GROUPS IN EDUCATIONAL SYSTEM OF UZBEKISTAN
This article investigates the multifaceted effects of large class sizes on student academic performance, teacher effectiveness, and overall educational quality within the context of Uzbekistan’s education system. Drawing on both international research and local insights, including in-class experiments and feedback from educators, the author highlights how overcrowded classrooms hinder learning, reduce teaching quality, and contribute to student behavioral issues. The study contrasts large public-school classes with smaller private school environments, emphasizing the benefits of class size reduction. It also connects low teacher salaries to systemic issues in educational quality, advocating for strategic reforms such as increased educator compensation, construction of more schools, and policy attention to class size reduction. The findings reinforce the argument that smaller class sizes can lead to higher academic achievement, more effective teaching, and better classroom management.
52-54
29
7
SIROJIDDIN SAYYID SHE’RIYATIDA BADIIY YUKSALISH TADRIJI
Ushbu maqolada Sirojiddin Sayyid she`riyatining turli davrlardagi o’zgarishlari xususan, tuyg’ularning she’rga ko’chgan tasvirlari, ma’noviy teranlashish tadrijiy asosda tahlil qilingan.
55-57
65
7
GLOBALIZATSIYA VA DINIY QADRIYATLARNING O‘ZARO TA’SIRI
Ushbu maqolada globalizatsiya jarayonining diniy qadriyatlarga ta’siri tahlil qilinadi. Diniy qadriyatlarning zamonaviy dunyoda o‘z o‘rnini saqlab qolish yo‘llari yoritiladi. Global madaniyat va ommaviy axborot vositalarining yoshlar ongiga ta’siri muhokama qilinadi. Muallif o‘z shaxsiy pozitsiyasi orqali diniy va dunyoviy bilimlar uyg‘unligini zarurligini ta’kidlaydi.
58-59
37
8
DIGITALIZATION OF HR ACTIVITIES AND ITS IMPACT ON ORGANIZATIONAL PERFORMANCE (THE CASE OF UZBEKISTAN)
This paper analyzes digitalization processes in Human Resource Management (HR) and their impact on organizational performance. It reviews modern digital HR tools, technology platforms, and the practical state of digitalization in Uzbekistan. Based on empirical observations, the paper outlines how HR digitalization affects labor productivity, decision‑making speed, and employee motivation. Actionable recommendations for organizing digital HR effectively under national conditions are proposed.
60-67
58
22
TIBBIY TASVIRLAR UCHUN FILTRLASH ALGORITMLARINI ANIQLASH
MRI (Magnit-Rezonans Tomografiya) tasvirlari inson organizmidagi turli tuzilmalarni noinvaziv ravishda aniqlashda keng qo‘llaniladi. Ushbu tasvirlar yuqori aniqlikdagi tibbiy vizual ma’lumotlar manbai bo‘lsa-da, tasvirlash jarayonida turli shovqinlar paydo bo‘ladi. Bu shovqinlar diagnostik aniqlikka salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shu sababli, MRI tasvirlarini dastlabki qayta ishlash bosqichida shovqinni kamaytiruvchi filtrlar muhim o‘rin tutadi. Ushbu maqolada Gauss, Median, Bilateral va Non-local Means kabi mashhur filtrlarning matematik modellari, Python kutubxonalaridagi amaliy funksiyalari va tibbiy tasvirlarda qo‘llanilish samarasi ko‘rib chiqiladi. Har bir filtrning shovqinni kamaytirishdagi roli va chekka tuzilmalarning aniqligini saqlab qolishdagi afzalliklari tahlil qilinadi. Maqolada real tibbiy tasvirlar asosida chuqur texnik yondashuvlar, grafik va jadvallar orqali har bir filtrning ishlash printsipi yoritilgan. MRI singari yuqori aniqlik talab qiluvchi sohalarda qaysi filtrni tanlash, qaysi holatda qanday natija berishi tahlil qilinadi. Olingan natijalar asosida real tibbiy tasvirlarda qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqiladi.
68-73
32
10
ATOM ELEKTR STANSIYALARI TIZIMIDA DATA SCIENCE ASOSIDA MONITORING VA OPTIMALLASHTIRISH IMKONIYATLARI
Ushbu maqolada atom elektr stansiyalarida (AES) Data Science texnologiyalarining ahamiyati va qo‘llanilishi tahlil qilingan. Xususan, real vaqtli monitoring, nosozliklarni oldindan aniqlash, xavfsizlikni kuchaytirish va energiya ishlab chiqarishni optimallashtirishda sun’iy intellekt, mashinali o‘rganish va katta ma’lumotlar tahlilining roli yoritilgan. Dunyo tajribasi va statistik ma’lumotlar asosida AES faoliyatini raqamlashtirish jarayonida Data Science texnologiyalarining o‘rni chuqur tahlil qilinadi. Maqola soha mutaxassislari, talabalar hamda ilmiy izlanish olib boruvchilar uchun foydali manba bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
144-146
20
10
SUN’IY INTELLEKT VA SOG‘LIQNI SAQLASH: SHIFOKOR O‘RNINI BOSADIMI?
21-asrda sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining tez sur’atlar bilan rivojlanishi sog‘liqni saqlash tizimini ham tubdan o‘zgartirmoqda. Diagnostika, muolaja va bemorlarni monitoring qilishda SI vositalaridan foydalanish nafaqat shifokorlar ishini yengillashtirdi, balki ba’zi hollarda ularning o‘rnini bosishga ham urinmoqda. Shu sababli, ushbu maqolada SI'ning tibbiyotdagi imkoniyatlari, afzalliklari va xavflari tahlil qilinadi.
130-132
28
5
MANTIQ FANINING TIBBIYOTDAGI ROLI
Mazkur maqolada mantiq fanining tibbiyotdagi o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Tibbiy fikrlash jarayonida deduksiya, induksiya, abduksiya kabi mantiqiy usullar, shuningdek, fuzzy logic yondashuvi orqali noaniq ma’lumotlarni tahlil qilish, diagnostika, klinik qaror qabul qilishda mantiqning amaliy qo‘llanilishi tahlil qilingan. Dalillarga asoslangan tibbiyot, ekspert tizimlari va bemor bilan birgalikda qaror qabul qilish jarayonlarida mantiqiy fikrlashning o‘rni yoritib berilgan.
133-136
93
19
PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARNING RIVOJLANISHI
Jamiyatimizda yangi ijtimoiy munosabatlarning shakllanishi, ta’limning dunyo ta’lim tizimiga integratsiyalashuvi, demokratiyalash va taraqqiy ettirish jarayonlarining rivojlanishi ta’lim jarayonida zamonaviy o’qitish (pedagogik) texnologiyalarga yangicha yondashuv zarurligi bayon etilgan. Ta’lim-tarbiya tizimini tubdan isloh qilish, uni zamon talablari darajasiga ko’tarish, kelajak uchun barkamol avlodni tarbiyalash ishlari davlat siyosatining ustivor yo’nalishiga aylandi.
137-140
22
4
СОҒЛОМ ТУРМУШ ТАРЗИ ЖАМИЯТ ТАРАҚҚИЁТИНИНГ АСОСИЙ ОМИЛИ
Ушбу мақолада соғлом турмуш тарзи жамият тараққиётининг асосий омили сифатида ёшлар ўртасида соғлом турмуш тарзи маданиятини тарғиб этиш ва ривожлантириш,соғлом турмуш тарзи тушанчаси юзасидан фикрлар, соғлом турмуш тарзининг асосий йўналишлари: туғри овқатланиш,зарарли одатлар,шахсий гигиена ва ҳакозолар хусисидаги маьлумотлар ўрин олган.
141-143
42
8
THE EFFECTIVENESS OF USING MOBILE APPLICATIONS IN TEACHING ENGLISH
The integration of mobile applications into English language teaching has transformed traditional learning models by providing interactive, accessible, and personalized learning experiences. This paper examines the pedagogical advantages of using mobile applications, evaluates their impact on learner motivation and academic performance, and discusses potential challenges in their implementation. Based on recent studies and practical classroom applications, the analysis demonstrates that mobile-assisted language learning (MALL) promotes learner autonomy, supports multimodal input, and facilitates real-time feedback. However, issues such as digital distraction, unequal access to technology, and the need for teacher training remain critical considerations for maximizing their effectiveness.
147-155
27
8
TIJORAT BANKLARIDA STRATEGIK REJALASHTIRISHNI TAKOMILLASHTIRISH (ATB AGROBANK MISOLIDA)
Ushbu maqolada tijorat banklarida strategik rejalashtirish jarayonining nazariy asoslari, uning bank faoliyatidagi ahamiyati va samarali boshqaruvdagi o‘rni tahlil qilinadi. Strategik rejalashtirish bosqichlari — tashqi va ichki muhit tahlili, missiya va vizionni aniqlash, strategik maqsadlarni belgilash, resurslarni taqsimlash hamda monitoring mexanizmlari keng yoritiladi. Xalqaro ilg‘or tajribalar, jumladan, Balanced Scorecard, riskga asoslangan rejalashtirish va raqamli transformatsiya yondashuvlari O‘zbekiston tijorat banklari sharoitida qo‘llash imkoniyatlari bilan solishtiriladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, strategik rejalashtirishni takomillashtirish banklarning raqobatbardoshligini oshirish, moliyaviy barqarorligini ta’minlash va mijozlarga xizmat ko‘rsatish sifatini yaxshilashda muhim omil ekanligi isbotlandi.
156-163
26
16
RECRUITMENT AS A PROJECT: MANAGING PERSONNEL SELECTION PROCESSES IN INTERNATIONAL AND LOCAL COMPANIES
This article analyzes the theoretical and practical aspects of the project-based recruitment process at the international and local levels using the example of a group of companies. As an international company, one of the leading financial institutions in Europe — OTP Group, and as a local company, its subsidiary bank in Uzbekistan — “Ipotekabank” OTP Group is selected. The study studies international experiences of project-based recruitment, assessment and selection stages, competency maps and technological solutions, and compares them with local practice. In the international OTP Group experience, recruitment strategies based on project management methodologies such as PMBOK, Agile and PRINCE2, remote candidate assessment systems, KPI-based contracting and rapid onboarding mechanisms are used. In the practice of “Ipotekabank” OTP Group, the gradual adaptation of international standards, assessment criteria adapted to the local labor market, harmonization of offline and online interviews, and adaptation to the bank's corporate culture are analyzed. According to the results of the study, practical recommendations will be developed to improve the efficiency of project-based recruitment, accelerate the selection of qualified personnel, and strengthen the competitiveness of the bank by adapting international experience to local conditions.
164-170
52
12
BANK FAOLIYATINI RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA BANK XIZMATLARI SIFATINI OSHIRISH YO‘LLARI
Ushbu maqolada bank faoliyatini raqamlashtirish sharoitida bank xizmatlari sifatini oshirishning zamonaviy yo‘nalishlari va mexanizmlari tahlil qilingan.
Xususan, raqamli texnologiyalarni joriy etish orqali bank xizmatlarining tezligi, qulayligi, ishonchliligi va shaffofligi oshayotganligi ilmiy asosda yoritilgan. Tadqiqotda mijozlar ehtiyojlariga moslashtirilgan xizmatlar, masofaviy bank operatsiyalari, sun’iy intellekt asosidagi xizmat ko‘rsatish tizimlari va mobil bank ilovalari orqali xizmatlar sifatini oshirish bo‘yicha ilg‘or tajribalar tahlil etilgan. “O‘zmilliybank” AJ misolida raqamlashtirish jarayonlarining amaliy natijalari qisqacha ko‘rib chiqilgan bo‘lib, bank tomonidan joriy etilgan mobil ilovalar, onlayn xizmatlar va mijozlar uchun yaratilgan raqamli qulayliklar xizmatlar sifati oshishida qanday rol o‘ynayotgani ko‘rsatib berilgan. Maqolada raqamli xizmatlarni kengaytirish orqali mijozlar bilan aloqani soddalashtirish, operatsion xarajatlarni kamaytirish va bankning raqobatbardoshligini oshirishga oid takliflar ishlab chiqilgan.
Xususan, raqamli texnologiyalarni joriy etish orqali bank xizmatlarining tezligi, qulayligi, ishonchliligi va shaffofligi oshayotganligi ilmiy asosda yoritilgan. Tadqiqotda mijozlar ehtiyojlariga moslashtirilgan xizmatlar, masofaviy bank operatsiyalari, sun’iy intellekt asosidagi xizmat ko‘rsatish tizimlari va mobil bank ilovalari orqali xizmatlar sifatini oshirish bo‘yicha ilg‘or tajribalar tahlil etilgan. “O‘zmilliybank” AJ misolida raqamlashtirish jarayonlarining amaliy natijalari qisqacha ko‘rib chiqilgan bo‘lib, bank tomonidan joriy etilgan mobil ilovalar, onlayn xizmatlar va mijozlar uchun yaratilgan raqamli qulayliklar xizmatlar sifati oshishida qanday rol o‘ynayotgani ko‘rsatib berilgan. Maqolada raqamli xizmatlarni kengaytirish orqali mijozlar bilan aloqani soddalashtirish, operatsion xarajatlarni kamaytirish va bankning raqobatbardoshligini oshirishga oid takliflar ishlab chiqilgan.
10-12
17
3
JASLAR TÁRBIYASÍNDA MILLIY QÁDIRIYATLARDÍŃ ORNÍ
Bul maqalada jaslar tárbiyasında milliy qádiriyatlardıń ornı tallanadı.
Shańaraq, mektep hám jámiette milliy qádiriyatlardı sińdiriwdiń tiykarǵı jolları kórip shıǵıladı. Sonıń menen birge, zamanagóy dáwirde jaslar sanasın qáliplestiriwde bul qádiriyatlardıń áhmieti sáwlelendiriledi.
Shańaraq, mektep hám jámiette milliy qádiriyatlardı sińdiriwdiń tiykarǵı jolları kórip shıǵıladı. Sonıń menen birge, zamanagóy dáwirde jaslar sanasın qáliplestiriwde bul qádiriyatlardıń áhmieti sáwlelendiriledi.
13-14
20
5
HR ФАОЛИЯТИНИ РАҚАМЛАШТИРИШ ЖАРАЁНЛАРИ ВА УНИНГ САМАРАДОРЛИККА ТАЪСИРИ (ЎЗБЕКИСТОН МИСОЛИДА)
Ушбу мақолада инсон ресурсларини бошқариш (HR) фаолиятида рақамлаштириш жараёнлари ва уларнинг ташкилот самарадорлигига кўрсатаётган таъсири таҳлил қилинган. HR рақамлашувининг замонавий инструментлари, технологик платформалар ва Ўзбекистондаги амалий ҳолатига эътибор қаратилган. Эмпирик маълумотлар асосида HR рақамлашуви меҳнат унумдорлиги, қарор қабул қилиш тезлиги ва ишчилар мотивациясига қандай таъсир кўрсатаётгани кўрсатиб берилган. Шу асосда миллий шарт-шароитларга мос келувчи амалий таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган.
15-17
26
6
БУРУН ТЎСИҒИ ШИКАСТЛАНИШИДАН КЕЙИНГИ ДАВРДА 18-44 ЁШЛИЛАРДА ЮЗАГА КЕЛГАН ПОЛИПОЗ РИНОСИНУСТЛАРДА БУРУН ШИЛЛИҚ ҚАВАТЛАРИНИНГ МОРФОЛОГИК ЎЗГАРИШЛАРИ
Бурун тўсиғи шикастланишидан кейинги даврда ривожланган сурункали полипоз риносинустни ривожланишида, асосий жараён бу, шиллиқ қаватни рецидивланган серозли яллиғланиши оқибатида, бўкишга учраган шиллиқ қаватнинг ўчоқли бўкиши ва қон томир компонентларини шу сохаларда кўпайиши билан намоён бўлади.
Морфологик жихатдан полипоз риносинуситни таркиби ва структураси хам айнан, юқорида келтирилган синусит билан деярлик ўхшаш бўлиб, экссудатнинг табиатига хам боғлик бўлади. Шиллиқ қаватни сўрғичсимон ўсиши ва базал қаватни қалинлашиши оқибатида, секретор эпителийларини метаплазияси ва полипоз хосилаларни шаклланишига олиб келганлиги аниқланди.
Морфологик жихатдан полипоз риносинуситни таркиби ва структураси хам айнан, юқорида келтирилган синусит билан деярлик ўхшаш бўлиб, экссудатнинг табиатига хам боғлик бўлади. Шиллиқ қаватни сўрғичсимон ўсиши ва базал қаватни қалинлашиши оқибатида, секретор эпителийларини метаплазияси ва полипоз хосилаларни шаклланишига олиб келганлиги аниқланди.
18-21
57
8
ONA - BU MO‘TABAR ZOT
Ona - mo‘tabar zot, ne-ne ulamolar, ne-ne ulug‘ zotlar onani qadrlab, madh etishgan. Hozirda ham bu tabarruk zotni tarannum etib kelishmoqda. Bu maqolada onaga yaxshilik qilish, hamda eʼzozlash haqida rivoyatlar va maʼlumotlar keltirilgan.
22-24
56
26
HIGHER EDUCATION MANAGEMENT AND ITS DEVELOPMENT IN UZBEKISTAN: UNIVERSITIES, RESEARCH FOCUS, AND INTERNATIONAL COLLABORATIONS
This thesis examines the transformation of higher education in Uzbekistan, focusing on reforms to enhance university autonomy, research capacity, and global collaboration.
It highlights progress made under Strategy 2030, while also addressing ongoing challenges like regional inequality and limited research funding. The study emphasizes that sustained development depends on continued investment, faculty training, and strong international partnerships.
It highlights progress made under Strategy 2030, while also addressing ongoing challenges like regional inequality and limited research funding. The study emphasizes that sustained development depends on continued investment, faculty training, and strong international partnerships.
74-78
220
23
LEXICAL TRANSFORMATION AND ITS TYPES
This article covers the types of lexical transformations used in translation and their characteristics. Transformation methods such as concretization, generalization, antonymic translation, replacement of cause with effect, compensation, addition and omission are analyzed with examples. The function of each method in the translation process, their linguistic and stylistic significance are explained. The article focuses on the practical application of transformation methods, taking into account the grammatical and semantic differences between the English and Uzbek languages. For each type of transformation, it is shown with simple examples for what purpose it is used, when it is used, and what results it gives in translation. The example of grammatical and semantic differences between English and Uzbek illustrates how these methods can help make the text clear, understandable and natural for the reader in translation.
531-535
27
QOVOQ O’SIMLIGINING KIMYOVIY TARKIBI VA SHIFOBAXSH XUSUSIYATLARI
Maqola avvalida qovoqdoshlar oilasiva qovoq turkumining dunyodagi yuksak o’simliklar orasidagi sistematik o’rniga alohida e’tibor qaratilgan. Bunda yangi zamonaviy nomeklaturaga asoslangan. Qovoq turkumi turlari uchun umumiy bo’lgan bo’lgan botanik tavsifi, morfologiyasi, o’sish va rivojlanishi, fenologik o’zgarishlari haqida ma’lumotlar ilmiy adabiyotlar asosida kiritilgan. Ayrim navlar va duragaylar tajriba sifatida ekilib, ularning morfobiologik ko’rsatgichlari maqolada keltirilgan.
519-521
84
17
QOVOQNING XALQ XO‘JALIGIDAGI AHAMIYATI VA YETISHTIRISH TEXNOLOGIYASI
Qovoq juda foydali poliz o`simligi hisoblanadi.Respublikamizda ֠֠qovoqni ekish jarayoni har xil muddatlarda amalga oshiriladi. Janubiy viloyatlarda 1-10 aprelda, shimoliy viloyatlarda 25-aprel va 10-mayda, markaziy viloyatlarda 10-20-aprel sanalarida ekiladi. Ekish sxemasi 90х70х90 sm ni tashkil qiladi. Qovoqning o`sishi va rivojlanishi uchun qulay harorat 25-32 °C ni tashkil qiladi. Qovoqni ekishdan oldin ekiladigan maydondagi hududning iqlim sharoiti, tuproqning xolati tekshiriladi.
25-32
31
39
RAQAMLI AKTIVLAR BILAN BOG‘LIQ NIZOLARNI HAL QILISHNING MUQOBIL USULLARI
Mazkur maqolada raqamli aktivlar bilan bog‘liq nizolarni hal qilishda qo‘llanilayotgan muqobil usullar tahlil qilinadi hamda ularning afzalliklari, huquqiy asoslari va amaliy qo‘llanilishi o‘rganiladi. Xususan, ODR platformalarining blokcheyn texnologiyasi bilan integratsiyasi, taraflar o‘rtasida ishonchni mustahkamlash va nizolarni tezkor hal etish imkoniyatlari alohida e’tiborga olinadi. Maqola raqamli iqtisodiyot sharoitida adolatli va innovatsion nizolarni hal qilish tizimini shakllantirishga qaratilgan ilmiy-amaliy yondashuvni taklif etadi.
33-35
14
9
SPORT-SOG‘LOMLASHTIRISH TURIZMI MASHG‘ULOTLARI ORQALI TALABALARNING JAMOAVIY ISH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH VA JISMONIY SIFATLARINI YAXSHILASH METODIKASI
Maqolada sport-sog‘lomlashtirish turizmi mashg‘ulotlari orqali talabalarda jamoaviy ish ko‘nikmalarini rivojlantirish va jismoniy sifatlarini takomillashtirish metodikasi yoritilgan. Taklif etilgan yondashuvlar guruhda ishlash, liderlik va jismoniy tayyorgarlikni oshirishga xizmat qiladi.
36-37
31
13
IJTIMOIY MOBILLIK: NAZARIY ASOSLAR VA ZAMONAVIY JAMIYATLARDAGI NAMOYON BO‘LISHI
Jamiyat taraqqiyotini tahlil qilishda ijtimoiy mobillik tushunchasi muhim nazariy va amaliy ahamiyat kasb etadi. “Ijtimoiy mobillik” (lot. mobilis — harakatchan) tushunchasini sotsiologiya faniga amerikalik olim Pitirim Sorokin olib kirgan. Unga ko‘ra, ijtimoiy mobillik — shaxs yoki ijtimoiy guruhning jamiyatdagi ierarxik pog‘onalar bo‘ylab ko‘tarilishi yoki pastga tushishi, hamda bir qatlamdan boshqasiga o‘tish jarayonidir. Ijtimoiy mobillik konsepsiyasi sotsiologiya va falsafa fanlarining muhim tarmoqlaridan biri hisoblanadi. Pitirim Sorokin ijtimoiy mobillikni ikki asosiy ko‘rinishga ajratadi:
41-43
49
5
EMPOWERING YOUTH AND WOMEN THROUGH EDUCATIONAL REFORMS: SOCIAL MOBILITY IN UZBEKISTAN
Social mobility is one of the most important indicators of progress and justice in modern societies. It reflects the ability of individuals and groups to improve their position within the social hierarchy through education, employment, and civic engagement. In Uzbekistan, social mobility has become a priority within the framework of the country’s recent reforms. Special attention has been given to empowering youth and women, as they represent key drivers of social development.
Educational reforms, in particular, have played a decisive role in creating equal opportunities and supporting upward mobility.
Educational reforms, in particular, have played a decisive role in creating equal opportunities and supporting upward mobility.
171-174
32
9
DEVELOPING ADAPTIVE LEARNING STRATEGIES USING ARTIFICIAL INTELLIGENCE FOR STUDENTS FACING CHALLENGES IN LEARNING ENGLISH
This research explores the effective use of Artificial Intelligence in crafting customized learning strategies aimed at students who regularly face difficulties in mastering the English language. As AI-enhanced educational tools continue to develop, the potential for delivering personalized instruction has greatly improved. The research explores key obstacles encountered by such learners, analyzes current AI-based educational interventions, and introduces a flexible model for implementing AI-driven adaptive methods tailored to individual learning profiles. The results indicate that AI significantly contributes to enhancing English learning outcomes through individualized support, prompt responses, and continuous encouragement.
175-183
80
18
BANKLARDA ASOSIY VOSITALAR HISOBI VA AUDITINI TAKOMILLASHTIRISH
Maqolada tijorat banklarida asosiy vositalar hisobini yuritish va ularni audit qilish tizimini takomillashtirish masalalari har tomonlama tahlil qilingan. Asosiy vositalarning bank faoliyatidagi ahamiyati, ularning baholash va amortizatsiya hisoblash usullari, shuningdek, xalqaro moliyaviy hisobot standartlariga (IFRS) moslashtirish jarayonidagi dolzarb jihatlar yoritilgan. Tadqiqotda O‘zbekiston tijorat banklari misolida asosiy vositalar dinamikasi, ularni boshqarishdagi mavjud kamchiliklar va audit jarayonida uchraydigan muammolar statistik va amaliy jihatdan tahlil etilgan. Natijada, amortizatsiya siyosatini diversifikatsiya qilish, raqamli inventarizatsiya tizimlarini joriy etish, IFRS talablariga to‘liq moslash va audit jarayonini axborot texnologiyalari asosida avtomatlashtirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
184-191
42
7
TIJORAT BANKLARIDA LIZING OPERATSIYALARI HISOBI VA AUDITINI TASHKIL ETISH
Ushbu maqolada tijorat banklarida lizing operatsiyalarini hisobga olish va auditini tashkil etish masalalari nazariy va amaliy jihatdan yoritilgan. Lizingning moliyaviy vosita sifatidagi iqtisodiy ahamiyati, uning turlari va me’yoriy-huquqiy asoslari tahlil qilingan.
Xalqaro moliyaviy hisobot standartlari, xususan IFRS 16 talablari asosida banklarda lizing operatsiyalarini buxgalteriya hisobida aks ettirish usullari ko‘rib chiqilgan. Audit jarayonida lizing shartnomalarining to‘g‘ri e’tirof etilishi, moliyaviy natijalarga ta’siri hamda risklarni baholash mexanizmlari o‘rganilgan. Maqolada amaldagi holat tahlili asosida tijorat banklarida lizing operatsiyalari hisobini va auditini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Xalqaro moliyaviy hisobot standartlari, xususan IFRS 16 talablari asosida banklarda lizing operatsiyalarini buxgalteriya hisobida aks ettirish usullari ko‘rib chiqilgan. Audit jarayonida lizing shartnomalarining to‘g‘ri e’tirof etilishi, moliyaviy natijalarga ta’siri hamda risklarni baholash mexanizmlari o‘rganilgan. Maqolada amaldagi holat tahlili asosida tijorat banklarida lizing operatsiyalari hisobini va auditini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan.
192-194
27
13
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA SUD-HUQUQ TIZIMIDA AMALGA OSHIRILAYOTGAN ISLOHOTLAR VA MUAMMOLAR
Ushbu maqolada O’zbekiston Respublikasida sud-huquq tizimida amalga oshirilayotgan islohotlar va mavjud muamolar tahlil qilinadi. Jumladan, sudlar mustaqilligi, sud amaliyotida bir birhillikning buzulishi, sudyalar ustidan tashqi bosimlar, korrupsiya holatlari va fuqarolarning adolatga bo’lgan ishonchi bilan bog’liq masalalar yoritiladi. Shu bilan birga, sud hokimiyatining mustahkamlanishi, qonun ustivorligi va inson huqularini taminlash yo’lida taklif va tavsiyalar ham ilgari suriladi.
195-198
68
21
HUKMNING XULOSASI: FRANS KAFKANING "HUKM" HIKOYASINING ASOSIY MA’NO MAZMUNI
Mazkur maqola orqali Franz Kafkaning 1912-yilda yozilgan “Hukm” hikoyasining chuqur ma’no mazmunini tahlil qilinadi. Hikoya Georg Bendeman ismli yosh savdogarning otasi bilan bo‘lgan murakkab munosabatlari, psixologik ziddiyatlari va o‘zini o‘zi anglash jarayonidagi to‘siqlar orqali insonning ichki kurashi, avtoritar figuralar oldidagi ojizlik va ekzistensial inqirozni o‘rganadi. Maqola adabiy tahlil usullaridan foydalangan holda hikoyaning ramziy tuzilishi, psixologik chuqurligi va falsafiy mazmunini ochib beradi. Kafkaning shaxsiy hayoti, xususan, otasi bilan munosabatlari hikoyaning avtobiografik kontekstini tushunishda muhim omil sifatida ko‘rib chiqiladi. Hikoyaning zamonaviy adabiyotdagi o‘rni va uning universal mavzulari maqolaning muhokama qismida yoritiladi.
41-43
40
18
XALQARO HUQUQDA HUQUQIY BARQARORLIK TAMOYILINING O‘RNI
Ushbu maqolada xalqaro huquq tizimida huquqiy barqarorlik tamoyilining mazmun-mohiyati, uning xalqaro munosabatlardagi ahamiyati va amaliy qo‘llanilishi tahlil qilingan. Shuningdek, davlatlar o‘rtasidagi hamkorlik, tinchlik va barqaror rivojlanishni ta’minlashda ushbu tamoyilning o‘rni hamda xalqaro shartnomalar barqarorligini mustahkamlovchi omillar yoritilgan.
44-48
26
4
EFFECTIVE WAYS OF TEACHING ENGLISH LANGUAGE TO YOUNG CHILDREN
This article explores effective strategies for teaching English to young learners, with a focus on cognitive development, language acquisition theories, and interactive methodologies. The study examines practical classroom techniques, the role of play-based learning, technology integration, and parental involvement in enhancing early English language education.
199-206
29
12
ВЛИЯНИЕ ИНФОРМАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ НА ЭФФЕКТИВНОСТЬ УПРАВЛЕНИЯ ПРОЕКТАМИ И УПРАВЛЕНИЯ ЧЕЛОВЕЧЕСКИМИ РЕСУРСАМИ
В данной статье научно анализируется роль информационных технологий (ИТ) в повышении эффективности систем управления проектами и управления персоналом (HRM). Рассматриваются интеграция таких методологий, как Agile, Scrum и Kanban, с ИТ в управлении проектами, использование инструментов бизнес-аналитики в процессе принятия решений и возможности организации удалённого взаимодействия с помощью облачных сервисов. Показаны преимущества систем HRIS, платформ дистанционного обучения и технологий мониторинга эффективности работы сотрудников в процессах HRM. В исследовании представлены практические результаты, полученные в результате сокращения проектного цикла, повышения производительности труда сотрудников и рационального использования ресурсов в результате интеграции ИТ на примере IT-академии CoddyCamp. Результаты показывают, что правильное использование ИТ значительно повышает скорость, прозрачность и эффективность управленческих процессов.
79-86
95
14
O‘ZBEKISTONDA ELEKTRON TO‘LOV TIZIMLARI ORQALI SODIR ETILADIGAN FIRIBGARLIKLARNING HUQUQIY TAVSIFI
Ushbu tadqiqot zamonaviy raqamli dunyoda elektron to‘lov tizimi orqali sodir etilayotgan firibgarlikning huquqiy tavsifiga bag‘ishlangan. Maqolada kiberjinoyat tushunchasi, kiberfiribgarlik va ularning turlari, kriminalistik elementlari, uni oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlar, qabul qilingan milliy qonunchilik hujjatlari hamda xalqaro standartlar tahlil qilingan. Shuningdek, maqolada kibermakonda yuzaga keladigan muammomalar tizimli, huquqiy, ilmiy-amaliy tahlil qilingan.
87-95
146
36
OʻZBEKISTONDA KOMPYUTER DASTURLARI VA AXBOROT TIZIMLARI ORQALI SODIR ETILADIGAN JINOYATLARNING HUQUQIY TAVSIFI
Ushbu maqolada Oʻzbekistonda kompyuter dasturlari va axborot tizimlari orqali sodir etiladigan jinoyatlarning huquqiy tavsifi chuqur tahlil qilinadi. Jinoyat kodeksi, milliy va xalqaro huquqiy hujjatlar asosida axborot texnologiyalaridan foydalangan holda sodir etilayotgan jinoyatlar mohiyati, ularni aniqlash, isbotlash va oldini olish mexanizmlari yoritiladi. Mazkur turdagi jinoyatlarning turlari, O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligida ularning o‘rni, shuningdek, xalqaro huquq normalari tahlil qilinadi. Kompyuter jinoyatlarining oldini olish va ularga qarshi kurashish yo‘llari, jumladan, qonunchilikni takomillashtirish, huquqni muhofaza qilish organlarining salohiyatini oshirish, xalqaro hamkorlikni kuchaytirish va axborot xavfsizligi madaniyatini oshirish masalalari muhokama qilinadi.Global tendensiyalar va Oʻzbekiston tajribasi qiyosiy o‘rganiladi.
96-97
29
4
MUSTAQILLIK — OLIY NEʼMAT
Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasining mustaqillikka erishishi va uning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy hamda ma’naviy-ma’rifiy ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, mustaqillik yillarida erishilgan yutuqlar, milliy qadriyatlarning tiklanishi hamda yosh avlod qalbida vatanparvarlik tuyg‘usini shakllantirish masalalari tahlil qilinadi. She’riy parchalar orqali mavzu yanada ta’sirchan ifodalanadi.
98-102
46
8
QISHLOQ XO‘JALIGI YERLARIDA YER TUZISH LOYIHALARINI OPTIMALLASHTIRISHDA GPS GEODEZIYA TARMOG‘I ASOSIDA YONDASHUV
Qishloq xo‘jaligida yer tuzish loyihalarini optimallashtirish er resurslarini samarali boshqarish, ishlab chiqarishni barqaror oshirish va ekologik muvozanatni saqlashga xizmat qiladi. Mamlakatimizda traktorlar va boshqa qishloq xo‘jaligi texnikalarini yuqori aniqlikda boshqarish hamda maydonlar chegarasini aniq belgilash zarurati ortmoqda. Bu maqolada GPS geodeziya tarmoqlarining imkoniyatlari ko‘rib chiqilib, RTK (Real Time Kinematic) va PPP (Precise Point Positioning) kabi usullar, tarmoqni loyihalashning asosiy talablari, yer konsolidatsiyasi va ekologik monitoringda masofadan zondlash texnologiyalarining qo‘llanilishi tahlil qilindi. Tahlil natijalari GPS asosidagi geodeziya tarmoqlarini ratsional rejalashtirish va qishloq xo‘jaligi yerlarida yer tuzish loyihalarini yanada samarali tashkil etish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqishga yordam beradi.
44-46
36
8
ТЕОРЕТИКО-ПРАВОВЫЕ ОСНОВЫ РЕГУЛИРОВАНИЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ МЕДИАТОРА В ПРАВОВОЙ СИСТЕМЕ
Статья посвящена исследованию теоретико-правовых основ регулирования деятельности медиатора в современной правовой системе.
Рассматриваются ключевые элементы правового статуса медиатора, включая требования к личности, профессиональную этику, гарантии независимости и ответственность. Особое внимание уделено соотношению деятельности медиатора с принципами правового государства и задачами правосудия. Делается вывод о значении медиатора как самостоятельного субъекта альтернативного разрешения споров и его роли в укреплении правовой культуры и доверия к институтам юстиции.
Рассматриваются ключевые элементы правового статуса медиатора, включая требования к личности, профессиональную этику, гарантии независимости и ответственность. Особое внимание уделено соотношению деятельности медиатора с принципами правового государства и задачами правосудия. Делается вывод о значении медиатора как самостоятельного субъекта альтернативного разрешения споров и его роли в укреплении правовой культуры и доверия к институтам юстиции.
47-50
20
13
BIZNES INGLIZ TILINI IQTISODIYOT O‘QUV DASTURLARIGA INTEGRATSIYA QILISH: NOFILOLOGIK YO‘NALISHDAGI (ESP) DASTURLARNI BOSHQARISH STRATEGIYALARI
Ushbu maqolada biznes ingliz tilini iqtisodiyot yo‘nalishidagi o‘quv dasturlariga integratsiya qilish zaruriyati va jarayonini boshqarish strategiyalari tahlil qilinadi. Nofilologik yo‘nalishdagi ESP (English for Specific Purposes) kurslarini samarali tashkil etish uchun ta’lim mazmunini moslashtirish, o‘quv jarayonini rejalashtirish, resurslar bilan ta’minlash va monitoring mexanizmlarini ishlab chiqish masalalari yoritiladi. Shuningdek, CLIL (Content and Language Integrated Learning) yondashuvi asosida iqtisodiy fanlar va til o‘qitilishini uyg‘unlashtirish tajribalari keltiriladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, biznes ingliz tilini iqtisodiyot o‘quv dasturlariga muvaffaqiyatli integratsiya qilish uchun til va mazmunni birgalikda rivojlantirish, o‘qituvchilar malakasini oshirish va talabalar ehtiyojiga moslashgan o‘quv materiallaridan foydalanish zarur.
51-53
49
40
METROLOGIYA: FAN VA AMALIYOTDAGI O‘RNI
Ushbu tezisda metrologiya fanining nazariy va amaliy asoslari, uning zamonaviy texnologiyalar, sanoat, tibbiyot, energetika hamda ekologiya sohalaridagi o‘rni keng yoritilgan. Metrologiyaning asosiy vazifalari — o‘lchash birliklarini belgilash, o‘lchash vositalarining aniqligini ta’minlash, xalqaro standartlarga mos ishlash va o‘lchash natijalarini izlanishlilik zanjiri orqali taqqoslash imkoniyatlarini yaratish — batafsil tahlil qilingan. Xalqaro tashkilotlar (BIPM, OIML) va milliy me’yoriy-huquqiy hujjatlarning metrologik faoliyatni rivojlantirishdagi roli ko‘rsatib o‘tilgan. Shuningdek, raqamlashtirish, avtomatlashtirish va sun’iy intellekt texnologiyalarining metrologiyadagi qo‘llanilishi ham yoritilgan. Tadqiqot natijalari metrologiyaning ilmiy-texnik taraqqiyot va iqtisodiy barqarorlikni ta’minlashdagi strategik ahamiyatini asoslaydi.
54-57
23
18
OILAVIY MUNOSABATLARDA XOTIN-QIZLARNI TAZYIQ VA ZOʻRAVONLIKDAN HIMOYA QILISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada oilaviy munosabatlarda xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya qilishning ijtimoiy-psixologik xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda zo‘ravonlikning asosiy shakllari, ularning kelib chiqish sabablari, jamiyatdagi gender stereotiplari va iqtisodiy qaramlikning ayollar hayotiga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasida so‘nggi yillarda qabul qilingan qonunchilik asoslari va ularning amaliy samaradorligi baholangan. Xalqaro tajriba misolida ayollarni himoya qilishning kompleks yondashuvlari, psixologik reabilitatsiya, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash va gender madaniyatini yuksaltirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan. Maqola huquqiy, ijtimoiy va psixologik choralarni uyg‘unlashtirish orqali zo‘ravonlikning oldini olish bo‘yicha ilmiy xulosalarni taqdim etadi.
49-51
649
13
ПРАВОВЫЕ ОСНОВЫ ГОСУДАРСТВА
В статье рассматриваются правовые основы государства как комплекс нормативных принципов, норм и документов, обеспечивающих формирование, развитие и функционирование государственной системы. Анализируются ключевые элементы правовой базы, такие как конституция, принципы верховенства закона, суверенитета, прав и свобод граждан. Особое внимание уделяется роли правовых основ в обеспечении стабильности, законности и справедливости в обществе, а также в регулировании деятельности государственных органов. Автор подчёркивает значимость правовых основ для укрепления правового государства и повышения правовой культуры общества.
116-118
21
9
ТЕОРЕТИКО-ПРАВОВЫЕ ОСНОВЫ МЕДИАЦИИ В СОВРЕМЕННОМ ПРАВОВОМ ГОСУДАРСТВЕ: ПРОБЛЕМЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ
Статья посвящена теоретико-правовому осмыслению института медиации в контексте построения правового государства в Республике Узбекистан.
Рассматриваются концептуальные основания медиации как формы альтернативного разрешения споров, её значение для укрепления правовой стабильности, повышения уровня правосознания граждан и разгрузки судебной системы. Анализируется действующее законодательство Республики Узбекистан. Отдельное внимание уделяется вопросам соотношения норм медиации с фундаментальными принципами правового государства, такими как верховенство права, доступ к правосудию и правовая определённость.
Рассматриваются концептуальные основания медиации как формы альтернативного разрешения споров, её значение для укрепления правовой стабильности, повышения уровня правосознания граждан и разгрузки судебной системы. Анализируется действующее законодательство Республики Узбекистан. Отдельное внимание уделяется вопросам соотношения норм медиации с фундаментальными принципами правового государства, такими как верховенство права, доступ к правосудию и правовая определённость.
52-57
25
16
TEACHING ECONOMIC CONCEPTS IN ENGLISH: A CLIL-BASED MANAGEMENT MODEL
This paper analyzes a management model for teaching economic concepts in English through the CLIL (Content and Language Integrated Learning) approach. The research emphasizes the need to view English not only as a means of communication but also as a tool for deepening economic knowledge and preparing competitive professionals for the global labor market. CLIL methodology enables the integration of economics and language teaching, ensuring simultaneous development of subject knowledge and linguistic competence. The paper discusses strategies for curriculum planning, resource management, teacher training, and the development of learner-centered materials. Findings indicate that CLIL-based economic education enhances both language skills and analytical as well as practical competencies.
103-115
27
9
ЭКЗОСОМЫ КАК МИНИ-ТРАНСПОРТЕРЫ ТЕРАПЕВТИЧЕСКИХ ПРЕПАРАТОВ И СРЕДСТВА ДОСТАВКИ ЧЕРЕЗ БИОЛОГИЧЕСКУЮ МЕМБРАНУ: МЕХАНИЗМЫ, ИНТЕГРАЦИЯ И КЛИНИЧЕСКИЕ ПЕРСПЕКТИВЫ (Обзор)
Эти природные наночастицы обладают уникальными свойствами, делающими их идеальными кандидатами на роль "умных" транспортных средств. Будучи родными для организма, они гораздо менее заметны для иммунной системы, чем искусственные наночастицы, что снижает риск отторжения и повышает время циркуляции. Их поверхность естественным образом усеяна молекулами-метками, которые помогают им находить и взаимодействовать с определенными типами клеток-мишеней, подобно молекулярному почтовому индексу. Более того, их липидная оболочка похожа на клеточную мембрану, что позволяет им сливаться с клетками и эффективно передавать свой груз внутрь, преодолевая ключевые биологические барьеры, включая гематоэнцефалический, что особенно важно для лечения болезней мозга.
119-121
26
6
RULES FOR ORGANIZING INCLUSIVE EDUCATION IN A SOCIAL STATE
This article provides a scientific and philosophical analysis of the rules for organizing inclusive education in a social state.
122-126
45
8
ФУҚАРОЛИК ИШЛАРИ БЎЙИЧА СУДЛАРНИНГ ДАЪВОНИ ТАЪМИНЛАШ ҲАҚИДАГИ АЖРИМЛАРИНИ ИЖРОСИДАГИ МУАММОЛАР ВА УЛАРНИНГ ЕЧИМЛАРИ
Ушбу мақолада Ўзбекистон Республикаси фуқаролик суд иши юритувида давони таъминлаш институтининг ҳозирги ҳолати, суд ажримларини ижро этишда юзага келадиган асосий муаммолар ва уларнинг ечимлари чуқур таҳлил қилинган.
Тадқиқот давомида давони таъминловчи чораларнинг ҳуқуқий асослари, ижро механизмлари ва амалий қўлланилишидаги камчиликлар ўрганилди.
Муаллифлар томонидан суд қарори қабул қилинганидан то унинг тўлиқ ижросигача бўлган жараёнда юзага келадиган асосий тўсиқлар аниқланди: ижро органларининг чекланган имкониятлари, суд ажримларининг сифат жиҳатидан етишмовчилиги, ижро жараёнида иштирок этувчи субъектларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини ноаниқ белгиланиши ҳамда ижро назоратининг заиф ташкил этилиши. Мақолада хорижий давлатлардаги илғор тажрибалар таҳлил қилиниб, маҳаллий шароитга мослаштирилган таклифлар ишлаб чиқилди. Жумладан, ижро органларининг институционал салоҳиятини кучайтириш, электрон ижро тизимини жорий этиш, суд ажримларини стандартлаштириш ва ижро жараёнида фуқароларниң ҳуқуқларини ҳимоя қилиш механизмларини такомиллаштириш бўйича амалий тавсиялар берилди.
Тадқиқот натижалари суд тизимининг самарадорлигини ошириш, фуқароларниң суд ҳимоясига бўлган ишончини мустаҳкамлаш ва ҳуқуқий давлатни қуриш жараёнида муҳим аҳамият касб этади.
Тадқиқот давомида давони таъминловчи чораларнинг ҳуқуқий асослари, ижро механизмлари ва амалий қўлланилишидаги камчиликлар ўрганилди.
Муаллифлар томонидан суд қарори қабул қилинганидан то унинг тўлиқ ижросигача бўлган жараёнда юзага келадиган асосий тўсиқлар аниқланди: ижро органларининг чекланган имкониятлари, суд ажримларининг сифат жиҳатидан етишмовчилиги, ижро жараёнида иштирок этувчи субъектларнинг ҳуқуқ ва мажбуриятларини ноаниқ белгиланиши ҳамда ижро назоратининг заиф ташкил этилиши. Мақолада хорижий давлатлардаги илғор тажрибалар таҳлил қилиниб, маҳаллий шароитга мослаштирилган таклифлар ишлаб чиқилди. Жумладан, ижро органларининг институционал салоҳиятини кучайтириш, электрон ижро тизимини жорий этиш, суд ажримларини стандартлаштириш ва ижро жараёнида фуқароларниң ҳуқуқларини ҳимоя қилиш механизмларини такомиллаштириш бўйича амалий тавсиялар берилди.
Тадқиқот натижалари суд тизимининг самарадорлигини ошириш, фуқароларниң суд ҳимоясига бўлган ишончини мустаҳкамлаш ва ҳуқуқий давлатни қуриш жараёнида муҳим аҳамият касб этади.
58-59
41
21
MIGRANT OILALARDA FARZAND TARBIYASINING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada migrant oilalar sharoitida farzand tarbiyasining o‘ziga xos ijtimoiy-psixologik xususiyatlari tahlil qilingan. Migratsiya jarayonida oilaning ichki muhitida yuzaga keladigan o‘zgarishlar, ota-ona va farzand o‘rtasidagi psixologik masofa, madaniy moslashuv jarayonining bolalar rivojlanishiga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, ijtimoiy-psixologik moslashuvning samarali mexanizmlari va tarbiyaviy strategiyalar bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
207-214
48
6
ПРЕЗИДЕНТСКАЯ НЕПРИКОСНОВЕННОСТЬ В КОНСТИТУЦИЯХ МИРА: МЕЖДУ ИММУНИТЕТОМ И БЕЗНАКАЗАННОСТЬЮ
В статье рассматривается институт президентской неприкосновенности как важный элемент конституционно-правового статуса главы государства. Проведен сравнительно-правовой анализ законодательства и конституционной практики различных стран, включая Узбекистан, Россию, США, Южную Корею, Турцию и другие государства. Особое внимание уделено различию между абсолютной и относительной формами неприкосновенности, а также рискам превращения иммунитета в инструмент безнаказанности. Автор делает вывод о необходимости правового баланса между защитой должностного лица и обеспечением принципа верховенства закона. Работа основана на нормативных источниках, решениях конституционных судов и научной литературе, с применением сравнительно-правового, институционального и историко-правового методов.
215-221
23
10
NOMODDIY AKTIVLAR AUDITINI TAKOMILLASHTIRISH (“ASAKABANK” ATB MISOLIDA)
Ushbu maqolada O‘zbekiston bank tizimida faoliyat yurituvchi Asakabank ATB misolida nomoddiy aktivlar (NA) auditini takomillashtirish masalalari yoritilgan.
Tadqiqotda MHXS 38 “Nomoddiy aktivlar” va IFRS 3 “Biznes birlashmalari” talablariga muvofiq ravishda bank balansida qayd etilgan dasturiy ta’minotlar, internet-banking platformalari, mobil ilovalar, brend qiymati va boshqa intellektual mulk obyektlari tahlil qilindi.
Asakabankda NA auditi jarayonida uchraydigan asosiy muammolar – baholashdagi subyektivlik, huquqiy hujjatlar bazasining yetarlicha to‘liq emasligi, amortizatsiya siyosatidagi tafovutlar – aniqlanib, ularni bartaraf etish bo‘yicha ilg‘or xalqaro tajribalarga asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqildi. Jumladan, baholash metodologiyasini standartlashtirish, raqamli texnologiyalarni audit jarayoniga integratsiya qilish, auditorlar malakasini oshirish va intellektual mulk huquqlarini mustahkamlash kabi chora-tadbirlar taklif etildi. Tadqiqot natijalari Asakabank ATBda nomoddiy aktivlar auditining shaffofligini oshirish hamda moliyaviy hisobotlarning ishonchliligini ta’minlashga xizmat qiladi.
Tadqiqotda MHXS 38 “Nomoddiy aktivlar” va IFRS 3 “Biznes birlashmalari” talablariga muvofiq ravishda bank balansida qayd etilgan dasturiy ta’minotlar, internet-banking platformalari, mobil ilovalar, brend qiymati va boshqa intellektual mulk obyektlari tahlil qilindi.
Asakabankda NA auditi jarayonida uchraydigan asosiy muammolar – baholashdagi subyektivlik, huquqiy hujjatlar bazasining yetarlicha to‘liq emasligi, amortizatsiya siyosatidagi tafovutlar – aniqlanib, ularni bartaraf etish bo‘yicha ilg‘or xalqaro tajribalarga asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqildi. Jumladan, baholash metodologiyasini standartlashtirish, raqamli texnologiyalarni audit jarayoniga integratsiya qilish, auditorlar malakasini oshirish va intellektual mulk huquqlarini mustahkamlash kabi chora-tadbirlar taklif etildi. Tadqiqot natijalari Asakabank ATBda nomoddiy aktivlar auditining shaffofligini oshirish hamda moliyaviy hisobotlarning ishonchliligini ta’minlashga xizmat qiladi.
222-235
56
2
ПОЛИТИКА СТИМУЛИРОВАНИЯ ЭКСПОРТА КАК ЭЛЕМЕНТ ВНЕШНЕЭКОНОМИЧЕСКОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ В УСЛОВИЯХ ЭКОНОМИЧЕСКОЙ ИНТЕГРАЦИИ
В статье рассмотрена политика стимулирования экспорта как важнейший элемент внешнеэкономической деятельности в условиях углубляющейся экономической интеграции. Представлены теоретические основы экспортно-ориентированной стратегии развития и обобщены выводы современных исследований о влиянии поддержки экспорта на экономический рост. Проведен анализ эффективности мер государственной поддержки экспортеров на основе эмпирических данных по различным странам, включая оценку экспортно-кредитных схем и программ содействия экспорту. Изучен международный опыт реализации экспортной политики (национальные и региональные кейсы), а также сравнительные исследования успешных практик. Показано, что комплексный подход, сочетающий институциональную поддержку, финансовые и нефинансовые инструменты, а также учет специфики интеграционных процессов, является наиболее эффективным. Сформулированы выводы о значимости дифференцированной экспортной политики для развивающихся стран, стремящихся к интеграции в мировую экономику.
236-245
23
14
ИСКУССТВЕННЫЙ ИНТЕЛЛЕКТ КАК ДРАЙВЕР ТРАНСФОРМАЦИИ МЕЖДУНАРОДНОГО БИЗНЕСА ЯПОНИИ: ОТ ГЛОБАЛЬНЫХ ЦЕПОЧЕК ПОСТАВОК ДО ЦИФРОВОГО МАРКЕТИНГА
Статья представляет собой комплексный анализ современного состояния и перспектив развития рынка искусственного интеллекта (ИИ) в Японии на период 2023–2034 гг. Рассматриваются ключевые направления внедрения ИИ в различные отрасли - от здравоохранения и автомобилестроения до ритейла и финансов. Особое внимание уделяется стратегическим инициативам японского правительства, технологическому лидерству компаний, культурным и кадровым особенностям, а также сравнению с другими индустриально развитыми странами. Представлены актуальные статистические данные, прогнозы роста, а также барьеры на пути массового внедрения ИИ. Статья будет полезна исследователям, инвесторам и государственным органам, заинтересованным в цифровом развитии Японии и глобальных трендах в области ИИ.
246-248
26
8
FROM PLANT TO PLATE: HOW SMART GARDENING TECHNOLOGY IS CHANGING OUR RELATIONSHIP WITH FOOD
This article explores the intersection between technology and agriculture emphasizing how advancements in robotics, automation, IoT, and artificial intelligence are changing how food is produced and consumed. It investigates how ag-tech companies, like Heirloom Garden, might advance precision farming and sustainable practices. The desire for organic products, especially from younger generations, is discussed in relation to sustainability and health-conscious living. A comprehensive approach to welfare and environmental stewardship is reinforced by post-pandemic tendencies toward immunity, nutrition, and traceable food sources, which highlight the potential of technology-enabled solutions to make fresh, organic produce accessible in urban environments.
58-63
53
12
GENDER ROLES THROUGH THE LENS OF PROVERBS: “A WOMAN’S TONGUE IS A WOMAN'S SWORD” IN SHAKESPEARE’S TRAGEDIES
This article studies the manifestation of traditional gender stereotypes through proverbs in William Shakespeare’s major tragedies, with particular focus on the English proverb “A woman’s tongue is a woman’s sword.” Through textual analysis of “Hamlet”, “Othello”, “King Lear”, and “Macbeth”, this research explores how Shakespeare both reinforces and subverts conventional gender roles related to female speech and agency. The analysis reveals that while Shakespeare’s female characters often embody the proverb’s implications—using verbal prowess as their primary form of power—they simultaneously transcend traditional boundaries, demonstrating complex agency that challenges patriarchal expectations. The findings contribute to understanding how literary works both reflect and reshape cultural attitudes toward gender and communication.
64-66
107
25
BOSH MIYA O‘SMALARI
Bosh miya o‘smalari markaziy asab tizimining murakkab va klinik jihatdan ahamiyatli kasalliklari sirasiga kiradi. Ular neyroglial hujayralar, miya pardalari, gipofiz bezi yoki boshqa tuzilmalar asosida rivojlanadi. Birlamchi va ikkilamchi (metastatik) shakllarga bo‘linib, har bir tur klinik kechish, tashxis va davolashda o‘ziga xos xususiyatlarga ega.
Zamonaviy yondashuvlarda faqat morfologik tasnif emas, balki molekulyar markerlar ham muhim ahamiyatga ega. O‘smalar klinik jihatdan intrakranial bosim ortishi, fokal nevrologik belgilar, epileptik tutqanoqlar va kognitiv o‘zgarishlar bilan namoyon bo‘ladi. Diagnostika usullaridan magnit-rezonans tomografiya, kompyuter tomografiya va gistologik tekshiruvlar asosiy o‘rinda turadi.
Zamonaviy yondashuvlarda faqat morfologik tasnif emas, balki molekulyar markerlar ham muhim ahamiyatga ega. O‘smalar klinik jihatdan intrakranial bosim ortishi, fokal nevrologik belgilar, epileptik tutqanoqlar va kognitiv o‘zgarishlar bilan namoyon bo‘ladi. Diagnostika usullaridan magnit-rezonans tomografiya, kompyuter tomografiya va gistologik tekshiruvlar asosiy o‘rinda turadi.
67-68
17
4
CHARACTERISTICS OF HEART CURRENT PROCESS IN CHILDREN BORN WITH HYDROCEPHALY
This study investigated the characteristics of heart cusps in children with congenital hydrocephalus. The aim of the study was to identify the specific features of cardiac activity and blood circulation in these patients, to diagnose them in time and to determine an effective treatment strategy. The study analyzed the neurological and cardiological changes caused by hydrocephalus, and also provided practical recommendations for diagnosis and treatment.
60-62
22
8
THE IMPACT OF AIR POLLUTION ON THE LANGUAGE LEARNING PROCESS: A MULTIDISCIPLINARY PERSPECTIVE
This article explores the relationship between air pollution and language learning, a relatively under-researched yet crucial area. Integrating findings from environmental science, cognitive psychology, and educational research, it proposes that chronic exposure to air pollution can negatively affect language acquisition by impairing cognitive function, increasing absenteeism, and exacerbating socio-economic disparities. The paper concludes with recommendations for future research and policy implications for educational institutions and urban planners.
63-66
144
15
REYNO KASALLIGI VA UNI DAVOLASH
Reyno kasalligi – bu qo‘l va oyoq barmoqlarida qon tomirlarining o‘tkir spazmi bilan kechadigan surunkali kasallik bo‘lib, sovuqqa yoki hissiy stressga javoban yuzaga keladi. Kasallik ko‘pincha yosh ayollarda uchraydi va barmoqlarda rang o‘zgarishi (oq, ko‘k va qizil fazalari), og‘riq, uvishish va sovuq sezuvchanlik bilan namoyon bo‘ladi. Reyno kasalligi birlamchi shaklda mustaqil kasallik sifatida, ikkilamchi shaklda esa boshqa tizimli kasalliklar fonida rivojlanishi mumkin. Tashxis klinik belgilarga asoslanadi, lekin differensial tashxis uchun laborator va instrumental tekshiruvlar zarur. Davolash jarayonida asosiy o‘rin turmush tarzini o‘zgartirish, sovuqdan saqlanish, chekishni tashlash, dori vositalari (kalsiy kanal blokerlari, vazodilatatorlar, antikoagulyantlar) va jiddiy hollarda jarrohlik muolajalar egallaydi. Erta tashxis va kompleks davolash kasallikning asoratlarini kamaytirishda hal qiluvchi ahamiyatga ega.
127-131
32
19
ELIZAROV APPARATINING AFZALLIKLARI, KAMCHILIKLARI VA ASORATLARI
Ushbu maqolada Elizarov apparatining ortopediya va travmatologiya sohasidagi qo‘llanilishiga oid masalalar yoritilgan. Apparatning tuzilishi va ishlash prinsipi, suyak regeneratsiyasi jarayonidagi o‘rni hamda klinik amaliyotdagi samaradorligi tahlil qilingan. Elizarov apparatining afzalliklari sifatida murakkab sinishlarda yuqori natija berishi, deformatsiyalarni bosqichma-bosqich tuzatish imkoniyati va minimal invazivligi ko‘rsatib o‘tilgan. Shu bilan birga, bemor uchun noqulaylik, uzoq muddatli davolanish, gigiyena qiyinchiliklari kabi kamchiliklari ham alohida ta’kidlangan. Maqolada, shuningdek, apparat bilan bog‘liq infeksiya, nerv va qon tomirlari shikastlanishi, suyak bitishdagi buzilishlar va estetik nuqsonlar kabi asoratlar ko‘rib chiqilgan.
132-135
98
20
CAUSES CLINICAL FEATURES AND TREATMENT OF NEPHROPTOSIS
Nephroptosis, or floating kidney, is a pathological condition characterized by abnormal downward displacement of the kidney, most commonly observed in young, slender women. The disorder develops due to weakening of the anatomical support system of the kidney, loss of perirenal fat, abdominal wall laxity, trauma, or genetic predisposition associated with connective tissue weakness. The clinical presentation varies from asymptomatic cases to severe flank pain, hypertension, recurrent urinary tract infections, hydronephrosis, and progressive renal impairment. Modern diagnostic methods, including ultrasonography, intravenous urography, computed tomography, and renal scintigraphy, play an essential role in confirming the diagnosis and differentiating nephroptosis from other abdominal and urological disorders.
249-254
16
4
ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ УСТАНОВКИ СТУДЕНТОК К ПРОБЛЕМЕ ДОМАШНЕГО НАСИЛИЯ: ВЛИЯНИЕ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОГО ПРОФИЛЯ (НА ПРИМЕРЕ ОДНОГО ИЗ ВУЗОВ УЗБЕКИСТАНА)
студенток к проблеме домашнего насилия на примере Самаркандского государственного университета, с учётом их образовательного профиля. Актуальность темы определяется масштабностью феномена домашнего насилия как на глобальном уровне, так и в контексте Узбекистана, где данная проблема остаётся недостаточно осмысленной в молодёжной академической среде. В выборку вошли две целевые группы: студентки первого курса факультета психологии (n=22) и второго курса факультета социологии (n=28). В качестве основного метода использовалась полустандартизированная анкета, включающая 10 закрытых вопросов, направленных на выявление оценок масштабов насилия, уровня виктимблейминга, допустимости внешнего вмешательства, а также способности к распознаванию психологических форм насилия.
255-259
20
13
MASNAVI IN THE WORKS OF NAVOI AND BABUR
В статье анализируются меснави Алишера Навои и Захириддина Мухаммада Бабура. В результате анализа выявляется художественное преломление патриотических идей в произведениях авторов, их общее и различное. Структурная структура и идейное содержание произведений отражают творческий стиль обоих авторов. Жанр меснави раскрывает самобытность творческих взглядов обоих авторов.
260-265
54
12
ALISHER NAVOI AND MUHAMMAD FUZULI: THE ROLE OF THE ARTS IN THE EPICS “LAYLI AND MAJNUN”
The article analyzes the artistic arts used in the epics "Layli and Majnun" by the great Turkish artists Alisher Navoi and Muhammad Fuzuli, the skills of the artists are described through examples, and personal opinions are expressed.
266-271
24
5
SOME REMARKS ON SMALL GENRES IN NAVOI'S CREATION
Classical literature includes many lyrical genres and poetic art. Some of the existing forms of poetry arose as a result of literary connections, while some were formed as genres by great writers. The article provides information about the genres of farz, kiyo, rubai, tuyuk, which are widely used in Eastern literature. The article also examines the role of these genres in the work of Hazrat Alisher Navoi, as well as the poetic skill of the great poet. Some of the poet's works in the genres of farz, qita, rubai, tuyuk are brought into the field of analysis and generalization.
272-278
103
22
ПРАВОСОЗНАНИЯ В РАЗНЫХ СТРАНАХ И ИХ ВЛИЯНИЕ НА ПРАВОВУЮ КУЛЬТУРУ
Статья исследует национальные модели правосознания в Германии США Японии и Узбекистане и их влияние на формирование правовой культуры.
Использован междисциплинарный подход, включающий качественный контент-анализ публикаций и международных индексов, а также анализ национальных стратегий правового просвещения. Результаты показывают, что правосознание формируется не только силой институтов, но и историческими традициями правовой социализацией и уровнем доверия к государству. В Германии преобладает институционально-нормативная модель с высокой интеграцией права в повседневную жизнь. В США наблюдается фрагментированная и плюралистическая модель, сочетающая уважение к закону с критическим отношением к его применению. В Японии формируется согласительная модель, ориентированная на поддержание социальной гармонии. В Узбекистане проявляется переходная модель, где усилия по укреплению правовой культуры сталкиваются с наследием советской системы. Выводы подчеркивают, что эффективное повышение правосознания требует учета национальных моделей при разработке реформ и образовательных программ.
Использован междисциплинарный подход, включающий качественный контент-анализ публикаций и международных индексов, а также анализ национальных стратегий правового просвещения. Результаты показывают, что правосознание формируется не только силой институтов, но и историческими традициями правовой социализацией и уровнем доверия к государству. В Германии преобладает институционально-нормативная модель с высокой интеграцией права в повседневную жизнь. В США наблюдается фрагментированная и плюралистическая модель, сочетающая уважение к закону с критическим отношением к его применению. В Японии формируется согласительная модель, ориентированная на поддержание социальной гармонии. В Узбекистане проявляется переходная модель, где усилия по укреплению правовой культуры сталкиваются с наследием советской системы. Выводы подчеркивают, что эффективное повышение правосознания требует учета национальных моделей при разработке реформ и образовательных программ.
279-283
40
8
ETIOLOGY OF MALABSORPTION SYNDROME AND PATHOMORPHOLOGICAL CHANGES IN THE INTESTINE
Malabsorption syndrome is a multifactorial clinical condition characterized by impaired digestion and absorption of nutrients in the small intestine. The disorder may arise from congenital enzyme deficiencies, chronic inflammatory diseases, pancreatic and hepatobiliary dysfunction, infectious agents, or structural intestinal abnormalities.
Pathomorphological changes, such as villous atrophy, crypt hyperplasia, and inflammatory infiltration of the mucosa, are central to its development and progression.
Clinically, malabsorption presents with both gastrointestinal symptoms, including chronic diarrhea, abdominal discomfort, and steatorrhea, as well as systemic manifestations such as anemia, bone demineralization, growth retardation, and neurological deficits. Diagnosis requires an integrated approach, combining biochemical, radiological, endoscopic, and histopathological evaluations.
Pathomorphological changes, such as villous atrophy, crypt hyperplasia, and inflammatory infiltration of the mucosa, are central to its development and progression.
Clinically, malabsorption presents with both gastrointestinal symptoms, including chronic diarrhea, abdominal discomfort, and steatorrhea, as well as systemic manifestations such as anemia, bone demineralization, growth retardation, and neurological deficits. Diagnosis requires an integrated approach, combining biochemical, radiological, endoscopic, and histopathological evaluations.
69-71
39
7
DIGITAL TRADE AND DATA SOVEREIGNTY: NEW FRONTIERS FOR INTERNATIONAL ECONOMIC GOVERNANCE
This article explores the intersection of digital trade and data sovereignty, examining the evolving challenges of balancing open data flows with national control over information. Digital trade, driven by cross-border data flows, has become a key component of the global economy. However, the increasing trend toward data sovereignty, as countries assert control over data within their jurisdictions, raises complex questions in international economic governance. This paper delves into the theoretical and legal debates surrounding data sovereignty, highlighting the tensions between economic liberalization and regulatory autonomy. By examining recent developments in trade agreements and international forums, the article aims to provide insights into the future of digital trade governance.
136-139
39
8
EFFECTIVE TEACHING METHODS IN TEACHING ENGLISH IN SCHOOLS
This article examines in detail the most effective teaching methods for teaching English in schools. The article analyzes strategies such as Communicative Language Teaching (CLT), Task-Based Language Teaching (TBLT), Content and Language Integrated Learning (CLIL), and Total Physical Response (TPR). The application of these methods in school settings, their advantages, disadvantages, and practical examples are provided. The goal is to help develop students' language skills by presenting innovative and effective approaches to teachers in teaching English. The article is based on scientific sources and provides practical recommendations for school teachers.
284-291
63
14
DAVLAT MOLIYAVIY NAZORATI TIZIMINI TASHKIL ETISHNING XORIJ TAJRIBALARI (RIVOJLANGAN DAVLATLAR TAJRIBALARI MISOLIDA)
Ushbu maqolada rivojlangan davlatlar moliyaviy nazorati tizimining shakllanishi, tashkiliy-huquqiy asoslari va samarali faoliyat yuritish mexanizmlari tahlil qilingan. Xususan, AQSh, Germaniya, Buyuk Britaniya va Yaponiya misolida davlat moliyaviy nazoratining institutsional modeli, mustaqil audit organlarining vakolatlari hamda parlament oldida hisobdorlik tizimi o‘rganilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, rivojlangan mamlakatlarda moliyaviy nazorat tizimining asosiy ustunliklari shaffoflik, mustaqillik va jamoatchilik ishtirokiga asoslangan. Ushbu tajribalar O‘zbekiston moliyaviy nazorat tizimini modernizatsiya qilishda, xususan, davlat byudjeti ustidan parlament va jamoatchilik nazoratini kuchaytirishda, xalqaro standartlarni keng tatbiq etishda muhim ahamiyat kasb etadi.
292-296
20
9
SURXON VOHASIDA QADIMGI SHAHARLAR URBANIZATSIYASI
Termiz V–VII asrlarda. Shahar joylashgan o’rni va tuzilishi haqida Xitoy manbalari. Termiz arablar istilosi davrida. Chag’oniyon (Sag’oniyon-Budrach). Somoniylar davrida Termiz, rejalashtirish, asosiy qurilishlar. Arab mualliflari ma’lumotlari. Termiz G’aznaviylar, Qoraxoniylar va Saljuqiylar davrida. Shahar tuzilishi va uning mavzelari, zamonaviy yirik shaharga aylanishi. Termiz mo’g’ullar istilosidan so’ng, shahar hududining o’zgarishi. Temuriylar davri tarixiy manbalarida Termiz shahri, uning vazifasi va qurilishi tarixi. Termiz so’nggi o’rta asrlar davrida.
67-68
80
12
ФОРМИРОВАНИЕ ИНДУКТИВНОГО И ДЕДУКТИВНОГО МЫШЛЕНИЯ У МЛАДШИХ ШКОЛЬНИКОВ
В статье рассматриваются современные подходы и методы формирования индуктивного и дедуктивного мышления у младших школьников. Особое внимание уделено дидактическим средствам, способствующим развитию логического мышления на уроках математики и естествознания.
69-71
17
16
YASHIL INVESTITSIYA LOYIHALARINI MOLIYALASHTIRISHDA TIJORAT BANKLARINING ROLI VA XALQARO KOMMUNIKATSIYADA INGLIZ TILINI O‘QITISH ORQALI MULOQOT SAMARADORLIGINI OSHIRISH
Global miqyosda ekologik xavflarning kuchayishi, iqlim o‘zgarishi, resurslarning cheklanishi kabi muammolar insoniyatni yangicha yondashuv — yashil iqtisodiyot sari undamoqda.
Bugungi kunda yashil iqtisodiyot konsepsiyasi nafaqat atrof-muhitni muhofaza qilishga, balki iqtisodiy taraqqiyotga ham xizmat qiluvchi strategik yo‘nalishga aylanib kelmoqda. Bunda yashil investitsiyalar va ularni moliyalashtirish mexanizmlari markaziy o‘rinda turadi. Xususan, tijorat banklarining faol ishtiroki orqali ekologik loyihalarning amaliyotda keng tatbiq qilinishi, ularning moliyaviy asosda mustahkamlanishiga zamin yaratadi. Shu bilan birga, bunday loyihalarning ko‘p hollarda xalqaro miqyosda amalga oshirilishi ingliz tilini o‘rganish va samarali muloqot yuritishni zamon talabi sifatida ilgari surmoqda. Ingliz tilini o‘qitish orqali loyiha ishtirokchilarining kommunikativ salohiyati ortadi, bu esa investitsion jarayonlarning oshkoraligi va tezkorligini ta’minlaydi.
Bugungi kunda yashil iqtisodiyot konsepsiyasi nafaqat atrof-muhitni muhofaza qilishga, balki iqtisodiy taraqqiyotga ham xizmat qiluvchi strategik yo‘nalishga aylanib kelmoqda. Bunda yashil investitsiyalar va ularni moliyalashtirish mexanizmlari markaziy o‘rinda turadi. Xususan, tijorat banklarining faol ishtiroki orqali ekologik loyihalarning amaliyotda keng tatbiq qilinishi, ularning moliyaviy asosda mustahkamlanishiga zamin yaratadi. Shu bilan birga, bunday loyihalarning ko‘p hollarda xalqaro miqyosda amalga oshirilishi ingliz tilini o‘rganish va samarali muloqot yuritishni zamon talabi sifatida ilgari surmoqda. Ingliz tilini o‘qitish orqali loyiha ishtirokchilarining kommunikativ salohiyati ortadi, bu esa investitsion jarayonlarning oshkoraligi va tezkorligini ta’minlaydi.
140-147
21
5
ҲОМИЛАДОРЛИК ПАЙТИДА УЧРАЙДИГАН ПИЕЛОНЕФРИТНИНГ МОРФОСТРУКТУР БЕЛГИЛАРИ
Ҳомиладорлик даврида ривожланадиган гестацион пиелонефрит акушерлик амалиётида юқори сийдик йўлларининг кўп учрайдиган инфекцион-яллиғланиш касалликларидан бири ҳисобланади. Унинг гистологик хусусиятларини ўрганиш буйрак тўқимасида кечадиган яллиғланиш жараёнларининг морфологик белгиларини аниқлашда муҳим аҳамият касб этади. Ушбу мақолада гестацион пиелонефритда кузатиладиган морфологик ўзгаришлар таҳлил қилинган бўлиб, улар қаторида интерстициал лимфоцитар ва нейтрофил инфильтрацияси, эпителий ҳужайраларининг шикастланиши, тўқима дистрофияси ҳамда фиброз жараёнлари қайд этилган. Шунингдек, иммуногистохимик тадқиқотлар яллиғланиш жавобида иштирок этувчи иммун ҳужайралар ва цитокинлар фаоллиги ҳақида қимматли маълумот берди. Ҳомиладорлик даврида кечадиган физиологик иммуномодуляция ва гормонал ўзгаришлар пиелонефритнинг патогенетик хусусиятларига таъсир кўрсатади. Гистологик таҳлил касалликнинг клиник намоён бўлиш шакллари ва асоратларини англашда асосий восита ҳисобланади. Тадқиқот натижалари гестацион пиелонефрит диагностикаси ва даволаш усулларини такомиллаштиришда, шунингдек акушер-гинеколог ва нефролог мутахассислари учун амалий қийматга эга.
297-301
21
8
BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING JISMONIY MADANIYATINI SPORT PEDAGOGIKASI VOSITALARI ASOSIDA RIVOJLANTIRISHNING USTUVOR YO‘NALISHLARI
Mazkur maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarning jismoniy madaniyatini sport pedagogikasi vositalari orqali rivojlantirish masalalari ilmiy jihatdan tahlil qilindi. Jismoniy madaniyatning shaxs kamolotidagi o‘rni, sport mashg‘ulotlarining nafaqat jismoniy, balki ruhiy va ijtimoiy rivojlanishga ko‘rsatadigan ta’siri keng yoritildi. Shuningdek, sport pedagogikasining nazariy asoslari va amaliy imkoniyatlari o‘rganilib, bo‘lajak pedagoglarda sog‘lom turmush tarzini shakllantirishning ustuvor yo‘nalishlari belgilandi. Tadqiqot natijalarida sport vositalaridan foydalanish bo‘lajak o‘qituvchilar kasbiy faoliyatida yuqori samaradorlik, ijtimoiy faollik va barkamollikka erishishning muhim omili ekanligi ilmiy asoslab berildi.
72-76
77
17
KASBIY DEFORMATSIYANING OLDINI OLISH VA KORREKSIYA QILISH YO‘LLARI
Mazkur tezisda kasbiy deformatsiyaning kelib chiqish sabablari, uning shaxs faoliyati va ijtimoiy munosabatlarga salbiy ta’siri hamda bunday jarayonlarning oldini olish va korreksiya qilish yo‘llari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Kasbiy deformatsiya — bu mutaxassisning kasbiy faoliyatiga bog‘liq holda shakllanadigan psixologik va ijtimoiy-axloqiy o‘zgarishlar majmuasi bo‘lib, u mehnat samaradorligi va shaxsiy rivojlanishga to‘sqinlik qilishi mumkin.
Tadqiqotda stressni boshqarish, psixologik treninglar, kasbiy motivatsiyani qo‘llab-quvvatlash, jamoaviy hamkorlikni kuchaytirish hamda faoliyatni diversifikatsiya qilish kabi samarali yo‘llar ko‘rsatib o‘tiladi. Shuningdek, pedagoglar, huquqshunoslar, tibbiyot xodimlari kabi ijtimoiy mas’uliyati yuqori kasblarda deformatsiya xavfini kamaytirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar beriladi.
Tadqiqotda stressni boshqarish, psixologik treninglar, kasbiy motivatsiyani qo‘llab-quvvatlash, jamoaviy hamkorlikni kuchaytirish hamda faoliyatni diversifikatsiya qilish kabi samarali yo‘llar ko‘rsatib o‘tiladi. Shuningdek, pedagoglar, huquqshunoslar, tibbiyot xodimlari kabi ijtimoiy mas’uliyati yuqori kasblarda deformatsiya xavfini kamaytirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar beriladi.
72-75
15
8
A PEDAGOGICAL PROBLEM IN TEACHING MEDICAL SCIENCES USING MULTIMEDIA ELECTRONIC MEANS
This article analyzes the importance of using multimedia tools in teaching subjects related to cardiology. It also discusses researchers who have conducted research in this field and the platforms that have proven effective, along with their scope of influence.
76-78
26
9
EFFECTIVENESS OF THE FORMATION OF TECHNICAL AND TACTICAL SKILLS IN FREESTYLE WRESTLERS AT THE TRAINING STAGE
This article provides information on the application of weekly cycles aimed at developing the physical, technical, and tactical training of freestyle wrestlers at the training stage, as well as the application of a complex of special exercises performed using modern equipment and determining its effectiveness.
77-81
32
17
M.ULUG’BEK ILMIY MEROSI
Maqolada Mizo Ulug’bek observatoriyasi insoniyat ilmiy rivojiga qo’shgan hissasi haqida hamda observatoriya qurilishi ilmiy asoslari va qay tartibda ishlashi haqida ilmiy ma’lumotlarni o’rganish va tadqiqoti haqida ma’lumot berilgan.
82-83
117
11
ERKIN KURASHCHILARNI MASHG'ULOTLARINI REJALASHTIRISH USLUBIYATI
Ushbu maqolada o‘quv-mashq bosqichidagi erkin kurashchilarni jismoniy, texnik-taktik tayyorgarligini rivojlantirishga qaratilgan haftalik sikllarni qo‘llash hamda zamonaviy uskunalardan foydalanib bajariladigan maxsus mashqlar majmuasini qo‘llash hamda uni samaradorligini aniqlash to‘g‘risida ma’lumotlar keltirilgan.
148-149
26
9
СОТРУДНИЧЕСТВО НАСЕЛЕНИЯ ПРИГРАНИЧНЫХ ТЕРРИТОРИЙ В ПРОЦЕССЕ ОХРАНЫ ГОСУДАРСТВЕННОЙ ГРАНИЦЫ: НОВЫЕ ПОДХОДЫ И ИДЕИ
В статье рассматривается роль населения приграничных территорий в обеспечении охраны и неприкосновенности Государственной границы Республики Узбекистан. Особое внимание уделяется новым законодательным инициативам, последним указам и постановлениям Президента, а также необходимости выработки современных подходов к вовлечению граждан в процессы национальной безопасности. В статье предлагаются инновационные идеи, включая институт «координаторов безопасности», направленные на укрепление взаимодействия между государственными органами и обществом.
302-309
14
11
GLAUKOMA: “SUKUTDAGI O‘G‘RI” - ERTA ANIQLASH VA DAVOLASH
Ushbu maqolada glaukomaning etiologiyasi, patogenezi, klinik belgilari, diagnostika usullari va zamonaviy davolash yondashuvlari ilmiy manbalar asosida yoritilgan.
Aholining kasallik to’g’risida xabardorligini oshirish va erta tashxis qo’yishni yo’lga qo’yish glaukoma oqibatlarini kamaytirish asosiy maqsad qilib olingan.
Aholining kasallik to’g’risida xabardorligini oshirish va erta tashxis qo’yishni yo’lga qo’yish glaukoma oqibatlarini kamaytirish asosiy maqsad qilib olingan.
310-313
28
18
TYPES OF WATER METERS AND THEIR OPERATING PRINCIPLES
This article provides a comprehensive overview of the types of water meters and their operating principles. The article analyzes the design features, measurement principles, and technical indicators of mechanical (vane and turbine), electromagnetic, ultrasonic, vortex, and other modern meters. For each type, a working scheme, real photos, and examples of practical application are provided. Special attention is also paid to the differences between meters based on traditional and digital technologies, their advantages and limitations, and installation and maintenance requirements.
79-81
29
11
BOLALARDA RIVOJLANISH PSIXOLOGIYASI VA OILAVIY MUNOSABATLAR
Maqolada bolalarda rivojlanish psixologiyasi va oilaviy munosabatlarning o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilinadi. Oilaviy muhit bolaning shaxsiyati, hissiy holati, tafakkuri va ijtimoiy xulq-atvorini shakllantirishda eng asosiy omillardan biri ekanligi ilmiy va amaliy misollar bilan ko‘rsatib berilgan. Tadqiqot jarayonida rivojlanish psixologiyasi nazariyalari, ota-ona munosabatlari, tarbiya uslublari hamda oiladagi muloqot sifati bolalarning psixologik barqarorligi va intellektual rivojlanishiga bevosita ta’sir qilishi isbotlandi.
82-83
13
5
ПНЕВМОПАТИЯ ОҚИБАТИДА ЎПКАДА ЮЗАГА КЕЛАДИГАН МОРФОМЕТРИК ШИКАСТЛАНИШ ВА ГИПОКСИЯ БЕЛГИЛАРИНИНГ ТАҲЛИЛI
Пневмопатиялар ўпка тузилмаларига, хусусан алвеоляр септа ва капилляр таркибига жиддий таъсир кўрсатади. Бу касалликлар нафас олиш функциясининг бузилиши, газ алмашинувининг пасайиши ва тўқималарда гипоксиянинг ривожланишига олиб келади.
Алвеоляр тузилмалардаги морфометрик ўзгаришлар ва гистологик шикастланишлар пневмопатиянинг патогенезини тушунишда муҳим аҳамиятга эга. Шу билан бирга, улар клиник кўрсаткичлар ва касалликнинг даволаш стратегиясини белгилашда асосий роль ўйнайди. Микроскопик ва морфометрик таҳлиллар орқали алвеоляр септа қалинлиги, алвеоляр ҳажм ва капилляр таркибидаги ўзгаришлар аниқланиши мумкин, бу эса пневмопатија оқибатларини баҳолаш ва касалликни прогноз қилиш учун зарур илмий асосни тақдим этади.
Алвеоляр тузилмалардаги морфометрик ўзгаришлар ва гистологик шикастланишлар пневмопатиянинг патогенезини тушунишда муҳим аҳамиятга эга. Шу билан бирга, улар клиник кўрсаткичлар ва касалликнинг даволаш стратегиясини белгилашда асосий роль ўйнайди. Микроскопик ва морфометрик таҳлиллар орқали алвеоляр септа қалинлиги, алвеоляр ҳажм ва капилляр таркибидаги ўзгаришлар аниқланиши мумкин, бу эса пневмопатија оқибатларини баҳолаш ва касалликни прогноз қилиш учун зарур илмий асосни тақдим этади.
84-85
17
4
ALVEOLYAR TUZILMALARDA PNEVMOPATIYA NATIJASIDA YUZAGA KELADIGAN GIPOKSIYA VA SHIKASTLANISHNING GISTOLOGIK XUSUSIYATLARI
Пневмопатијалар ўпканинг газ алмашинувида муҳим рол ўйнайдиган алвеоляр тузилмаларига жиддий таъсир кўрсатади. Гипоксия ва тўқима шикастланишининг гистологик кўринишлари алвеоляр септа ва капилляр тизимнинг структурал ўзгаришлари билан тавсифланади, бу эса нафас олиш функциясининг бузилиши ва касалликнинг суръатли ривожланишига олиб келади. Ҳозирги кунда клиник диагностика ва даволаш усулларининг мавжуд бўлишига қарамай, пневмопатија натижасида юзага келадиган микроскопик ва гистологик ўзгаришларни батафсил ўрганиш чекланган. Шу сабабли алвеоляр тузилмаларни гистологик баҳолаш, касаллик механизмни тушуниш, прогнози ва мақсадли терапевтик ёндашувларни ишлаб чиқиш учун катта илмий ва амалий аҳамиятга эга.
150-155
48
15
THE STYLISTICS OF SILENCE: HOW PAUSES AND GAPS FUNCTION IN POLITICAL INTERVIEWS AND DEBATES
This article explores the stylistic functions of silence—particularly pauses and conversational gaps—in political interviews and debates. While silence is often perceived as a non-communicative void, this study argues that it holds substantial rhetorical value in political discourse. Drawing upon examples from televised British and American political programs, the paper analyzes silence through a stylistic and discourse-analytical lens. The study reveals how silence can serve functions such as evasion, emphasis, resistance, and emotional control, ultimately shaping power relations and public perception. This research contributes to the growing interest in multimodal and paralinguistic dimensions of language use in political settings.
314-317
15
11
ПОРА ОЛИШ ВА БЕРИШДА ВОСИТАЧИЛИК ҚИЛИШ ЖИНОЯТИНИНГ ЖИНОИЙ-ҲУҚУҚИЙ ЖИҲАТЛАРИ
Мақолада пора олиш ва бериш жараёнида воситачилик қилиш жиноятининг жиноий-ҳуқуқий жиҳатлари назарий ва амалий нуқтаи назардан таҳлил қилинган. Англия ва Германия ҳуқуқ тизимлари мисолида воситачиликнинг ҳуқуқий талқини, корпоратив жавобгарлик масалалари ва иштирокчилик институти очиб берилган. Хулоса сифатида, воситачилик пора беришнинг алоҳида шакли эмас, балки уни амалга оширишнинг канали сифатида баҳоланиши лозимлиги илмий асосланган.
318-322
16
8
ПОРА БЕРИШ ЖИНОЯТИНИНГ КРИМИНАЛИСТИК ТАВСИФИ
Мақолада пора бериш жиноятининг криминалистик тавсифи назарий ва амалий жиҳатдан тадқиқ этилган. Унда жиноят излари (моддий ва идеал), уни содир этиш схемалари, айбдор шахснинг нияти ва ижтимоий муҳитидаги омиллар таҳлил қилинган. Суд амалиёти мисоллари ҳамда олимларнинг илмий қарашлари асосида пора беришнинг ижтимоий хавфи, унинг махфий табиати ва тергов жараёнида учрайдиган қийинчиликлар ёритиб берилган. Шу билан бирга, моддий ва электрон далилларнинг аҳамияти, воситачиларнинг роли ва терговчиларнинг профессионал ёндашуви алоҳида таъкидланган.
323-326
15
4
THE PLACE OF FOREIGN LANGUAGES USED IN THE FIELD OF CONSTRUCTION AND TRADE IN THE LINGUISTICS OF THE UZBEKISTAN LANGUAGE AND ITS PRACTICAL RESEARCH
В данной статье анализируется роль и значение слов и терминов иностранного происхождения, активно используемых в сферах строительства и торговли, в лингвистической системе узбекского языка. Рассматриваются их лексико-семантические и фонетико-морфологические особенности, а также практическое применение.
327-335
117
13
SOCIOLINGUISTIC PERSPECTIVES ON ENGLISH LANGUAGE LEARNING IN A 9TH-GRADE IN UZBEKISTAN
This article looks at how social and cultural differences affect English learning in a 9th-grade class in Bukhara, Uzbekistan. All students speak Uzbek as their first language, but they come from different regions, families, and situations. Some have private tutors, internet access, and support at home, while others rely only on school lessons. These differences influence how confident students feel and how quickly they learn. Gender roles, ethnic background, and social class also shape how students use English in class. The article explains how sociolinguistics—the study of language and society—can help teachers understand these differences. It also shows how ideas about “correct English” can sometimes make students less confident. The paper suggests ways to make teaching and assessment more inclusive, such as allowing students to use their home languages, valuing different varieties of English, and focusing on real communication skills. By looking at language learning through a sociolinguistic lens, teachers can create fairer classrooms where every student feels respected and supported.
336-340
102
15
TARIX DARSLARIDA MUSTAQIL TA’LIMNI TASHKIL ETISHDA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARNING O‘RNI
Ushbu maqolada Tarix fanini o'qitishda mustaqil ta'limni tashkil etishning axamiyati haqida so'z boradi. Hamda mustaqil ta'limning tashkil etishning yutuqlari borasida ayrim mulohazalarimiz ham ushbu maqolamizda o'rin olgandir. Mustaqil ta'limni joriy etishda zamonaviy texnologiyalarni o'rni va axamiyati haqida ham fikr yuritilib, ushbu jorayonga zamonaviy texnologiyalarni qo'llashning natija va yutuqlari borasida fikrlarimiz bayon etiladi.
341-348
34
12
BANKLARDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR YORDAMIDA OMONATLARNI BOSHQARISH VA KREDIT JARAYONLARINI OPTIMALLASHTIRISH.
Maqolada tijorat banklarida raqamli texnologiyalar yordamida omonatlarni boshqarish va kredit jarayonlarini optimallashtirish masalalari tahlil qilinadi.
Raqamli platformalar, mobil ilovalar va sun’iy intellekt asosidagi kredit scoring tizimlari orqali bank xizmatlarining samaradorligi va mijozlar uchun qulayliklar oshishi ko‘rsatib beriladi. Shuningdek, kiberxavfsizlik, mijozlarning raqamli savodxonligi va texnologik infratuzilmaning rivojlanish darajasi kabi dolzarb muammolar ham yoritiladi. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston bank tizimida raqamli transformatsiyani chuqurlashtirish, xalqaro tajribalarni tatbiq etish va moliyaviy inklyuziyani kengaytirishda muhim ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatadi.
Raqamli platformalar, mobil ilovalar va sun’iy intellekt asosidagi kredit scoring tizimlari orqali bank xizmatlarining samaradorligi va mijozlar uchun qulayliklar oshishi ko‘rsatib beriladi. Shuningdek, kiberxavfsizlik, mijozlarning raqamli savodxonligi va texnologik infratuzilmaning rivojlanish darajasi kabi dolzarb muammolar ham yoritiladi. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston bank tizimida raqamli transformatsiyani chuqurlashtirish, xalqaro tajribalarni tatbiq etish va moliyaviy inklyuziyani kengaytirishda muhim ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatadi.
86-87
18
4
JADID ADABIYOTIDA AYOLLAR TIMSOLI
Jadidchilik harakati natijasida jadid adabiyoti ham yuzaga keladi. Ma’rifatparvarlar yangilanish, qoloqlik va jaholatdan qutilish, rus istilosiga qarshi kurash, ma’rifat va hurriyatga erishish, istiqlolni qo‘lga kiritish g‘oyalari bilan to‘lib -toshgan yangi bir adabiyotni shakllantirdilar. Behbudiy bunday adabiyotning ilk namunalarini yaratadi. Undan so‘ng Fitrat, Munvvarqori va boshqalar ham adabiyot maydonga chiqa boshladilar. O‘lkada jadidchilikning paydo bo‘lishi va rivojlanishida Sharq mamlakatlari, birinchi navbatda Yaqin Sharq va Turkiyaning xususan,”Yosh turklar “partiyasining ijobiy va demokratik ta’siri bo‘lgan. Turkistonning o‘zidagi Muqumiy, Furqat, Avaz O‘tar, Berdaq va boshqalarning ilg‘or demokratik qarashla- ridagi g‘oyalar bilan sug‘orilgan asarlarisiz jadidchilik harakatini tasavvur etish mumkin emas.
407-410
103
18
INSON RESURSLARINI SHAKLLANTIRISHDA BOSHQARISHNING TUTGAN OʻRNI VA STRATEGIYASI
Ushbu maqolada inson resurslarini shakllantirish jarayonida boshqaruvning oʻrni va samarali strategiyalari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Zamonaviy mehnat bozorida inson kapitali ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning asosiy omillaridan biri sifatida namoyon boʻlmoqda. Shu munosabat bilan kadrlar salohiyatini rivojlantirish, ularni qayta tayyorlash va malakasini oshirish, samarali motivatsiya tizimini joriy etish hamda innovatsion boshqaruv mexanizmlaridan foydalanish masalalariga alohida eʼtibor qaratilgan. Maqolada inson resurslarini boshqarishning pedagogik va tashkiliy jihatlari yoritilib, strategik yondashuv asosida ularni milliy taraqqiyot dasturlari bilan uygʻunlashtirishning dolzarbligi asoslab berilgan.
150-155
49
24
THE STYLISTICS OF SILENCE: HOW PAUSES AND GAPS FUNCTION IN POLITICAL INTERVIEWS AND DEBATES
This article explores the stylistic functions of silence—particularly pauses and conversational gaps—in political interviews and debates. While silence is often perceived as a non-communicative void, this study argues that it holds substantial rhetorical value in political discourse. Drawing upon examples from televised British and American political programs, the paper analyzes silence through a stylistic and discourse-analytical lens. The study reveals how silence can serve functions such as evasion, emphasis, resistance, and emotional control, ultimately shaping power relations and public perception. This research contributes to the growing interest in multimodal and paralinguistic dimensions of language use in political settings.
156-158
57
23
ZO‘RAVONLIK VA IJTIMOIY HIMOYA PSIXOLOGNING O‘RNI VA IMKONIYATLARI
Mazkur maqolada zo‘ravonlikning ijtimoiy-psixologik ildizlari, uning turlari va oqibatlari tahlil qilinadi. Ijtimoiy himoya tizimining zamonaviy imkoniyatlari, shuningdek, psixologning zo‘ravonlik qurbonlari bilan ishlashdagi vazifalari va imkoniyatlari yoritiladi. Maqolada xalqaro tajribalar bilan bir qatorda O‘zbekiston sharoitida amalga oshirilayotgan islohotlar ham tahlil etilgan. Psixologik yordamning amaliy texnologiyalari (diagnostika, maslahat, reabilitatsiya, profilaktika) asoslangan holda ko‘rib chiqilib, ijtimoiy himoya tizimida psixologlarning tutgan o‘rni keng yoritiladi.
159-161
26
7
ASSESSMENT AND ANALYSIS OF ANTHROPOMETRIC INDICATORS IN UNIVERSITY STUDENTS OF KARSHI CITY
This study investigated anthropometric indicators among 123 university students in Karshi city. The measurements included body height, body weight, chest circumference, waist and hip circumferences, while body mass index (BMI), waist-to-hip ratio (WHR), and waist-to-height ratio (WHtR) were calculated. Statistical analysis revealed the presence of overweight, central obesity risk, underweight, and other health-related anthropometric thresholds among the students. The findings provide an important basis for the early detection of changes in youth, the promotion of a healthy lifestyle, and the development of preventive measures.
162-164
17
4
YENGIL ATLETIKACHILAR BILAN SHUG‘ULLANUVCHI SPORTCHILARDA QON AYLANISHI VA NAFAS KO‘RSATKICHLARINI BAXOLASH
Mazkur maqolada yengil atletikachilar bilan shug‘ullanuvchi sportchilarda qon aylanishi va nafas ko‘rsatkichlarini baxolashga doir tadqiqot natijalari bayon etilgan.
165-167
57
18
O‘ZBEKISTONDA RAQAMLI IQTISODIYOT RIVOJLANISHINING IMKONIYATLARI VA XAVF-XATARLARI
Mazkur maqolada O‘zbekiston sharoitida raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi, uning imkoniyatlari va dolzarb qiyinchiliklari tahlil qilingan.
Asosan ikki masalaga – kiberxavfsizlik va raqamli tengsizlikka alohida e’tibor qaratilgan.
Muammo va qiyinchiliklarning kelib chiqish sabablari yoritilib, ularni bartaraf etish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan. Maqolada raqamli iqtisodiyotning milliy taraqqiyotdagi o‘rni, jamiyat va biznes uchun yaratadigan imkoniyatlari hamda xavf-xatarlarining iqtisodiy oqibatlari keng yoritilgan.
Asosan ikki masalaga – kiberxavfsizlik va raqamli tengsizlikka alohida e’tibor qaratilgan.
Muammo va qiyinchiliklarning kelib chiqish sabablari yoritilib, ularni bartaraf etish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan. Maqolada raqamli iqtisodiyotning milliy taraqqiyotdagi o‘rni, jamiyat va biznes uchun yaratadigan imkoniyatlari hamda xavf-xatarlarining iqtisodiy oqibatlari keng yoritilgan.
168-176
213
30
TIJORAT BANKLARIDA DAROMADLAR VA XARAJATLAR HISOBI
Ushbu maqolada tijorat banklarida xarajatlar va daromadlarning shakllanishi, uning umumiy ko‘rsatkichlarini bank faoliyatini hisobga olgan holda ishlab chiqish, banklardagi xarajatlar va daromadlarning hisobi va tahlilini “Ipak yo‘li” bank ATB misolida ko‘rib chiqamiz.
177-180
25
14
СРЕДСТВА ХУДОЖЕСТВЕННОЙ ВЫРАЗИТЕЛЬНОСТИ В ПРЕДАНИЯХ РУССКОГО И УЗБЕКСКОГО ФОЛЬКЛОРА
В статье рассматриваются средства художественной выразительности, используемые в преданиях русского и узбекского фольклора. Автор проводит сравнительный анализ образной системы, метафорики, символики и стилистических приёмов, выявляя как универсальные, так и национально-специфические особенности. Особое внимание уделяется роли художественных средств в формировании эмоционального и эстетического воздействия текста. Работа опирается на анализ подлинных фольклорных источников и современных исследований в области фольклористики и культурологии.
181-182
25
4
СПОРТ ТРАВМАЛАРИДАН КЕЙИН ТИЗЗА БЎҒИМИ МЕНИСКЛАРИНИНГ МОРФОЛОГИК ҚАЙТА ҚУРИЛИШ ХУСУСИЯТЛАРИ
Тизза бўғими спорт жараёнларида энг кўп шикастланувчи бўғимлардан бири бўлиб, унинг асосий стабилизатор тузилмалари — менисклар — юқори механик кучланишларга дуч келади. Мениcкларнинг спорт травмалари ортидан шикастланиши кўп ҳолларда клиник ва морфологик асоратларга сабаб бўлади. Мениcк тўқимасида кечадиган қайта қурилиш жараёнлари кейинчалик посттравматик артроз ва функционал чекланишларга олиб келиши мумкин. Шу сабабли спорт травмалари ортидан менискларда кечадиган морфологик ўзгаришларни чуқур ўрганиш жуда муҳимдир.
183-184
16
5
БУРУН ТЎСИҒИ ТРАВМАСИДАН КЕЙИН РИВОЖЛАНГАН ПОЛИПОЗ РИНОСИНУСИТЛАРНИНГ ЁШГА ДОИР ИММУНОГИСТОКИМЁВИЙ ХУСУСИЯТЛАРИ
Полипоз риносинусит (ПРС) патогенезида морфологик ўзгаришлар билан бирга иммунологик механизмлар муҳим роль ўйнайди. Бурун тўсиғи шикастланиши натижасида нослизист пардадаги яллиғланиш жараёнлари узоқ вақт давом этади ва иммун тизимнинг қайта-қайта фаолланиши кузатилади. Бу ҳолат иммуноглобулинлар, цитокинлар ва ҳужайравий медиаторлар ифодаланишида ёшга хос фарқларни юзага келтиради.
185-187
21
10
DOG‘IY LIRIKASI: ASLIYAT VA TABDIL QIYOSI
Ushbu tezisda Dog‘iyning adabiy merosi tahlil qilingan. Shoir lirikasining qo‘lyozma shakli bilan nashriy manbasi o‘rtasidagi farq va tafovutlar ko‘rib chiqilgan.
84-86
19
11
5 СЕНТЯБРЬ – ХАЛҚАРО ХАЙРИЯ КУНИ: ИНСОНИЙЛИК ВА ЭЗГУЛИК ЙЎЛИДАГИ БИРДАМЛИК
5 сентябрь – дунёда инсонпарварлик, раҳм-шафқат ва бағрикенгликни тарғиб этувчи сана сифатида Халқаро хайрия куни деб эътироф этилган. Ушбу сана бутун жаҳонда эҳтиёжмандларга ёрдам бериш, жамиятда бирдамлик муҳитини яратиш ва кўнгиллилар фаолиятини қўллаб-қувватлаш мақсадида нишонланади. Ушбу халқаро байрам дунёнинг кўплаб давлатларида тантана қилинади, ҳамда аҳолини хайрия ишлари ва ёрдамга муҳтож инсонларга эътибор қаратишга ундайди. Хайрия, нафақат молиявий ёрдам, балки вақт, куч ва эътибор билан ҳам ифодаланади. Бу сана Ўзбекистонда ҳам кенг аҳамият касб этиб, миллий қадриятлар, диний-маънавий анъаналар ва давлат сиёсати билан уйғун тарзда татбиқ этилмоқда. У ҳар биримизнинг чин юракдан қилган кичик ёрдамимиз билан жамиятда катта ўзгаришларни амалга ошириш имкониятини яратади.
93-94
29
3
БУРУН ТЎСИҒИ ТРАВМАСИДАН КЕЙИН РИВОЖЛАНГАН ПОЛИПОЗ РИНОСИНУСИТЛАРНИНГ ЁШГА ДОИР МОРФОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ
Ёшга доир хусусиятлар морфологик ўзгаришларнинг чуқурлиги ва ривожланиш босқичига турлича таъсир кўрсатади.
88-90
15
6
BANKLARDA XARAJATLARNI QISQARTIRISH STRATEGIYALARI
Ushbu maqolada O‘zbekistondagi banklarning xarajatlarini kamaytirish bo‘yicha turli yondashuvlar ko‘rib chiqilgan. Xarajatlarni boshqarish bank faoliyatining doimiy jarayoni bo‘lib, undan ko‘proq foyda olishga qaratilgan. Taylor fikriga ko‘ra, xarajatlarni nazorat qilish tarkibida xarajatlarni qisqartirish ham bor bo‘lib, bu biznes rahbarlarining xarajatlarni kuzatish, baholash va kamaytirish borasidagi sa’y-harakatlarining yig‘indisidir. Bu tashabbuslar norasmiy tarzda va faqat bir bo‘lim doirasida bo‘lishi yoki butun korxona miqyosida rasmiy dastur sifatida amalga oshirilishi mumkin. Xarajatlarni samarali boshqarish uchun bank rahbarlari ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish usullari bilan bir qatorda huquqiy, buxgalteriya va marketing masalalari, hamda tijorat banklari xizmatlarini chuqur bilishlari lozim .
91-92
33
5
ПОСТТРАВМАТИК ГОНАРТРОЗДА ТИЗЗА БЎҒИМИ СТРУКТУРАЛАРИНИНГ ПАТОМОРФОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ
ПТГА патогенези узоқ муддатли ва кўп босқичли бўлиб, яллиғланиш, дистрофик қайта қурилиш ва склеротик жараёнларни қамраб олади. Бу ҳолатнинг морфофункционал асосларини чуқур ўрганиш касалликнинг эрта ташхиси, прогнозини белгилаш ва самарали терапевтик чораларни ишлаб чиқиш учун катта илмий ва амалий аҳамиятга эга.
349-359
14
6
ИЗУЧЕНИЕ ОСОБЕННОСТЕЙ ГЕОЛОГИЧЕСКОГО СТРОЕНИЯ ГЕОФИЗИЧЕСКИМИ МЕТОДАМИ С ЦЕЛЬЮ ОПРЕДЕЛЕНИЯ ПЕРСПЕКТИВ ТВЕРДЫХ ПОЛЕЗНЫХ ИСКОПАЕМЫХ НА ПРИМЕРЕ ЗАПАДНОЙ ЧАСТИ ЗАРАВШАНСКОЙ ВПАДИНЫ И ПРИЛЕГАЮЩИХ ТЕРРИТОРИЙ
Западная часть Заравшанской впадины является важным геологическим и геофизическим объектом, где существует большой потенциал для открытия новых месторождений полезных ископаемых. Исследование особенностей геологического строения с использованием геофизических мeтодов в западной части Заравшанской впадины и прилегающих территориях является крайне актуальным и важным для дальнейшего развития геологической науки, а также для обеспечения устойчивого использования природных ресурсов региона. Изучение и обновление данные глубинное геологическое строение центральной части Зеравшанской впадины вдоль геотраверса МОВЗ Самарканд-Сарыказган и вкрест простирания, по отдельным поперечным профилям. Определить особенности геологического разреза и земной коры и предполагается выявить структуры и характеристики геологической среды, которые могут способствовать образованию залежей твердых полезных ископаемых, а также определить возможные районы для дальнейших разведочных и добычных работ.
Главными задачами работы являлись:
1. Построение комплексных геолого-геофизических моделей по региональным профилям;
2. На основании комплексной интерпретации геолого-геофизических данных и моделирования изучить особенности глубинного геологического разреза земной коры Заравшанской впадины;
Главными задачами работы являлись:
1. Построение комплексных геолого-геофизических моделей по региональным профилям;
2. На основании комплексной интерпретации геолого-геофизических данных и моделирования изучить особенности глубинного геологического разреза земной коры Заравшанской впадины;
360-368
43
20
AFG‘ONISTON - POKISTON MUNOSABATLARIDA XAVFSIZLIK DILEMMASI
Afg‘oniston va Pokiston o‘rtasidagi munosabatlar uzoq yillardan beri murakkabdir. Bu holatning ildizi Afg‘onistonning Dyurand chizig‘ini ikki davlat o‘rtasidagi rasmiy xalqaro chegara sifatida tan olmasligi va u orqali Pokiston hududlariga nisbatan hududiy da’volarida yotadi. Ushbu xavfsizlik dilemmasi vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib, ikki davlat o‘rtasidagi ikki tomonlama munosabatlar va mintaqaviy omillar ta’sirida turli ko‘rinishlarga ega bo‘ldi.
Siyosiy va xavfsizlik bilan bog‘liq voqealar har ikki davlatning bir-birining ichki ishlariga aralashuvi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib keldi. Afg‘onistonning ‘‘Pashtuniston’’ g‘oyasini ilgari surishi, Hindiston bilan aloqalarni rivojlantirishi va Pokistondagi ‘‘Tehrik-i-Talibon Pokiston’’ (TTP) harakatini qo‘llab-quvvatlashi o‘zaro munosabatlarni og‘irlashtirdi.
Pokiston esa Muhammad Dovudxonning ichki ishlariga aralashishga harakat qildi.
AQSHning Afg‘onistonga bostirib kirishi davrida AQSH bilan hamkorlik qildi.
Ushbu maqola Afg‘oniston va Pokiston o‘rtasidagi uzoq yillik xavfsizlik dilemmasining rivojlanishi va u bilan bog‘liq omillarni batafsil yoritib, ularning ikki davlat o‘rtasidagi barqaror hamkorlik imkoniyatlarini qanday to‘sib qo‘yganini tahlil qiladi.
Siyosiy va xavfsizlik bilan bog‘liq voqealar har ikki davlatning bir-birining ichki ishlariga aralashuvi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib keldi. Afg‘onistonning ‘‘Pashtuniston’’ g‘oyasini ilgari surishi, Hindiston bilan aloqalarni rivojlantirishi va Pokistondagi ‘‘Tehrik-i-Talibon Pokiston’’ (TTP) harakatini qo‘llab-quvvatlashi o‘zaro munosabatlarni og‘irlashtirdi.
Pokiston esa Muhammad Dovudxonning ichki ishlariga aralashishga harakat qildi.
AQSHning Afg‘onistonga bostirib kirishi davrida AQSH bilan hamkorlik qildi.
Ushbu maqola Afg‘oniston va Pokiston o‘rtasidagi uzoq yillik xavfsizlik dilemmasining rivojlanishi va u bilan bog‘liq omillarni batafsil yoritib, ularning ikki davlat o‘rtasidagi barqaror hamkorlik imkoniyatlarini qanday to‘sib qo‘yganini tahlil qiladi.
369-374
14
5
ВОСТОЧНЫЙ СУФИЗМ И ЕГО АДАПТАЦИЯ НА ЗАПАДЕ В НАЧАЛЕ XX ВЕКА
В статье рассматриваются ранние этапы формирования западного суфизма и ключевая роль в этом процессе таких фигур, как Иван Агуэли, Рене Генон и, прежде всего, Инайят Хан. Особое внимание уделено посвящению первых западных учеников, в частности Ады Мартин, а также распространению суфизма в США и Европе в начале XX века. Анализируется вклад Инайята Хана в институционализацию суфийского движения, сочетавшего исламские традиции с элементами универсализма и философских течений того времени. Несмотря на раннюю смерть Инайята, его учение оказало значительное влияние на развитие западного суфизма, продолжая существовать в различных организациях до наших дней.
375-379
12
6
POSITIVE ASPECTS OF THE APPLICATION OF THE PRINCIPLE OF HUMANITY IN PENALTY POLICY
The issue of punishment is one of the most pressing issues of our time and serves as an important criterion for the democratic development of the state. In recent years, the problem of crime is of particular importance for the society of Uzbekistan, which requires the state to revise the laws aimed at creating humane principles, ensuring and protecting the freedom, honor and dignity of the individual. By the Resolution of the President of the Republic of Uzbekistan No.PP-3723 dated May 14, 2018, the “Concept for Improving the Criminal and Criminal Procedure Legislation of the Republic of Uzbekistan” was adopted. According to this concept, the main task is to revise the system of penalties and mechanisms for their appointment, to eliminate outdated forms and types of punishments that do not meet modern requirements. The study of the most humane aspects of punishment theories, the development of proposals, as well as the improvement of criminal legislation on reforming the problem of disclosing punishment to the general public with the consent of the person who committed a crime, as a function of direct punishment (prevention theory) is important in-today's-conditions.
380-382
27
1
SAHARDA TURISH HIKMATLARI
Erta tongda turishning o‘ziga xos hikmatlar bor. Bu maqolada erta turish sog‘liq uchun foydaligi, fayzi, ishning unumi bo‘lishi haqida maʼlumotlar keltirilgan.
383-392
19
9
ВЛИЯНИЕ МУСТАЛАХ АЛЬ-ХАДИС НА ФОРМИРОВАНИЕ ИСЛАМСКОЙ НАУКИ И ПРАКТИКИ
Данное исследование посвящено методологическим принципам науки мусталах аль-хадис и их влиянию на формирование исламской научной традиции.
Рассматриваются основные критерии оценки достоверности хадисов, их роль в развитии фикха, акиды, тафсира и исламской образовательной системы. Особое внимание уделяется значению мусталаха как уникальной методологии критического анализа источников, обеспечившей сохранение аутентичного пророческого наследия.
Рассматриваются основные критерии оценки достоверности хадисов, их роль в развитии фикха, акиды, тафсира и исламской образовательной системы. Особое внимание уделяется значению мусталаха как уникальной методологии критического анализа источников, обеспечившей сохранение аутентичного пророческого наследия.
393-401
76
10
MONETAR SIYOSAT VOSITALARINING IQTISODIY O‘SISHGA TA’SIRI: O‘ZBEKISTON VA QOZOG‘ISTON MISOLIDA QIYOSIY TAHLILI
Ushbu ilmiy maqolada monetar siyosat vositalarining iqtisodiy o‘sishga ta’siri O‘zbekiston va Qozog‘iston misolida qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda so‘ngi yillarda ikki mamlakat markaziy banklari tomonidan qo‘llanilgan asosiy instrumentlar — asosiy stavka, ochiq bozor operatsiyalari, majburiy zaxiralar me’yorlari hamda valyuta bozoridagi amaliyotlar tahlil qilingan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, qisqa muddatda monetar siyosat inflyatsiyani jilovlash va kutilmalarni shakllantirish orqali barqarorlikni ta’minlashga xizmat qilsa, o‘rta va uzoq muddatda foiz kanali, valyuta kursi kanali hamda kreditlash dinamikasi orqali iqtisodiy o‘sishga ta’sir ko‘rsatadi. Qozog‘istonda suzuvchi almashinuv kursi va inflyatsion targetlash rejimi siyosatning samaradorligini oshirgan bo‘lsa-da, Milliy jamg‘arma mablag‘lari orqali amalga oshiriladigan valyuta operatsiyalari monetar uzatish mexanizmlarini zaiflashtirishi mumkin. O‘zbekistonda esa dedollarizatsiya jarayoni va UZONIA indeksining joriy etilishi foiz kanalining kuchayishiga yordam bermoqda, biroq bozor infratuzilmasining hali yetarli darajada rivojlanmaganligi sababli siyosat ta’siri kechikib namoyon bo‘lmoqda. Tadqiqot yakunida monetar siyosat vositalarini iqtisodiy o‘sishni qo‘llab-quvvatlash bilan uyg‘unlashtirish bo‘yicha har ikki mamlakat uchun tavsiyalar ishlab chiqilgan.
402-406
19
1
DA'VONI TA'MINLASH TO'G'RISIDAGI IJRO HUJJATLARINING AHAMIYATI VA IJRO ETISHNING O'ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Ushbu tadqiqot da'voni ta'minlash to'g'risidagi ijro hujjatlarining huquqiy mohiyati va ularning ijro etilishining o'ziga xos xususiyatlarini tahlil qiladi. Maqolada O'zbekiston Respublikasidagi majburiy ijro tizimining rivojlanish bosqichlari, ijro hujjatlarining turlari va ularning ijro etilishi jarayonidagi asosiy muammolar o'rganilgan. Qiyosiy tahlil orqali xalqaro amaliyot bilan solishtirma o'rganish amalga oshirildi. Tadqiqot natijalarida ijro jarayonining samaradorligini oshirish bo'yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqildi.
