Jild 1 № 1 (2023): Информатика и инженерные технологии

Jild 1 № 1 (2023): Информатика и инженерные технологии
Nashr qilingan: 10-11-2023

Maqolalar

5-8 73 26

Корхоналарда технологик жараёнларнинг бошқаруви учун хавфсизлик сиёсатини шакллантириш муаммоларни тадқиқ этиш

Olim Turakulov

Ўзбекистон Республикасида ахборот технологиясининг миллий инфраструктураси жадаллик билан ривожланмоқда. Бу республикамизнинг мустақилликка эришганидан бери жамиятимиз ҳаётида тубдан ўзгаришлар содир бўлганидан дарак берадики, ҳозирда иқтисодиёт, телекоммуникация соҳаси ахборот индустрияси олдидаги мақсад ва масалалар ўзгарди. Ҳажми муттасил ошувчи ахборотни сақлаш ва узатиш жараёнларини автоматлаштириш масаласини ечишга имкон берувчи компьютер тармоқлари маълумотларини автоматлаштирилган ишлаш воситаларининг пайдо бўлиши ва тарқалиши ушбу жараёнларни тажовузкор ахборот таъсирига нисбатан заиф қилиб қўйди. Натижада файлларни ва компьютерда сақланувчи бошқа ахборотни ҳимоялаш воситаларига эҳтиёж туғилди. Айниқса кўпчилик фойдаланувчи тизимларда, вақти бўлинишли тизимларда ҳамда очиқ тармоқлар орқали фойдаланувчи тизимларда ҳимоялаш воситаларига эҳтиёж кучли сезилди.

8-11 89 42

Shaxsni xatti-harakatlaridan tanib oluvchi COCO va MPII modellarinining oʻzaro farqlari, samaradorligi va kvant algoritmlari tahlili

Akmal Axatov , Ibodilla Ximmatov

Insonni xatti-harakatlariga qarab tanib olish kompyuterni ko’rish va sun’iy intellektning qiziqarli va qiyin sohasidir. So’nggi yillarda odamlarning harakatlari va imo-ishoralarini tahlil qilish orqali aniqlay oladigan modellarni ishlab chiqishda sezilarli yutuqlarga erishildi. Ushbu sohadagi ikkita mashhur model COCO (Kontekstdagi umumiy ob’ektlar) va MPII (Maks Plank Informatika Instituti) modellaridir. Ushbu maqolada biz insonni o’z harakatlaridan tanib olish modellarini o’rganamiz va keyin COCO va MPII qiyosiy tahlilini o’rganamiz, ularning farqlari va kuchli tomonlarini ta’kidlaymiz.

11-14 171 76

Ta'limda sun'iy intellektning imkoniyatlari. gpt chat: bu nima?

Aisyga Yrisboeva

В последнее время был добавлен еще один термин, который становится все более актуальным в сфере образования во всем мире. Он ChatGPT. Чат GPT является явным доказательством того, что искусственный интеллект развивается каждый день. Этот универсальный чат-бот может конкурировать с людьми в интеллектуальных и коммуникативных задачах. [4] но как ChatGPT достигает такого уровня и может ли он заменить человека?
Давайте разберемся. Итак, что такое chatgpt в статье? Что он может делать и как его использовать, в какой степени польза для общества обо всем мы поговорим ниже.

15-18 177 65

Optik tolali aloqa liniyalari orqali uzatiladigan axborotni himoya qilishning fizik usullari

Jasur Qilichov , Muhammadzoir Xadjaev, Abduvali Xidirov

Произведен анализ известных способов формирования каналов утечки информации и физические методы защиты информации, передаваемой по волоконно-оптических линиях связи. Предложены способы повышения защищенности оптического волокна при передаче данных, а также предложена и описана модель системы защиты информации в волоконно-оптической линии на основе устройства рефлектометра.

18-21 90 53

Magnit-optik to'lqin o'tkazgichning mantiqiy elementlari uchun matn ma'lumotlarini shifrlash va shifrini ochish algoritmi

Abduvali Xidirov, Shuhrat Egamov, Xakberdi Jumanov

Для криптообработки информации с использованием шифрования Вернам разработан рабочий симулятор логического элемента XOR, основанный на тех же принципах, что и магнитооптические логические элементы. Проведена экспериментальная проверка устройства-имитатора с использованием кодирования ASCII и разработан алгоритм шифрования и дешифрования текстовой информации.

21-25 104 30

Axborotlashgan jamiyatda sun’iy intellekt: ijtimoiy-falsafiy tahlil

Nodirbek Mirzaxolov

Maqolada axborotlashgan jamiyatda sun’iy intellektning muvaffaqiyati natijasida yuzaga keladigan jarayonlar, jumladan, mehnat, aqlli mashinalarning inson mehnatini yengillashtirish bilan birga, insonning o‘z-o‘ziga bo‘lgan munosabatini qaytadan ko‘rib chiqish, mehnatning intellektuallashuvining ishlab chiqarish sifati va samaradorligiga ta’siri, axborotlashgan jamiyat muammolari ijtimoiy-falsafiy aspektda ochib berilgan.

25-29 131 36

Mobil robotlarning dinamik muhitlarda optimal yoʻlini topish algoritmini ishlab chiqishda sun’iy neyron toʻrlardan foydalanish

Quvonchbek Norqo‘ziyev, Alisher Tojiyev

Ushbu maqolada biz dinamik muhitda ishlaydigan mobil robotlar uchun yo'lni optimal rejalashtirishga erishish uchun sun'iy neyron tarmoqlarni (ANN) yo'lni rejalashtirish texnikasi bilan birlashtirgan algoritmik asosni taklif qilamiz. Asosiy maqsad - to'siqlar va turli xil atrof-muhit sharoitlarini hisobga olgan holda, robotlarni dinamik bo'shliqlar bo'ylab samarali boshqarish. Matlab dasturining ROS uskunalar panelida simulyatsiyalar va real tajribalar orqali yondashuvimizning samaradorligini ko'rsatamiz. Bizning natijalarimiz samaradorlik va muvaffaqiyat darajasi bo'yicha mavjud yo'lni rejalashtirish algoritmlariga nisbatan ayrim ko‘rsatkichlari yuqori samaradorlikni ko'rsatadi.

29-33 142 201

Optisystem dasturiy muhitida ikki diapazonli modulyatsiya va stimulyatsiya qilingan brillouin tarqalishiga asoslangan optik vektor analizatorini simulyatsiya qilish

Zoxid Kusharov, Tolibjon Bo‘riboyev

Ikki diapazonli optik modulyatsiya va stimulyatsiya qilingan Brillouin tarqalishiga asoslangan optik vektor analizatori, shuningdek, OptiSystem dasturiy muhitida uni simulyatsiya qilish imkoniyati ko'rib chiqiladi.

33-35 132 45

Sun’iy intellektga asoslangan bing internet qidiruv tizimi

Jaxongir Risqaliyev, Amriddin Abdiraximov

Axborot texnologiyalari rivojlangan asrda insonlarni qiziqtirayotgan ma’lumotlarni qisqa fursatlarda topish hamda aniq natijalar olish ehtiyoji ortmoqda. Bunda albatta internet qidiruv tizimlaridan foydalanish eng maqbul tanlovdir. Qidiruv tizimlari yordamida turli veb-saytlardan kerakli ma’lumotlarni sanoqli soniyalar ichida qidirish va ulardan foydalanish mumkin bo‘ladi. Albatta, internet tarmog‘ida turli xil ko‘rinishda axborotlar ko‘plab topiladi. Bu esa axborotlar ichidan kerakli bo‘lgan ma’lumotlarni topish muammosini keltirib chiqaradi. Foydalanuvchi ma’lumotlarni izlayotganda mavjud internet qidiruv tizimlarini imkoniyatlarini bilish juda muhim hisoblanadi.

40-43 126 42

Image processing toolbox (ipt) muhitida tasvirlarni filtrlash

Sirojiddin Tavboyev , Nizomiddin Qarshiboyev

Tasvirlarga ishlov berishda Fure o‘zgartirishidan foydalanish. Image Processing Toolbox muhitida tasvirlarni filtrlash.

36-40 81 30

Video tasvirdagi shikastlangan hudud chegaralarini avtomatik moslashtirish: kompyuter ko'rish yordamida yong'in va alangani tahlil qilish

Maruf Tojiev

В данной работе представлен вычислительный алгоритм для
обнаружения и извлечения пожара из видеоизображений на основе термохимической реакции. Алгоритм позволяет точно определять границы пожарных и непожарных областей, что имеет важное значение для мониторинга пожаров, раннего обнаружения возгораний и оценки пожаров. Исследования показали, что традиционные методы обнаружения пожара имеют недостаточную точность. В данной работе предложен алгоритм, который обнаруживает и устраняет нежелательные артефакты, выявляя ключевые символические огни и границы огня.

79-81 86 37

Barmoq izlariga asoslangan davomat tizimi

Javokhir Sherbaev , Ravshan Abdurakhmanov

The Fingerprint-Based Attendance System has emerged as a robust and secure method for accurately recording attendance in various organizations and educational institutions. This research paper explores the development,
implementation, and evaluation of such a system, highlighting its advantages, challenges, and potential future enhancements. Through a combination of literature review and practical experimentation, this paper aims to provide insights into the effectiveness and reliability of fingerprint-based attendance systems.

81-83 99 45

AI-ga asoslangan echimlar orqali tarmoq xavfsizligini oshirish

Adil Akhunbayev, Mukhammadbobir Khusanboyev , Ikhtiyorjon Isroilov

The rapid evolution of cyber threats demands innovative approaches to network security. This article delves into the realm of AI-driven network security, exploring how artificial intelligence is revolutionizing threat detection, response, and prevention in modern network infrastructures. We discuss the key techniques, benefits, and challenges associated with AI in network security.

83-87 176 37

Oʻzbek imo-ishora tilini tanib olish uchun mashina oʻrganish algoritmlari asosida (uzsl)

O Qayumov, N Qayumova

Sign language recognition has gained significant attention due to its potential to bridge communication gaps between the deaf and hearing communities. This article presents a comprehensive review of machine learning methods employed for the recognition of Uzbek Sign Language (UzSL). The unique visual and spatial nature of sign languages poses challenges that necessitate specialized techniques for accurate recognition. This review surveys various approaches, ranging from traditional techniques to modern deep learning methods, used to recognize UzSL gestures. The article begins by introducing the significance of UzSL recognition and its impact on facilitating effective communication for the Uzbek deaf community. It outlines the complexities involved in sign language recognition, including variations in hand shapes, movements, and facial expressions. The challenges of limited training data, real-time recognition, and capturing dynamic features are discussed in depth. A survey of traditional machine learning methods such as Hidden Markov Models (HMMs), Support Vector Machines (SVMs), and k-Nearest Neighbors (k-NN) is presented, along with their applications and limitations in UzSL recognition. The evolution of these methods into more sophisticated approaches like Dynamic Time Warping (DTW) and Conditional Random Fields (CRFs) is also explored.

88-90 77 163

Kiberxavfsizlikda sun’iy intellektdan foydalanish imkoniyatlari

Akmaljon Abdumalikov , Jamila Turabekova

Kibertahdidlar murakkabligi va hajmi ortib borayotgani sababli Sun’iy intellekt kiberxavfsizlik uchun juda muhimdir. Sun'iy intellektga asoslangan tizimlar real vaqtda katta hajmdagi ma'lumotlarni tahlil qilishi va tahdidlarni aniqlashi mumkin. Bu kiberhujumlarga tezroq va samaraliroq javob berish, maʼlumotlar buzilishi va boshqa xavfsizlik hodisalari xavfini kamaytirish imkonini beradi.

90-94 116 45

Ma’lumotlar bazasi (mb) va ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi (mbbt)ning nazariy asoslari

Shohruh Maxkamov

Ma’lumotlar bazasi hamda ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari solishtirilgan, ma’lumotlar bazasidan foydalanish Delphi tizimi orqali asoslanib ko’rsatilgan.

94-99 113 41

Energiya ta’minoti tizimlarida energiya samaradorligini oshirishda raqamli texnologiyalarning o‘rni

Ilxomjon Siddikov , Akmaljon Abdumalikov

Jahonda energiya ta’minoti manbalari monitoringida axborotlarni taqsimlashning turli signal o‘zgartgichlarini keng qo‘llash, ular yordamida doimiy monitoring jarayonlarini amalga oshirishda elektr energiya istemol qiluvchi obektlarning uzluksiz va sifatli ishlashini ta’minlash bo‘yicha signallar bilan ta’minlovchi apparatlar, qurilmalar, vositalar hamda algoritm va dasturiy vositalarini takomillashtirishga qaratilgan qator ilmiy tadqiqot ishlari olib borilmoqda. Energiya ta’minoti tizimlarining ishonchli ish holatlarini ta’minlashda ishlab chiqarilayotgan energiya miqdori va sifatini manbalar quvvatini monitoring qilish asosida rejalashtirish, dasturiy vositalar va texnik yechimlarni ishlab chiqishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Shu bilan birga elektr energiya manbalarining kattalik va parametrlarini ikkilamchi signallarga o‘zgartirish apparatlari tuzilish tamoyillari hamda ularning dasturiy vositalarini yaratish dolzarb masalalardan hisoblanmoqda.

99-103 87 36

Murakkab tizimlarni boshqarishda ishlaydigan jadvallarni konvertatsiya qilish usullari

I Normatov, D Ibodullaev, M Juraev, A Otaxonov, A Allaberganova

В статье рассматривается стандартного описание рабочих мест для решения проблем алгоритмизации управления сложными системами. Предлагается описание процесса решения задачи управления объектом на основе алгоритмического подхода. Разработаны методы композиции ТФ для алгоритмического синтеза комплексов рабочих мест, управляющих мониторов.

104-106 125 40

Raqamli texnologiyardan foydalangan holda pochta aloqasini avtomatlashtirish istiqbollari

Nodirbek Yusupbekov , Xokimbek Axmadbekov

Ushbu maqolada mualliflar fan, texnika va texnologiya taraqqiyotini rivojlantirishda pochta aloqasini avtomatlashtirish, texnologik jarayonlarni kompleks mexanizatsiyalashtirish va raqamli texnologiyalardan foydalanishning o‘ziga xos xususiyatlarini ilmiy asoslagan.

106-111 102 23

Ta'lim sohasida bolali oilalarni masofadan qo'llab-quvvatlashda raqamli texnologiyalar va resurslar

Irina Danilova, Yuliya Danilova

В статье представлены результаты изучения дистанционной поддержки семей с детьми в образовательном пространстве. В контексте взаимодействия семьи и школы в интересах воспитания и обучения детей дана характеристика наиболее востребованных цифровых технологий и ресурсов; обосновываются критерии их выбора; раскрывается их педагогическая сущность в обеспечении взаимных действий родителей и профессионалов. Дистанционная поддержка определяется как механизм «мягкой» силы, который предоставляет родителям цифровой инструментарий, ориентирующий их на развитие опыта родительства как компетентностного в воспитании и обучении детей.

111-114 108 48

Kiyim loyihalashning avtomatlashtirilgan sistemalari, uch o‘lchamli modellashtirish

Dilafruz Djalolova , Jamshid Saidov

Ushbu maqolada kiyim loyihalashning avtomatlashtirilgan sistemalari, uch o‘lchamli modellashtirish, andozalarni konstruksiyalash va virtual kiydirish, virtual modellar to‘plami hamda harakati to’g’risida ma’lumotlar keltirilgan.

114-117 82 30

O‘zbekistonda iqtisodiyotni raqamlashtirishning ahamiyati

Gulmira Madaminova, Jasur Omonov

Ushbu maqola shuni ko'rsatadiki, raqamli transformatsiyaning afzalliklaridan iqtisodiyotda hamma foydalanishini ta'minlash ambitsiyalariga erishishda muhim rol o'ynaydi.Raqamli iqtisodiyotning aholi turmush darajasiga ijobiy
va salbiy ta’sirlari mavjud bo’lib, bunga to’liq moslashgunga qadar ba’zi mamlakatlar qiyinchiliklarga duch keladi.

117-120 60 50

Sanoat korxonalarining iqtisodiy salohiyatini oshirishda raqamlashtirishning ahamiyati

Gulmira Madaminova, Jasur Omonov

Maqolada iqtisodiyotini yuksaltirishda sanoat korxonalarining iqtisodiy salohiyatini oshirishda raqamlashtirishning ahamiyati haqida bayon etilgan.

120-123 98 54

Raqamli marketing tushunchasi, maqsadlari va ahamiyati

Abdujamil Ko‘chimov, Abbos Suyunov

Ushbu maqolada raqamli marketing tushunchasi ochib berilib, uning maqsadlari hamda bugungi kundagi dolzarb ahamiyati borasida so‘z yuritilgan. Bundan tashqari maqola orqali ijtimoiy tarmoq strategiyasining bosqichlari bilan tanishishingiz mumkin.

123-128 130 47

O‘zbekiston iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida xalqaro savdo-iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirish yo‘lida

Marina Tsoy, Surayye Zainieva, Parisa Asimova, Shohijakhon Rajapov, Shohijakhon Razhapov

Статья раскрывает вопросы международных экономических отношений Республики Узбекистан, политику Узбекистана по развитию международного торгово-экономического сотрудничества, а также, экономические отношения Узбекистана и стран СНГ. Рассматриваются перспективы развития в долгосрочном периоде.

129-131 95 41

2024-yilda maktabgacha ta’lim muassasalari sonini bashorat qilish (jizzax viloyati misolida)

Botir Muxtarov

2024-yilga borib Jizzax viloyatida makrabgacha ta’lim muassasa (MTM)lariga bolgan talab dolzarb bo’lganligidan ushbu tezis tayyorlandi.

132-133 80 58

Giperbolik tipdagi tenglamada kuzatish masalasi

Maxammadi Rustamov , To‘lqin Nuraliyev

Ushbu maqolada tabiatda uchraydigan jarayonlar: issiqlik tarqalishi, tor tebranishi, sterjen tebranishi, mayatnik tebranishi, magnit maydoni impulsi va hakazolar. Har qanday tabiiy protsess o’lchanganligi sababli uni modellashtirishdan hosil bo’lgan masala taqribiy yechiladi. Biz yechimni protsessni kuzatish (bir nuqtada o’lchash) yordamida hisoblashga harakat qildik. Bunda masala uchun qo’shma operator tuzilib, nokorrekt masala (boshlang’ich qiymat yo’q holat) shartli korrekt xolatga o’tkaziladi. Natijada matematik fizika masalasi ekstremum masalasiga keltirib yechim chekli sondagi algebraik tenglamalar sistemasiga keltiriladi

134-136 95 30

Иқтисодиётнинг рақамли трансформациялашуви асосида хизмат кўрсатиш соҳаларини ривожлантириш

Jamila Bobanazarova, Abror Rashidov

Мазкур мақолада рақамли иқтисодиёт тушунчаси, рақамли иқтисодиётга хос бўлган технологик ўзгаришлар, хизмат кўрсатиш соҳасини ривожлантириш бўйича олиб рақамлаштириш соҳасидаги ўзгаришлар
масалалари ёритиб берилган, олиб борилган тадқиқот натижасида муаллифлар томонидан амалий тавсиялар илгари сурилган.

137-144 91 33

Олий таълимда олиб борилаётган бугунги ислоҳотларнинг самарадорлик кўрсаткичлари

Olim To'raqulov

Мамлакатимизда олиб борилаётган ислоҳотлар натижаси ўлароқ сўнгги йилларда таълим тизимининг барча босқичларини замонавий талаблар асосида ташкил этиш бўйича амалий ишлар ҳал қилувчи босқичга кирди.

144-147 142 40

Virtual voqelik tushunchasi va uning ta’limdagi o‘rni

Salaxdin Usmanov , Zoxidjon Abduraxmanov

Ushbu maqolada virtual voqelik tushunchasi, uning turlari, yoʻnalishlari va qoʻllanilish sohalari hamda uning ta’limdagi oʻrni haqida qisqacha tavsif berilgan.

147-150 89 25

Oʻzaro bogʻliq ob’ektlarga nisbatan Nyutonning ikkinchi qonunini qoʻllash

Salaxdin Usmanov, Zoxidjon Abduraxmanov , Daniya Amanova

Ushbu ma’ruza tezisida Nyutonning ikkinchi qonunini bittadan ko’p bo’lgan ob’ektlarga qo’llash masalasi qaralgan. Ushbu holatlarda qaysi ob’yektga, qanday kuchlar ta’sir qilayotganligi aniq tushunib berilgan.

43-46 129 41

Nosimmetrik shifrlash algoritmlari asosida yotuvchi algebraik strukturalarning tahlili

Sirojiddin Tavboyev, Nizomiddin Qarshiboyev

Maxfiylik foydalanuvchi, masalan, elektron raqamli imzo (ERI) sohibining shaxsiy maxfiyligi bo‘lib, uning oshkora kalitini ERI shakllantirishda bevosita foydalaniladi.

46-49 99 37

Xavfsiz raqamli kelajakni ta'minlash, kiberxavfsizlik bo'yicha ta'limning ahamiyati

Farruh Muxtarov

This article discusses the importance of cybersecurity education in today's digital world. It defines cybersecurity education and explains its benefits, such as reducing the risk of cyber attacks, protecting sensitive data, and minimizing the damage caused by a cyber attack. The article also provides a list of common cyber threats, such as phishing attacks, malware, and ransomware.

49-52 117 42

Robot texnikasida kengaytirilgan haqiqat: kelajak uchun dunyolarni birlashtirish

Dustmurod Jomurodov, Asror Ulashev

This article explores the use of augmented reality (AR) in robotics. Explores interactive programming lessons, allowing students to interact with virtual robots in real time, changing code and seeing the results of their actions. Simulation of real scenarios of robot operation in a virtual environment is also discussed, which simplifies the understanding of the principles of operation and programming of robots. These innovations make learning more interactive, enhancing learning and developing robotics programming skills.

53-55 102 48

Mammografiya tasvirlariga dastlabki ishlov berish algoritmi

Xabiba Abdiyeva

Tibbiyot tasvirlarini tahlil qilish usullari va algoritmlari ko’krak bezi saratonini erta bosqichda aniqlash va tashxislashda muhim rol o’ynaydi. Ushbu ilmiy ishda mammografiya tasvirlarida topografik xaritaga asoslangan segmentatsiya masalasi ko’rilgan. Ushbu muammoni hal qilishda tasvirlarga dastlabki ishlov berish va segmentlash algoritmlari takomillashtirilgan

56-60 104 241

Axborot xavfsizligi va uning komponentlari

Ulugʻbek Mingboyev, Alijon Abdurasulov

Ushbu maqolada axborot xavfsizligi va uning tizimlarining asosiy komponentlari, axborotlashtirish vositalari va tizimlarining axborotga nisbatan xavfsizlik monitoringini o‘rnatish uchun bir qator parametrlarni aniqlash haqida ma’lumotlar keltirilgan.

60-62 137 32

Bosqinlarni aniqlash tizimlari uchun ma'lumotlar to'plami: tarmoq xavfsizligini oshirish

Suhrobjon Bozorov

Intrusion Detection Systems (IDS) play a pivotal role in safeguarding networks against cyber threats. To effectively develop and evaluate IDS solutions, access to diverse and comprehensive datasets is crucial. This article explores the importance of datasets for intrusion detection, highlights key requirements for such datasets, and discusses notable datasets and their features commonly used in the field. By understanding the value of high-quality data, researchers and cybersecurity professionals can better address the evolving landscape of network attacks and fortify their defense mechanisms.

63-67 124 101

Bulutli hisoblashda axborotni himoyalashning texnologiyalari

Abdukodir Karimov, Iskandar Olimov

Ushbu maqolada bulutli hisoblash texnologiyalarida axborotlarni buzilish holatlari tahlili batafsil keltirilib, ularga qarshi himoya yondashuvlari tavsiya etilgan.

67-71 109 33

Axborot xavfsizligida elektron hujjatlardagi matnlar bog‘lanishini tahlil etishning o‘rni

G‘iyos Choryorqulov, Nizomiddin Normatov, Abror Mamaraimov

So‘nggi yillarda hujjatlarni raqamlashtirish tendensiyasi paydo bo‘ldi. Dunyoning raqamlashuvi jarayonida qog‘ozga asoslangan hujjatlarni yanada qulayroq, qidirish va saqlash uchun raqamliga aylantirish zarur. Elektron hujjatda (EH) qatorlar matn maydoni to‘plamiga taqsimlanadi. Boshqacha qilib aytganda, satr bir nechta segmentlarga bo‘linib, har bir segment boshqa to‘plam matn maydoniga joylashtirilishi mumkin. Shuning uchun matn satr bilan samarali bog‘langanligi bois to‘plamdagi har bir matn bog‘langan matn maydoni deb ataladi. Shuningdek satrning butun mazmunini o‘z ichiga olgan hamda boshqa matn maydoni bilan bog‘lanmagan matn maydonini himoyalangan matn maydoni deb ham atalishi mumkin.

71-79 114 52

Mashinani o'rganishda daraxt tasnifi va giperparametrlar

Jamshid Salimov, Akbota Abylayeva

Machine learning algorithms play a crucial role in extracting valuable insights from data, enabling businesses and researchers to make informed decisions. One such algorithm is the decision tree, which is widely used for classification tasks. Decision tree classification utilizes a tree-like model of decisions and their potential consequences, making it an intuitive and powerful tool for solving complex problems. In this article, a model that determines which drug is suitable for a patient with a certain disease is created using the Decision tree algorithm. This problem is multi-class classification (multiclass classification) help score consolidation. Alternatively, how function, domain, and hyperparameters simplify decision tree models are explored.

150-153 66 22

Ta'limni raqamlashtirish masalasi bo'yicha

E Konisterova

В статье говориться о потенциале использования цифровых технологий для модернизации современного образования, анализируются практические возможности современных технологий, позволяющие улучшить процессы преподавания и обучения. 

153-156 70 27

Bo'lajak texnologiya o'qituvchilarini tayyorlashga fotogrammetriya texnologiyalarini joriy etish

Dmitriy Maliy, Polina Runkova

В статье рассматриваются особенности использования технологии фотограмметрии в профессиональной деятельности учителя технологии. Выявлены возможности использования технологий фотограмметрии при изучении дисциплины «Фотографика в технологическое образование».

156-158 147 41

Raqamli ishlab chiqarish vositalarini joriy etish sharoitida bo'lajak texnologiya o'qituvchilarini tayyorlash

Dmitriy Maliy, Polina Runkova

В статье рассматриваются технологии проектирования и моделирования цифровых моделей, а также особенности подготовки будущих учителей технологии к моделированию и проектирования 3D моделей изделий.

159-161 73 20

Bo'lajak o'qituvchilarni texnik va texnologik tayyorlashda interfaol ta'lim texnologiyalaridan foydalanish

Pavel Medvedev, Dmitriy Maliy

Статья раскрывает возможности интерактивных технологий в подготовке студентов – будущих учителей технологии, обосновывается опыт использования кейс технологии в изучении технико технологических дисциплин.

161-164 71 29

Ta’lim jarayoni islohatlarini innovatsion rivojlantirishning qiyosiy tahlili

Davron Alibekov

Ushbu maqolada ta’lim tizimidagi amalga oshirilayotgan islohatlar, ta’lim infratuzilmalari, ta’limni innovatsion rivojlantirish, xorijiy davlatlarning ta’lim tizimidagi innovatsion jarayonlar va ularning qiyosiy tahlili haqida so‘z yuritiladi.

164-166 66 28

Ta'lim jarayonida axborot-kommunikatsiya texnologiyalari

Zhamshid Khakimov

The article discusses the issue of developing the intellectual competence of gifted students through the use of information and communication technologies in the educational process.

166-168 61 29

Fan va ta'lim integratsiyasi universitet rivojlanishining ustuvor yo'nalishi sifatida

Jamshid Hakimov

The article talks about the development of innovative activities of universities, examines the directions of this activity and the participation of universities in the innovative activities of industries.

168-172 63 20

Umumta'lim maktablarida zamonaviy informatika o'quv dasturini yaratishning asosiy konseptual yondashuvlari

Sumanbar Xasanova, Jamoliddin Jabborov

В данной статье рассматриваются вопросы разработки концепции курса информатики и использования средств ИКТ при решении учебных задач, определение некоторых основных компонентов этого процесса: целей, задач, закономерностей, принципов, условий, содержания, разработка намеченного результата, критериев и показателей.

173-175 72 45

Muxandislik texnologiyalari qurilmalarini hisoblash asoslari fanining ta’lim jarayonlarini raqamli texnologiyalar asosida rivojlantirish

Boyqo‘zi Xursanov , Dilshodbek Mirzaev , Abdulaziz Abdunazarov

Maqolada muhandislik fanlarida axborot texnologiyalari va ularning didaktik imkoniyatlari hamda ta’lim va tarbiya jarayonlarini raqamli texnologiyalar asosida takomillashtirish ko‘rsatilgan. Zamonaviy axborot texnologiyalarining o‘quv-ta’lim-tarbiya jarayonlariga joriy etilishi va o‘quv ma’lumotlarini taqdim etish va AKTlarning didaktik imkoniyatlari yoritilgan.

175-177 71 39

Oliy ta’limda zamonaviy texnalogiyalarni keng qo‘llash orqali xorijiy o‘quv dasturlardan foydalanishning dolzarbligi

Navruza Umirova

Ushbu maqola oliy ta’lim jarayonida talabalar mustaqil dunyoqarashini shakllantirishda zamonaviy pedtexnologiyalarni ta’lim jarayoniga tadbiq qilish va qo’llash usullarini pedagogik jihatdan ochib beradi, hamda ta’limni zamonaviylashtirish yo’lida qilinishi lozim bo’lgan masalalarni pedagogik yoritib beradi.

177-179 88 407

Matematika darslarida zamonaviy texnologiyalarning qo‘llanilishi va uning ahamiyati

Sadoqat Sharipova, Rabimkul Abdunazarov

Ushbu maqola zamonaviy fan va texnika yutuqlaridan ta'lim maqsadlarida foydalanish imkoniyatlariga bag'ishlangan. O‘quvchilarga matematika o‘rgatishda zamonaviy texnologiyalardan foydalanishning ijobiy tomonlari aniqlangan.

179-183 57 21

Oliy ta’lim muassasalari talabalarini kasbiy ijodkorlik faoliyatiga tayyorlashda ijodiy faollikning o‘rni

Mahliyo Sattorova

Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalari talabalarini kasbiy ijodkorlik faoliyatiga tayyorlashning ahamiyati hamda bu jatrayonda ijodiy faollikning o‘rni so‘z yuritiladi.

183-186 66 25

Maktab o‘qituvchilari uchun darsdan tashqari mashg‘ulotlarni tashkil etishda raqamli texnologiyalarning o‘rni

Maxammadali Mamatkadirov

Ushbu maqola virtual platformalarni ishlab chiqishda o'zgartirish imkoniyatlarini o'rganadi.O'qituvchilar o'rtasidagi hamkorlik va dinamikani yaratishda ularning afzalliklarini namoyish etadi va qo'llab-quvvatlovchi professional hamjamiyat.

186-189 71 64

Professional ta’lim muassasalarida texnika fanlarini o‘qitishda axborot texnologiyalarning o‘rni va ahamiyati

Zulxumor Komilova

So‘nggi o‘n yilliklarda axborot texnologiyalari kundalik hayotimizning ajralmas qismiga aylandi va turli sohalarni, jumladan, ta’limni ham tubdan o‘zgartirdi. Texnika fanlariga yo‘naltirilgan kasbiy ta’lim muassasalari o‘zlarining o‘qitish metodologiyasiga axborot texnologiyalarini kiritish muhimligini tan oldilar. Texnologiyadagi ushbu yutuqlar talabalar va o‘qituvchilar uchun o‘quv tajribasini oshirish uchun ko‘plab imkoniyatlarni taqdim etadi.

189-192 48 21

Umumta’lim muassasalarida sogʻlom pedagogik-psixologik muhit tashkil etishning dolzarb masalalari

Akhror Abduganiev, Alijon Baboyev

Maqolada o`quvchi yoshlarni tarbiyalashda sog`lom pedagogik-psixologik muhit tashkil etish,o`quvchi yoshlar tarbiyasiga alohida e`tibor qaratish zarur vazifa ekanligi ta`kidlangan. Shuningdek muallif umumta`lim muassasalaridagi o`quvchi yoshlar va pedagog o`qituvchilar bilan ishlashning muhim jihatlariga alohida e`tibor qaratgan va tegishli tavsiyalar bergan.

192-197 67 17

Samaradorlikni oshirishning innovatsion ta'lim texnologiyalari usullariga asoslangan baholash tizimi

Akhror Abduganiev , Alijon Baboyev

This article examines the students' knowledge in an international manner theoretical basis and content of using assessment systems, assessment analysis of systems methodology, international assessment systems Analytical information about specific features of use given. Also, monitor students' knowledge of computer science practical use of international assessment systems basics, a general description of the use of international assessment systems, integrated to monitor student learning the methodology of technology development and use is described.

197-200 111 30

Barqaror rivojlanish uchun raqamlashtirish va ta'lim

Ziyoda Iskandarova, Umida Irgasheva

Цель исследования заключается в выявлении и анализе незамеченного ранее противоречия эволюции мирового образования при взаимодействии тенденций цифровизации образования и образования для устойчивого развития. Цифровизация прежде всего способствует использованию уже имеющегося контента образования, существенно усиливая его воздействие на эволюцию цивилизации

200-204 95 38

Informatika va robototexnika fanlarini o'qitishning innovatsion usullari

Baxrom Xaydarov , Nodira Tuychieva

Interactive methods, innovative technologies, pedagogical and attention and interest in the use of digital technologies in the educational process every day becomes stronger. This article is modern to enrich the imagination when studying computer science electronic textbooks, animation and video using pedagogical technologies highlights the importance of using tools today.

204-206 59 21

Zamonaviy texnika fanlari ta’lim texnologiyalari yordamida o‘qitish

Bobojon Ortiqaliyev , Xasanjon Sobirov

Usbu maqolada o‘quv-tarbiyaviy jarayonni ilg’or pedagogik texnologiyalar bilan foydalangan holda texnika oliy o‘quv yurtida mutaxassislik fanlarini o‘qitish haqida ma‘lumotlar keltirilgan. Oliy ta'lim tizimidan raqobat muhitiga javob bera oladigan mutaxassislarni tayyorlashda zamonaviy texnika fanlari ta'limda innovatsion yondashuvlarni qo’llanilishi talab etilmoqda.

206-210 53 18

Tarix fani darslarida axborot va pedagogik texnologiyalarni qo‘llash xususida

Xayrulla Raxmatov, Javohir Qaxramonov

Mazkur maqolada raqamli texnologiyalarning bugungi kunda ta’lim tizimida shiddat bilan kirib kelishi, tarix darslarida talabalarning faolligini oshirish, axborot texnologiyalaridan foydalanish, tarixiy tadqiqotlar sohasidagi axborotlashtirishning tezkor jarayonlari hamda ta’limga innovatsion o‘qitish texnologiyalarini samarali tatbiq etish yoritib berilgan.

210-213 69 30

Oliy ta’lim muassasalari talabalari faolligini oshirishning muhim omillari

Hamidullo Sadullayev , Shoxjahon Hamidullayev

Maqolada oliy ta’lim muassasalarida ishga mahkamachilik asosida yondoshishning salbiy oqibatlari tahlil qilinib, o‘qish va o‘rganishda talabalar faolligini oshirishning ayrim qirralari yoritib berilgan.

213-215 68 435

Innovatsion texnologiyalar asosida interfaol usuldagi darslarni tashkil etish

Xurshid Quybakov

Maqola umumta’lim maktablari va akademik litseylarda fizika fanini o‘qitishda innovatsion texnologiyalar asosida interfaol usullarni dars mashg’ulotlarida qo’llash masalalariga bag‘ishlangan. Fizika fanining o‘qitish sifatini yaxshilashda innovatsion texnologiyalarni dars jarayonida samarali qo’llashda o‘qituvchining bilim va mahoratiga, eng muhimi o‘quvchining bilim olish motivatsiyasiga bog‘liqligi ko‘rsatilgan.

215-217 74 34

Talabalarning uslubiy koʻnikmalarni shakllantirishda axborot texnologiyalarining oʻrni

Sherzod Pardayev

Zamon taraqqiy etgan sari jamiyatda axborotga bo‘lgan talab va ehtiyoj ham ortib bormoqda, ayniqsa, axborot texnologiyalarining kun sayin rivojlanib borishi axborotlar hajmining ham ortib borishiga xizmat qilib kelmoqda. Bu kabi axborotlar ichida ma’lum ma’noda himoyani, maxfiylikni va sir saqlanishini talab etadiganlari ham bo‘ladi, negaki, bu toifadagi ma’lumotlarning oshkor bo‘lishi, o‘g‘irlanishi yoki yo‘q qilinishi kabi holatlar tashkilot uchun katta talofotlarni, moliyaviy yoki moddiy zararlarni olib kelishi mumkin. Bu kabi holatlarni oldini olish uchun esa qanday soha bo‘lmasin albatta, axborot xavfsizligini, uning himoyasi va muhofazasini amalga oshirishi lozim.

217-219 56 29

Ergonomik modellashtirish yordamida onlayn o'qitish sifatini aniqlash

Hikmatulla Xaldarov, Gulchehra Ergasheva

Исследовательская работа посвящена определению качества процесса обучения в приобретении знаний в режиме On linе с помощью эргономического моделирования.

219-223 85 27

Boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga rus tilini o‘qitishda axborot-kommunikatsion texnologiyalardan foydalanishning mavjud holati va imkoniyatlari

Gulbahor Davranova

Ushbu maqolada bugungi axborotlashgan jamiyatda oʻqitishning zamonaviy didaktik vositalarini kengroq joriy etish muhimligi, xorijiy (rus) tili darslarida foydalanish uchun hozirda kompyuter dasturlarining keng doirasi taklif etilganligi, ushbu dasturlar orqali yaratiladigan multimedialar audiovizual axborotni qayta ishlashning zamonaviy usullarini qo‘llash hisobiga o‘qitish samaradorligini oshirish va o‘qitishni intensifikatsiyalash imkoniyatini ta’minlashi haqidagi fikrlar bayon etilgan.

224-226 117 33

Innovatsionnye biotexnologii na osnove perspektivnyx stimulyatorov rosta rasteniy

Pavel Medvedev, Kirill Duplensky

статья раскрывает возможности использования перспективных стимуляторов роста растений в современных биотехнологических процессах, обосновывается опыт применения ростостимулирующих препаратов нового поколения в конкретных климатических и территориальных условиях.

226-230 62 22

Ҳомилани пренатал ривожланиш даврининг динамик маълумотларига ишлов бериш орқали рационал озиқланиш тизимини моделлаштириш

Maxakhon Yoqubov, Zamira Abdullaeva, Guzal Shikhnazarova

Ҳомилани пренатал ривожланиш даврининг динамик маълумотларига ишлов бериш орқали рационал озиқланиш тизимининг умумий модели келтирилган. Ҳомиладорлик даври 3та триместрга ажратилади.  Ҳомиланинг ривожланиш даврида таъсир кўрсатувчи озиқ овқат маҳсулотлари ва витаминлар таркиби меёрлари нормаларидан ҳомиладорнинг холатига мос равишда озиқланиш холати тизимли тахлил этилади.

230-236 105 26

Elwendia boiis jinsi turlaridan olingan preparatlar yordamida oʻsimlikning antiradikal faolligini aniqlash

Iroda Mamatqulova

В этой статье освещается наиболее характерное свойство кверцетина растительного происхождения как антиоксидантного механизма действия. Кверцетин является самым мощным флавоноидом, который защищает организм от реактивных форм кислорода, образующихся при нормальном метаболизме кислорода или вызванных экзогенным повреждением. Лечебные свойства флавоноидов включают противовоспалительное (асептическое, противоаллергическое и др.) действие, а также антиоксидантное действие и соответственно нормализуют реактивность клеток и тканевой гомеостаз. Благодаря высокой эффективности переноса атомов водорода и электронов и прочной фиксации ионов металлов (ловушка металлов) дигидрокверцетин (ДГК) в качестве антиоксиданта защищает ткани от повреждения свободными радикалами.

142 35

Karbamid – nitrat kislota – suv tizimining politermik eruvchanlik diagrammasi

M Yulbarsova, B Kucharov, B Zakirov, A Erkaev, Z Usmonov

С целью получения медленнодействующих удобрений нами изучена растворимость компонентов в системе карбамид-азотная кислота-вода визуально-политермическим методом.

240-242 258 24

Euphorbiaceae oilasiga mansub o`simliklarning poyasi, bargi va guli tarkibida uchraydigan polifenollarning xilma xilligi

Nurmuhammad Toshbekov , Muhammadjon Mustafakulov , Erkin Diniboyev

Ko’rilayotgan ushbu tadqiqot “Euphorbiaceae oilasiga mansub o`simliklarning poyasi, bargi va guli tarkibida uchraydigan polifenollarning xilma xilligi” mavzusida bo’lib, bunda dissertatsiya mavzusining dolzarbliligi, tadqiqotning  maqsadi, tadqiqotning usullari va olingan natijalar va ularning tahlili qayd etilgan.
Maqolada tozalash va oqartirish vositalarining ishlab chiqarish texnologiyalarining bir necha usullari ko'rib chiqildi. Laboratoriyada kimyoviy tozalash va oqartirish vositalari tahlil qilindi. Labarotoriya jarayonida belgilangan o’simlikning poyasi, bargi va guli maydalanib tahlil sifatida olindi. Laboratoriya tahlillari natijasida olingan mahsulotlar ishlab chiqarishga tatbiq etildi. Ishlab chiqarish texnologiyasiga mos qurilmalar tanlandi. Ishlab chiqarish quvvatlarini yanada samarali qilish uchun zarur tarkibiy o'zgarishlar amalga oshirildi.

243-245 101 28

CO 2 dan biogazdan foydalanish imkoniyatlarini aniqlash uchun mikroyonish jarayonining asosiy gidrodinamik qonuniyatlarini tahlil qilish.

A Abdulazizov, U Tojiboyev

This article presents the results of a study of the main hydrodynamic and mass transfer characteristics of a microbubble apparatus on model systems aimed at elucidating the possibility of using microbubble processes to conduct mass transfer processes between biogas and liquid.

245-248 65 23

Sovremennye metody intensifikatsii protsessov gazorazdeleniya biogaza ot serovodoroda va galogenosoderjashchix ulevodorov

O Xoshimov, D Kurbonov

В настоящей статье приводится результаты исследования основных гидродинамических и массообменных характеристик микробарботажного аппарата на модельных системах направленное на выяснение возможности применения микробарботажных процессов для проведения массообменных процессов между биогазом и жидкостью.

248-252 435 53

Andiz oʻsimligining kimyoviy tarkibi va tibbiyotda qoʻllanilishi

Sobira Axmedova

Andiz (Inula) – qoqidoshlar oilasiga mansub ko‘p yillik o‘tlar turkumi haqida keltirilgan. O’zbekistonda va dunyoda dorivor o’simliklarni biologik faol moddalar tarkibini o’rganishga ham katta e’tibor berilmoqda, chunki inson tanasidagi gormonlar, vitaminlar, aminokislotalar, fermentlar bilan bog’liq bo’lgan optimal miqdori va nisbati fiziologik jarayonlarning normal o’tishini ta’minlaydi va ularning yetishmasligi inson tanasida turli xil patologik jarayonlarning rivojlanishiga sabab bo’lishi mumkin

252-254 201 52

Andiz (Inula L) va uni yetishtirish texnologiyasi

Sobira Axmedova , Muhammadjon Mustafakulov

Andiz (Inula) – qoqidoshlar oilasiga mansub ko‘p yillik o‘tlar turkumi haqida keltirilgan. O’zbekistonda va dunyoda dorivor o’simliklarni biologik faol moddalar tarkibini o’rganishga ham katta e’tibor berilmoqda, chunki inson tanasidagi gormonlar, vitaminlar, aminokislotalar, fermentlar bilan bog’liq bo’lgan optimal miqdori va nisbati fiziologik jarayonlarning normal o’tishini ta’minlaydi va ularning yetishmasligi inson tanasida turli xil patologik jarayonlarning rivojlanishiga sabab bo’lishi mumkin

254-257 140 96

Pigment hosil qiluvchi aktinomitset shtammining morfologik va madaniy xususiyatlari amycolatopsis sp. 51

Nigora Bekmuhamedova

В процессе исследований по выявлению микробного разнообразия почв загрязненных территорий, расположенных в зонах разной степени удаленности от станции аэрации Бозсу в г.Ташкенте выделен штамм № 51, образующий синий пигмент, который окрашивает питательную среду на темно синий цвет.

258-260 62 49

Ferula l. turkumi turlarining kimyoviy tarkibini o‘rganish

Sayyora Murodova , Malohat Ne’matova

Kovrak turkumi vakillarinining shifobaxshlik xususiyatlari bevosita ularning kimyoviy tarkibi bilan bog‘liq. Shu sababli, turkum vakillarining kimyoviy tarkibini ko‘plab olimlar o‘rganib kelishmoqda. Ushbu maqolada Ferula L. turkumi vakillari o‘zida saqlagan muhim kimyoviy birikmalar va ularning o‘rganilishi haqida qisqacha ma’lumot berilgan.

261-263 90 28

Gepatitning uglerod tetraklorid modeli

Mavjudaxon Mallaeva

Проводили моделирование токсического гепатита у белых крыс самцов линии Вистар массой 200 г путем внутрибрюшинного введения 50%-го раствора CCl 4 (четыреххлористый углерод, тетрахлорметан) на оливковом масле из расчета 1 мл на кг массы тела два раза в неделю на протяжении всего эксперимента. Для потенцирования развития цирроза печени вместо питьевой воды крысы получали 10%-ный раствор этилового спирта с 3-х суток эксперимента.

263-266 55 30

Inson so‘lagida agglyutininlar orqali shaxsni inentifikasiyalash

Muhammadjon Mustafakulov

Bizga ma’lumki, biz ko‘rib chiqqan sud tibbiyotiga oid barcha mahalliy va xorijiy adabiyotlarda inson so‘lagi tarkibi, uning tarkibidagi (oqsil va fermentlar jinoiy ishlarni ochishdagi voqea joyida qoldirgan va dalil sifatidagi sudga oid tasdiqlavchi asosiy ko‘rsatma ekanligi, shu jihatidan so‘lak va uning dog‘larini, tarkibiy qismlarini o‘rganish sud tibbiyotida, inson hayotiga suiqasd qilish, nomusga tajovus qilish va boshqa bir qancha jinoyatlarda shaxsni aniq identifikatsiyalash zarurligini taqoza etadi. Inson aralash so‘lagining solishtirma og`irligi 1002-1007 ga teng bo‘lib, u yopishqoq suyuqlikdir. Uning tarkibida hujayra elementlari bo‘lganligi tufayli, u xira-oqish ko‘rinishga ega. Aralash so‘lak oqsillari hazm qiluvchi, himoyalovchi, ajratuvchi, bufer va boshqa bir qator vazifalarni bajaradi. Aralash so`lakda 100 dan ortiq fermentlar mavjud. Bu fermentlardan- amilazaga sud tibbiyotida alohida ahamiyat beriladi

266-268 73 28

Altsgeymer kasalligining sabablari

Sirojiddin Ikromov

Исследователями было обнаружено значительное увеличение удельной активности пируваткиназы и лактатдегидрогеназы в лобной и височной коре головного мозга при болезни Альцгеймера (AD), тогда как активность альдолазы и гексокиназы не изменяется при этом нейропсихиатрическом расстройстве. При болезни Альцгеймера активность глюкозо-6-фосфатдегидрогеназы значительно снижена в гиппокампе.

268-270 61 12

Нейродегенератив касалликларда гексокиназа ферментининг ўрни

Sirojiddin Ikromov

Гексокиназа - биринчи глюкоза метаболизм ферменти, ҳужайрада глюкоза мавжудлиги, биринчи навбатда, қондан цитоpолгача махсус транспорт оқсиллари - глюкоза ташувчилар (GLUT) иштирокида осон тарқалиши билан таъминланади [1].

271-274 53 40

Globallashgan jamiyatda axboriy tahdidlardan shaxsning o‘z-o‘zini psixologik himoyalash muammolari

Baxriddin Umaro

Maqolada globallashuv jarayonida shaxsning o‘z-o‘zini psixologik himoyalashning ijtimoiy-psixologik mexanizmlari tahlil qilingan. Shuningdek, axboriy tahdidlardan psixologik himoyalanish yo‘l va usullari haqida fikr yuritiladi.

274-283 155 30

Bo'lajak o'qituvchilarni kasbiy tayyorlashda axborot texnologiyalarining o'rni

Kuliipa Berdibekova, Gulzada Karagozueva, Buazhar Bekmurzaeva

В статье разработано место информационных технологий в системе образования, ряд постановлений и программ правительства Кыргызской Республики по вопросам преобразования, развития и гармонизации образования с мировым уровнем. К 2040 году были представлены три основные задачисистемы образования, второй из которых было повышение качестваобразования. Одним из путей реализации этого является использование информационных технологий для повышения качества образования студентов. Кроме того, в данной статье мы сосредоточили внимание на исследовательской работе ученых СНГ и Кыргызстана в этом направлении. Обсуждались место и уровень использования ИКТ сегодня, преимущества их использования, выявление некоторых проблем в их использовании и пути их устранения. В результате анкетирования студентов показано, что информация учебногопроцесса полезна в их деятельности. 

283-287 63 27

Informatika fanini o`qitishda intellektual mehnat madaniyatidan foydalanish kompetensiyasi

Jusupbek qizi Jirgal

В статье рассказывается о компетентности и результатах эффективности использования культуры умственного труда при преподавании предмета информатика. Написано, что умственным трудом могут пользоваться все, от школьников до студентов, аспирантов, учителей, инженеров, врачей, художников, поэтов, композиторов, ученых, политиков и многих других. По мере того, как наука развивается по мере роста техники, по мере роста общественного прогресса значение, тип умственного труда будет увеличиваться. Можно с уверенностью сказать, что будущее-это время умственного труда. Поскольку предмет информатики сосредоточен на компьютерных технологиях, ум означает, что культура труда и современные технологии дополняют друг друга. В эпоху цифровизации образования мы говорим о влиянии культуры интеллектуального труда на использование цифровых технологий во всех сферах жизни.

288-292 81 34

Informatika fanini o`qitishda intellektual mehnat madaniyatidan foydalanish kompetensiyasi

Jusupbek qizi Jirgal

В статье рассказывается о компетентности и результатах эффективности использования культуры умственного труда при преподавании предмета информатика. Написано, что умственным трудом могут пользоваться все, от школьников до студентов, аспирантов, учителей, инженеров, врачей, художников, поэтов, композиторов, ученых, политиков и многих других. По мере того, как наука развивается по мере роста техники, по мере роста общественного прогресса значение, тип умственного труда будет увеличиваться. Можно с уверенностью сказать, что будущее-это время умственного труда. Поскольку предмет информатики сосредоточен на компьютерных технологиях, ум означает, что культура труда и современные технологии дополняют друг друга. В эпоху цифровизации образования мы говорим о влиянии культуры интеллектуального труда на использование цифровых технологий во всех сферах жизни.

292-296 72 27

Ta’lim oluvchilarni ta’limga bo‘lgan munosabatini shakllanishida kommunikativ munosabatlarning o‘rni

Sherali Djumanov

Mazkur maqolada ta’lim jarayonida talabalarni ta’lim jarayoniga moslashishi, talim jarayonida faolligini oshirishda kommunikativ munosabatlarning roli va o‘rni yoritiladi. Maqoladan bo‘lajak mutaxassislarning kommunikativ qobiliyatni shakllantirishni takomillantirish muammosi bilan shug‘ullanuvchilar foydalanish mumkin.

296-298 77 47

Raqamli texnologiyalar asosida bo‘lajak energetiklarning kasbiy mahoratini oshirish konsepsiyasi

Erkin Hafizov

Ushbu maqolada bo‘lajak energetik muhandislarni raqamli texnalogiyalar asosida kasbiy faoliyatga tayyorlash jarayonini rivojlantirishi haqida so‘z boradi.

298-302 85 269

Oʻsmir deviatsiyasi xulq-atvorining shakllanishi va namoyon boʻlishi

Umidjon Yusupov , Farangiz Abdurashidova

Ushbu tesizda o‘smir deviatsiyasi xulq-atvorining shakllanishi va namyon bo‘lishi haqida fikrlar keltrilgan, shuningdek xulq atvorning namoyon bo‘lishining psixologik jihatlari yoritilgan.

302-306 121 35

Grafitting inson hayotiga psixologik ta’siri

Umidjon Yusupov, Muborak Niyatqulova

Ushbu tesizda grafittilarning insonlar hayotiga ta‘siri, grafittining psixologik ijobiy va salbiy tomonlari, insonlarda keltrib chiqaradigan turli xil psixologik omillari yoritilgan.

306-310 70 24

Ijodiy tafakkurni rivojlantirish

Umidjon Yusupov , Charos Avalboyeva

Ushbu tesizda ijodiy tafakkurni insonlarda rivojlantirishning psixologik jihatlari, shaxslarda o‘z-o‘zini rivojlantrishning ijtimoiy jihatlari, qobilyatlar va istedodlarni shakllantrish masalalari yoritilgan.

310-314 83 22

Biblioterapiyaning insonlarga psixologik ta’siri

Umidjon Yusupov , Yulduz Muhiddinova

Ushbu tesizda biblioterapeyaning insonning rivojlanishiga ta‘siri, kitobning shaxsni o‘z-o‘zini aanglab yetishdagi muhim roli, insonlardagi induvidial xususiyatlarning shakllanishi haqida yoritib berilgan.

315-318 86 48

Ta’lim oluvchilarni ta’lim muassasalariga moslashishini psixologik xususiyatlari

Sherali Djumanov, Ruxsora Adamboyeva , Shahzoda O‘ktamqulova

Mazkur maqolada o‘qituvchi faoliyatini shakllantirishda kommunikativ qobiliyatlarning roli va o‘rni yoritiladi.
Maqoladan mutaxassislarning kommunikativ qobiliyatni shakllantirishni takomillashtirish muammosi bilan shug‘ullanuvchilar foydalanish mumkin.

318-322 69 37

Hissiy intellekt rivojlanish omillari

Umidjon Yusupov , Feruza Qo‘chqorova

Ushbu tesizda hissiy intellektning rivojlanishning psixologik omillari, insonlardagi tuyg‘ularni boshqarish, ijtimoiy ko‘nikmalarni shakllantirish va bu xususiyatlarni insonlarda o‘rganilishi yoritib berilgan.

322-326 73 30

Psixologik axborot xavfsizligi

Umidjon Yusupov , Komila Mahkamova

Ushbu tesizda insonlarning psixologik axborot xavfsizligi haqida ma’lumotlar berilgan, shaxsiy ma‘lumotlarning xavfsizligi inson ruhiy salomatiliga ta‘siri va ma‘lumotlarning ishonchli saqlash va nazorat qilish haqida fikrlar berilgan.

326-330 80 32

Art-terapeyaning transfomatsion kuchi

Umidjon Yusupov , Dilafruz G‘aniyeva

Ushbu tesizda art-terapeyaning inson salomatligiga ta‘siri, insonlardagi psixologik kasalliklarni yengishga qo‘shadigan hissasi, art-terapeyaning hozirgi kundagi jamiyat rivojlanishidagi hissasi keltrilgan.

330-334 74 23

Bolalarda ijodkorlikni tarbiyalashning psixologik jihatlari

Umidjon Yusupov, Bahrinso Ozodova

Ushbu tesizda bolalarda ijodkorlikni tarbiyalashning psixologik jihatlari yoritib berilgan, bolalarda ushbu xususiyatlarning shakllanishida oila va atrof muhitning ijtimoiy ta‘sirlari haqida fikrlar keltirilgan.

334-338 105 30

Bolalarning maktabga tayyorgarligini psixologik xususiyatlari

Madina Adilova

Maqolada bolalarni maktab taʼlimiga tayyorlashda talab qilinadigon asosiy jihatlar nimalardan iborat ekanligi haqida gap ketadi. Maktab hayoti bolalarga yangi bir dunyoni ochib beradi, bu davrida bolalarning asosiy faoliyatlari o’zgaradi, maktab taʼlimiga tayyorlash muammolari, tayyorlashning jismoniy, shaxsiy (ruhiy), aqliy, maxsus tayyorgarlik bosqichlari haqida so‘z yuritiladi

338-342 83 46

Bolalardagi psixologik muammolar va ularning yechimi

Gulnoza Rashidova , Abdulla Sharafitdinov

Bu maqolada, bugungi davr bolalarining o‘z-o‘zini boshqarish, stress, texnologik o‘zgarishlar, internet va ijtimoiy munosabatlar kabi psixologik muammolar va ularni yechish usullari haqida ma’lumot beriladi. Munosabatlar, stressni kamaytirish, internet va texnologiyalarni cheklash, o‘zaro yordam olish va maslahat olish kabi amallar, bolalarni o‘z-o‘zini boshqarish va muammolarni hal qilishda muhimdir. Ushbu maqola ota-onalar, o‘qituvchilar, psixologlar va mutaxassislar uchun katta ahamiyatga ega.

342-345 101 35

Kichik maktab yoshidagi bolalarning hissiy-emotsional irodaviy sohasining shakllanishi

Abdulla Sharafitdinov, Mohinur Boyqulova

Kichik maktab yoshidagi hissiy-emotsional irodaviy soha, o‘quvchilarning hissiyotlarini, ularning o‘zlarini tushunish va ifodalash usullarini o‘rganish, o‘zaro munosabatlar qurish va o‘zlarini boshqarish ko‘nikmalarini rivojlantirishga bag‘ishlangan. Bu soha, o‘quvchilarning ruhiy, hissiy va ijtimoiy tarbiyasini ta'minlash uchun muhimdir.

346-348 155 38

Mamlakatimizda yosh xotin-qizlaning pedagogik va psixologik bilimlarini oshirishning dolzarbligi

Dilshod Tolliboev

Muallif ushbu maqolada bugungi kunda jamiyatda yosh avlodni tarbiyalashda yosh ota-onalarning pedagogik-psixologik bilimlardan xabardor bo’lishining ahamiyati haqida fikr bildirgan.

348-351 74 45

Shaxsda koping strategiyalar ko‘nikmasini hosil qilish

Abdulla Sharafitdinov, Sojida Yuldasheva

Koping strategiyalar insonlarning turli o‘zgaruvchan holatlari, stres va muammolar bilan yuzlashishda o‘zlarini boshqarish va tahlil qilishning kuchli usullarini o‘rganish va rivojlantirishni ta’kidlaydi. Ushbu maqolada shaxslar o‘zgaruvchan muhit bilan qanday yuzlashishlari kerakligini o‘rganadilar va amaliy ko‘nikmalarni o‘rganish orqali boshqarishni o‘rganadilar. Shaxslarning o‘zlarini o‘zini boshqarish va tahlil qilishda ko‘rsatadigan bosqichlarni yoritadi.

352-354 45 18

Termal agent va tolali materialning quruq zarralari o'rtasidagi tashqi issiqlik almashinuvining xususiyatlarini o'rganishning zamonaviy usullari

Abdusamad Muydinov, Ibrohimjon Ruzimatov

В статье приведены результаты экспериментального исследования характеристик теплообмена между тепловым агентом и сухими частицами волокнистого материала. Учитывая то, что при фильтрационной сушке в слое находится одновременно сухой и влажный материалы, которые принимают участие в теплообмене, необходимо исследовать процесс теплообмена между сухими и влажными частицами волокнистого материала.

355-357 184 32

Rossiya Federatsiyasida bo'lajak o'qituvchilar orasida raqamli kompetentsiyani rivojlantirish xususiyatlari

Yuriy Doroxin

В статье обоснована необходимость формирования цифровой компетентности у будущих учителей, что влечет за собой необходимость модернизации профессиональных образовательных программ и методики преподавания дисциплин и проведения практик. Уточнено понятие «цифровая компетентность», определены цель и задачи формирования цифровой компетентности у будущих учителей. Цифровая компетентность позволяет сделать будущего учителя более востребованным и конкурентоспособным.

357-360 96 36

Oila va ta’lim ‒ oʻsmirlarda stressdan chiqishning vositasi sifatida

Gayrat Arakulov , Madina Saidazimova

Ushbu maqolada hozirgi davrda keng tarqalgan hamda asosiy psixologik muammolardan biri hisoblangan oʻsmirlardagi ruhiy zoʻriqish - stress haqida fikrlar bayon etilgan. Shu bilan bir qatorda stressni kelib chiqish sabablari, vositalari hamda uning oldini olishga qaratilgan tushuncha va tavsiyalar yoritilgan.

360-363 119 27

Biopsixosotsial model. Salomatlikda sohalararo integratsiya

Sevinch Hamraboyeva, Gulshan Sharipova

Modelning biologik komponenti kasallikning sababi inson tanasining ishlashi bilan qanday bog'liqligini tushunishga intiladi. Psixologik
komponent o'zini tuta olmaslik, hissiy tartibsizlik va salbiy fikrlash kabi salomatlik muammosining potentsial psixologik sabablarini qidiradi

363-366 67 22

Matematik modellashtirish kelajakdagi bakalavr-o'qituvchilarning universal kompetentsiyalarini rivojlantirish texnologiyasi sifatida

V Aniskin, D Rakhmatullina, A Aniskin

В статье анализируется образовательный потенциал математического моделирования как эффективной технологии формирования универсальных компетенций у студентов бакалавриата.

367-371 111 36

Matematika o`qitish metodikasi: didaktika o`rganish nazariyasi sifatida

Batma Akparalieva, Akylay Jumabayeva, Perizat Kalikova

Статья раскрывает проблем, сявзанных с методикой обучения математики. В статье анализировано проблемы обучения и образования, их закономерности, принципы, цели, содержание, средства, организация, достигаемые результаты. А также анализируется проблема влияния дидактики на педагогическую практику. Показаны также примеры обратного влияния — педагогической практики на развитие дидактического знания. Основными методами исследования являются анализ дидактических концепций, их соотнесение с решениями, принимаемыми в системе образования, описание инновационных практик в дидактическом ключе, логически выстроенные умозаключения, позволяющие охарактеризовать специфику взаимосвязи дидактики и педагогической практики на современном этапе развития социума. Автором предложены методы исследования которые являются изучением и анализом существующих дидактических концепций, их соотнесение с основаниями принятия решений в системе образования, выяснение влияния на практику, описание инновационных практик в дидактическом ключе, логически выстроенные умозаключения, позволяющие охарактеризовать специфику взаимодействия дидактики и педагогической практики в настоящее время

372-374 58 34

Talabalarda texnik ijodkorlikni shakllantirishning psixologik xususiyatlari

Normurod Alimov , Mahliyo Sattorova, Visola Xolbutayeva

Talabalarni texnik ijodkorlik faoliyatiga tayyorlash jarayonidagi mavjud psixologo–pedagogik muammolar (ijodkorlikka o‘rgatishning samarali metodlarini ishlab chiqish, talabalarda ijodiy qobiliyatni rivojlantirish, inson omilini faollashtirish, Shaxs shakllanishi jarayonining psixologik xususiyatlarini tahlil qilish) ularning faolligini oshirish va maqsad sari yo‘naltirish, undan esa ijodkorlik faoliyatga boshqarish borasida tahliliy xulosalar keltirilgan.

375-376 77 20

Chet tillar fakulteti talabalari uchun o‘quv amaliyotini tashkil etishning zamonaviy usullari kasbiy kompetensiyani rivojlantirish omillaridan biri sifatida

Oksana Zelenova

Формирование профессиональной компетенции студентов реализуется в процессе прохождения педагогической практики в образовательных учреждениях. В системе подготовки будущего учителя иностранного языка педагогическая практика является системообразующей составляющей их профессионального становления.

383-388 67 25

Shaxsni o‘zini-o‘zi anglashda psixologik jarayonlar va ko‘nikmalarning o‘rni

Xolida Erkinboyeva , Rustam Otamurodov

Insoniyat paydo bo‘lganidan buyon to hozirgi kungacha insonni o‘zi haqidagi masalalar qiziqtirib kelgan. Inson aslida kim ekanligi, qanday paydo bo‘ganligi, qay tariqa yashaganligi va qay tartibda yashashlari kerak ekanligi va boshqa mavzular haqida turli xil tortishuvlar va savollar paydo bo‘lgan. Ushbu maqolada o‘zlikni anglash bo‘yicha ma’lumot batafsil yoritib o‘tilgan.

377-379 118 550

Boshlangʻich sinflarda didaktik o‘yinlardan foydalanishning ahamiyati

Fazilat Xudayqulova

Bu maqolada didaktik oʻyinlar haqida maʼlumot va boshlang‘ich sinf darslarini samarali tashkil etish usullari, afzalliklari yoritilgan. Matematika, ona tili va oʻqish savodxonligi fanlarida qo‘llash mumkin bo‘lgan didaktik o‘yinlardan namunalar keltirilib, ularning ta’riflari va qo‘llash usullari bayon qilinadi.

380-383 96 58

Talabalarda kasbiy ko‘nikmalarni takomillashtirishda LAT texnologiyasining ahamiyati

Lola Djurayeva

Ushbu maqolada talabalarda tanqidiy fiklashni rivojlantirishga qaratilgan zamonaviy pedagogik texnologiya LAT – loyihaga asoslangan ta’lim, uning afzalliklari va qiyinchiliklari haqida umumiy ma’lumot berilgan bo‘lib, loyihaga asoslangan ta’lim texnologiyasi orqali kasbiy ko‘nikmalarni takomillashtirish usullari keng yoritilgan.

388-393 103 40

Oilaviy munosabatlarda gender tenglikni o‘rganishga empirik yondoshuvni amalga oshirishning shart-sharoitlari

Soxiba Gʻoyibnazarova

Maqolada zamonaviy sharoitda xotin-qizlarga nisbatan umuman jamiyatda kamchiliklarga barham berish yo‘lida olib borilayotgan ishlar muhim o’rin tutadi. Shu jumladan ayollarga yanada yaxshi sharoitlar yaratish, ularning oʻz intilish
va qobiliyatlarini toʻlaqonli roʻyobga chiqara olishlari uchun imkoniyatlarni kengaytirish masalasi jahonda ham, respublikamizda ham diqqat markazida ekanligi yoritilgan.

393-397 50 28

Oʻz-oʻzini boshqarishning oʻziga hos xususiyatlari

Aziza Komilova, Mohinabonu Husenova

Ushbu maqolada inson shaxsining oʻz-oʻzini boshqarish tamoyillari, sezish qobiliyatiga bogʻliq boʻlgan boshqaruvchanlik konsepsiyasi. Oʻz-oʻzini boshqarish organlari faoliyatida inson asab tizimi va boshqa qator tana aʼzolarining ishi haqida ma`lumotlar berilgan.

397-400 75 30

Iqtidorli bolalarni aniqlash va u bilan ishlash texnologiyasi

Sardor Yo‘ldoshev, Maftuna Fayzullayeva

Ushbu maqolada iqtidorli bolalarning qobiliyatlarini qay tarzda kashf qilish va shaxsiy faolligi, shuningdek, individual iste’dodni shakllantirish va shaxsning o‘z-o‘zini rivojlantirish psixologik mexanizmlari muhim ahamiyatga egaligi haqida bir necha qarashlar ilgari surilgan.

401-404 116 50

Shifobaxsh o‘simlik nomlarining lingvistik xususiyatlari (Sedana dorivor o‘simligi misolida)

Shahnoza Islomova

Maqolada o‘zbek tilida turlicha nomlar bilan ataladigan shifobaxsh o‘simlik nomlarini lingvistik izohlash, keng omma uchun tushunarli bo‘lgan variantlarni o‘rganish, dorivor o‘simlik nomlarining etimologik tavsiflari xususiyatlari xususida so‘z boradi.

404-407 89 31

Insonlarda uchraydigan xavotirli vaziyatlarning ahamiyati

Sevinch Jaloliddinova

Ushbu maqolada odamlarni psixik va fiziologik muhitiga bevosita daxl qilayotgan xavotir hissi va buning oqibatida asab buzilishi, kuchli nevrozlarni yuzaga kelishi va omillari, menopauza va gormonal yetishmovchilikka duchor bo'lgan ayollarning psixik holati va buning natijasida insonlarning kundalik hayotda ishlash qobiliyatiga salbiy ta’sir etishi, uni oldini olish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan.

407-409 85 27

Zoʻravonlikka duch kelgan oilalarning farzandlarida psixologik holatlar

Kamuna Muxammadiyeva

Ushbu maqola zo'ravonlik tarixi bo'lgan oilalar farzandlariga qaratilgan mavjud adabiyotlar va tadqiqotlarni har tomonlama ko'rib chiqishga asoslangan. Tanlangan tadqiqotlar miqdoriy tadqiqotlar, sifatli intervyular va bo'ylama tadqiqotlar kabi bir qator metodologiyalarni qamrab oldi.

410-413 73 119

Xorij psixolog olimlari tomonidan liderlikning shakllanishi masalalarining tadqiq etilishi

Mohinur Boyqulova, Go‘zal Odilova

Ushbu maqola hozirgi kunda dolzarb bo`lib keladigan rahbarlik, liderlik sfatlarini horij olimlari tomonidan o‘rganilishini yoritib berishga qaratilgan. Shuningdek, muvaffaqiyatli liderning oʼziga xos xususiyatlarini hamda ularning majburiyatlarini tahlil qiladi.

413-417 72 33

O‘quvchilarda axborot bilan ishlash kompetenligini rivojlantirishning metod va usullari

Abror Karshiyev

Maqolada o‘quvchilarning axborot kompetentligini rivojlantirishning metodik jihatlari oʼrganilib, ishchi taʼrif qabul qilingan. Axborot kompetenligini rivojlantirish jarayonini mustaqil hayotiy faoliyat davomida axborotlar bilan ishlash kabi yondashuv asosida tashkil etish boʼyicha metodik tavsiyalar ishlab chiqilgan

417-420 83 25

Kasb-hunar ta’limi muassasalari o‘quvchilarida nutqiy kompetensiyani rivojlantirish metodikasi

Sayyora Mamanova

Ushbu maqolada nutq kompetensiyasini takomillashtirishning pedagogik aspektlari, filologik darslarda nutq kompetesiyasini takomillashtirish ahamiyati tushuntirilgan. Maqolada kasb hunar ta’limi muassasalari o‘quvchilarining nutqiy imkoniyatlarini oshirishning ahamiyati hamda nutq kompetensiyasini takomillashtirishning samarali usullari ko‘rsatilgan.

420-423 103 85

Oʻqituvchining kasbiy faoliyatida pedagogik qobiliyatlarning o‘rni

Aziza Komilova

Ushbu maqolada pedagogik faoliyatda psixologiyaning o`rni, pedagogning o`z faoliyatida muvaffaqiyatni ta`minlovchi umumiy va mahsus qobiliyatlari haqida ma`lumotlar yoritilgan.

423-428 142 36

Emotsional intellekt tushunchasining oilaviy munosabatlarda o‘ziga xosligi

Rustam Otamuratov, Sarvinoz Otamuratova , Dinora Roʻziqulova

Ushbu maqolada emotsional intellekt, emotsional intellektning oilaviy munosabatlardagi o‘rni, emotsional savodxonlik

428-432 77 34

Boʻlajak muhandislarni 3d modellashtrishlar asosida grafik kompetensiyalarini rivojlantirish

Siroj Mamanov

Zamonaviy texnologiyalar asosida boʻlajak muhandislarning grafik kompetentsiyasini 3D modellashtrishlar asosida rivojlantirishning asosiy pedagogik shartlari muhokama qilinadi. Zamonaviy ishlab chiqarishda uch o‘lchovli modellashtirish asosida kasbiy faoliyat ob’ektlarini loyihalash texnologiyalari alohida o‘rin tutadi. Shunday qilib, grafik kompetentlik kasbiy kompetentlikning muhim tarkibiy qismiga aylanadi, uning shakllanish darajasi maxsus fanlarga tayyorgarlik jarayonida bilimlarni o‘zlashtirishning muvaffaqiyatini va muhandislik sohasidagi mutaxassislarning grafik kompetentligini rivojlantirish va texnik universitetlarida grafik kompetensiyalar boʻlajak mutaxassislarning fundamental va kasbiy ahamiyatga ega fazilatlarini maqsadli shakllantirishning uslubiy tizimi taklif qilindi.

433-434 72 127

Pedagogik muloqotda psixologik bog‘lanish va shaxslararo mojaro

Nigora Samatova, Setora Abdurasulova

Ushbu maqolada pedagogik muloqot, psixologik bog’lanish va shaxslararo mojaro, muloqot jarayoni

435-437 86 756

Shaxsning «men» – obrazi va o‘z-o‘ziga baho berishi muammosi

Nigora Samatova, Sayfiddin Subhiddinov

Ushbu maqolada shaxs psixikasining rivojlanishiga ahamiyatli boʻlgan «Men»konsepsiyasi tushunchasi, xulq-atvor xususiyatlari,oʻz-oʻzini anglashga qaratilgan roli haqida yoritiliboʻtiladi.Shaxsning oʻz-oʻziga baho berish, shaxsning ijtimoiy psixologik xarakteristikasi "Men" tushunchasi orqali ifodalab oʻtiladi.

438-440 94 41

The main features of expressive syntax in modern english literature

Ekaterina Korableva

the article is devoted to the study of the features of expressive syntactic means in modern English-language fiction. Examples of various expressive syntactic means are given, the most frequent of them are analyzed. The conclusion is made about the important contribution of the considered means to the creation of expressiveness of modern English fiction.

440-447 72 35

E.X Partridgning lug'atida ingliz tilidagi yoshlar jarangining geografik o'zgarishining xususiyatlari

Yuliya Neudaxina

В статье рассматривается лексикографирование молодежных сленгизмов в словаре новозеландско-британского лексикографа Э.Х.Партриджа под углом описания их географических свойств. Исследование охватывает заголовочные слова, географически ограниченные ареалами, территориями, регионами, городами и учебными заведениями (университетами, академиями, колледжами и школами). Делается вывод, что основным средством описания географического варьирования молодежных сленгизмов в словарной статье является ареальная или территориально-локальная помета.

448-451 134 44

O'rta ta'lim bosqichida chet tili darsida maqol va matallar bilan ishlash texnikasi

Valentina Kudinova, Daria Antipenko

Развитие языковых навыков и появление интереса к языку возможно при помощи, разработанных специалистами в области педагогики, множества видов заданий в основе которых лежит применение пословиц и поговорок на уроке иностранного языка.

452-454 121 31

Madaniyat birlikni saqlash yo'lidir

Vesela Mincheva

Этнические группы в славянском мире характеризуется динамичностью и мозаичностью. Исследователи находятся в научном поиске и при этом должны учитывать константы, связанные с историей этносов входящих в славянском мире и результатами его жизнедеятельности. Автор анализирует культурные истоки славян, славянскую культуру, мифологию и язык на основе концепции В. С. Мухиной о реалиях внешнего мира как условия развития и бытия личности: 1 – предметного мира, 2 – природного мира, 3 – реалий образно-знаковых систем и 4 – реалий социально-нормативного пространства.

454-456 108 25

Multfilmlar talaffuz qobiliyatini yaxshilaydi

O Mallayeva, Sh Abdullayeva

This article is written to describe whether cartoon films can improve students’ pronunciation ability and to what extent cartoon films can improve students’ pronunciation ability. Furthermore, to identify what happens when cartoon films are used as a teaching learning media in pronunciation practice.

457-461 110 37

“Сунъий интеллект” ҳақида фалсафий мулоҳазалар

Zamiraxon Isakova

Қадимги асотирларда турли шакл ва мазмунда акс этган “сунъий интеллект” концепцияси ХХ асрга келиб (1950) илмий муомалага киритилган. Шу вақтдан бошлаб “сунъий интеллект”га доир бир неча ўн мингдан ортиқ тезис, илмий мақола, қўлланма, монография нашрэтилган бўлса ҳам унинг фалсафий моҳияти етарли очиб берилмаган. Мақолада интеллект, “сунъий интеллект”нинг инсон ва жамият ҳаётидаги муҳим аҳамияти, қадриятлар тизимидаги ўрни, “сунъий интеллект”нинг ахлоқий баҳоси, “сунъий интеллект”га доир фантастик асарларда илгари сурилган ғояларнинг фалсафий моҳияти, инсонни мукаммаллик сари йўллайдиган “трансгуманизм” тарафдорлари илгари сурган қарашлар фалсафий таҳлил қилиниб, инсон энг олий қадрият экани илмий далилланган.

461-463 144 49

Sak-massaget eposi va uning epik transformasiyasi

Tuxtamurod Kuchkarov

Ma’lumki, O`rta Osiyoda yashagan qadimgi aholi folklori, xususan, sak-massaget eposi namunalarining qadimgi yunon manbalaridan, xususan, Gerodotning “Tarix” asaridan o`rin olgan. Gerodot skiflar diyori bo`ylab qilgan sayohatlari chog`ida o`zining mahalliy aholining boy og`zaki ijodi, ayniqsa, qahramonlik va jasoratni tasvirlovchi epik asarlari bilan tanishgan. SHuning uchun ham u uz “Tarix”ida skif qabilalari hayoti bilan bog`liq u yoki bu rivoyatni keltirishdan avval so`zni “aytishlaricha”, “menga aytib berishlaricha”, “hikoya qilishlaricha” kabi birikmalar bilan boshlaydi. Bu esa Gerodot asarida keltirilgan skif folklori namunalari bevosita og`zaki an’anaga borib taqalishidan darak beradi. Gerodotning “Tarix” asarida keltirilgan “skif hikoyalari”ning negizi folklorga borib bog`lanishini D.S.Raevskiy va L.A.Lelekovlar ham qayd etishgan.

463-466 78 29

Sovet hukumati yillarida o‘zbekistonda umumiy ovqatlanish tizimi faoliyati: rejalar va muammolar

Bunyod Nasirov

Maqolada muallif tomonidan O‘zbekistonda sovet davrida umumiy ovqatlanish tizimi faoliyati, tizimdagi o‘zgarishlar, sovet hukumati davrida umumiy ovqatlanish tizimning faoliyatida kadrlar tayyorlash, moddiy-texnik ta’minot va sanitariya holati kabi qator muammolarning aholi kundalik hayotida aks etgani arxiv hujjatlari va ilmiy adabiyotlar asosida tahlil etilgan. 

467-469 101 49

Forobiy merosida musiqa san’atining pedagogik tahlili

Faxriddin Yuldashev

Mazkur maqolada Abu Nasr Forobiyning serqirra ilmiy merosi, xususan, musiqa san’atiga doir pedagogik qarashlari tahlil qilingan. Mutafakkirning “Katta musiqa kitobi” risolasida musiqa fenomeni, uning maqsadlari, musiqa san’atining nazariy va amaliy qirralari atroflicha bayon etilgan.

469-470 71 25

Ingliz tilini chet tili sifatida o‘qitishda kompyuter yordamida baholashning o‘rni

Sayyora Davidova

In an increasingly digitalized world, the integration of technology into education has become essential, especially in the realm of teaching English as a foreign language (EFL). This article explores the pivotal role of computer-based assessment in EFL instruction, shedding light on its benefits, challenges, and impact on language learning outcomes. Through a comprehensive literature review, analysis of current trends, and examination of results from various studies, we provide insights into the transformative potential of computer based assessment in EFL education.

471-473 92 73

Комил инсон тарбияси: маънавият ва маърифат уйғунлиги

Etiborxon Mallaeva, Dilnoza Uralov

Ушбу мақолада комил инсон тарбиясида маънавият ва маърифат уйғунлиги, фарзанд таълим-тарбиясига миллат келажаги учун қайғуриш, бахтли-саодатли умр кечириш, ўзгаларга тобе бўлишдан ҳимояланиш, бир сўз билан айтганда, ҳаёт-мамот масаласи тўғрисида маълумотлар берилган.

474-477 901 138

“Hibatul haqoyiq”dagi qadimgi turkiy so‘zlar

Lutfulla Sindorov

«Hibatul haqoyiq» dostonida qadimgi turkiy tilga doir qator so‘zlar qo‘llanishda bo‘lgan. Maqolada mana shu so‘zlarning semalari, etimologiyasi yoritilgan. «Hibatul-haqoyiq»dagi leksik birliklar qadimgi turkiy til, Oltun yorug‘, Turfon matnlari, O‘rxun-Yenisey manbalari, qoraxoniylar davri hamda XIV asr manbalarida qo‘llanilgan so‘zlar bilan qiyosiy tahlil qilingan.

477-480 139 78

Suffiksatsiya media matnlarida neologizmlarni shakllantirishning faol usuli sifatida

Rimma Biksalieva

Анализируется суффиксация как один из активных способов словообразоваия в современных текстах СМИ как экспрессивно-маркированные единицы, как единицы с яркой экспрессией. Отмечается, в медийных неодериватах отражаются способы и механизмы приспособления общенародного языка к условиям его функционирования, изменяющимся под влиянием внешних факторов.

480-483 70 27

Ona tili darslarida multimedia vositalaridan foydalanishning nazariy va amaliy ahamiyati

Xayrulla Ibragimov

Mazkur maqolada ona tili dars jarayoniga multimedia vositalarini jalb qilish va uning afzalliklari xususida so‘z yuritildi