Jild 2 № 2 (2024): inLibrary

Jild 2 № 2 (2024): inLibrary
Nashr qilingan: 04-04-2024

Maqolalar

867-868 239 43

New Ways to Measure Intraocular Pressure in Children with Microphthalmia and Blepharophimosis

Lola Xamrayeva, Dildora Narzullayeva, Lyubava Boboha, Dilorom Mahmudova

Childhood glaucoma is a chronic vision threatening condition that may significantly impact an individual’s psychosocial well-being. The prognosis of glaucoma largely depends on early and accurate diagnosis and successful treatment, including control of increased. The purpose is to determine the effectiveness of modified tonometers (Maklakova) NGm2-"OF TP" in performing tonometry and tonography in infants and children with microphthalmos and blepharophimosis. We have proposed modified models of Maklakoff tonometers weighing 5, 10, and 15 g, made of silver, the weights on both sides have contact plates, which are made of medical plastic and have a diameter of the applanation area d=8 mm. Methods: Tonometry and tonography using the simplified method of Nesterov A.P. were carried out in 30 (60 eyes) children aged from birth (0) to 16 years. Results: Our recommended design of weights showed results that do not differ from those obtained using standard Maklakov tonometers. At the same time, modified weights provide the opportunity to determine tonometric IOP and eye hydrodynamics in newborns and patients with microphthalmia and/or blepharophimosis, which greatly facilitates the work of pediatric ophthalmologists and reduces examination time.

23-29 205 20

Farg‘ona viloyatining ayrim tumanlarida quyon eymeriozining diagnostikasi va epizootik holati

Alisher Xushnazarov, N Axmadaliyev, R Davlatov
Ushbu maqolada Farg‘ona viloyatining Farg‘ona shahri va Qo‘shtepa tumanlaridagi zamonaviy quyonchilikka ixtisoslashgan xo‘jaliklardagi quyonlar eymeroz uchun tekshirishlardan o‘tkazilgan va ushbu tumanlardagi xo‘jaliklarda invaziyaning ekstensivlik va intensivlik holati bo‘yicha ma’lumotlar bayon qilingan.
180 44

Salmonella pullorom gallinarium bilan kasallangan jo'jalardagi patofologik o'zgarishlar

Bozorboy Elmurodov
Maqolada S. pullorom gallinarium bilan broyler tovuq infektsiyasining yoshga bog'liq dinamikasi haqida ma'lumot berilgan. Shuningdek, jo'jalar organizmidagi patomorfologik o'zgarishlar haqida ma'lumot beriladi.
73-86 174 43

Buzoq, qo'zi va cho'chqa bolalarining kolibakterioz va salmonellyoz kasalliklariga qarshi assotsiatsiyalangan goa formol vaksinaning buzoqlar organizmiga ta'siri

Bozorboy Elmurodov, N Navruzov
Maqolada “Buzoq, qo‘zi va cho‘chqa bolalarining kolibakterioz va salmonellyoz kasalliklariga qarshi assotsiatsiyalangan GOA formol vaksina” bilan buzoqlarni emlash natijasida 9-12 oylik immunitet davomiyligi tajribalarda kuzatilgan. Buzoqlarning kolibakterioz va salmonellyoz kasalliklarini davolashda giperimmun qon zardobi tarkibidagi gamma-globulinlar hisobidan immun tizimni barqarorlash evaziga samaradorlik 92 foizdan yuqori natijaga erishilgani aniqlangan. Shuningdek mazkur kasalliklar aralash shaklda kechgan buzoqlar organizmida qonning gematologik va biokimyoviy o‘zgarishlari hamda E.coli va Salmonella larning antibiotiklarga sezgirligi haqida ma’lumotlar keltirilgan.
443-446 233 30

Mehnat resurslari - bebaho boyliklar

Юлдуз Урунбаева
Maqolada ta’kidlanganidek, mamlakatda bandlik uning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishida hal qiluvchi omil hisoblanadi.
180-194 103 31

Ingliz, rus va o'zbek tili olam lisoniy manzarasida "yurak" konseptosferasi verbalizatsiyasi

Nargizaxon Valiyeva
Antroposentrik paradigmaga o‘tgandan so‘ng, kognitiv
tilshunoslikda bir qator ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda, xususan,
konseptga e’tibor qaratilmoqda, chunki u tilshunoslikning ushbu
sohasining asosiy tushunchalaridan biri hisoblanadi. Ushbu maqola
ingliz, rus va o‘zbek tillarida “yurak” konseptining verbalizatsiyasini
qiyosiy tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqola muallifi chet el va
milliy tilshunoslar nuqtai nazaridan “konsept” atamasining maʼno va
xususiyatlarini keltirib oʻtadi, shuningdek, konsept tuzilishining
xususiyatlarini ham aniqlab beradi. Kopseptning verbalizatsiyasini
o‘rganish ingliz, rus va o‘zbek tillarining izohli va frazeologik
lug‘atlarida keltirilgan leksikografik ma’lumotlar asosida amalga
oshirildi. “Yurak” konseptining kognitiv xaritasi kognitiv olimlar
tomonidan berilgan konsept tuzilishi asosida tuzilgan. Ish
mavzusining dolzarbligi ishning yangi antroposentrik lingvistik
yo‘nalish — kognitiv tilshunoslik doirasida olib borilganligi va milliy
va madaniy xususiyatlarni aniqlash uchun tillarni qiyosiy
o‘rganishning ahamiyati bilan bog‘liq. Ushbu maqolaning yangiligi
shundaki, unda birinchi bo‘lib ingliz, rus va o‘zbek tillarida “yurak”
konseptining verbalizatsiyasining kognitiv tahlili amalga oshirilgan.
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, har qanday tilda “yurak”
konseptining universal ifodalanishiga qaramay, ko‘rib chiqilayotgan
konsept solishtirilayotgan tillarning har birida ma’lum
xususiyatlariga ega
97-101 194 38

Структура детской офтальмопатологии в Узбекистане

Lola Xamrayeva, Yulduz Xamroyeva, I Muratova

Изучение структуры заболеваний глаз у детей в разных возрастных группах по материалам клиники Ташкентского педиатрического медицинского института (ТашПМИ) за 2018—2021 гг.

37-41 128 35

Profilaktika usullari va Trichofitni sababga ko'ra davolash (adabiyot tahlili)

Xadicha Usmonova
Qoramollar trixofitiya kasalligini davolashda tizimli preparatlardan unumli
foydalangan holda davolashni samarali amalga oshirish. Buning uchun trixofitiya bilan
kasallangan hayvonlarni guruhlarga bo‘lgan holda har bir preparatlarni qo‘llab, har o‘n kunda
kuzatib borishdan iborat. Olingan natijalarga qarab davolashni erta amalga oshirishdir.
Laboratoriya sharoitida kasallikdan tuzalgan qismidan teri va jun namunalari olinib oziqmuhitlarga
ekib ko‘rish va boshqa o‘xshash kasalliklarda diferentsial diagnostika qilib,
qo‘llanilgan preparatlar ta’sitini o‘rganishdan iborat bo‘ladi. Bu usulda davolash qishloq
xo‘jalik hayvonlarni maxsuldorligini oshirish hamda odamlarga yuqish tezligini
kamaytirishdan iboratdir. Bulardan tashqari kasallikdan tuzalgan hayvonlardan qon namunalari
olinib lekoformula qilish. Bunda qonning shaklli elementlari tekshiriladi. Olingan natijalar va
qo‘llanilgan har bir tizimli preparatlar sxema asosida shakllantirilib, jadval ko‘rinishda kiritish.
90-94 68 27

Tovuq nematodozlarini davolash va profilaktika qilishning kompleks chora-tadbirlari

Komiljon Akramov, Xurshid Safarov
Ushbu maqolada tovuqlar orasida keng tarqalgan gelmintozlar – namtodozlar (askaridioz, geterakidoz, kapillarioz, singamoz)ga qarshi kurashish ya’ni davolash hamda oldini olish bo‘yicha qatiy chora-tadbirlar kompleksi haqida ma’lumotlar bayon etilgan. Ushbu kopkles chora-tadbirlar ilmiy izlanishlar natijalari asosida ishlab chiqilgan va veterinariya mutaxassislari uchun dastur sifatida xizmat qiladi.
97-101 120 31

Romandan romanga ko‘chgan badiiyat

Dilnoza Mamanova
Ushbu maqolda Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar,” “Mehrobdan chayon” romanlari va Sa’dixon Mavlavixon o‘g‘li Eshonjonovning “Tanazzul” pentologiyasi badiiy va tarixiy haqiqat mutanosibligi qiyosiy tahlil qilingan. Asarlardan asarga ko‘chgan obrazlar, voqealar o‘zaro faktlarga asoslanib tahlil qilingan. Yozuvchilar asarlari davri jihatida ham tugal fikrga kelingan. Natijada bir davr yoritilgani va “Tanazzul” yozuvchisi Qodiriy asarlariga muvofiq holatda asar yozib o‘z ijodiy maqsadiga erishgan degan xulosaga kelingan.
155-163 231 19

Чорвачиликда инфекцион касалликларининг тарқалиши ва олдини олиш чоралари

Bozorboy Elmurodov, G Muminov, N Nabieva
Ушбу маколада чорва ҳайвонларининг инфекцион ва инвазион касалликлари яьни бактериал касалликларни тарқалиш даражаси хамда касалликларни олдини олиш ва қарши курашиш буйича чорва фермерларга ва мутахасиссларга тавсиялар берилган.
79-85 95 25

Адаптационные возможности детского организма после перенесенной постковидной инфекции

Iroda Jabbarova

Ushbu maqola bolalarda post-Covid sindromining
chastotasi va klinik ko'rinishlari haqida ma'lumot beradi. Mirobod, Mirzo Ulug‘bek va Yunusobod tumanlarida joylashgan 3 ta oilaviy poliklinika va Toshkent shahar markaziy ko‘p tarmoqli poliklinikasida epidemiologik o‘rganish o‘tkazildi. 2020-2022 yillar davomida ushbu ambulatoriyalarga COVID-19 (nazofaringeal smear
yoki ferment bilan bog'langan immunosorbent tahlil (ELISA) IgM qonining PCR diagnostik usuli bo'yicha) tasdiqlangan 1 yoshdan 17 yoshgacha bo'lgan 593 nafar bola murojaat qilgan. Toshkent shahridagi Bolalar diagnostika markazi negizida oʻtgan 6 oy davomida COVID-19 infeksiyasiga chalingan 253 nafar bola chuqurlashtirilgankoʻrikdan oʻtkazildi (istiqbolli tadqiqot). Natijada, bolalarda post-Covid sindromi bilan kasallanish 65,6% ni tashkil etishi aniqlandi. Keyinchalik tashxis qo'yilganda, bolalarda Post COVID-19 holati 18,7% yurak varianti, 15,1% oshqozon-ichak varianti, 15,4% nafas olish varianti va 28,3% hollarda aralash ko'rinishda namoyon bo'lishi aniqlandi. post-covid sindromi. Ikkala elektrolitlar va B6, C va D vitaminlari muvozanati aniqlandi, bu immunitet tizimining zo'riqishini ko'rsatishi mumkin. Shu munosabat bilan biz ularni reabilitatsiya qilish davrida vitamin-mineral va aminokislota komplekslarini buyurishni maqsadga muvofiq deb hisoblaymiz.

302-304 149 18

The science of molecular genetics yesterday and today as well duties as gal

Muslimbek Daminov
Ushbu maqolada inson genomining ketma-ketligi va tugallanishi muhokama qilinadi
molekulyar genetikada yangi postgenomik davr. Molekulyarning buyuk yutuqlari
genetika, genomika, hayot tahlili haqida ma'lumot beriladi.
135-141 49 231

Ilk o’rta asrlarda xorazm tarixining manbalarda aks etishi

Dunyo Qosimova
Annotatsiya: Maqolada Afrig‘iylar sulolasi (305-995 yillar) tarixshunosligining asosiy yo‘nalishlari va muammolari tahlil qiliniib, sulolaning kelib chiqishi va etnik mansubligi, siyosiy maqomi, ichki siyosati, iqtisodiy va ijtimoiy-madaniy taraqqiyoti kabi masalalar o‘rganiladi. Shuningdek, milliy va xorijiy tarixshunoslarning tadqiqotlari tahlil qilinib, Afrig‘iylar tarixini yoritishda mavjud bo‘shliqlar va muammolar tahlil qilinadi.
25-27 216 52

AFRIGʻIYLAR SULOLASI TARIXSHUNOSLIGINING ASOSIY YOʻNALISHLARI VA MUAMMOLARI

Mardonbek Rajapov
Maqolada Afrig‘iylar sulolasi (305-995 yillar) tarixshunosligining asosiy yo‘nalishlari va muammolari tahlil qiliniib, sulolaning kelib chiqishi va etnik mansubligi, siyosiy maqomi, ichki siyosati, iqtisodiy va ijtimoiy-madaniy taraqqiyoti kabi masalalar o‘rganiladi. Shuningdek, milliy va xorijiy tarixshunoslarning tadqiqotlari tahlil qilinib, Afrig‘iylar tarixini yoritishda mavjud bo‘shliqlar va muammolar tahlil qilinadi
17-22 214 30

Categories of children with defects in development

Nilufar Isakulova
This article analyzes the categories of children with developmental disabilities that help them socialize.
11-19 325 33

Божхона соҳасига оид терминларни ўқитишда тадқиқот лойиҳалардан фойдаланиш

Nilufar Isakulova

Педагогикада лойиҳалар метода — бу муаммони таълим олувчилар ва ўқитувчи томонидан батафсил ишлаб чиқиш орқали дидактик мақсадга эришиш йўли бўлиб, у жуда реал, аниқ амалий натижа билан тугаши, у ёки бу тарзда белгиланган бўлиши керак. Лойиҳа метода - таълим олувчи- ларнинг мустақил фаолияти бўлиб, ўқитувчи раҳбарлигида амалга оши- рилада, ижодий, тадқиқот, шахсан ёки ижтимоий аҳамиятга эга бўлган муаммони ҳал қилишга ва моддай ёки интелектуал маҳсулот шаклида му- айян натижа олишга қаратилган [3].

132-140 144 45

Божхона соҳасига оид терминлар типологияси

Nilufar Isakulova

Мазкур мақолада божхона соҳасига оид терминлар типологияси таҳлил этил- ган. Инглиз тилида божхона соҳасига оид терминологии бирликларининг ясалиш жараёни ёри- тилган.

92-95 91 33

Mehmonxonalarning xizmat ko'rsatish darajasini va raqobatbardoshligini baholash qoidalari

Istamkhuja Davronov
tezis mehmonxona xizmatlarini baholash jarayoni va raqobatbardoshligi haqida ma'lumot beradi. So'nggi yillarda, ayniqsa pandemiyadan so'ng, ko'plab mehmonxona korxonalari o'z takliflari sifatini yaxshilash va raqobatbardoshligini saqlab qolishga e'tibor qaratdilar. Ba'zi mehmonxonalar eng so'nggi raqamli texnologiyalardan foydalangan holda taqdim etayotgan xizmatlar sifatini oshirishga harakat qilmoqda. Maqolada mehmonxona faoliyati to'g'risidagi ma'lumotlarga qo'shimcha ravishda xizmat ko'rsatish sifatini baholash uchun qo'llaniladigan usullar haqida tushunchalar mavjud
100-103 185 29

Milliy iqtisodiyot

Юлдуз Урунбаева, Valiyor Xursandaliyev
Maqolada milliy iqtisodiyotning rivojlanish tendensiyasi va unga ta‘sir etuvchi omillar tahlil qilingan.Milliy iqtisodiyotning xalqaro standartlar darajasida taraqqiyoti va jahon hamjamiyatidan munosib o‗rin egallab, xalqaro iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish asoslarini tadqiq qilingan.
192-195 245 34

Ekologik konstitutsiyaviylik: huquqiy asoslar orqali sayyorani himoya qilish

Azamat Jumanov, Rustem Omirzakov
Ekologik konstitutsiyaviylik - bu huquqiy asoslar orqali sayyorani himoya qilishga qaratilgan kuchayib borayotgan harakat. Ushbu yondashuv milliy konstitutsiyalarda atrof-muhitni muhofaza qilish muhimligini tan oladi va unga boshqa asosiy huquqlar kabi huquqiy himoya darajasini berishga intiladi. Milliy konstitutsiyalarda ekologik huquq va majburiyatlarni mustahkamlab, mamlakatlar tabiiy dunyoni asrashga ustuvor ahamiyat beradigan qonunchilik bazasini yaratishi mumkin. Ekologik konstitutsiyaviylik hukumatlar va korporatsiyalarning atrof-muhitga ta'siri uchun javobgarligini ta'minlash uchun huquqiy mexanizmlarni yaratishga ham imkon beradi. Bu sog'lom atrof-muhitga bo‘lgan huquq, tabiiy resurslarni muhofaza qilish va barqaror rivojlanishni rag'batlantirishni o‘z ichiga olishi mumkin. Atrof-muhit tamoyillarini erning oliy qonuniga integratsiyalashgan holda, mamlakatlar atrof-muhitni muhofaza qilish kelajak avlodlar uchun ustuvor vazifa bo‘lishini ta'minlashi mumkin. Ushbu maqolada biz ekologik konstitutsiyaviylik kontseptsiyasini va uning iqlim o‘zgarishi va atrof-muhit degradatsiyasiga qarshi kurashda mazmunli o‘zgarishlarga olib kelishi mumkinligini ko‘rib chiqamiz. Shuningdek, biz atrof-muhit huquqlarini o‘z konstitutsiyalariga muvaffaqiyatli integratsiyalashgan mamlakatlarning ba'zi misollarini va uning atrof-muhitni muhofaza qilishga ta'sirini ko‘rib chiqamiz.
74-83 205 26

Аҳолининг маънавий-маърифий қадриятлари дунёсини бойитиш, ёш авлодни ватанга муҳаббат ва садоқат руҳида тарбиялашда музейларнинг аҳамияти

Юлдуз Урунбаева
Мақолада Аҳолининг маънавий-маърифий қадриятлари дунёсини
бойитиш, ёш авлодни Ватанга муҳаббат ва садоқат руҳида тарбиялашда музейларнинг
аҳамияти, тарихи, назарий асосларига алоҳида аҳамияти берилган.
107-111 136 16

Музей туризмини ривожлантириш – аҳоли фаровонлигини оширишнинг асосий омили

Юлдуз Урунбаева
аҳоли фаровонлиги қатор муҳим омиллар уйғунлигида тавсифланувчи хизмат кўрсатиш соҳасининг кўлами, унинг муҳим макроиқтисодий кўрсаткичлардаги улуши, аҳоли
жон бошига хизматларнинг ҳажми орқали аниқланади. Мақолада музей туризми соҳасини ривожлантириш орқали аҳоли фаровонлигини оширишга доир масалаларга алоҳида тўхталиб ўтилган.
83-86 198 31

Ўзбекистонда янги – музей туризмини ташкил қилиш ва ривожлантиришнинг мақсади ва вазифалари

Юлдуз Урунбаева
мақолада Ўзбекистоннинг миллий туризмида янги-музей туризмини ташкил қилиш ва ривожлантиришнинг мақсади ва вазифалари келтирилган. Шунингдек, музей туризмини
ривожлантиришда таклифлар тавсия қилинган.
27-31 154 39

Baliq parvarishida suv xavzalarini ug‘itlash

Shavkat Baliyev, R Uraqova, T Gaznaqulov
Annotatsiya. Maqolada Respublikamiz baliq parvarishlashda baliqchilik xo‘jaliklarida suv xavzalarga ishlov berish borasida olib borilishi lozim bo‘lgan chora-tadbirlar to‘g‘risida so‘z yuritilgan. Baliq parvarishlashda avvalambor xavza suvi sifatini yaxshilash, xavzalarni o‘z vaqtida me’yor asosida o‘g‘itlash va ug‘itdan foydalanishda gidroximiyaviy va gidrobiologik usullarga asoslangan holda amalga oshirilishi talqin qilingan. Baliqchilik xo‘jaliklarida mineral (azotli, fosforli va kaliy) va organik (go’ng, qush axlati, yashil ug‘it) o‘g‘itlar ishlatilishdagi ahamiyati to‘g‘risida fikr yuritilgan. Havzaning tuproq turidan qat’iy nazar, faqat qumloq va kislotali tuproqdan boshqa suvdagi zarur bo’lgan fosfor konsentratsiyasi suvdagi bakteriya va suv o‘tlarii normal rivojlanishini ta’minlash baliqchilik xo‘jaliklarida baliq rivojlanishidagi o‘rni muhim ahamiyatga ega ekanligi yoritilgan.
133-137 235 36

Baliqlarni bronxiomikoz kasalligidan asraylik

Shavkat Baliyev, R Uroqova, N Sulaymanova, A Xushnazarov, Z Botirova
Ushbu maqolada sun’iy suv havzalarida boqilayotgan baliqlarni bronxiomikoz kasalligini oldini olish va bu kasallikni keltirib chiqaradigan omillar haqidagi ilmiy manbaalar tahlili bayon etilgan.
248-253 112 28

Асаларилар нозематозини даволаш ва олдини олишнинг замонавий усуллари

Shavkat Baliyev, Р Урақова, З Ботирова
Мақолада асаларичилик хўжаликларида асалари оилаларида хозирги кунда кана чақирувчи касалликлар ворроатоз касаллиги билан бир қаторда нозематоз ҳам учраб туриши тўғрисида сўз юритилган. Нозематоз ишчи асаларилар, маликалар ва ёввойи асалариларнинг касаллиги ҳисобланиб, касаллик кўпроқ қиш ва баҳор фаслларида кўзатилиши камроқ ҳолларда кузда қайд қилиниши баён этилган. Касаллик пайдо бўлишига асосан асалариларни сифатсиз озиқлантириш, қишлаш даврида юқори намлик ҳароратда узоқ қишлаш ва уяларини вақтида дезинфекция қилинмаслиги каби омиллар сабаб бўлиши таъкидланган. Касалликни аниқлашда авваламбор йил мавсумига асаларичилик хўжаликларининг эпизоотологик ҳолатига клиник белгиларига эътибор қаратилиши асосан асаларилар қишда уядан чиқиши, уяга кириш тахтаси усти суюқ ахлат билан ифлосланиши, уядан ёқимсиз ҳид келиши, ичкарида, чуқурчалар ва деворлари ахлат билан бўялиб, пастки қисмида эса кўп сонли ўлган асаларилар мавжудлии тирик ариларнинг қоринлари шишган ҳолатлари кўзатилган касалликнинг яширин даври ташқи белгиларининг йўқлиги ёки заиф бўлиб қолиши кабилар таҳлили қилинган ўз вақтида чора-тадбирлар олиб борилмаса асаларичилик хўжаликларига катта иқтисодий зарар келтириши баён этилган.
95 31

Qashqadaryo viloyatining cho‘l hududida joylashgan qizil zotli qoramollarda trixofitiyani kelib chiqish sabablari

Xadicha Usmonova
Maqola Qashqadaryo viloyatining cho’l xududida joylashgan qizil zotli qoramollarda trixofitiya kasalligini kelib chiqish sabablari va uni bartaraf etish uchun tavsiyalar berishga bag’ishlangan bo’lsa, hayvonlarning 5 foizida zamburug’, 3 foizida tellerioz va ularning tashuvchisi piroplazmoz tarqatishi aniqlangan. Aniqlanishicha, Kasbi tumanidagi “Yurt risqi” MChJ fermer xo‘jaligidagi 400 bosh qoramolning 4,5 foizi trixofitiya, buzoqlarda 2,5 foizi piroplazmoz bilan kasallangan. Undan tashqari qonning biokimyoviy ko’rsatgichlari asosida kasalliklarni erta aniqlash hamda sifatli davolash samarasi ko’zda tutilgan.
79-83 179 27

Эстроз ва уни биоинсектицид препарати билан даволаш

Muhamad Rahimov, A Ismoilov, F Pulotov, М Раҳимов, A Djalolov, А Шеркулов
Мақолада қўйларнинг эстроз касаллик қўзғатувчиси ҳамда тарқатувчиларининг биологияси, патогенези, мавсумийлиги, ташхислаш ва дифференциал ташхислаш усуллари, даволаш ва олдини олишда янги маҳаллий биоинсектицид препаратини қўллаш самарадорлиги бўйича олиб борилган илмий тадқиқот ишлари ҳақида маълумотлар келтирилган.
84-89 119 28

Иксодидоз ва унга қарши курашда ДЕЛЬТАМЕТРИН 5 пиретроидининг самараси

Muhamad Rahimov, F Pulotov, A Ismoilov, А Джалолов, D Boltayev
Илмий-тадқиқот ишлари Самарқанд вилоятининг аҳоли қарамоғидаги шахсий қорамолларда олиб борилди. Бунда Hyalomma, Rhipicephalus авлодига мансуб кана турлари доминант тур сифатида қайд этилди. Дельтаметрин5 препаратини 0,015% - концентрацияда (3 л/бошга) ишчи эритмаси Hyalomma (H. anatolicum, H.detritum), Rhipicephalus (Rh. Bursa, Rh. turanicus), Dermacentor marginatus каналарига қарши қарши 98% самарадорликга эга эканлиги аниқланди.
90-95 204 27

Qo‘ylarning ixodidozlariga qarshi DELTAMETRIN 5 ning samaradorligi

Muhamad Rahimov, Sh Xolov, A Ismoilov, A Djalolov, D Boltayev
lmiy-tadqiqot ishlari Toshkent viloyatining Ohangaron tumanidagi qo‘ychilikka ixtisoslashgan “Xolto‘raеv Oybеk XM” xo‘jaligidagi otarlarda hamda Qibray tumanidagi aholi qaramogida parvarish qilinayotgan qo‘ylarda olib borildi. Tadqiqotlarimiz natijasida qo‘ylar tanasida iksod kanalaridan Hyalomma anatolicum, Rhipicephalus bursa va junxo‘r hasharotlardan Bovicola ovis ektoparazitlari parazitlik qilishi aniqlandi. Ektoparazitlarga qarshi 5%- Dеltamеtrin piretroidi qo‘llanildi
144-148 163 22

Turingiensis UzVITI M № 1 bacillus thuringiensis bakteriyalar shtamini o'rganish

Muhamad Rahimov, F Pulotov, A Ismoilov, A Jalolov, D Boltayev, K Sayfiddinov
Мақолада биологик (биоинсектицид) препарат ишлаб чиқаришда фойдаланиш учун Bacillus thuringiensis var. thuringiensis УзВИТИ М № 1 штаммининг културал, морфологик биокимёвий хусусиятлари бўйича олиб борилган илмий тадқиқот ишлари ҳақида маълумотлар келтирилган.
296-304 118 21

Jo‘jalar pullorozi va streptokokkozining aralash infeksiyasi bilan zararlanishining patomofologiyasi

Zuhra Kiyamova
Мақолада S.pullоrom gallinarium ва Str.pneumoniaeларнинг аралаш инфекцияси билан зарарланган тухум йўналишидаги жўжаларнинг ёшга оид динамикаси ҳамда жўжаларнинг пуллороз ва стрептококкозларида патоморфологик ўзгаришлар ҳақида маълумотлар келтирилган.
282-286 113 31

Xitozan bombyx mori gidroksiapatiti preparatining tuxum yo`nalishdagi tovuqlarda kalsiy va fosfor almashinuvi buzilishlarini o‘rganish

Nurali Navruzov, N Hamraqulov, N Vohidova, Q Ergashev
Parrandachilik fermer xo’jaliklari sharoitida tuxum yo’nalishidagi Lomann Braun Klassik zotli tovuqlarga “Xitozan Bombyx mori gidroksiapatiti” polimerli preparatni ozuqaga qo`shib berilganda tuxum mahsuldorligi, organizm minerallariga ta`siri o`rganilgan.
235-237 66 21

Jizzax viloyati G‘allaorol tumanining ayrim hududlarida gelmintozlarni tarqalishi dinamikasi

Ilhom Ulashov, J Isayev, I Usmanov, U Muxtorov
Ushbu maqolada Jizzax viloyati G‘allaorol tumanidagi ayrim xo‘jaliklarida gelmintlarni tarqalish darajasi o‘rganilgan.
232-234 97 11

Маҳаллий хомашё ва технологиялар асосида ишлаб чиқилган 2-Пропиниламинобензимидолнинг дастлабки синаш натижалари

Ilhom Ulashov
Ушбу мақолада қишлоқ хўжалик ҳайвонларининг паразитар ва юқумсиз касалликларига қарши кўрашиш чора-тадбирларини амалга оширишда махаллий антигелминт препаратларидан фойдаланишнинг самарали усуллари байон қилинган.
96-103 107 28

Қўйлар хламидиозини иммунологик текшириш ва улардаги патоморфологиялар

Nurali Navruzov, Р Исматова, О Джураев, У Актамов, Б Сайфидинов
Мақолада қўйлар хламидиозига қарши ГОА формол вакцина қўлланилганда организмда иммун тизим барқарор бўлиши ва хламидиоздаги айрим патоморфологик ўзгаришлар ҳақида маълумотлар келтирилган.
74 29

Geliotroplarning toksik ta’sirini o‘rganish va unga qarshi kurash

Mashrab Isayev, I Sultanova, G Abduraimova
Maqolada, lalmikor maydonlarda ytishtirilayotgan ozuqabop o‘simliklarining ytilib ko‘payishiga to‘sqinlik qilib kelayotgan geliotrop zaharli (kampirchopon, ko‘kmaraz) o‘simligining toksik ta’sirini vegetativ davridan to ytilish generativ (urug‘lash) davrgacha bo‘lgan muddatda toksik ta’sirini o‘rganish va unga qarshi zamonaviy pestitsidlar ENTOSTAR (Tribenurolmetil), ENTOPIK (klodinafop tefuril) kabi vositalar bilan yo‘qotish choralari keltirilgan.
291-295 65 35

Qishloq xo‘jalik hayvonlarining ekto parazitlariga ta’sir qiluvchi PEST KIL peritroiti zaxarlilik darajasini quyonlar organizmiga ta’sir qilish mexanizmini

Mashrab Isayev, A Axmadov, I Sultonova
Ushbu maqolada qishloq xo‘jalik hayvonlarini ekto parazitlariga ta’sir qiluvchi Pest KiL preparatining zaxarlilik darajasini quyonlar organizmiga ta’sir qilish mexanizmini o‘rganish hamda ekto parazitlarga qarshi kurashishda ushbu vositalarning quyonlar organizmida salbiy oqibatlarini va o‘ldiruvchi dozasi o‘rganilganligi to‘g‘risida ma’lumotlar bayon qilingam.
173-177 70 56

Baliqchilikda lerneozini kelib chiqish sabablari va ularni bartaraf etish tadbirlari

Sabirjan Mavlanov, N Sulaymanova
Maqolada sun’iy suv havzalarida boqilayotgan baliqlar lerneozining kelib chiqish sabablari haqidagi ilmiy manbalar tahlili va qisman amaliy ishlar xulosasi bayon etilgan.
201-205 183 36

“АLPHА-SHАKTI” 10% ЕC нинг қорамол сути таркибидаги қолдиғини ўрганиш

Sabirjan Mavlanov, А Kamalova, F Pulotov, A Ismoilov
Бу мақолада Қорақалпоғистон шароитидаги чорвачилик хўжаликлари ҳамда ахоли хонадонларидаги мавжуд қорамоллар эктопаразитларига қарши “Аlphа-shаkti” 10% ЕC пиретроид препаратининг 0,03 фоизли еритмасини қўлланилганда соғин сигирлар сути таркибида препаратнинг қолдиғини аниқлаш бўйича маълумотлар келтирилган.
68-74 77 26

Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumanida qoramol qon-parazitar kasalliklarining epizootik holatini o‘rganish

Nazira Karimova, Q G‘oyibnazarov , A Gafurov
Jizzax viloyatining Sh.Rashidov tumanida qoramollarning qon parazitar kasalliklarining
tarqalishi haqida ma’lumotlar keltirilgan. Bu hududda piroplazmozning tarqalishi 5,3% gacha,
teilerioz 7,6 % gacha va babezioz 1,7 % shunga mos ravishda B. Calcaratus, H. anatolicum H.
Detritum kanalar tarqalishi aniqlangan.
104-111 41 32

Qoramol teylerioziga qarshi vaksinaning reaktogenlik va immunogenlik xususiyatini o’rganish

Nazira Karimova, Q G‘oyibnazarov, S Hamidov, A Gafurov
Maqolada Qashqadaryo viloyatining tog‘ oldi hududlarida qoramollarning qon-parazitar kasalliklarining tarqalishi haqida ma’lumotlar berilgan, 6 bosh tajribada kasallangan hayvonlarga suyuq kultural teyleriozga qarshi vaksinasining reaktogenlik va immunogenlik xususiyatlari o‘rganilgan, natijada kasallikka chalingan hayvonlarning qon-parazitar kasalliklari aniqlanmagan. teyleriozga qarshi vaksinasining reaktogenligi va immunogenlik xususiyatlari 6 oy davomida aniqlandi. Vaksinaning reaktogenlik va immunogenlik xususiyatlarini o'rganish ishlab chiqarish sharoitida 745 bosh qoramollarda o'tkazildi, buning natijasida ham vaksinaning reaktogenlik xususiyati yo'qligi va immunogenlik xususiyati 6 oygacha bo‘lgan muddatni tashkil qilishi aniqlandi.
112-117 112 26

Qoramol teyleriozga qarshi vaksina

Nazira Karimova, Q G‘oyibnazarov , A Gafurov
Maqola Qoramollarni teyleriozini profilaktika qilishda maxsus profilaktik vosita-vaksina ishlab chiqishga qaratilgan. Teylerioz bilan kasal moldan patologik material (limfatik tugun) olish va undan teyleriyalarni shizogonal bosqichini asesolizatsiya qilish yo‘li bilan ajratish va sun’iy to‘yimlik moddalarda o‘stirish natijasida vaksina materialini olish hamda uni vaksina sifatida kriogenizatsiya qilib keyingi tadqiqotlar uchun kriobank tashkil qilish.
211-219 112 51

Tolguli o’simligining hayvon va mahsulotlariga toksik ta’sir xususiyatlari

Mexridin Sharapov
Maqolada tolguli o’simligining qoramollarga toksik ta’sir xususiyatlari, klinik belgilari, EKG, patogistologik, patologoanatomik, xromatografik tekshirishlar o’tkazilgan hamda oldini olish va davolashlar o’rganilgan. Hayvonlarni o’ldiruvchi doza (O’D) lari, hayvon mahsulotlariga toksik ta’siri miqdorlari, laboratoriya tekshirish usullari o’rganilgan.
68 96

Sigirlarda yo‘ldoshining ushlanib qolishi, davolashda rootikan preparatining samaradorligi

Jamshid Ochilov
Maqolada sigirlar tuqqandan keyingi yo‘ldosh ushlanib qolishini davolashda “Rootikan” preparati 100 kg tirik og‘irligiga 1 litr, “Ixglyukovit-vet” preparati 50 ml miqdorida bachadon ichiga qo‘llanilgandagi samarasi o‘rganilgan.
190-194 144 15

Navoiy viloyati Nurota tumanida veterinariya radio monitoringi

Alisher Xushnazarov, B Mirzayev, B Xakimov
Ushbu maqolada Navoiy viloyati Nurota tumanidagi 2 ta fermer xo‘jaligida o‘tkazilgan radiometrik tadqiqotlar haqida ma’lumotlar keltirilgan. Fermer xo‘jaligi hududidagi tuproq, beda, suv havzalari va pichan namunalari laboratoriya sharoitida o‘rganilgani haqida batafsil ma’lumotlar keltirilgan.
195-200 70 25

Andijon viloyatining Izboskan tumanida veterinariya radio monitoringi natijalari

Baxtiyor Mirzayev, B Xakimov, A Ismoilov
Бу мақолада Андижон вилояти Избосган тумани хўжаликларида радиометрия бўйича илмий-тадқиқот ишлари олиб борилганлиги тўғрисида маълумотлар келтирилган.
Ушбу ҳудудларда олиб борилган тадқиқотларда глобал қолдиқ цезий 137 ва стронций 90 изотоплари бор ёки йўқлигини аниқлаш бўйича маълумотлар баён қилинган.
75-78 42 22

Паррандачиликда фузариотоксикоз билан жўжаларнинг гематологик ва биокимёвий кўрсаткичларига ТОКСО-БОНД дори воситасининг таъсири

Xait Salimov, Х Бердиев
Мақолада фузариотоксикоз билан касалланган бройлер жўжаларининг айрим гематологик ва биокимёвий кўрсаткичларига “Токсо-бонд” адсорбент дори воситасининг таъсирига оид маълумотлар баён қилинган. Хусусан тадқиқотчилар томонидан жўжалар фузариотоксикозида ўтказилган гематологик, биокимёвий ва микробиологик текширувлар натижасида адсорбент дори воситаси “Токсо-бонд”нинг сезиларли даволовчи самараси кузатилиб, назорат гуруҳидаги касал жўжаларга нисбатан даволанган жўжалар организмида гемоглобин, лейкоцитлар, глюкоза ва умумий оқсил миқдорлари нисбатан юқори эканлиги аниқланган.
178-185 50 20

Қўйларнинг брадзотига қарши маҳаллий моновалент ГОА вакцина тажриба сериясини иммуногенлигини денгиз чўчқачаларида аниқлаш

Xait Salimov, Р Урақова, А Менглиев
Мақолада Қашқадарё вилоятининг Ғузор, Муборак, Чироқчи туманлари, Самарқанд вилоятининг Нарпай ва Жиззах вилоятининг Ш.Рашидов номли ва Фориш туманларидаги аҳолининг шахсий хўжаликларидаги брадзот билан касалланиб ўлган ёки мажбурий сўйилган қўйларнинг ички аъзоларидан олинган патологик намуналардан ажратиб олинган касаллик қўзғатувчиси Cl.Oedеmatiens штаммининг культурал - морфологик, тинкториал, биокимёвий, биологик хусусиятларини ўрганиш асосида у идентификация қилинганлиги тўғрисидаги маълумотлар ёритилган. Шунингдек, Cl.Oedеmatiens штаммидан тайёрланган брадзотга қарши моновалент ГОА вакцина тажриба сериясининг иммуногенлигини лаборатория шароитида денгиз чўчқачаларида ўрганиш натижалари баён этилган.
305-311 62 14

Паррандалардан ажратилган сальмонеллёз қўзғатувчисининг турли антибактериал препаратларга сезувчанлигини аниқлаш

Xait Salimov, А Ҳатамов
Ушбу мақолада Республикамиз хўжаликларида паррандаларда салмонеллёзнинг асосий қўзғатувчи тури бўлган S.enteritidisнинг бир неча антибактериал препаратларга сезувчан-лиги ўрганилган ҳамда ин-витро да ўрганилиш асосида юқори сезувчанликни намоён этган препаратларнинг терапевтик самарадорлиги экспериментал сальмонеллёзда ўрганиш натижа- лари баён этилган.
312-315 39 31

Pasterella serotiplarini serologik reaksiyalar yordamida aniqlash usullari

Ilxom Salimov, J Nurgaliyeva
Pasterella shtammlarini serologic tipizasiya qilish uchun bir vaqtning o‘zida serologik reaksiyalardan agar gelidagi prisipitasiya reaksiyasi va agllyutinatsiya reaksiyasini qo‘llash maqsadga muvofiqdir. Olingan natijalarni taqqoslash natijasida tekshirilayotgan shtammlarning serologik mansubligi to‘g‘risida ishonchliroq xulosalar chiqarish imkonini berdi. Shu bilan birga bilvosita gemagglyutinatsiya reaksiyasi qo‘llanildi va antigen sifatida sensibilizatsiyalangan “O” guruhli odam eritrotsitlaridan foydalanildi. Ammo shuni ta’kidlash joizki doimiy “O” guruhli odam eritrositlarini olishdagi qiyinchiliklar uni boshqa reaksiyalar bilan parallel ravishda o‘rganishda qiyinchiliklar mavjud.
163-165 55 35

Qo‘ylar bradzotning o'ziga xos profilaktikasi

Ilxom Salimov, N Ergashev, G‘ Mengliyev, Sh Hakimov
Maqolada bradisitning oldini olishning asosiy usullari va vaktsinalarning samaradorligi, immun taranglikni miqdoriy nazorat qilishning optimal usullarini ishlab chiqish va turli mamlakatlar olimlari tomonidan yaratilgan klostridiozning o'ziga xos profilaktikasi haqida ma'lumot berilgan.
159-162 39 22

Инфекцион некротик гепатитнинг морфо-физиологик, тинкториал, культурал, биокимёвий ва патогенлик ҳусусиятларини аниқлаш

Ilxom Salimov, Ш Ҳакимов, Д Салимова
Қўйларнинг инекцион некротик гепатит касаллиги қўзғатувчиси Clostridium. novyi-қатьий анаэроб, ҳаракатланувчи, қалин, полимер таёқча шаклдаги микроб. Ташқи муҳитда ва ноқулай шароитларда спора ҳосил қилади. Оддий озуқа муҳитларида вегетацияланмайди. Китт-Тароцци муҳитида вазелин мойи остида-лойқа ҳосил қилади ҳамда кам газ пуфакчалари пайдо бўлади. Сутни секин ивитади, желатинани эритади. Кучли заҳар ажратади. Денгиз чўчқалари юқтирилса 12-36 соатда ўлади Инексия жойида бириктирувчи ва унинг ёнидаги мушаклар сарғиш ёки оч-пушти рангдаги илвирасимон шиш ҳосил қилади. Мушаклар оч рангда, ички аъзолар ўзгаришсиз бўлади.
223-227 86 13

Qashqadaryo viloyati parrandachilik xo‘jaliklarida marek kasalligining tarqalishi hamda patomorfologik o‘zgarishlari

Xurshid Murodov, B Axmedov
O‘rganishimiz shuni ko‘rsatdiki, Qashqadaryo viloyatidagi parrandachilik xo‘jaliklarida 5709 bosh parrandalar klinik ko‘rikdan o‘tkazilib, kasallikka shubha qilingan 150 bosh tovuqlar ajratilib, klinik belgilari va patoanatomik o‘zgarishlari o‘rganildi. Kasallik asosan 1-15 kunlik tovuqlarda uchraydi, kasallanish 65% ga yetishi mumkinligi kuzatilgan. Virus onkogen va immunosupressiv faollikka ega, bu parrandalarning immunologik himoyasini zaiflashtiradi, shuningdek parrandalarning boshqa kasalliklarga moyilligini oshiradi.
Marek kasalligining surunkali shakli enzotiya yoki sporadik holat, o'tkir shakli esa epizootiya sifatida namoyon bo'ladi. Kasallikning birinchi ko'rinishida deyarli barcha sezgir qushlar kasal bo'lib qoladilar. Statsionar nosog'lom fermalarda faqat emlanmagan yosh qushlar kasal bo'lib qoladi.
Marek kasalligi yilning istalgan vaqtida, ko'pincha boshqa yuqumli va invaziv kasalliklar bilan birgalikda sodir bo'ladi. Marek kasalligiga qarshi samarali choralar qo'llanilmasa, u kasallanish (35%) va o'lim (84%) yuqori bo'lgan kasalxonaga boradi. Qafaslarda saqlanadigan qushlar orasida o'lim ko'p bo'ladi.
3-6 154 21

Veterinariya ilm-fanining rivojlantirishda innovatsion ishlanmalarning o‘rni

Muhiddin Ruzimurodov, B Elmuradov
Maqolada veterinariya ilmiy tadqiqot institutida oxirgi besh yilda amalga oshirilgan ilmiy tadqiqot ishlarining natijalari, olimlar tomonidan yaratilgan ilmiy innovatsion ishlanmalar, tavsiyalar, patentlar, qo‘llanma va yo‘riqnomalar chop etilganligi yoritilgan.
7-10 127 18

Qo‘y va echkilar brutsellyozida teri allergik reaksiyalariga asoslangan serologik tadqiqotlar va usullar

Muhiddin Ruzimurodov, A Ulug‘muradov, A Saidov, F Muxtarov
Mazkur tezisda qo‘y-echkilar brutsellyozi tashxisida teri allergik reaksiyalariga asoslangan serologik tadqiqotlar va usullar borasida XEB tomonidan tasdiqlangan ko‘rsatmalar tahlili bayon qilingan. Bundan tashqari hududiy tashxis markazlarida brutsella qo‘zg‘atuvchilari bilan ishlashda 3-darajali ehtiyot choralariga qat’iy rioya ko‘rilishi bo‘yicha majburiy ko‘rsatmalar keltirilgan.
11-14 245 28

Қутуриш касаллиги вирусига ҳайвон турларининг мойиллиги, замонавий диагностикаси ва қарши кураш чора тадбирлари

Alisher Xushnazarov, Т Газнакулов
Ушбу мақолада қутуриш касаллиги вирусига ҳайвон турларининг мойиллиги, замонавий диагностикаси ва қарши кураш чора тадбирлари бўйича маълумотлар баён қилинган.
15-18 251 32

Инвазион касалликларнинг илмий ва амалий асослари

Alisher Xushnazarov, Феруза Мамасова
Республикамиз хухудида кенг таркалишга эга булган инвазион касалликларни даволаш ва олдини олиш борасида МДХ хамда мамлакатимиз олимлари томонидан олиб борилаетган илмий тадкикотлар йуналиши ва ушбу касалликларни бартараф этишда янги илмий ва амалий ёндашувлар баён этилган.
19-22 95 17

Sigirlar tuxumdonlarida uchraydigan patologiyalarga zamonaviy usullarda diagnoz qo‘yish

Shavkat Baliyev, S Suvanov, O Kuldashiv
Maqolada qishloq xo‘jaligi hayvonlari jasadlarini sud-veterinariya ekspertizasi
maqsadida o‘tkaziladigan patologoanatomik yorib tekshirishning o‘ziga xos jihatlari yoritilgan. Sudveterinariya
ekspertizasining tartibi, maqsadi va vazifalari hamda unga tegishli hujjatlarni
rasmiylashtirish bo‘yicha ma’lumotlar keltirilgan.
27-29 203 34

Quyonlarning atipik mikobakteriozining patomorfologiyasi

Alisher Xushnazarov, O Djurayev
Мақолада туберкулёзнинг нотипик микобактериялари юқтирилган қуёнлар организмининг патологоанатомик ва гистологик текши-ришлар натижалари ёритилган. Тажриба қуёнлари организмида нотипик микобактериялар анча чуқур патологик жараёнлар келтириб чиқариши аниқ-ланган. Мазкур жараёнлар, умумий гемодинамик бузилишлардан ташқари, жигарда турли ўлчамлардаги некроз ўчоқларининг ривожланиши билан ифодаланади.
30-33 128 24

Яйловларда синбовил чивинлар фаунаси ва мавсумий динамикаси

Muhamad Rahimov, А Исмоилов, А Шерқулов, А Камалова
Мақолада яйловлар шароитида синбовил чивинлар фаунаси, тарқалиши ва мавсумий динамикаси ўрганилган ҳамда бу тўғрисидаги маълумотлар батафсил баён қилинган.
37-39 214 41

Go‘ngdan biogumus tayyorlashda g o‘ngni saqlash va zararsizlantirish usullarining axamiyati

Alisher Xushnazarov, K Akramov, B Kulmanov
Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligi hayvonlari ajratgan go‘ngni har xil usullarda
saqlash va zararsizlantirish usullari va biogumusga tayyorlash bosqichlari keltirilgan.
34-36 173 21

Vetarinariya-sanitariya tadbirlarini sigirlarda mastit kasalligini kelib chiqishiga ta’siri

Alisher Xushnazarov, K Akramov, B Kulmanov
Ushbu maqolada zoogigienik me'yorlarning buzilishi natijasida sigirlarda mastit paydo bo'lishining sabablari va uni oldini olish yo'llari yoritilgan.
241-243 58 27

Quyonlarda geliotrop va kaprirchopon o‘simliklarning vegetativ va generativ shakllaridan zaharlanishda klinik belgilar

Intizor Sultanova, G Abduraimova, B Emurodov
Maqolada geliotrop va kampirchopon o‘simligining poyasi, bargi va guli
aralashmasi va geliotrop urug‘ini tajriba quyonlari ozuqa massasining miqdoriga 50%, 30%, 10%
miqdorda qo‘shib berilganda quyonlarda kuzatiladigan zaharlanishning muddati, tajriba davomida
kuzatilgan klinik belgilar, nobut bo‘lish holatlari haqida batafsin ma’lumotlar keltirilgan.
269-274 72 28

Sigirlarda alimentar bepushtliklarning keltirib chiqaruvchi sabablari, davolash va oldini olish

Otamurod Kuldashev, H O‘rinov, R Bobomurodov, Sh Xamraev
Maqolada alimentar bepushtliklarni keltirib chiqaruvchi ozib ketish natijasida, semirib ketish natijasida va hayvonlarga berilayotgan ozuqa ratsionida bo‘ladigan yetishmovchiliklar bo‘yicha va jinsiy organlarda bo‘ladigan patologik o‘zgarishlar batafsil keltirilgan va bu bepushtlikni oldini olish bo‘yicha ma’lumotlar keltirilgan.
275-278 56 47

Sigirlar ginekalogik kasalliklarni oldini olishda zamonaviy preparatlarning samarasi

Otamurod Kuldashev, H O‘rinov, R Bobomurodov, O Kuldashev
Maqolada sigirlarda tuqqandan keyingi uchraydigan kasalliklarni oldini olishda sutdan chiqarilgan sigirlarni aloxida ajratilib ularga preparatlar yuborilib tug‘ish jarayonini yengil kechishi, tuqqandan keyingi servis davrini qisqartirishda va otalanishni yuqori bo‘lishida preparatlar samarasi keltirilgan.
186-189 38 73

Нодуляр дерматит касаллигининг қорамолларда биокимёвий ўзгариш натижалари

Soxib Tursunov
Нодуляр дерматит билан касалланган қорамолларда биокимёвий ўзгаришларни аниқлаш
1-8 212 33

Kolibaksilloz bilan aralashtirilgan tovuq eymerozida fentsidlarning sinergik aralashmasi bo'lgan dorilarning invaziya intensivligiga, qonning morfologik parametrlariga va leykotsit formulasiga ta'siri.

Gulmurod Mamadullayev, Davletbay Ibragimov, Feruza Ibragimova, Asadullo Daminov
Ushbu ishda biz 288 mg/kg va yemga 1000 mg/kg dozalarda biz tomonidan tayyorlangan sinergik preparatlar fensid va fensid premikslarini o'rganib chiqdik, ular invaziya intensivligini deyarli 4-5 marta kamaytiradi va ulardan yuqorida ko'rsatilganda foydalanish mumkin. dozalari qushlar qonining morfologik parametrlari va leykotsitlar formulasiga salbiy ta'sir ko'rsatmaydi. Muhimligini hisobga olgan holda, ushbu dorilar ushbu kasalliklarning oldini olish va davolash uchun ishlatilishi mumkin. Shu maqsadda qushlar eksperimental ravishda Eimeria va Escherichiosis patogenlari bilan bir vaqtda yuqtirildi. Natijada, tekshirilgan dorilar invaziya intensivligini 4-5 barobarga kamaytirishi va qonning morfologik tarkibi va leykotsitlar formulasiga salbiy ta'sir ko'rsatmasligi aniqlandi.
32-34 72 40

Kurkalar postnatal ontogenizidagi ozuqa ratsionining berilishi

Ravshanbek Tashtemirov, N Dauletbayev
Ushbu maqolada kurkalarning postnatal ontogenezida kerak boladigan oziq-ovqat mahsulotlari haqida ma’lumot yoritilgan.
154-158 193 18

Қорамолларда аллергик туберкулин реакциялари пайдо бўлишига таъсир қилувчи Омиллар

Gulmurod Mamadullayev, А Саидов , У Файзиев , О Джуракулов
Maqolada veterinariya amaliyotida qoramol tuberkulyozining kechiktirilgan va tezkor turining sezuvchanligi oshishi, shuningdek, hayvonlarning sil kasalligiga allergik tashxis qo'yish paytida PPD tuberkulinini hayvonlarning tanasiga kiritish usullari haqida tahliliy ma'lumotlar keltirilgan.
240-247 223 32

Qoramollar tuberkulyozi epizootiyasi va epidemiyasi paydo bo‘lishining o‘ziga xos xususiyatlari

Gulmurod Mamadullayev, У Файзиев , А Тухлиев , О Джуракулов
Maqolada epidemiologik, epizootologik va ijtimoiy-iqtisodiy
hayvonlar tuberkulyozi muammolari, odam va qoramol tuberkulyozining turli turdagi hayvonlar va qushlarga, odamlarga yuqishi, shuningdek kasallikning oldini olish va oldini olish choralari.
836-840 73 47

O’zbek adabiyotida tarixiy mavzudagi zamonaviy pentologiya

Dilnoza Mamanova
Ushbu maqolada Sa’dixon Mavlavixon o’g’lining “Tanazzul”
pentologiyasi va roman badiiyati atroflicha tahlil qilingan. Bu roman o’zbek
adabiyotidagi ikkinchi pentologiya hisoblanib, yozuvchi ijodiy rejasi va maqsadi
haqida ham ba’zi ma’lumotlar keltirilgan. Yozuvchining birinchi asari bo’lishiga
qaramay tarixiy haqiqat va badiiy to’qima mutanosibligi misollar orqali tahlil qilingan.
Qolaversa, bu davr yoritilgan boshqa romanlar bilan munosabati ham qiyoslangan. Asar
til xususiyati jihatidan turli shevalardan obrazlar nutqida foydalanib tarixiy makon-zamon yaratilganiga to’xtalib o’tilgan. Shuningdek, to’qima obrazlardagi ishqiy
munosabatlarning boshqa asarlardagi obrazlar bilan aloqadorligi qiyosiy tahlil qilingan.
78-87 105 31

Veterinariya ta’lim muassasalarida talabalarning integrativ yondashuvi hamda tadqiqotchilik kompetensiyalarini rivojlantirish

Nargiza Narziyeva, Dilnura Suvanova, Ozoda Sultonova
Hozirgi kunda kompetensiyaviy yondashuvga asoslangan oliy ta’limning davlat ta’lim standartini qabul qilinishi oliy ta’lim, talaba, fan va ishlab chiqarishdan iborat bo‘lgan integratsiyalashuv natijasida kompetentli fikrlovchi yoshlar vujudga kelganliklari bilan izohlanadi.
64-77 142 23

Veterinar mutaxassislarini ilmiy-tadqiqotchilik kompetensiyalarini rivojlantirish

Nargiza Narziyeva, Dilnura Suvanova, Ozoda Sultonova
Ushbu maqolada veterinariya sohasida malakali mutaxassislarni tayyorlash jarayonida interfaol usullarni qo‘llash amaliyoti, ta’lim sifati va samaradorligini oshirishda interfaol usullarning o‘rni, veterinariya fanlari bo‘yicha ma’ruza, amaliy va laboratoriya mashg‘ulotlarini o‘tkazishda hamda mustaqil ta’limni tashkil etishda interfaol usullardan unumli foydalanish, interfaol usullarning mazmun-mohiyati, “Bilaman. Bilishni xohlayman. Bilib oldim”, “Baliq skeleti”, “Blis-o‘yin texnologiyasi”, “Klaster” kabi grafik organayzerlarning qo‘llash amaliyoti, interfaol ta’limning umumiy tavsifi va uning didaktik imkoniyatlari atroflicha yoritilgan.
26-36 100 33

Yoshlarni tarbiyalashda raqamli iqtisodiyotni o‘rni

Nargiza Narziyeva, Ozoda Sultonova, Dilnura Suvanova
Hozirgi jadal globallashuv jarayonida dunyo mamlakatlari iqtisodiyoti va raqobatdoshligini belgilashda raqamli iqtisodiyotning o‘rni muhim ahamiyat kasb etadi. Iqtisodiyotning qaysi bir tarmoq yoki sohasiga nazar tashlamaylik, barchasida raqamli texnologiyalarning o‘rnini ko‘ramiz. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoev joriy yildagi parlamentga Murojaatnomasida taraqqiyotga erishish uchun raqamli bilimlar hamda zamonaviy axborot texnologiyalarini egallashimiz zarur va shartligi, bu bizga yuksalishning eng qisqa yo‘lidan borish imkoniyatini berishi, zero, bugun dunyoda barcha sohalarga axborot texnologiyalari chuqur kirib borayotganligiga alohida e’tibor qaratdi. Avvalo raqamli iqtisodiyot nega kerak insoniyat taraqqiyoti uchun muximmi degan savolga qisqa javob bersak
37-44 117

Yoshlarda estetik madaniyatni shakllantirishga ta’sir etuvchi omillar

Dilnur Suvanova, Nargiza Narzieva, Ozoda Sultanova
Maqolada estetik madaniyat masalasi, uning madaniyatdagi o'rni tahlil qilinadi
jamiyat hayoti va unga ta’sir etuvchi omillar. Estetik madaniyatning ta'siri
yoshlarning ijtimoiy faolligi va intellektual saviyasi hisobga olinadi. Rol va
estetik ong va madaniyatning inson ma’naviy kamolotidagi ahamiyati
hamda unga ta’sir etuvchi omillarning ijtimoiy-falsafiy masalalari ifodalangan.
45-55 76

Tarixiy-ma’naviy meros, yoshlarda estetik madaniyatni shakllantirishning muhim omili

Dilnura Suvanova, Nargiza Narzieva, Ozoda Sultanova
Maqolada boy tarixiy moddiy va ma'naviy meros ko'rib chiqiladi
O‘zbekiston yoshlarda estetik madaniyatni shakllantirishning muhim omili sifatida
odamlar. Tarixiy moddiy va ma'naviy merosning huquqiy asoslari va jarayoni
takomillashuvi tahlil qilinadi. Boy material haqida fikr bildirildi va
O‘zbekistonning ma’naviy merosi va olib borilayotgan siyosatning mazmun-mohiyati
unga munosabat. Moddiy va ma'naviy merosning o'rni va ahamiyati va estetikasi
yoshlar tarbiyasidagi qadriyatlar ko‘rib chiqildi.
56-63 91

Qishloq yoshlarining ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli va uni yaxshilash yo‘llari

Dilnura Suvanova, Nargiza Narzieva, Ozoda Sultanova
Qishloq yoshlarining turmush tarzi ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy,
maishiy, psixologik omillar, lekin shahar yoshlaridan farqli o'laroq, qishloq uchun qiyin edi
aholining yangi sharoitlarga moslashishi, bu esa ijtimoiylashuv mazmuniga ta'sir ko'rsatdi
yosh avlod. Sotsiologik so‘rovlar ma’lumotlariga e’tibor qaratsak, chuqur
qishloqdagi ijtimoiy-iqtisodiy inqiroz qadriyatlarning shakllanishiga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda
qishloq yoshlari orasida ayrim salbiy jarayonlarning keng tarqalishiga olib keladi
yoshlar muhiti.
168-172 70 32

Kommunikativ kompetentsiya ingliz tilini ikkinchi chet tili sifatida o'qitishning asosiy maqsadi sifatida

Dilnoza Rahmonova
Chuqurlashtirilgan til ta'limining asosiy tarkibiy qismi sifatida ko'p tilli asosda o'rganishning dolzarbligi, birinchi navbatda, ta'lim sohasidagi tendentsiyani belgilaydigan iqtisodiy, madaniy va siyosiy sohalarda integratsiyalashuvning umumiy global tendentsiyasi bilan belgilanadi. fan bilimlarining integratsiyalashuviga, dunyoning yaxlit manzarasini tushunishga e'tibor qaratish [1]. Maqolaning maqsadi ko'p tillilik yoki ko'p tillilik tushunchasini nazariy tushuntirish, ko'p tilli ta'limning xususiyatlarini aniqlash, ko'p tilli ta'limning zamonaviy usullarini o'rganish, shuningdek, ingliz tilini ikkinchi chet tili sifatida o'qitish bo'yicha o'z metodologiyasini amaliy rivojlantirishdir.
49-52 107 20

Sigirlarda homila yo‘ldoshining ushlanib qolishini davolashda rootikan va ixglyukovit-vet preparatining samarasi

Jamshid Ochilov
Ushbu maqolada sigirlarda homila yo‘ldoshining ushlanib qolishini davolashda rootikan va ixglyukovit-vet preparatining samarasi bo'yicha ma'lumotlar bayon qilingan
28-29 156 19

Geliotrop o'simliklarining hayvonlar organizimiga toksikologik va patomorfologik xususiyatlarini o'rganish

Intizor Sultanova, B Elmurodov, M Isayev, G Abduraimova
Ushbu maqolada shifobaxsh geliotrop o'simliklarining hayvonlar organizimiga toksikologik va patomorfologik xususiyatlarini o'rganish bo'yicha to'plangan tadqiqot ma'lumotlari batafsil bayon qilingan
282-284 131 29

Quyonlar va boshqa hayvonlarda pasterellyozning oldini olish uchun innovatsion vaktsinalar

Naima Nabieva, B Elmurodov, N Navruzov, L Axmadaliyeva, 3 Kiyamova
Ushbu maqolada quyonlar va boshqa hayvonlarda pasterellyozning oldini olish uchun innovatsion vaktsinalarning samaradorlik ko'rsatgichlari batafsil bayon qilingan
322-324 130 16

Quyonlar va boshqa hayvonlarda pasterellyozning oldini olish uchun tijorat vaktsinalari

Naima Nabieva, B Elmurodov, N Navruzov
Materiallarda O‘zbekistonda hayvonlar, xususan, quyonlarda pasterellyozning oldini olish uchun tijorat vaksinalari haqida umumiy ma’lumot berilgan. Emlash orqali pasterellyozning o'z vaqtida oldini olish hosildorlikni oshiradi va o'limning oldini oladi.
282-284 158 18

Quyonlar va boshqa hayvonlarda pasterellyozning oldini olish uchun innovatsion vaktsinalar

Naima Nabieva, B Elmurodov, N Navruzov, L Axmadaliyeva, 3 Kiyamova
Materiallarda O‘zbekistonda ma’lum va yangi patentlangan vaksinalarni izlash, ko‘rib chiqish va tahlil qilish yo‘li bilan hayvonlarda, xususan, quyonlarda pasterellyozning oldini olish uchun patentlangan innovatsion vaksinalar haqida umumiy ma’lumot berilgan. Emlash orqali pasterellyozning o'z vaqtida oldini olish hosildorlikni oshiradi va o'limning oldini oladi.
155-163 132 19

Чорвачиликда инфекцион касалликларининг тарқалиши ва олдини олиш чоралари

Naima Nabieva, Ғ Мўминов, Б Элмуродов
Ушбу маколада чорва ҳайвонларининг инфекцион ва инвазион касалликлари яьни бактериал касалликларни тарқалиш даражаси хамда касалликларни олдини олиш ва қарши курашиш буйича чорва фермерларга ва мутахасиссларга тавсиялар берилган.
168-172 65 18

Quyonlar pasterellyozini davolashda antibiotiklarning o'rni

Naima Nabieva
Quyonchilik xo'jaliklarida sipontan pasterellyoz bo'lgan quyonlarni davolashda laboratoriya sharoitida agarli diffuz usulida tanlangan antibiotiklar bilan davolashda jami 249 bosh quyonlarga 4 xil antibiotik qo'llab davolash samaradorligi o'rganildi va tadqiqotlar natijasida quyonlar pasterelliyozini davolashda eng samaradorligi yuqori antibiotiklar Nitokis-200 92% ni va Pentrep-400 esa 85% natijani qayd etganligi aniqlandi
5235-5241 219 33

Qo'zi kolibakteriozida xitozan suktinatning ahamiyati.

Naima Nabieva, N Navruzov, F Pulatov, I Sheraliyeva, I Sultonova, U Aktamov
Maqolada tabiiy sharoitda kolibaksilloz bilan kasallangan qo'zilarning patologik va gistologik o'zgarishlari natijalari, shuningdek I amb kolibaksillozga qarshi GOA formol vaktsinasi va xitozan suksinat assotsiatsiyasini qo'llash bilan organizmdagi immunitet tizimining barqarorligi ko'rsatilgan.
109-111 141

Yuqori jag'ning torayishi diagnostikasi va davolash

Raxmatulla Nigmatov, Qodirov J.M., Nigmatova I.M.
Yuqori jag'ning noto'g'ri torayishi diagnostikasi va davolash erta yoshda ushbu noto'g'ri okklyuziyani tuzatishga harakat qilayotgan stomatologlar uchun qiyinchilik tug'diradi. A bilan kasallangan bemorlarga klinik va sefalometrik tarzda tashxis qo'yish mumkin, ammo tashxisni skelet va tish tuzilishi nuqtai nazaridan ko'rib chiqish kerak. Yuqori jag'ning bu noto'g'ri torayishi to'g'ri tasnifi tajriba va tayyorgarlikni talab qiladi. Yuqori jag'ning noto'g'ri torayishi ko'plab turli xil etiologik omillarning o'zaro ta'siri natijasida rivojlanadi, ular orasida bosh barmog'i va barmoqlarini so'rish, lab va tilning odatlari, havo yo'llarining obstruktsiyasi va skelet o'sishining haqiqiy anormalliklari kiradi. Yuqori jag'ning torayishini davolash kuzatish yoki oddiy odatlarni nazorat qilishdan tortib murakkab jarrohlik muolajalarigacha bo'ladi. Etiologiyani muvaffaqiyatli aniqlash muvaffaqiyatli davolanish imkoniyatini oshiradi.
82-84 106 27

Quyonlarda pasterellyozning mavsumiy ko'rinishi

Naima Nabieva
Ilmiy izlanishlar natijasida epizootik tahlillar natijasida quyonlarning pasterellyozi Samarqand viloyati hududlarida uchraydi. Yilning 4 fasli ichida quyonlarda pasterellyoz bilan kasallanish soni bahorda aniqlangani, fermer xo‘jaliklarida kasallangan quyonlarga nisbatan pasterellyozning 43% bahorda qayd etilganligi aniqlangan.
338-340 51 28

Sut va go'shtdan foydalanishning radiatsiya ta'sirini kamaytirish usullari

Farida Ravshanova
Oziq-ovqat zanjiri bo'ylab radionuklidlar inson tanasiga kiradi, to'planadi, salbiy ta'sir ko'rsatadi, radiotoksikologik ta'sir ko'rsatadi. Radioaktiv moddalarning ta'siriga bunday qiziqish stronsiy-90 (Sr-90) va seziy-137 (Cs-137) ning organizmga zararli ta'siri tufayli paydo bo'ldi.
333-337 50 25

Tuxumdonlarning disfunktsiyasi va mahsuldor sigirlarning subinvolyutsiyasi va ularning natijasi sifatida bepushtlik

Baxrom Alimov, X Yunusov, B Eshburiev
Maqolada mahsuldor sigirlarda bachadon subinvolyutsiyasi, tuxumdonlar gipofunktsiyasi va ular bilan bog'liq bo'lgan bepushtlik sabablari, rivojlanish xususiyatlari, klinik va gemomorfobiokimyoviy o'zgarishlar va olingan natijalar tahlili tasvirlangan.
109-116 167 43

Сунъий интеллектни халқаро ҳуқуқий тартибга солиш: эволюция ва ривожланиш хусусиятлари

Firuza Xamdamova

Макола сунъий интеллектни (бундан кейин СИ) халкаро хукукий тартибга солишнинг еволюцияси ва узига хос хусусиятларига багишланган. Муаллифнинг таъкидлашича, сунъий интеллект хавф ва тахдидларга era, бу еса уни халкаро ва миллим даражада хукукий тартибга солишни талаб килади. Шу билан бирга, давлатлараро даражада муаммонинг ягона карашига маълум даражада еришиш миллий даражада теги шли norma ва хужжатларни кабул килишга ёрдам беради. Шу билан бирга, шуни таъкидлаш керакки, сунъий сохадаги фаолиятни халкаро хукукий тартибга солиш моделини уйгунлаштириш буйича ишлар жуда секин ривожланмокда. Айни пайтда халкаро микёсда тегишли коидаларни бирлаштирадиган куп томонлама шартномалар мавжуд емас. Ушбу сохада халкаро хукукий тартибга солишнинг айрим жихатларини камраб оладиган алохида хужжатлар мавжуд, аммо улар маслахат характерига эга ва "юмшок конун”дир. Шу билан бирга, Бирлашган Миллатлар ташкилоти ва бошка бир катор халкаро ташкилотлар доирасида сунъий интеллектни халкаро хукукий тартибга солишни ривожлантириш хамкорликнинг устувор йуналишлари ва йуналишларидан бирига айланмокда. |

68-70 165 43

Диагностика пациентов с открытым прикусом и их ортодонтическое лечение

Raxmatulla Nigmatov, Feruza Shomuxamedova, Mirzobek Aralov, Nigora Nigmatova, Nodira Atamuratova

Аннотация: Открытый прикус рассматривается как самостоятельная форма зубочелюстных аномалий, так и может сочетаться с другими нарушениями в трансвер зальном или сагиттальном направлении. По литературным данным открытый прикус в 62"о случаев встречается вместе с мезиальным соотношением зубных рядов.
Авторами проводились обследования учащихся школ №8, №64 и №256 г. Ташкента, в возрасте от 6 до 16 лет. Из 348 обследованных учеников открытый прикус обнаружен у 29 детей (8,33%). Ныли проведены следующие методы: клинические обследования, биометрические, рентгенологические (фронтальная и латеральная ТРГ и цефалометрический анализ) исследования.
Лечение прошло консервативным ортодонтическим путем с помощью миогимнастики, расширяющих пластинок и индивидуальной дуги МЕА W. Курс лечения от 8-9 месяцев до 18-24+4 месяцев. Показатели телерентгенограммы после лечения в пределах нормы.

71-74 190 25

Ортодонтическое лечение перекрестного прикуса у детей сменного прикуса

Raxmatulla Nigmatov, Kamolxon Akbarov, Umijon Razzakov, Munavvara Niyozova , Sugdiyona Baxshillayeva

Авторами быт поставлены цель исследования: Совершенствование ортодонтического лечения детей с перекрестной окклюзией в период сменного прикуса. Под наблюдением находтись 76 детей в возрасте от 6 до 14 лет с перекрестной окклюзией. Среди обратившихся было 34 (44.7%) девочек и 42 (55,3%) мальчиков.
Для исправления перекрестного прикуса был предложен авторами инновационный расширяющий аппарат комбинированного действия, эффективность которого оцениваш в динамике.
Разработанный аппарат позволяет регулировать давление мышц, расслабляет жевательные мускулы в проблемных зонах, оптимизируя процесс лечения перекрестной окклюзии у детей и подростков.

242-245 201 27

Диагностика и ортодонтическое лечение детей с глубоким прикусом

D Xanova, Raxmatulla Nigmatov, S Baxshillayeva

Правильный физиологический прикус обеспечивает не только пищеварительную функцию, но и косметическую, принимая участие вформировании формы лицевого отдела головы.
Глубокий прикус - это неправильное положение зубов, при котором передние зубы верхней челюсти перекрывают зубы нижней челюсти вертикально на 60-100%. При глубоком прикусе резцы верхней и нижней челюсти при жевании и откусывании испытывают повышенную нагрузку. 

200-202 278 29

Открытый прикус у детей и их ортодонтическое лечение

Raxmatulla Nigmatov, M Aralov, I Nigmatova, Nodira Atamuratova, Osiyo Xazratkulova

Открытый прикус — самая гяжелая аномалия зубочелюстной системы. По данным | наших авторов (Рузметова И.М., Нигматов Н.Р., др., 2013) при обследовании дегей дошкольного возраста в юроде Ташкенте выявлено, что среди детей 3-6 лет открытый прикус составляет 1,4%.
Открытый прикус рассматривается как самостоятельная форма зубочелюстных аномалий, так и может сочетаться с другими нарушениями в трансверзальном или сагиттальном направлении. По литературным данным открытый прикус в 62% случаев встречается вместе с мезиальным соотношением зубных рядов.

166-169 325 15

Zamonaviy adabiyotda tarixiy mavzudagi “Tanazzul” pentologiyasi

Dilnoza Mamanova
Ushbu maqolada Sa’dixon Mavlavixon o‘g‘lining “Tanazzul” beshligi va roman badiiyati atroflicha tahlil qilingan. Bu roman o‘zbek adabiyotidagi ikkinchi pentologiya hisoblanib, yozuvchi ijodiy rejasi va maqsadi haqidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan. Yozuvchining birinchi asari bo‘lishiga qaramay tarixiy haqiqat va badiiy to‘qima mutanosibligi asar orqali tahlil qilingan. Qolaversa, bu davr yoritilgan boshqa romanlar bilan badiiy tomondan qiyoslangan. Asar til xususiyati jihatidan turli shevalardan obrazlar nutqida foydalanib tarixiy makon-zamon nafasini bera olgani suhbatlar misolida ko‘rib chiqilgan.. Shuningdek to‘qima obrazlardagi ishqiy munosabatlarning boshqa asarlardagi obrazlar bilan aloqadorligi qiyosiy tahlil qilingan.
153-159 181 60

Правовое регулирование искусственного интеллекта: европейский подход

Firuza Xamdamova

Мақола Европада сунъий интеллектни (кейинги ўринларда – СИ) халқаро-ҳуқуқий тартибга солишнинг ўзига хос хусусиятларига бағишланган. Муаллиф Европа Кенгаши ва Европа Иттифоқи доирасида СИни ҳуқуқий тартибга солиш мақсадида қабул қилинган ҳужжатларни кўриб чиққан. Мақолада таъкидланишича, СИни ҳуқуқий тартибга солишга Европа ёндашуви СИни ривожлантириш соҳасида етакчи ўринни эгаллаш ва шу билан бирга инсон ҳуқуқларини тўлиқ ҳурмат қилиш ҳамда ҳимоя қилишни таъминлаш истагига асосланади. Европа Кенгашининг СИга нисбатан позицияси Европа цивилизациясининг гуманистик ютуқлари нуқтаи назаридан энг мувозанатли ва етук кўринади. Шунга кўра, СИни ишлаб чиқиш ва жорий этишда, айниқса, одил судловни амалга ошириш, ижтимоий хизматлар ва давлат бошқаруви каби инсон ҳуқуқларига “сезгир” соҳаларда Европа Кенгаши томонидан таклиф қилинган оқилона мувозанатга риоя қилиш муҳимдир.

215 52

Сунъий интеллектни халқаро ҳуқуқий тартибга солиш: эволюция ва ривожланиш хусусиятлари

Firuza Xamdamova

Мақола сунъий интеллектни (бундан кейин СИ) халқаро ҳуқуқий тартибга солишнинг еволюцияси ва ўзига хос хусусиятларига бағишланган. Муаллифнинг таъкидлашича, сунъий интеллект хавф ва таҳдидларга ега, бу еса уни халқаро ва миллий даражада ҳуқуқий тартибга солишни талаб қилади. Шу билан бирга, давлатлараро даражада муаммонинг ягона қарашига маълум даражада еришиш миллий даражада тегишли norma ва ҳужжатларни қабул қилишга ёрдам беради. Шу билан бирга, шуни таъкидлаш керакки, сунъий соҳадаги фаолиятни халқаро ҳуқуқий тартибга солиш моделини уйғунлаштириш бўйича ишлар жуда секин ривожланмоқда. Айни пайтда халқаро миқёсда тегишли қоидаларни бирлаштирадиган кўп томонлама шартномалар мавжуд емас. Ушбу соҳада халқаро ҳуқуқий тартибга солишнинг айрим жиҳатларини қамраб оладиган алоҳида ҳужжатлар мавжуд, аммо улар маслаҳат характерига эга ва "юмшоқ қонун"дир. Шу билан бирга, Бирлашган Миллатлар ташкилоти ва бошқа бир қатор халқаро ташкилотлар доирасида сунъий интеллектни халқаро ҳуқуқий тартибга солишни ривожлантириш ҳамкорликнинг устувор йўналишлари ва йўналишларидан бирига айланмоқда.

34-35 54 36

Romanlarda makon, zamon va obrazlar o‘xshashligi

Dilnoza Mamanova

Ushbu maqolada Sa’dixon Mavlavixon o‘g‘li Eshonjonovning “Tanazzul” pentologiyasi va Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar” romani o‘rtasidagi zamon-makon, obrazlararo uyg‘unlik, voqealar rivojidagi o‘xshash jihatlar ko‘rib chiqilgan.

44-48 164 20

Лечение глаукомы, связанной с ретинопатией недоношенных, у детей

Lola Xamrayeva, Yulduz Xamroyeva

Цель - представить результаты гипотензивной хирургии глаукомы у детей с ретинопатией недоношенных (РН).


Материал и методы. Проведен анализ хирургического гипотензивного лечения глаукомы у 6 (9 глаз) детей с РН в возрасте от 1 мес до 1 года в глазном отделении клиники Ташкентского педиатрического медицинского института. По стадиям и фазам РН пациенты разделены на 2 группы, в 1-ю вошли 3 детей (5 глаз) с I-III стадией активной фазы заболевания, во 2-ю - 3 детей (4 глаза) с IV-V стадией регрессивной (рубцовой) фазой. У 1 пациента отмечен двусторонний процесс с V стадией регрессивной фазы, послеоперационной аниридией. Сроки гестации при рождении обследованных детей составили 21-36 нед. Длительность наблю­дения - 18 мес. Учитывая эхобиометрические и гониоскопические характеристики, были определены вид и объем гипотензивного хирургического лечения. В 1-й группе проведена синусотрабекулотомия ab externa, во 2-й - синусотрабекулотомия ab externa, циклодиализ, циклоретракция с аутосклеральным дренажем.


Результаты. Хирургическое гипотензивное лечение при I-III стадиях активной фазы РН привело к стабилизации глаукомного процесса в 77% случаев, при IV-V стадиях рубцовой фазы удовлетворительные результаты отмечены в 50% случаев. При этом геморрагические осложнения через 18 мес привели к суб­атрофии глазного яблока в 2 (50%) случаях во 2-й группе больных.


В активной фазе I-III стадий РН использована гипотензивная хирургия в трабекулярной зоне, в рубцовой фазе IV-V стадий РН - комбинированная гипотензивная хирургия как в трабекулярной зоне, так и в области цилиарного тела с использованием аутосклерального дренажа.

529-525 43 24

Xorijiy talabalarga o‘zbek tilini o‘qitishning ahamiyati va metodik konsepsiyalar

Dilnoza Mamanova

Ushbu maqolada xorijiy talabalar uchun o‘zbek tilini o‘rgatishning muhimlik darajasi va dolzarbligi atroflicha isbotlab berilgan. Shuningdek tilini o‘rgatishda boshqa tillar bilan o‘zaro ma’lum bir o‘xshash jihatlari qiyoslangan. Tibbiyot universitetida talabalar uchun bu tilning ahamiyati izohlanib, dars jarayonida samarali usul va metodlarni qo‘llab yuqori natijalarga erishish mumkinligi tahlil qilingan.

534-538 237 16

“Tanazzul” romanida obrazlar tizimi

Dilnoza Mamanova

Maqolada Sa’dixon Mavlavixon oʻgʻlining “Tanazzul” romanidagi obrazlar tarixiylik va badiiylik jihatidan qiyosiy metod orqali tahlil qilingan. Asosan, toʻqima xarakterga ega obrazlardan Xudoyorxonnning yaqin xizmatchisi Saidbek va singlisi Oltinoy, shuningdek tarixiy protatipga ega Musulmonqul mingboshining oʻgʻli Abdurahmon va oʻsha davrda Toshkent hokimi boʻlgan Normuhammad qoʻshbegi obrazlari tadqiq qilingan. Asarda toʻqima obrazlardan foydalangan holda romanda oʻzgacha badiiylikni ta’minlagani va bu asar sujeti va kompozitsiyasiga ta’siri masalasi ham atroflicha muhokama qilingan. Natijada asar obrazlar tarixiy haqiqat va badiiy toʻqima jihatidan mutanosibdir.

313-315 53 26

Tibbyot universitetlarida xorijiy talabalarga tibbiyot terminlarini o'rgatishda zamonaviy metodlardan foydalanish

Dilnoza Mamanova
Ushbu maqolada xorijiy talabalar uchun o‘zbek tilini o‘rgatishning muhimlik darajasi va dolzarbligi ilmiy-amaliy isbotlab berilgan. Qolaversa, tilini o‘rgatishda boshqa tillar bilan o‘zaro ma’lum bir o‘xshash jihatlari qiyoslangan.
81-88 181 37

Ретроспективный анализ структуры закрытых травм органа зрения у детей

Lola Xamrayeva, Yulduz Xamroyeva

Цель. Провести ретроспективный анализ структуры закрытых травм органа зрения у детей по материалам клиники Ташкентского педиатрического медицинского института (ТашПМИ) с 2018 по 2022 годы. Материал и методы. Исследование базируется на основании анализа отчётной документации клиники ТашПМИ за 2018–2022 годы.
Результаты. За отчётный период проведено лечение 5938 пациентов с различными заболеваниями глазного яблока и его придаточного аппарата, в том числе 1438 (24,2%) больных с травмами глаза и их осложнениями. Среди осложнений ЗТГ отслойка сетчатки составляла 8,3%, травматическая катаракта — 7,5%. ЗТГ чаще встречались среди мальчиков (57,2%) в возрасте от 5 до 14 лет (64,4%). С 2018 по 2022 годы отмечено снижение количества пациентов с постконтузионной отслойкой сетчатки, несмотря на стойкую тенденцию к росту количества госпитализированных больных с тупыми травмами, что, возможно, объясняется своевременной диагностикой и лечением указанных травм в остром периоде.
Заключение. Таким образом, за 2018–2022 годы пациенты клиники ТашПМИ с закрытыми травмами глаза составили 7% от общего количества больных и 28,9% от общего количества травм. Количество пациентов с закрытыми травмами глаза имело стойкую тенденцию к увеличению как относительно общего количества госпитализированных за пять лет, так и относительно общего количества больных с травмами и их осложнениям за каждый год в отдельности.
Ретроспективный анализ структуры закрытых травм органа зрения у детей по материалам клиники ТашПМИ наглядно продемонстрировал актуальность проблемы офтальмотравматизма, что делает необходимым активизацию профилактики, оказания своевременной первой и специализированной высокотехнологичной помощи детям.

82-88 141 19

Retrospective analysis of the structure of closed-eye injuries in children

Lola Xamrayeva, Lyubava Boboha, Gozzal Qurbanbayeva

Повреждения органа зрения остаются одной из ведущих причин слабовидения и инвалидности по зрению среди различных глазных заболеваний. В мире у детей ежегодно регистрируются около 6 миллионов случаев травмы органа зрения, которые у четверти миллиона сопровождаются госпитализацией [1–4]. Заболеваемость при травме органа зрения, как у детей, так и у взрослых значительна: 3,9 миллиона человек имеют двустороннюю и более 18 миллионов одностороннюю потерю зрения.
В настоящее время доля детей в общей структуре травмы органа зрения находится в диапазоне 10–15% . В развитых странах ранения являются ведущей причиной моно кулярной слепоты у детей . Из травм чаще всего встречаются контузии: они составляют 33% от всех ранений глаза и по тяжести занимают второе место после проникающих повреждений . Как правило, при травме чаще страдают мальчики (60–70%), тяжёлые травмы встречаются редко, наиболее частым типом повреждения органа зрения является закрытая травма глаза (ЗТГ) [6, 7] . Большинство травм носят случайный характер и происходят дома в быту (50-60%), на открытом воздухе (20–35%), в школе (1–5%), при занятиях спортом (1–3%) .

176-178 146 30

Kamdan kam uchraydigan klinik holat: bolada lignoz kon’yunktivit

Lola Xamrayeva, Z Sattarova, G Xakimova, E Yusupov, I Xalmuratova

Dolzarbligi. Lignoz kon’yunktivit tug’ma gipoplazminogenemiyaning namoyonidir. Tadqiqot maqsadi. Lignoz kon’yunktivit bilan og’rigan bolani davolash natijalarini taqdim etish. Material va usullar. Oftalmologik, klinik va laboratoriya, gistologik, tegishli mutaxassislarning maslahatlari. Natijalar va xulosa. Lignoz kon’yunktivit tashxisini qo’yish uchun plazminogen uchun qon tekshiruvi zarur, davolashda samarali bo’lgan plazmin, proteolitik, antibakterial, steroid dorilar.

84 37

Features of visual changes in children with epilepsy

Durdona Abdullayeva

The incidence of epilepsy is 50- 70 people per 100, 000 population, the prevalence is 5-10 people per 1000 (Kwan P.. Prodi M, 2000; Hauser W.A., 2015). In 70% of patients, it is possible to achieve remission or a decrease in the frequency o f attacks (Gusev E.I., 2000; Brodi M.. 2004).

84-88 146 21

Туберкулёз муаммоси унга қарши курашиш чоралари

Gulmurod Mamadullayev
Ушбу мақолада ҳозирги даврда одамлар ва ҳайвонлар туберкулёзи муаммосининг эпидемиологик, эпизоотологик, иқтисодий ва ижтимоий омиллари ҳамда ҳайвонлар туберкулёзига қарши курашиш, олдини олиш ва даволаш бўйича тиббиёт ва ветеринария соҳаларида жаҳон бўйича қатор устувор йўналишлар мезонлари ҳақида баён қилинган.
89-93 163 18

Қорамол туберкулёзининг кимёпрофилактикаси

Gulmurod Mamadullayev
Ушбу мақолада туберкулёз касаллигига қарши курашиш учун янги препарат ишлаб чиқариш, ҳайвонларга қўллаш, кимёпрофилактика ёрдамида қарши кураш услубини жорий этиш натижасида чорвачилик фермаларини туберкулёздан соғломлаштириш муддатлари кескин қисқариши, кўплаб инкубацион даврни кечираётган ва латент микробизм ҳолатидаги зотли қорамолларни туберкулёз инфекциясидан асраб қолиш ва носоғлом фермаларда шартли соғлом моллар организмини санация қилиш ҳақида баён қилинган.
11-15 324 33

№149 штаммдан ишлаб чиқарилган вити туберкулин” диагностикумининг туберкулиногенлиги

Gulmurod Mamadullayev, У Файзиев, А Тўхлиев
Мақолада ВИТИ туберкулёзни ўрганиш лабораторияси олимлари билан «BIOFARMTECH» ҚК ҳамкорлигида ишлаб чиқарилган маҳаллий №149 штаммдан тайёрланган ППД туберкулин тажриба-экспериментал сериясининг симультан туберкулинизация услубида аллергик махсус фаоллигининг лаборатория синовлари натижалари келтирилган. Тадқиқот натижаларига кўра, ишлаб чиқарилган туберкулин диагностикуми етарли аллергик махсус фаолликка эга эканлиги аниқланган.
17-24 206 33

Kolibakterioz qo‘zg‘atuvchisida etis-2 komleks preparatining samaradorligi

Gulmurod Mamadullayev, O Djurakulov
Maqolada ETIS-2 kompleks preparatini Escherichia coli
qo‘zg‘atuvchisiga 9 bosh qo‘ylarda o‘tkazilgan tadqiqotlarda ijobiy bakteritsid ta’sir
qilgan va davolash samaradorligini haqida bayon qilingan.
171 20

Рифизостреп препарати билан қишлоқ хўжалик ҳайвонларини даволаш услуби

Gulmurod Mamadullayev, U Fayziev, О Джураев
Ушбу мақолада Ветеринария илмий тадқиқот институти Туберкулёз лабораторияси олимлари томонидан яратилган туберкулёзга қарши “Рифизостреп” препаратининг қишлоқ хўжалик ҳайвонларининг респиратор, ошқозон-ичак, гинекологик, жаррохлик, офтальмологик ва гипо- ва авитаминозлар профилактикаси учун қўлланилиши ҳақида баён қилинган.
1-6 105 46

Lernaea cyprinaceani baliqlar tanasida rivojlanish bosqichlari

Shavkat Baliyev, N Sulaymanova, S Mavlonov
Maqolada sun’iy suv havzalarida boqilayotgan baliqlar
lerneozining tarqalishi, rivojlanish bosqichlari, kelib chiqish sabablari haqidagi
ilmiy manbalar tahlili bayon etilgan.
5-9 105 25

Asalarichilik xo‘jaliklarida tropilelapsoz kasalligining epizootologiyasi

Shavkat Baliyev, R Uraqova, T Gaznakulov
Maqolada Respublikamizda qishloq xo‘jaligining yuqori
daromadli tarmog‘i hisoblangan asalarichilikni rivojlantirishda asalari mahsulotlari:
asal, gul changi – o‘z xususiyatlari bo‘yicha oziq-ovqat, dorivor va kosmetologik
mahsulotlari hisoblananishi, propolis, asalari zaxri, ona ari suti esa – tibbiyot va
kosmetologiyada keng tarmoqda ishlatiladigan kuchli biostimulyator vazifasini
bajaruvshi tabiiy maxsulot ekanligi talqin qilingan. Bundan tashqari keyingi yilllarda
asalarichilik sohasini rivojlantirish, asal va asal mahsulotlari ishlab chiqarishning
zamonaviy va innovatsion uslublarini joriy etish uchun sohani tartibga solish
bo‘yicha Hukumatimiz tomonidan chiqarilgan qarorlar asos qilib ko‘rsatilgan. Ammo
asalarichilik sohasini rivojiga aks ta’sir ko‘rsatuvchi omillar bu hozirgi kunda dolzarb
masala hisoblangan asalarilarda uchrayotgan tropilelapsoz kasalligi to‘g‘risida so‘z
yuritilgan. Shu bilan birga epizootologik holatni o‘rganish Qashqadaryo viloyati
hududidagi asalarichilik xo‘jaliklariga ilmiy-amaliy yordam ko‘rsatish borasida
tropilelapsoz kasalligi bo‘yicha olib borilgan tadqiqot natijalari yoritilgan.
10-13 140 24

Baliqlar dermatomikozining diagnostikasi va oldini olish usullari

Shavkat Baliyev, R Uraqova, T Gaznakulov
Maqolada baliqchilik tarmog‘ini qo‘llab-quvvatlash va uning
samradorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi hukumatimiz tomonidan olib
borilayotgan islohatlar borasida so‘z yuritilgan. Baliqchilik tarmog‘ini rivojlantirish,
oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash aholini sifatli baliq va baliq mahsulotlariga
bo‘lgan talabni qondirishda veterinariya tadbilarining o‘rni muhin ahamiyatga ega
ekanligi bayon qilingan. Bundan tashqari baliqlar dermatomikozini diagnostika
qilishda, epizootologik, klinik, patologoanatomik, bakteriologik tekshirishlar va
ushbu kasallikka ishonchli diagnoz qo‘yishdagi tadqiqot jarayonlari tahlil qilingan.
Baliqlarning infeksion dermatomikoz kasalligi diagnostikasi bo‘yicha tadqiqotlar
batafsil yoritilgan.
21-27 61 93

Hayvonlarda bronxopnevmoniyaning kelib chiqish sabablari, klinik belgilari va tashxisi

Farida Ravshanova, B Bakirov
Ushbu maqolada bronxopnevmoniya kasalligi bo‘yicha
Vatanimiz va chet el olimlari tomonidan olib borlgan ilmiy-tadqiqot ishlarining
asosiy natijalari bayon etilgan.
12-15 58 60

Buzoqlar dispepsiyasini davolash va oldini olish chora tadbirlari

Farida Ravshanova, B Ibragimov
В этой статье приведены данные о причинах диспепсии
среди телят, механизмы развития заболевания, симптомы и диагностика,
методы лечения и профилактики до конца не изучены а также проведены
исследования по усовершенствованию методов лечения.
5-8 83 27

Diplokokkozining epizootologiyasi, oldini olish, qarshi kurash chora tadbirlari

Intizor Sheraliyeva
Мазкур maqolada Qashqadaryo viloyati chorvachilikka ixtissoslashgan fermer xo‘jaliklari va aholida mavjud diplokokkoz kasalligi bilan spontan va eksperimental zararlangan qo‘y-qo‘zilarda olib borilgan tadqiqotlar va epizootologik ma’lumotlarni tahlil qilish, oldini olish, qarshi kurashish natijalari bayon qilingan. Olingan natijalar asosida xo‘jaliklargа va aholi xonadonlari egalariga kasallikni oldini olish va qarshi kurash chora-tadbirlar bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
9-12 58 220

Mikotoksikozlarga qarshi kurashish va ularni tekshirish usullari

Intizor Sultanova, M Isayev, A Axmadov
Ushbu maqolada qishloq xo‘jaligi hayvonlarida uchraydigan
mikotoksinlar va ular keltirib chiqaradigan mikotoksikozlarni organizmga ta‘siri,
tekshirish usullari, va ulardan qanday qilib qishloq xo‘jalik hayvonlarini himoya
qilish to‘g‘risida bir qancha ma‘lumotlar bayon qilingan.
42-46 105 22

Иксодидозларнинг зарари ҳамда мавсумийлиги

Muhamad Rahimov
Qoramollar orasida isodid oqadilar ko'payishi
dehqon xo'jaligiga, xususiy va shaxsiy xo'jaliklarga katta zarar yetkazadi
korxonalar. Shuning uchun ular bilan kurashish, ularning dinamikasini o'rganish juda muhimdir
Ikkilamchi biotsenozlarda mavsumiy uzoq tarqalish (antropogen
biotsenozlar).
46-49 95 14

Иксод каналарининг мавсумий ҳаракати ва суми-альфа пиретроидининг акариицидлиги

Muhamad Rahimov
Maqolada ixodid shomillarning endemik turlarining mavsumiy dinamikasi va migratsiyasini o'rganish bo'yicha materiallar yoritilgan. Bundan tashqari, Hyalomma (H. anatolicum, H. plumbeum, H. scupense, H. detritum), Rhipicephalus (Rh. bursa, Rh. turanicus), Haemaphysalis, Dermacentor chorvachilik fermalarida tashkil etilgan.
94-104 57 29

Salmonella pullorom gallinarium va streptococcus pneumoniaening aralash infeksiyasi

Nurali Navruzov, B Elmurodov, Z Kiyamova
Мақолада тухум йўналишидаги жўжаларнинг S.pullоrom
gallinarium ва Str.pneumoniaeларни аралаш инфекцияси билан зарарланишида
ёшга оид динамикаси ўрганилган. 2-5 кунлик жўжаларда 500х106 КҲҚБ билан
зарарланганда ўлим 100 фоизни ташкил қилган, мос равишда 6-10 кунлик
жўжаларда 650х106 КҲҚБда 80 ва 11-30 кунликда 750х106 КҲҚБда зарарланган
жўжаларда 50 фоиз ўлиши аниқланди. Ушбу зарарлантириш миқдори орқали
тажрибадаги жўжаларнинг ёшга оид зарарланиш динамикаси аниқланган. Унга
кўра 2-5 кунлик жўжаларда 11-30 ҳамда 6-10 кунликка қараганда юқори
зарарланиш миқдори борлиги аниқланди. Шунингдек пуллороз ва
стрептококкоздан зарарланган 2-5 кунлик жўжалар организмидаги гематологик
ўзгаришларида лейкоцитларнинг ўртача 30,592±1,38; 6-10 кунликда 30,14±1,16;
бир ойликгача эса 29,86±1,42 ўзгариши аниқлангани ҳақида маълумотлар
келтирилган.
70-76 74 10

Qo‘y xlamidiozini immunologik reaksiyаga munosabati

Nurali Navruzov, B Sayfiddinov, U Aktamov
Maqolada qo'ylardagi immunitetni o'rganish bo'yicha ma'lumotlar keltirilgan
qo'y xlamidiyasiga qarshi emulsifikatsiyalangan GOA formol vaktsinasi bilan immunizatsiya qilingan
NIIV va "UNIGEN" MChJ QK tomonidan ishlab chiqarilgan ELISA test to'plamlari. O'rtacha qiymatlar
Emlash (0,275±0,015), qayta emlash bilan IgG ko'rsatkichlari o'rnatildi.
(0,310±0,025) nazorat guruhiga nisbatan (0,104±0,006) bu farq
statistik ahamiyatga ega va organizmdagi immunologik qayta qurishni ko'rsatadi
qo'ylar allaqachon emlashning dastlabki ma'muriyati bilan.
3-9 87 32

Innoprovet preparatini immunostimulovchi xususiyati

X Yunusov, Zamira Mamatova, J Sattorov
Ushbu maqolada “Innoprovet” probiotik preparatni parrandalarning kolibakterioz kasalligiga immunostimmulovchi xususiyatini o‘rganish natijalari keltirilgan. Probiotik olgan va keyinchali virulent Escherichia coli ning 4,75x108 KHB bilan zararlangan 10 jo‘jadan birontasi kasallanmadi, probiotik olmagan 10 tasidan esa 8 tasi kasallanib, bakteriologik tekshiruvlarda 3 tasidan kasallik qo‘zg‘atuvchisi sof holatda ajratildi. Preparatni immunostimmulovchi xususiyati T-limfotsitlarni (probiotik olgan va keyin zararlangan jo‘jalarda – 98, probiotik olmaganlarda esa - 95), V-limfotsitlarni (25 va 14) ko‘rsatkichlarini o‘sishi bilan baholandi.
1-8 124 43

Leveraging Machine Learning for Carbon Footprint Reduction and Sustainability Optimization in US Supply Chains

Abhishek Ravva
Climate change and environmental sustainability lie at the heart of the growing urgency that has driven innovative technologies to optimize and decarbonize supply chains, including the adoption of machine learning. With increased awareness of climate change in the world, there comes a greater demand for making practices greener, especially in supply chains. The report investigates how Machine Learning could reduce carbon footprints and further the sustainability of U.S. supply chains. Machine learning analyzes data across procurement, transportation, inventory, and production for actionable insights on how to minimize waste, optimize resource allocation, and support sustainable practices. The present study provides an outline of practical applications, and challenges faced, and provides future directions involved in the usage of Machine Learning for green supply chain goals.
346-348 45 13

Nurota tumanida amalga oshirilgan iqtisodiy islohotlarning tarixiy tahlili (2017-2024)

Mamadali Toshpo‘latov
Ushbu maqolada Nurota tumanida 2017-2024-yillarda amalga oshirilgan iqtisodiy islohotlarning tarixiy tahlili, ularning samaradorligi hamda sohalar kesimida erishilgan yutuq va kamchiliklar yuzasidan tarixiy-tahliliy fikr yuritilgan.
14-18 39 38

Parrandalar salmonelliyoz kasalligiga probiotiklarni qo‘llash dolzarbligi adabiyotlar tahlili

T G‘ulomjonov, Zamira Mamatova, M Abdunabiyeva, G Mayramaliyeva
Ushbu maqolada parrandalarning salmonelliyoz kasalligining epizootologiyasini o‘rganish va oldini olish maqsadida probiotiklarning qo‘llanilishiga oid ilmiy adabiyotlar tahlil sifatida malumotlar keltirilgan.
19-23 99 29

Samarqand viloyati sharoitida baliqlarning branxiomikoz kasalligini davolash va oldini olish

R Davlatov, Zamira Mamatova, S Ikramova
Maqolada Samarqand viloyati Payariq tumani ‘‘Yaloqtepa oltin baliqlari’’ baliqchilik xo‘jaligida olib borilgan branxiomikoz kasalligini davolash natijalari keltirilgan. Tadqiqot natijasida an’anaviy davolash, qarshi kurash usullari bilan birgalikda o‘tkazilgan “Innoprovet” ” probiotik bilan davolash usulini samarasi yuqori bo‘lganligi ko‘rsatilgan(gematologik ko‘rsatkichlari va tirik vaznini tiklash bo‘yicha).
310-317 101 30

Sustainable Service Models on Quality Control and Management: Insights from Nordic Countries

Madina Sayfullayeva
Nordic countries such as Sweden, Denmark, Norway, Finland and Iceland are known for their
strong commitment to sustainability and environmental awareness and have implemented
various measures to ensure sustainable practices in the service sector. This article examines the
intersection of quality control and service management in the context of sustainable
development principles, using the example of Nordic countries and their experience. It explores
the critical role of sustainable development in optimizing service quality and operations while
supporting environmental, social and economic sustainability. By integrating sustainability
concepts into quality control and service management, businesses can improve customer
satisfaction, operational efficiency and long-term viability while reducing their environmental
impact and promoting social well-being. Through a comprehensive analysis, this paper
explains the potential of sustainable development to drive positive change and innovation in
the service sector, paving the way for a more ethical, sustainable and prosperous future.
22-25 59 36

Quturishni turli hayvonlar orasida tarqalish darajasi

Fazliddin Zubaydov, X Salimov
Quturish kasalligini insonlar uchun nihoyatda xavfliligi, unga qarshi davolash usullarining yo‘qligi bu kasallikni sotsial ahamiyatini belgilaydi qamda veterinariya va tibbiyot fanlari va amaliyotini diqqatini o‘ziga jalb qiladi. Kasallik qo‘zg‘atuvchisi o‘zida RNK saqlovchi neyrotrop virus bo‘lib, Rabdoviridae oilasi va Lissavirus avlodiga mansub
138-143 64 24

Қорақалпоғистон республикаси туманлари ҳудудларида 2012- 2023 йиллар давомида ҳайвонлар орасида қутуриш касаллиги эпизоотологияси

Fazliddin Zubaydov, Х Салимов
Maqolada 2012-2023-yillarda Qoraqalpog‘iston Respublikasi bo‘ylab viloyatlar bo‘yicha turli turdagi hayvonlarning quturish kasalligining tarqalishi bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqot natijalari keltirilgan.
180-185 71 16

SIYREK HÁM JOQ BOLÍP KETIW QÁWPI ASTÍNDA TURǴAN HAYWANLAR TÚRLERI ZAMANAGÓY EKOLOGIYALÍQ NÍZAMSHÍLÍQTÍ REFORMALAW OBYEKTI RETINDE

Rustem Omirzakov
Bul maqalada siyrek hám joq bolıp ketiw qáwpi astında turǵan haywanlar túrleriniń zamanagóy ekologiyalıq nızamshılıqtı reformalaw obyekti retindegi áhmiyeti kórip shıǵıladı. Bul túrlerdiń házirgi jaǵdayı, olardı qorǵawda nızamshılıqtıń ornı, olardıń saqlap qalınıwın támiyinlew ushın reformalar zárúrligi uyreniledi. Ámeldegi izertlew usılları ádebiyatlardı kórip shıǵıw hám ámeldegi nızamshılıqtı analiz qılıwdı óz ishine aladı. Izertlew nátiyjeleri kem ushraytuǵın hám joq bolıp ketiw qáwipi astında turǵan túrlerdiń ayrıqsha mútajliklerin esapqa alǵan halda keń qamtılǵan nızamshılıqtıń zárúrligin aytıp ótedi. Dodalawlarda ámeldegi nızamshılıqta júzege kelgen máseleler úyrenilinip, olardı sheshiwdiń múmkin bolǵan jolları usınıs etiledi. Juwmaqlap aytqanda, maqalada siyrek hám joq bolıp ketiw qáwpi astında turǵan haywanlar túrlerin nátiyjeli qorǵaw ushın ekologiyalıq nızamshılıqtı reformalaw aktuallıǵı aytıp ótilgen.
76 34

Expressing uzbek nicknames as slang anthroponyms

Nargiza Nazarova

Uzbek anthroponymy based on modern scientific methods studies devoted to learning began to appear in the 60s of the last centuries. Until then, some scientific and popular articles on baby naming had been published. Ya.Menajiev and Kh.Azamatov created the first pamphlet explaining the meanings of Uzbek names in a popular way 6 . In the treatise, serious errors were made regarding the understanding of the meaning of the names, the motives underlying the meaning of the names, etc. We will not dwell on these defects separately.

420-425 107 50

Mumtoz qofiyа ayblari (nuqson) nazariyаsiga oid qarashlarning qiyоsiy tadqiqi

Orzigul Xamroyeva

Arab va ajam shoirlari qofiya harakatlari va harflaridagi non 'xshashliklarni qofiya ayblari sifatida keltirishadi. Odatda qofiya ayblari (nuqsonlari) qofiya harakat/ahning о 'zgarishi hilan bog ‘liq bo ‘ladi. Kamdan kam holatda qofiya harflardagi ixtiloflar qofiya ayblari sifatida keltiriladi. Chunki shoirlar qofiya harflarining ixtilqfini juda katta kamchilik sifatida baholashgan. Shuning uchun ham odatda qofiya harflarida har xillik uchramaydi. Maqolada poetikaga oid arabiy, forsiy va turkiy risolalardagi qofiya ayblariga oid ilmiy-nazariy qarashlar qiyoslanadi.

331-335 88 16

“Afrigʻ” atamasi kelib chiqishi xususida yangi qarashlar va yondashuvlar

Mardonbek Rajapov

Tadqiqotchilar “Afrigʻ” atamasi kelib chiqishi masalasida Beruniy asaridagi ma’lumotlarning arxeologik topilmalarga qiyosiy tahlili, shunigdek tilshunoslik metodlaridan keng foydalangan holda sulola tarixiga oid muhim xulosalar chiqarganliklarining guvohi boʻldik. Biroq shuni alohida ta’kidlash joizki, bugungi kundagi vaziyat oradan ancha vaqt oʻtishiga qaramay, bu borada ochiq turgan masalalar mavjudligini koʻrsatadi. Bu ayniqsa milliy tarixshunoslikda yaqqol namoyon boʻladi. “Afrigʻ” atamasining kelib chiqishi afsuski, vatan tarixidagi tadqiqotlarda uchratilmaydi. Masala xorij tarixshunoligida, xususan fors va ingliz tilli tadqiqotlarda atroflicha oʻrganilgan.

331-335 90 35

“Afrigʻ” atamasi kelib chiqishi xususida yangi qarashlar va yondashuvlar

Mardonbek Rajapov
Ushbu maqolada Afrig' atamasining kelib chiqishi xususida bahs yuritiladi. Xususan, ingliz, eron va turk tilli tadqiqotlar sovet davri va mahalliy tadqiqotlar qiyosiy solishtiriladi
60-63 132 23

Yurak-qon tomir kasalliklarini davolashda fitoterapiyani o‘rganish: potensial foydalari va tadqiqotlardagi bo‘shliqlar

Ravshanjon Eminov
Ushbu tadqiqot o‘simlik dori vositalarining yurak-qon tomir tizimiga bo‘lgan ta'sirini o‘rganadi, uning potensial terapevtik foydalari va mavjud tadqiqot bo‘shliqlarini aniqlaydi. Tabiiy davolanish usullarini zamonaviy tibbiyot bilan integratsiya qilishga alohida e'tibor qaratiladi, bu esa davolanish samaradorligini oshirish va kelajakdagi tadqiqotlarni yo‘naltirishga yordam beradi.
14-17 168 22

Дум суяги шикастлашини конфокал морфометрик кўрсаткичлари бўйича амалий тавсияларнинг морфологик асослари

Shukurbek Tuychibekov, Eshonxoja Nishonov, Ravshanjon Eminov
Дум суяги шикастланишларини морфометрик жихатдан рақамли кўринишдаги суяк тўқимасидаги ўзгаришларнинг ўзига хослигини асослаш учун замонавий конфокал мультиплексли морфометриядан фойдаланилди ва дум суяги шикастланишларини ёшга доир ўзгаришларини асослаш мақсадида олдиндан тайёрланган микронамуналар сканер қилиниб тегишли нуқталарда ўлчамлари олинди ва тахил қилинди. Тахлил натижалари бўйича, дум суягини шикастланиши оқибатида репаратив регенрациянинг энг юқори кўрсатичи 34-48 ёшда бўлиб, ёши катталарда ушбу кўсраткичлар суяк тўқимасида деструктив ва дегенратив ўзгаришлар натижасида остеопороз жараёни кучайишини тасдиқлади
35-37 77 34

“USUL-I JADID” maktablarida dars berishning muhim jihatlari.

Zarif Begimqulov
Ushbu maqolada “usul-i jaded” maktablaridagi o‘quv jarayoni, o‘qitishning yangi usullarining bir qator o‘ziga xos xususiyatlari bayon etilgan.
71-74 95 11

O'zgaruvchan tishlash davridagi bolalarda o'zaro tishlashni ortodontik davolash

Raxmatulla Nigmatov, Kamolxon Akbarov, Umijon Razzakov, Munavvara Niyozova, Sugdiyona Baxshillayeva
Mualliflar tadqiqotning maqsadini qo'ydilar: takomillashtirish
smena okklyuziyasi bo'lgan bolalarni ortodontik davolash.
6 yoshdan 14 yoshgacha bo'lgan 76 nafar bola o'zaro okklyuziya bilan kuzatilgan.
Murojaat qilganlar orasida 34 (44,7%) qiz va 42 (55,3%) o'g'il bolalar bor edi.alliflar tadqiqotning maqsadini qo'ydilar: takomillashtirish
smena okklyuziyasi bo'lgan bolalarni ortodontik davolash.
6 yoshdan 14 yoshgacha bo'lgan 76 nafar bola o'zaro okklyuziya bilan kuzatilgan.
Murojaat qilganlar orasida 34 (44,7%) qiz va 42 55,3%) o'g'il bolalar bor edi.
O'zaro tishlashni tuzatish uchun mualliflar tomonidan innovatsion taklif qilingan
samaradorligi baholangan kombinatsiyalangan harakatni kengaytirish apparati
dinamikada.
Ishlab chiqilgan qurilma mushaklarning bosimini tartibga solishga imkon beradi, bo'shashtiradi
muammoli joylarda chaynash mushaklari, o'zaro davolash jarayonini optimallashtirish
bolalar va o'smirlardagi okklyuziyalar.
200-202 105 7

Bolalarda ochiq tishlash va ularni ortodontik davolash-2

Raxmatulla Nigmatov, M Aralov, I Nigmatova, N Atamuratova, O Xazratkulova
Ochiq tishlangan bemorlarga ortodontik stomatologik yordam ko'rsatish bo'yicha tadqiqot o'tkazildi. Klinik, antropometrik, sefalometrik va funktsional tadqiqot usullari o'tkazildi. Bemorlar guruhlarga bo'lingan davolash an'anaviy ortodontik apparatlar va mualliflar tomonidan taklif qilingan apparatlar bilan amalga oshirildi.
69-74 127 7

Ortodontiyada sun'iy intellekt va undan tishlash patologiyasini baholash uchun foydalanish

Raxmatulla Nigmatov, Sh Ruziev, D Xanova
Sun'iy intellektni, xususan, mashinani o'rganishni STOMATOLOGIYAga integratsiyalashuvi tasvirni qayta ishlash va qaror qabul qilishning ilg'or imkoniyatlari tufayli bu sohani o'zgartirmoqda sun'iy intellekt ortodontik protseduralarni inqilob qilishga qodir. Yaqinda o'tkazilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, mashinani o'rganish anatomik belgilarni aniqlash, skelet tuzilmalarini tasniflash, suyak yoshini bashorat qilish va tish segmentatsiyasi kabi muhim vazifalarda inson aniqligiga mos kelishi yoki hatto undan oshib ketishi mumkin, bundan tashqari, mashinani o'rganish algoritmlari ortodontik qarorlar qabul qilish va davolashni baholashda izchillik va ishonchlilikni ta'minlaydi. Ushbu yutuqlarga qaramay, mashinani o'rganish modellarining talqini va ma'lumotlar to'plamining ishonchliligi bilan bog'liq muammolar mavjud. Shuning uchun ortodontist amaliyotchilari va sun'iy intellekt bo'yicha texnik xodimlar o'rtasida yaqinroq hamkorlikni rivojlantirish klinik sharoitda sun'iy intellektning barcha imkoniyatlaridan foydalanish uchun juda muhimdir.
33-34 62 34

Вторичная глаукома как осложнение ретинопатии недоношенных

Yu Xamroyeva, U Erkinova
Первичная врожденная глаукома (ПВГ) - редкое и тяжелое генетически гетерогенное заболевание, которое приводит к слепоте и слабовидению. Частота выявления в различных регионах варьирует от 1:1250 до 1:38 ООО новорожденных (Abdolrahimzadeh S., Fameli V. и соавт., 2015). В структуре детской инвалидности по зрению врожденная глаукома составляет 10,1% (Зерцалова М.А., Бржеский В.В. 2007). Ретинопатия недоношенных (PH) является причиной слепоты 20000 младенцев в год по всему миру, а еще у 12300 детей вызывает легкое или умеренное нарушение зрения (Blencowe Н., Lawn J.E. и соавт., 2010). Частота этой патологии неуклонно растет и колеблется от 17 до 34% среди выживших недоношенных детей (Зерцалова М.А., Бржеский В.В. 2007). PH лидирует в нозологической структуре офтальмопатологии у детей, родившихся преждевременно.
113-116 31 13

Analysis of the results of treatment of secondary glaucoma in children associated with retinopathy of premature

Y Xamroyeva, O Erkinova
This article presents an analysis of the results of hypotensive surgery for secondary glaucoma in children after complex treatment of retinopathy of prematurity. The authors of the article analyzed the surgical treatment of 5 (10 eyes) children aged I month to I year in the eye department of the clinic of Tashkent Pediatric Medical Institute with ROP associated with glaucoma. When treating secondary glaucoma in children with early stages of ROP, it is preferable to use antiglaucomatous filtration operations.
518-524 121 33

Onkogematologik kasalliklari bo'lgan bolalarda kichik invazi̇v jarroxlik muolajalarda sedatsiyani optimallash

Gulchexra Xamrayeva, Xasan Abdullayev, Dilnoza Nurullayeva
Bolalardagi onkogematologik kasallikiar uchun anti-tumor dori terapiyasining zamonaviy dasturlari sedasiya ostida diagnostika va terapevtik muolajalarni o'z ichiga oladi. Ushbu ishda, xalqaro tajribaga asoslanib, onkogematologiyada turii xil manipulyatsiyalar uchun optima! anesteziya usulini tanlash bo'yicha tavsiyaiar beriladi.
215-220 187 27

3 yoshga tozagi bolalarning kuygan toksemi̇yasida inansiv boshqarish va gemodinamikalarning o‘zaro bog‘liqligi

X Muxitdinova, G Alauatdinova, G Xamrayeva, A Shomurodov, F Sabirova
Qo'llaniladigan eritmalar turlari (0,55), geparin (0,7), vitaminlar (0,47), sitoflavin (0,66), dofamin (0,66) sonida nafas olishning ko'payishining aniqlangan tendentsiyalari nafas olish tizimining kompensatsion qobiliyatining ortishidan dalolat beradi. , 17,9±8,6 oyligida 2-3A darajali termal kuyish bilan 46,7±8,3%, 3B darajali 17,2±7,2% bilan RRCEMga yotqizilgan kuyish toksikozi bilan og'ir bo'lgan ehaqaloqlarda simpatik ta'sirlar. IF shkalasi bo'yicha holatning og'irligi 73,4±9,6 birlik. Biz aminokislotalarni, eritmalar miqdorini, geparinni va sitoflavinni simpatik faollikka yuborishning ogohlantiruvchi ta'sirini chaqaloqlarning og'ir kuyish toksikozida organlar va tizimlarning kompensatsiya imkoniyatlarini oshirishga qaratilgan parvarishlash terapiyasining samaradorligini optimallashtirish deb tushunamiz.
122-125 162 38

Og'ir bosh miya shikastlanishi buʻlgan bemorlarda elektrolitlar muvozanatining buzilishi xususiyatlari

Marianna Krasnenkova, Gulchexra Xamrayeva
Og’ir bosh miya jarohati olgan 17 nafar o'smirda kasalxonada o'lim va yomon funktsional natijalar bilan bog'liq bu‘lgan turli Disnatriemiya variantlari aniqlangan.
75-79 67 19

Влияние гамма-излучения на содержание остаточного мономера в акриловых пластмассах, применяемых в ортапедической стоматологии АКР-15

X Jalilov, R Nigmatov
Акриловые пластмассы, положили, конец "каучуковой эре", прочно вошли в практику зубного протезирования, Из них изготавливается подавляющее большинство пластиночных протезов.
6-9 109 27

Tuxumdonlar funktsiyasining buzilishi va klimakterik davrdagi ayollarda tishlarni protezlashda gormonlar terapiyaning ahamiyati (adabiyotlar tahlili)

Sitora Abduraxmanova, Nodira Sulaymonova, Mavlyuda Muxitdinova
Протезирование зубных рядов является актуальной проблемой среди населения всех возрастных групп. Однако у женщин в период климактерия, которые испытывают изменения гормонального фона, процесс протезирования может быть более сложным и требовательным.