Vol. 1 No. 1 (2025)
Articles
BOLALARDA MEDULLOBLASTOMANING INNOVATSION KLINIK DIAGNOSTIKASI
Annotatsiya. Mazkur mavzuning ahamiyati shundan iboratki Medulloblastoma - markaziy asab tizimining xavfli o‘smasi bo‘lib, asosan miyachada joylashgan. 1-5 yashar bolalarda hammadan ko‘ra ko‘proq uchraydigan bosh miya o‘smasi. Maqolada medulloblastomaning epidemiologik, patogenetik, klinik ma’lumotlari bilan qisqacha sharhi keltirilgan. Neyroradiologik tekshiruvlarda tashxislash usullari, o‘sma hosilasi tavsifi bayon etilgan. Xulosada misol tariqasida 4 yashar qiz bolada medulloblastoma klinik hodisasi keltirilgan. Keltirilgan holat medulloblastomani erta klinik tashxislashning murakkabligini tavsiflaydi.
REVMATIK ARTRIT, TIZIMLI QIZIL BO‘RICHA, ANKILOZLOVCHI SPONDILOARTRIT BILAN KASALLANGAN BEMORLARDA OSTEOPENIK SINDROM RIVOJLANISHINI ZAMONAVIY USULDA PROGNOZ QILISH
Annotatsiya: Ushbu maqola osteoporoz bilan kasallangan bemorlarni suyak zichligini kamayish sabablari va uni kuchaytiruvchi omillar, uni erta aniqlash, tashxislash mezonlari to‘g‘risida tatqiqot metodlari keltirilgan.
PERIFERIK QON HUJAYRALARIDA KUZATILADIGAN O`ZGARISHLARNING SURUNKALI VIRUSLI GEPATIT BА ERTA DIAGNOSTIKASI BILAN BOG`LIQLIGI
Annotatsiya: Ushbu tezis gepatitning rivojlanishi, qon hujaylarining surunkali virusi haqida fikrlar bildirilgan. Gaptit B virusi surunkali jigar kasalligi va jigar sirrozini yuzaga keltirish xavfi yuqoriligi sababli butun jahon miqyosida sog`liqni saqlash sohasidagi muhim ahamiyatga ega bo`lgan muammolardan biri hisoblanadi.
STABIL, NOSTABIL VA VAZOSPASTIK STENOKARDIYA TURLARI BO‘YICHA KLINIK TAHLIL
Annotatsiya. Stenokardiya tibbiyot sohasida doimiy o‘rganilishi kerak bo‘lgan
dolzarb mavzulardan biri bo‘lib, ushbu kasallikning kelib chiqishi, tashxislash
usullari, farmakologiyasi va davolash usullarini mukammalashtirish inson hayot
sifatini yaxshilash, umrini uzaytirishga xizmat qiladi. Ushbu kasallikning erta
aniqlash yurak yetishmovchiligi va infartktning oldini olishda muhum ro‘l
o‘ynaydi. Hozirgi kunda ko‘p uchraydigan kasalliklardan bo‘lib uning etalogiyasi
turlicha ekanligi bilan farqlanadi. Stenokardiyaning turlari stabil, nostabil va
vazospastik stenokardiyalar klinik jihatdan farqlanadi. Ushbu maqolada
sternokardiyaning nostabil, stabil va vazospatik shakllari klinik jihatidan tahlil
qilindi, kelib chiqish etiologiyok omillari va elektrokardiografik xususiyatlari
yoritib berildi.
KLINIK DIAGNOSTIKA SIFATINI BAHOLASH OMILLARI
Annotatsiya. Mazkur maqolada diagnostika klinik tibbiyotning tegishli
davolash-profilaktika chora-tadbirlari uchun kasallik va bemorning holatini
aniqlash usullari va vositalarini o‘z ichiga olgan bo‘lim ekanligi asoslanadi.
Xatolar, nuqsonlar, baxtsiz hodisalarni tashxislash va davolash, yatrogen
kasalliklarni aniqlash, asoratlarni standart tasniflashning yo‘qligi
nomuvofiqliklarni tashxislash masalasida mavjud vaziyatni tahlil qilishni sezilarli
darajada qiyinlashtiradi.
KLINIK DIAGNOSTIKANI O‘QITISHDA YANGI INTEGRATIV YONDASHUVLAR
Annotatsiya. Maqolada tibbiyotning asosiy “klinik tashxis” tushunchasini
fanlararo yondashuv (tibbiy, falsafiy va lingvistik) asosida taqdim etish tizimi
ko‘rsatilgan. Yondashuv nazariy va klinik fanlarni o‘qitishda uzluksizlikni
ta’minlashga va tashxislarni shakllantirishda aks ettirilgan klinik fikrlashning
kognitiv va mantiqiy asoslarini ochib berishga yordam beradi.
TISH QATTIQ TO‘QIMALARI VA OG‘IZ BO‘SHLIG‘I SHILLIQ QAVATIGA KOFEINLI ICHIMLIKLARNING TA’SIRI: KLINIK VA MORFOLOGIK XUSUSIYATLAR
Annotatsiya: Kofeinli ichimliklar, jumladan qahva, choy va energiya
ichimliklari dunyo bo‘ylab keng iste’mol qilinadi. Ularning og‘iz salomatligiga
ta’siri zamonaviy stomatologik tadqiqotlarda dolzarb mavzulardan biri
hisoblanadi. Ushbu maqolada kofeinli ichimliklarning tishning qattiq to‘qimalari
va og‘iz shilliq qavatiga bo‘lgan klinik va morfologik ta’siri o‘rganiladi.
Tadqiqotda emal eroziyasi, dentin gipersezuvchanligi, rang o‘zgarishi va shilliq
qavatning yallig‘lanishi kabi holatlar tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu
ichimliklarning kimyoviy tarkibi, jumladan, kislotalar va shakar bilan bog‘liq
o‘zaro ta’siri ham ko‘rib chiqiladi. Ushbu ta’sirlarni tushunish og‘iz salomatligini
saqlash va profilaktik choralarni ishlab chiqishda muhim ahamiyat kasb etadi.
KLINIK AMALIYOTDA INNOVATSION MORFOLOGIK DIAGNOSTIKA USULLARI
Annotatsiya. Ushbu maqolada O‘zbekistonda olib borilayotgan eksperimental va klinik tibbiyot sohasiga oid tadqiqotlar natijalari keltirilgan bo‘lib, ular zamonaviy morfologik diagnostika usullariga asoslangan: impression sitologiya, jinsiy hujayralarning DNK-fragmentatsiyasi, siydik toshining kimyoviy tarkibini tahlil qilish texnologiyasi, oftalmologiya, andrologiya, urologiya va terapiya bo‘yicha klinik amaliyotga muvaffaqiyatli joriy etilgan.
BOLALARDA MEDULLOBLASTOMANING INNOVATSION KLINIK DIAGNOSTIKASI
Annotatsiya. Mazkur mavzuning ahamiyati shundan iboratki Medulloblastoma - markaziy asab tizimining xavfli o‘smasi bo‘lib, asosan miyachada joylashgan. 1-5 yashar bolalarda hammadan ko‘ra ko‘proq uchraydigan bosh miya o‘smasi. Maqolada medulloblastomaning epidemiologik, patogenetik, klinik ma’lumotlari bilan qisqacha sharhi keltirilgan. Neyroradiologik tekshiruvlarda tashxislash usullari, o‘sma hosilasi tavsifi bayon etilgan. Xulosada misol tariqasida 4 yashar qiz bolada medulloblastoma klinik hodisasi keltirilgan. Keltirilgan holat medulloblastomani erta klinik tashxislashning murakkabligini tavsiflaydi.
VAGINAL CANDIDANING ZAMONAVIY MIKROBIOLOGIK DIAGNOSTIKASI
Annotatsiya: Ayollarning vaginal mikrobiomasida uchrash ko‘rsatkichi
yuqori va tur jihatidan eng faol bo‘lgan Candida albicans zamburug‘ining
zamonaviy mikrobiologik diagnostika usullari tahlil qilindi. Laborotoriya
tekshiruv natijalariga asoslanib olib borilgan diagnostik tadqiqotlarda kultura,
PCR, IFA usullarini amaliyotda qo‘llanilishi o‘rganildi. Zamonaviy mikrobiologik
diagnostika usullarining samaradorligini tasdiqlovchi amaliy misollar keltiriladi.
Bundan tashqari ayollar salomatligini yaxshilash va vaginal kasalliklarning oldini
olish uchun mikrobiologik laborotoriya diagnostikaning integratsiyasiga urg‘u
berildi. Ushbu tezisda ginekologiya va mikrobiologiya sohalari integratsiya
asosida vaginal Candida albicans ning mikrobiologik diagnostikasi usullari
o‘rganildi va yoritib berildi.
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ МЕТОДОВ ПРОФИЛАКТИКИ ЗУБОЧЕЛЮСТНЫХ АНОМАЛИЙ У ДЕТЕЙ С РАННЕЙ ПОТЕРЕЙ МОЛОЧНЫХ ЗУБОВ.
Аннотация. Существенным этиологическим фактором формирования
деформаций зубных рядов, по мнению большинства авторов, является
раннее удаление временных и постоянных зубов наиболее часто по причине
осложнённого кариеса. Распространённость преждевременного удаления
зубов у детей зависит от многих факторов, в том числе имеют значение
географическое расположение зоны исследования, уровень урбанизации
региона, состояние стоматологической помощи и степень охвата плановой
санацией полости рта. Результаты исследования распространённости
дефектов зубных рядов у детей и подростков отличаются существенной
вариабельностью и составляют от 16,89 % до 57,50 % .
ЭФФЕКТИВНОСТЬ УЛЬТРАЗВУКОВОГО ИССЛЕДОВАНИЯ ПРИ ВЫЯВЛЕНИИ МАСТОПАТИИ У ЖЕНЩИН РЕПРОДУКТИВНОГО ВОЗРАСТА
Актуальность. Мастопатия является одним из наиболее
распространенных доброкачественных заболеваний молочной железы у
женщин репродуктивного возраста [1]. Согласно данным Всемирной
организации здравоохранения, более 60% женщин в возрасте от 20 до 45 лет
сталкиваются с различными формами мастопатии [2]. Заболевание
характеризуется разрастанием соединительной и железистой ткани, что
может привести к развитию узловых образований и повышению риска
онкологических процессов [3]. В связи с этим важное значение приобретает
своевременная диагностика, позволяющая выявить патологические
изменения на ранних стадиях и предотвратить возможные осложнения.
ASSESSMENT OF THE LEVEL OF 25-HYDROXYVITAMIN D IN PATIENTS WITH NEWLY DIAGNOSED TYPE 2 DIABETES MELLITUS
Abstract: Vitamin D is a steroid prohormone synthesized in the skin
following UV exposure or else acquired by supplemental or dietary intake.
Originally, it was described as regulator of calcium homeostasis, but has since
been shown to play a much greater, comprehensive role including protection
against immune dysfunction, cancer, cardiovascular conditions, hypertension,
metabolic syndrome (MS) and diabetes. The role of vitamin D in modulating
metabolic processes is increasingly recognized, with emerging evidence
suggesting a link between vitamin D deficiency and the pathogenesis of Type II
Diabetes Mellitus (T2DM). Given the high prevalence of both conditions globally,
understanding this relationship could have significant clinical implications. This
study seeks to investigate the prevalence of vitamin D deficiency among newly
diagnosed T2DM patients and its potential impact on managing the disease
effectively.
THE ROLE OF TEACHING PROPER INSULIN INJECTION TECHNIQUES IN MAINTAINING GLYCEMIC CONTROL
Abstract: Insulin therapy is an integral part of therapy for many patients
with diabetes mellitus (DM). All patients with type 1 diabetes (DM1) are on
insulin therapy for life, in Uzbekistan up to 20% of patients with type 2 diabetes
(DM2) use insulin to maintain glycemic control. Insulin analogues are widely
prescribed, which have a number of advantages over traditional forms of insulin,
and their administration schemes are being improved every year. However, not all
patients with DIABETES achieve effective glycemic control. Thus, according to a
study conducted in the Buxara region, less than 20% of patients with DM2 on
insulin therapy have target HbA1c values. It is known that the education of
patients with diabetes plays an important role in the management of diabetes . In
turn, an important component of the training is explaining the correct technique of
insulin injections.
NON-INVASIVE DIAGNOSTICS OF LIVER FIBROSIS IN PATIENTS WITH CHRONIC HEPATITIS B AND C
Resume. Chronic diffuse liver diseases, especially viral liver damage, are
one of the most urgent problems of modern hepatology. The aim of the study was
to conduct a clinical assessment using ultrasound Dopplerography and ultrasound
elastometry for non-invasive diagnosis of liver fibrosis in patients with chronic
hepatitis. In a comparative analysis using non-invasive diagnostic methods to
assess the degree of liver fibrosis, ultrasound elastometry is more informative than
ultrasound Doppler.
FUNCTIONAL STATE OF THE PSYCHOEMOTIONAL STATE IN PATIENTS WITH CHRONIC OBSTRUCTIVE PULMONARY DISEASE AFTER CORONАVIRUS INFECTION.
Resume. To study the quality of life, the psychoemotional state and the effect of complex therapy on the parameters of the ventilation-perfusion function of the lang and the parameters of the diastolic function of the right ventricle of the heart in patients with chronic obstructive pulmonary disease after coronavirus infection.
DIAGNOSIS AVASCULAR NECROSIS OF THE FEMORAL HEAD USING MR IMAGING NUCLEAR MEDICINE AND MEDICAL RADIOLOGY DEPARTMENT
Abstract: Due to the pattern of its blood supply, the femoral head is
particularly vulnerable to avascular necrosis (AVN). Nontraumatic AVN is a
devastating disorder affecting young patients, and despite treatment it normally
follows a progressive course toward a destructive osteoarthropathy. Magnetic
resonance (MR) imaging is currently used in major classification systems solely
for early detection of femoral head AVN when plain radiographs are normal. More
recent data have shown that MR imaging may improve staging, investigate
radiologically occult collapse, depict other causes of disability and pain, assess
prognosis, and evaluate treatment. This article reviews the established and
evolving knowledge on MR imaging strategies and their role to visualize areas
and staging lesions of the hip joint with AVN of the femoral head.
ТИШ ҚАТОРЛАРИ НУҚСОНИ МАВЖУД РУҲИЙ БЕМОРЛАРНИ ЗАМОНАВИЙ CAD-CAM ТЕХНОГИЯСИ АСОСИДА ТАЙЁРЛАНАДИГАН ПРОТЕЗЛАР БИЛАН ПРОТЕЗЛАШ УСУЛИ.
Аннотция. Мазкур мавзунинг илмий аҳамияти руҳий беморларнинг
психоэмоционал ҳолатини инобатга олган ҳолатда, улардаги тиш
қаторларининг қисман ва тўлиқ нусонларини замонавий рақамли
технологиялардан фойдаланган ҳолатда протезлашдан иборат. Руҳий
беморларни протезлашга тайёрлаш, уларга олиб қўйиладиган тиш
протезларини қўллаш бир қанча қийинчиликларга олиб келиши барчага
маълум. Ушбу ҳолатни инобатга олган ҳолатда психиатр мутахассиси
ҳамкорлигида протезлаш мақсадга мувофиқдир. Чунки улардаги руҳий
ҳолатни қандай ва қайси ҳолатларда ўзгариши мутахассис томонидан
назоратда бўлади.
GASTROINTESTINAL ACID-RELATED DISEASES AND ISCHEMIC HEART DISEASE: PATHOPHYSIOLOGICAL LINKS AND CLINICAL IMPLICATIONS
Аnnotation. This review summarizes key evidence on the interrelations
between gastroesophageal reflux disease, peptic ulcer disease, liver disorders,
inflammatory bowel diseases, and ischemic heart disease. It highlights both
common and specific risk factors, as well as mechanisms of comorbidity,
including those linked to standard treatments. Based on meta-analyses and large-
scale population studies, the review aims to support the improvement of current
clinical guidelines for managing comorbid conditions.
EARLY DIAGNOSIS OF PURULENT FORMS OF ACUTE PYELONEPHRITIS
Аnnotation. This article provides an overview of one of the most relevant
topics in modern urology – the early diagnosis of purulent forms of
pyelonephritis. It presents the current state of the issue and highlights the key
debatable aspects of the problem. The article reviews nearly all non-invasive
imaging methods for diagnosing various forms of purulent pyelonephritis,
demonstrating their capabilities, advantages, and limitations.
URETEROCELE IN COMBINATION WITH UROLITHIASIS: CLINIC, DIAGNOSIS, AND TREATMENT
Аnnotation. The article presents the main aspects of the clinic, diagnosis,
and treatment of ureterocele in combination with urolithiasis. An example from
the author's own clinical practice is provided.
CATARACT: A MODERN PERSPECTIVE ON CONSERVATIVE TREATMENT APPROACHES
Аnnotation. Cataract is one of the leading causes of blindness worldwide
and represents a significant medical and social issue in many countries.
Surgical extraction with intraocular lens implantation remains the only effective
treatment. Despite advancements in phacoemulsification and WHO programs
aimed at improving access to ophthalmologic care, surgery is still unavailable for
some patients due to factors such as high costs, limited access to specialized care,
systemic contraindications, or psychological unpreparedness. Cataracts
significantly impair work capacity and quality of life.
MYOPIA AND ITS COMPLICATIONS
Аnnotation. This review explores current views on the causes and
development of complications related to myopic refraction. It summarizes
domestic and international research using modern diagnostics and highlights that
myopia involves not only refractive and anatomical changes, but also pathological
processes linked to disrupted ocular hemodynamics and hydrodynamics.
ИММУНОЛОГИЧЕСКИЕ ИЗМЕНЕНИЯ У ПОДРОСТКОВ С ВИРУСНЫМИ ГЕПАТИТАМИ В И С
Аннотация. Вирусные гепатиты B и C продолжают оставаться
актуальной проблемой среди подростков, учитывая их хроническое течение
и возможные осложнения. Целью данной работы является изучение
иммунологических изменений у подростков, инфицированных вирусами
гепатита B и C. В исследовании рассматриваются показатели клеточного и
гуморального звена иммунной системы, в том числе уровни интерлейкинов
(IL-4, IL-17A), субпопуляции Т-лимфоцитов (CD3, CD4, CD8), а также
естественные киллеры (CD16), B-лимфоциты (CD20) и активированные
клетки (CD25, CD95). Полученные результаты позволяют более глубоко
понять патогенез заболеваний и определить возможные направления
иммунокоррекции и профилактики осложнений у подростков с вирусными
гепатитами.
МИКРОБИОЛОГИЧЕСКОЕ СОСТОЯНИЕ ПОЛОСТИ РТА РЕЗУЛЬТАТОВ СТОМАТОЛОГИЧЕСКОЙ ИССЛЕДОВАНИЙ ЗДОРОВЬЯ БЕРЕМЕННЫХ ЖЕНЩИН
Актуальность. В последние годы наблюдается значительное
увеличение числа случаев стоматологических заболеваний среди
беременных женщин, особенно в сельских районах Узбекистана. Согласно
данным исследований, до 60% беременных женщин в Узбекистане страдают
от различных стоматологических проблем, таких как гингивит, периодонтит
и кариес, что существенно снижает их качество жизни и может приводить к
серьезным акушерским осложнениям, включая преждевременные роды и
низкий вес новорожденных (Дустова Г.К., 2024; Уринбоев Ф.Х., 2024;
Муродова Л.Р., 2023).
ВИРТУАЛЬНАЯ РЕАЛЬНОСТЬ В ЛЕЧЕНИИ ФОБИЙ И ПОСТТРАВМАТИЧЕСКОГО СТРЕССОВОГО РАССТРОЙСТВА.
Аннотация: Современная медицина придерживается использования
новейших технологий, таких как VRET (Терапия воздействием виртуальной
реальности) в лечении пациентов, страдающих от различных фобий и
посттравматических расстройств. Виртуальная реальность (Virtual reality –
VR) — это способ взаимодействия человека с компьютером, при котором
создаются синтетические виртуальные среды и осуществляется погружение
пользователя в них. Применение виртуальной реальности облегчает процесс
лечения, не прибегая к фармакологическим средствам, тем самым уменьшая
риск возникновения побочных эффектов от них. В данной статье мы
расскажем, как VR помогает справляться с тревожными расстройствами и
приведём конкретные случаи из практики.
ПАТОГЕНЕТИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ФОРМИРОВАНИЯ КИСТ ПОЧЕК У ПЛОДА И СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ ИХ ПРЕНАТАЛЬНОЙ ДИАГНОСТИКИ.
Аннотация: Кистозные образования в почках плода —
распространенная аномалия мочевыделительной системы, диагностируемая
во время внутриутробного развития. Эта аномалия встречается у 1%
беременных. Эти исследования были выбраны из-за их многогранного
подхода, который включает исследование молекулярных механизмов и
клинических наблюдений, что обеспечивает комплексное представление о
проблеме. Объединение этих данных поможет устранить различия в
подходах и создать единую базу знаний для специалистов. Современные
представления о развитии, диагностике и прогнозе кист почек у плода,
охватывая как фундаментальные (генетика и эмбриология), так и
прикладные (методы визуализации и ведение беременности) аспекты.
ИННОВАЦИОННЫЕ МЕТОДЫ ДИАГНОСТИКИ БАЗАЛЬНОКЛЕТОЧНОЙ КАРЦИНОМЫ
Аннотация: Настоящий обзор посвящён базальноклеточной карциноме кожи самой распространённой злокачественной опухоли кожного покрова. В работе рассматриваются актуальные данные о причинах и механизмах её развития, включая влияние ультрафиолетового излучения и генетических мутаций. Также в статье подробно изложены клинические формы заболевания и охарактеризованы современные методы диагностики, включая дерматоскопию, оптическую когерентную томографию и отражательную конфокальную микроскопию.
На сегодняшний день базальноклеточная карцинома развивается примерно у каждого пятого человека в течение жизни, при этом вероятность её возникновения возрастает с возрастом.[3] Кроме того, у мужчин вероятность развития базальноклеточной карциномы выше, чем у женщин.[4]
ПОСЛЕДСТВИЯ ПЕРЕНЕСЕННОГО COVID-19 И ЕГО ВЛИЯНИЕ НА КАЧЕСТВО ЖИЗНИ БОЛЬНЫХ С ПАТОЛОГИЕЙ СЕРДЦА
Аннотация: Обзор посвящён актуальной сейчас проблеме последствия
COVID-19, его распространенность, а также изменения в сердце и сосудах у
пациентов с сердечно-сосудистыми заболеваниями. Приведенные данные
доказывают, насколько негативное влияние оказывает COVID-19 на сердце.
По рекомендациям Всемирной организации здравоохранения (ВОЗ) во всех
странах мира были введены меры самоизоляции и карантин. В группу риска
по COVID-19 вошли пожилые люди и пациенты с хроническими
заболеваниями, поскольку среди них наблюдался наиболее высокий уровень
летальных исходов и осложнений. На сегодняшний день известно, что
многие пациенты сталкиваются с серьезными проблемами со стороны
сердечно-сосудистой системы как в остром периоде COVID-19, так и в
течение нескольких месяцев после перенесенной инфекции. Исследования
показали, что у пациентов с кардиальной коморбидностью осложнения
COVID-19 могут проявляться спустя 12 недель после выздоровления — это
явление называется постковидным синдромом. На фоне инфекции часто
развиваются аритмии, в том числе в сочетании с миокардитом или
ишемической болезнью сердца. Кроме того, наблюдается ухудшение
психоэмоционального состояния пациентов, что приводит к снижению
качества и продолжительности жизни.
AYOLLAR BACHADON BO‘YNI SARATONI: EPIDEMIOLOGIYASI, DIAGNOSTIKASI VA PROFILAKTIKASI
Annotatsiya: Ushbu maqolada bachadon bo‘yni saratoni (servikal
saraton)ning epidemiologik holati, asosiy xavf omillari, diagnostika va
profilaktika usullari ilmiy adabiyotlar hamda O‘zbekistondagi amaliy
ko‘rsatkichlar asosida tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari aholi o‘rtasida kasallik
kech bosqichda aniqlanishi, skrining dasturlarining sustligi va HPV
vaksinatsiyasining cheklanganligini ko‘rsatadi. Mualliflar tomonidan samarali
profilaktik choralar taklif etiladi.
HELICOBACTER PYLORI АССОЦИИРОВАННЫЙ РАК ПИЩЕВОДА И КАРДИОЭЗОФАГЕАЛЬНОЙ ЗОНЫ.
Введение: Helicobacter pylori-ассоциированные патологии относятся к
«новым» инфекциям, поражающим органы верхнего этажа желудочно-
кишечного тракта. При раке пищевода и кардиоэзофагеальной зоны
Helicobacter pylori контаминация встречается в 83% случаях.
JIGAR SIRROZINI ERTA ANIQLASH VA ASORATLARNI OLDINI OLISHDA PROFILAKTIK CHORALAR
Annotatsiya: Jigar sirrozi – jigar to‘qimasining surunkali zararlanishi bilan
kechuvchi og‘ir kasallik bo‘lib, uning erta aniqlanishi va profilaktikasi davolashda
muhim rol o‘ynaydi. Tezisda jigar sirrozining asosiy sabablari, klinik belgilari,
tashxis va davolashda profilaktik usullari ko‘rib chiqilgan. Profilaktik choralar
sifatida virusli gepatitlarga qarshi emlash, sog‘lom turmush tarziga amal qilish,
shuningdek, jigar holatini baholashda laborator tekshiruvlar ahamiyati yoritiladi.
РЕЗУЛЬТАТЫ ПРИМЕНЕНИЯ РОБОТИЗИРОВАННОГО КОМПЛЕКСА КРИСАФ ПРИ РЕАБЛИТАЦИИ ДЦП У ДЕТЕЙ
Аннотация: Цель исследования: Изучить эффективность применения, роботизированного реабилитационного тренажерного комплекса КРИСАФ в формировании двигательных навыков у детей с ДЦП.
STOMATOLOGIYADA BEMORLARNI TEKSHIRISH USULLARI: ZAMONAVIY LABORATORIYA VA RENTGENOGRAFIYA USULLLARI
Annotatsiya: Stomatologiyada bemorlarni to‘g‘ri va samarali davolash
uchun diagnostika muhim ahamiyatga ega. Bemorlarni tekshirish usullari orasida
laboratoriya va rentgenografiya usullari keng qo‘llaniladi. Laboratoriya
tekshiruvlari og‘iz bo‘shlig‘idagi yallig‘lanish jarayonlarini,
mikroorganizmlarning mavjudligini aniqlash, shuningdek, umumiy organizm
holatini baholashda yordam beradi. Qon, siydik, so‘lak va boshqa biologik
namunalarning tahlili asosida stomatologik kasalliklarning rivojlanish sabablari
aniqlanadi. Rentgenologik usullar esa jag‘-yuz sohasidagi suyak tuzilmalarini, tish
ildizlarini, kista yoki granulomalarning mavjudligini aniqlashda muhim rol
o‘ynaydi.
SLEEVE-REZEKSIYADA 3 BALLONLI OROGASTRAL BARIATRIK ZONDNING SAMARADORLIGI
Annotatsiya. Ushbu maqolada semizlikni davolashda qo‘llaniladigan
laparoskopik me’da “Sleeve” rezeksiyasi jarayonida 3 ballonli orogastral bariatrik
zonddan foydalanish samaradorligi tahlil qilingan. Tadqiqotda 2020–2023 yillar
oralig‘ida 195 bemor ishtirokida olib borilgan klinik kuzatuvlar asosida, zond
qo‘llangan guruhda operatsiya davomiyligi qisqargani, qon ketish xavfi
kamaygani, stenozlar bartaraf etilganligi va postoperatsion tiklanish tezlashgani
aniqlangan. Maqolada EGDFS orqali olinadigan natijalar, asoratlar darajasi va
statistik tahlillar orqali yangi texnologiyaning klinik afzalliklari asoslab berilgan.
Ushbu yondashuv semizlikka qarshi jarrohlik usullarining samaradorligini
oshirishda istiqbolli texnologiya sifatida tavsiya etiladi.
DERMATOLOGIK KASALLIKLARNI TASHXISLASHDA SKINGPT-4 NING AHAMIYATI
Annotatsiya: Teri va teri osti kasalliklari dunyo miqyosida nohalokatli
kasalliklar yukining asosiy sabablaridan biri bo‘lib, aholining katta qismini
qamrab oladi. Ushbu maqolada sun’iy intellekt texnologiyalaridan biri bo‘lgan
SkinGPT-4 tizimi haqida so‘z yuritiladi. SkinGPT-4 – bu GPT-4 asosidagi vizual-
tilliy model bo‘lib, u dermatologik kasalliklarni aniqlashda yordam beradigan
ilg‘or tizim hisoblanadi. Maqolada SkinGPT-4 ning ishlash mexanizmi, ViT va Q-
Transformer kabi modullar asosidagi arxitekturasi, shuningdek, uning
dermatologik diagnostikada qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Shuningdek, mazkur
texnologiyaning klinik amaliyotdagi afzalliklari, aniqlik darajasi, ma’lumotlar
maxfiyligi va real sharoitdagi foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Bu tizim
raqamli sog‘liqni saqlashda yangi imkoniyatlarni ochib beradi va
teledermatologiya sohasida katta yutuqlarga erishishga zamin yaratadi.
PSIXOLOGIYA VA TIBBIYOT: PSIXOTERAPIYA, PSIXOSOMATIKA YO‘NALISHIDAGI INNOVATSIYALAR
Annotatsiya. Mazkur maqolada zamonaviy psixologiya va tibbiyot kesishmasida shakllanayotgan innovatsion yondashuvlar tahlil qilinadi. Ayniqsa, psixoterapiya va psixosomatika yo‘nalishidagi texnologik yangiliklar, virtual reallik, sun’iy intellekt, onlayn terapevtik xizmatlar va psixofiziologik boshqaruv texnikalari, ularning ilmiy va amaliy jihatlari, zamonaviy texnologiyalar orqali erishilayotgan terapevtik natijalar haqida fikr yuritiladi. Shuningdek, ushbu holat yuzasidan O’zbekistonda amalga oshirilayotgan salohiyatlar to’g’risida so’z yuritiladi.
NEVROLOGIK KASALLIKLANI ERTA TASHXISLASHDA ZAMONAVIY MRT VA KT QURILMALARINING AHAMIYATI
Annotatsiya. Magnit-rezonans tomografiya (MRT) va kompyuter
tomografiyasi (KT) ning nevrologik kasalliklarni erta aniqlashda, miya va orqa
miya tuzilmalarini yuqori aniqlikda tasvirlashda, insult, o‘smalar, demielinizatsion
kasalliklar, travmalar va tug‘ma nuqsonlar kabi patologiyalarni aniqlashda eng
samarali vositalardan biriga aylantirgan. Erta tashxis qo‘yish orqali kasallik
oqibatlarini kamaytirish va davolash samaradorligini oshirish, ushbu
uskunalarning diagnostik aniqligi, tezkorligi, sun’iy intellekt bilan integratsiyasi
ko‘rib chiqilgan.
LAZER TEXNOLOGIYALARINING TIBBIYOTDA QO‘LLANILISHI
Annotatsiya. Tezisda lazer texnologiyalarining tibbiyotda — jarrohlik,
diagnostika, fizioterapiya, dermatologiya, oftalmologiya va onkologiyada
qo‘llanilishi yoritilgan. Lazerlar yuqori aniqlik, xavfsizlik va tez reabilitatsiya
kabi afzalliklari bilan tibbiy amaliyotda keng qo‘llanilmoqda.
LAZER TEXNOLOGIYALARINING HAYOT FAOLIYATI XAVFSIZLIGINI TA’MINLASHDAGI ROLI
Annotatsiya. Ushbu tezisda lazer texnologiyalarining hayot faoliyati
xavfsizligini ta’minlashdagi o‘rni yoritilgan. Texnologiyalar tibbiyot, sanoat,
ekologik monitoring, favqulodda vaziyatlar va qo‘riqlash tizimlarida xavfsizlikni
oshirish, aniqlik va tezkorlikni ta’minlash orqali muhim rol o‘ynaydi.
ТУҒМА ТАНГЛАЙ ЁРИҒИ БЎЛГАН БОЛАЛАРНИ ДАВОЛАШ САМАРАДОРЛИГИНИНГ ҚИЁСИЙ ТАҲЛИЛИ
АННОТАЦИЯ. Туғма лаб ва танглай ёриқларини оператив даволашнинг турли усуллари бир неча минг йиллардан буён қўлланилиб келинган. Бироқ шунга қарамай туғма танглай ёриғи бўлган болаларни даволаш жарроҳлар учун мураккаб вазифа бўлиб қолмоқда [2,28,33,35]. Ушбу мақолада Бухоро вилоят болалар кўп тармоқли тиббиёт марказида 2015-2023 йиллар давомида туғма танглай кемтиги билан даволанган болалардаги узоқ муддатли клиник самарадорлик натижаларига кўра қўлланилган турлича жарроҳлик усулларининг қиёсий таҳлили келтирилади.
ЭФФЕКТИВНОСТЬ ПРИМЕНЕНИЯ ТРОМБОЦИТАРНОЙ АУТОПЛАЗМЫ (PRP) ПРИ КОМПЛЕКСНОМ ЛЕЧЕНИИ БОЛЕЗНЕЙ ВНЧС
Аннотация: В статье рассматривается эффективность применения тромбоцитарной аутоплазмы (PRP) в комплексном лечении заболеваний височно-нижнечелюстного сустава (ВНЧС). Проанализированы клинические результаты использования PRP-терапии в сочетании с традиционными методами лечения. Представлены данные о снижении болевого синдрома, улучшении функции сустава и ускорении регенеративных процессов. Отмечены преимущества применения PRP, такие как биосовместимость, минимальный риск побочных эффектов и значительное сокращение сроков
реабилитации пациентов. Выводы статьи подчеркивают целесообразность включения PRP-терапии в стандартные протоколы лечения патологий ВНЧС.
СОВРЕМЕННЫЙ ВЗГЛЯД НА ЛЕЧЕНИЕ АЛЛЕРГИЧЕСКОГО РИНИТА У ДЕТЕЙ
Аннотация: Обследованы 50 больных детей с аллергическим ринитом, которые были разделены на 2 группы: интермиттирующая (34%) и персистирующая формы (66%). Всем больным детям назначено комплексное консервативное лечение, которое привело к уменьшению симптомов и удлинению ремиссии заболевания.
БИОЛОГИЧЕСКИЕ ДЕТЕРМИНАНТЫ НЕГАТИВНОЙ СИМПТОМАТИКИ У БОЛЬНЫХ ПАРАНОИДНОЙ ШИЗОФРЕНИЕЙ
Аннотация. Параноидная шизофрения является полиэтиологическим заболеванием, в развитии которого важную роль могут играть генетические факторы. Наше исследование полиморфизма rs689 гена INS у пациентов с параноидной шизофренией выявило высокую частоту гетерозиготного генотипа А/Т (40%) и преобладание аллеля А (80%). Расположение rs689 в промоторной области предполагает его возможное влияние на экспрессию гена через эпигенетические механизмы, такие как метилирование ДНК. Полученные данные указывают на потенциальную роль этого полиморфизма
в патогенезе шизофрении, что требует дальнейшего изучения для разработки новых биомаркеров и персонализированных подходов к терапии.
ПРИМЕНЕНИЕ СОВРЕМЕННЫХ МЕТОДОВ В ДИАГНОСТИКЕ ОСТРОГО ПАНКРЕАТИТА
Аннотация: Острый панкреатит встречается в 10-15% случаев неотложных заболеваний органов брюшной полости. В 15-20% случаев его развитие приводит к тяжелому летальному исходу [1]. У 40-70% больных панкреонекрозом в очагах деструкции наблюдаются инфекции. При этом смертность возрастает до 30-50% [2]. Среди причин высокой смертности
одно из главных мест занимает поздняя диагностика деструктивных форм острого панкреатита и недостаточная оценка тяжести заболевания.
QANDLI DIABET KASALLIGIDA OG’IZ BO’SHLIG’I SHILLIQ QAVATIDA O’ZGARISHLAR
Annotatsiya: Qandli diabet qand kasalligi organizmda insulin tanqisligi va moddalar almashinuvi buzilishi natijasida kelib chiqadigan kasallik. Qandli diabetda qonda qand moddasi keskin ko’payib, siydik bilan chiqib turadi (tarkibida qand moddasi bo’ladi), tashnalik, og’iz qurishi, ozib ketish kuzatiladi.
KATTA MAKTAB YOSHIDAGI BOLALARDA OG‘IZ BO‘SHLIG‘I SALOMATLIGINING HAYOT SIFATI BILAN BOG‘LIQLIGI
Annotatsiya. Mazkur mavzuning ahamiyati shundan iboratki katta maktab yoshidagi bolalarning og‘iz bo‘shlig‘i salomatligi va uning hayot sifatiga ta'siri o‘rganiladi. Maktab yoshidagi bolalar orasida og‘iz salomatligi muammolari, ayniqsa, tish kariesi, og‘iz gigienasi va boshqa og‘iz bo‘shlig‘i kasalliklari hayot sifatiga jiddiy ta'sir ko‘rsatishi mumkin. Maqolada, og‘iz salomatligining
bolalarning jismoniy va ruhiy holatiga, ijtimoiy o‘zaro munosabatlarga va umumiy salomatlikka bo‘lgan ta'siri haqida ilmiy tadqiqotlar asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, tish salomatligini saqlash bo‘yicha profilaktik choralar va ularning bolalarning umumiy hayot sifatiga qanday ijobiy ta'sir ko‘rsatishi muhokama qilinadi. Bu maqola, o‘qituvchilar, ota-onalar va sog‘liqni saqlash mutaxassislari uchun og‘iz salomatligini saqlashga oid amaliy tavsiyalarni taqdim etadi.
КЛИНИЧЕСКОЙ ТЕЧЕНИЕ ПАТОГЕНЕТИЧЕСКОЕ ЛЕЧЕНИЕ И ПРОФИЛАКТИКА ДЕМИНЕРАЛИЗАЦИИ ЗУБОВ НА ФОНЕ ТОКСИКОЗА В 1-ТРИСЕМЕСТРЕ БЕРЕМЕННОСТИ
Актуальность исследования. Деминерализация зубов на фоне
токсикоза в I триместре беременности обусловлена комплексом
физиологических изменений, которые провоцируют значительные
нарушения в минерализации твердых тканей зубов. Изменения кислотно-
щелочного баланса в полости рта, вызванные частыми эпизодами рвоты и
рефлюксом, приводят к снижению резистентности эмали к воздействию
экзогенных кислот. На этом фоне наблюдается нарушение
реминерализационных процессов, усугубляемое снижением буферной
емкости слюны и ее протективных свойств[1].
ИННОВАЦИОННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ ПРИМЕНЕНИЯ СТВОЛОВЫХ КЛЕТОК В СТОМАТОЛОГИИ
Аннотация: Восстановление дефектов костной ткани остается одной из ключевых задач хирургической стоматологии. Современные исследования в области регенеративной медицины и тканевой инженерии активно изучают потенциал мезенхимальных стволовых клеток (МСК) для стимуляции остеогенеза.
ИШЕМИЧЕСКАЯ БОЛЕЗНЬ СЕРДЦА
Аннотация. Ишемическая болезнь сердца (ИБС) — это хроническое заболевание, возникающее вследствие недостаточного кровоснабжения миокарда, чаще всего вызванного атеросклерозом коронарных артерий. Основными клиническими формами ИБС являются стенокардия, инфаркт миокарда и хроническая сердечная недостаточность. Заболевание занимает ведущее место среди причин смертности и утраты трудоспособности в мире. Современные методы диагностики, такие как электрокардиография, эхокардиография, коронарная ангиография, позволяют своевременно выявлять патологию. Комплексное лечение включает медикаментозную терапию, коррекцию образа жизни, диету и физическую активность. Профилактика ИБС направлена на снижение факторов риска: контроль артериального
давления, уровня холестерина, отказ от курения и коррекцию массы тела.
ЭЛЕМЕНТЫ ПОРАЖЕНИЯ СЛИЗИСТОЙ ОБОЛОЧКИ ПОЛОСТИ РТА
Аннотация: Любому заболеванию, сопровождающемуся проявлениями на слизистой оболочке полости рта, присущи свои элементы поражения, которые условно можно разделить на первичные и вторичные. Первичные элементы появляются на изначально здоровой слизистой оболочке, а вторичные–это результат перерождения, развития или регресса, заживления ранее возникших элементов. Наличие одинаковых первичных элементов на слизистой оболочке считают как мономорфное высыпание, наличие двух и более первичных элементов одновременно на слизистой оболочке является истинным полиморфизмом. Присутствие на слизистой оболочке одного первичного и нескольких вторичных элементов, образующихся в процессе регресса первичного элемента называют ложным (эволюционным) полиморфизмом высыпаний Первичные элементы поражения
КЛИНИКО-ЛАБОРАТОРНЫЕ ОСОБЕННОСТИ АНЕМИЙ У ЖИТЕЛЕЙ БУХАРСКОЙ ОБЛАСТИ
Аннотация: Анемия — распространённое заболевание, характеризующееся снижением уровня гемоглобина и часто числа эритроцитов в крови. Диагноз и степень тяжести анемии устанавливаются по уровню гемоглобина и клинической картине. В зависимости от причины выделяют три основные группы анемий.
ИСПРАВЛЕНИЕ ВРОЖДЕННЫХ ДЕФОРМАЦИИ ГОЛЕНОСТОПНОГО СУСТАВА И СТОПЫ У ДЕТЕЙ С ПОСЛЕДУЮЩИМ ВОССТАНОВЛЕНИЕМ ФУНКЦИИ С ПОМОЩЬЮ АППАРАТА ИЛИЗАРОВА.
Аннотация. Успешное развитие ортопедии детского возраста
обусловлено проведением общегосударственных мероприятий по
оздоровлению подрастающего поколения, включающих создание
практической сети и научно-исследовательских учреждений, медицинских
институтов, подготовку кадров специалистов, ортопедическая помощь в
детском возрасте достигла высокого уровня развития [1].
КОНСЕРВАТИВНОЕ ЛЕЧЕНИЕ ПРИ ВРОЖДЕННОЙ КОСОЛАПОСТИ У ДЕТЕЙ
Аннотация. В нашей стране сложилась стройная система организации
медицинской помощи детям. Она состоит из трех связанных между собой
звеньев: поликлиника- больница- санаторий. Ведущая роль принадлежит
поликлиникам, в которых находятся на излечении до 90% детей с
повреждениями и врожденными заболеваниями опорно-двигательного
аппарата[2,9,10].
REVMATIK ARTRIT, TIZIMLI QIZIL BO‘RICHA, ANKILOZLOVCHI SPONDILOARTRIT BILAN KASALLANGAN BEMORLARDA OSTEOPENIK SINDROM RIVOJLANISHINI ZAMONAVIY USULDA PROGNOZ QILISH
Annotatsiya: Ushbu maqola osteoporoz bilan kasallangan bemorlarni suyak
zichligini kamayish sabablari va uni kuchaytiruvchi omillar, uni erta aniqlash,
tashxislash mezonlari to‘g‘risida tatqiqot metodlari keltirilgan.
REVMATOID ARTRIT BILAN KASALLANGAN BEMORLARDA KOMORBID KASALLIKLARNING UCHRASH DARAJASI
Annotatsiya. Tadqiqotchilarning RAdagi komorbid holatlarga
qiziqishi, ularning kasallikning kechishi, oqibati, davolash taktikasini tanlashga va
bemorlarning hayot sifatiga ta'siri bilan bog‘liq. Revmatik kasalliklar bilan
og‘rigan bemorlarda eng ko‘p uchraydigan komorbid holatlarga yurak-qon tomir
kasalliklari, infeksiyalar, o‘pka kasalliklari, tushkunlik, o‘smalar va oshqozon-
ichak trakti kasalliklari kiradi. RAda o‘limning asosiy sababi yurak-qon tomir
kasalliklari ekanligini hisobga olib, an'anaviy xavf omillarini adekvat va o‘z
vaqtida nazorat qilish va tuzatish kerak. RAni davolashda qo‘llanilayotgan
preparatlarni komorbid kasalliklarga ta'sirini hisobga olgan holda davolash
usullarini takomillashtirish kerak.
REVMATOID ARTRIT RIVOJLANISHIDA PATOGENETIK VA ETIOLOGIK OMILLARNING ROLI
Annotatsiya. Ushbu maqolada revmatoid artrit (RA) kasalligining asosiy
xususiyatlari, uning rivojlanish omillari va davolash usullari yoritilgan.
Revmatoid artrit surunkali yallig‘lanish jarayoni bilan kechuvchi tizimli kasallik
bo‘lib, avvalo qo‘llar, barmoqlar va bilaklardagi mayda bo‘g‘imlarni zararlaydi.
Kasallik patogenezi autoimmun mexanizmlarga asoslangan bo‘lib, immun
tizimining gomeostazining buzilishi natijasida rivojlanadi. Shuningdek, maqolada
RA diagnostikasi, klinik belgilari va zamonaviy terapevtik yondashuvlari haqida
batafsil ma’lumot berilgan.
GINGIVIT: SABABLARI, BELGILARI VA DAVOLASH YONDASHUVLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada milk shilliq qavatining yallig’lanishi, etiologiyasi, kelib chiqish sabablari, davolash usullari xususida so’z boradi.
CHANOQ-SON BO‘G‘IMI ENDOPROTEZLASH AMALIYOTIDAN KEYINGI OG‘RIQNI BOSHQARISHDA MULTIMODAL ANALGEZIYANING SAMARADORLIGINI BAHOLASH
Annotatsiya. Ushbu tadqiqot chanoq-son bo‘g‘imi endoprotezlash
amaliyotidan keyin multimodal analgeziyaning (MA) samaradorligini baholashga
bag‘ishlangan. Tadqiqot 40-60 yosh oralig‘idagi 30 bemorda o‘tkazildi. Ular ikki
guruhga bo‘lindi: 1-guruh faqat opioid analgetiklar, 2-guruh esa NSAID +
paratsetamol + opioid kombinatsiyasida multimodal analgeziya qabul qilgan.
Og‘riqni baholash VAS shkalasi bilan amalga oshirildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki,
multimodal analgeziya og‘riqni kamaytirishda samaraliroq bo‘lib, opioidga
bo‘lgan ehtiyojni pasaytiradi.
PAIN AND PLASTIC SURGERY: HOW TO AVOID COMPLICATIONS ON THE PATH TO PERFECTION
Аnnotation. Postoperative pain is a key issue in plastic surgery, especially after major procedures. It may delay discharge and become chronic in 10–40% of cases. Pain management relies on non-opioid drugs and regional analgesia; opioids are used if needed.
ETHICAL ISSUES OF PLASTIC SURGERY
Аnnotation. Each epoch set its own priorities regarding the value of the "inner" (soul, consciousness) and "outer" (bodily) in a person, and gave the corporeality itself outlines consistent with the norms of beauty transmitted by culture and perceived by the subject.
THE ROLE OF MODERN TECHNOLOGIES IN PREVENTIVE CARE AT CHILDREN'S CLINICS
Annotation: In this article, you can get information about significant role of
modern technologies in enhancing preventive care at children's clinics. It
examines various technological advancements, including telemedicine, electronic
health records (EHR), Vital devices, mobile health applications. The integration of
these technologies facilitates improved access to healthcare, efficient data
management, and proactive health monitoring. By enabling remote consultations
and real-time health tracking, these tools empower parents and healthcare
providers to make informed decisions, ultimately leading to better health
outcomes for children. The study highlights the importance of adopting these
innovations in children care to promote early intervention and effective health
management.
MALE INFERTILITY THERAPY: ANALYSIS OF STUDIES
Аnnotation. AndroDoz has shown promising clinical efficacy in the
treatment of male infertility. Its antioxidant components have been associated with
improved semen quality, including increased sperm concentration, motility, and
normal morphology. Clinical studies also report reduced sperm DNA
fragmentation and higher pregnancy rates, both via assisted reproductive
technologies and natural conception. The absence of adverse effects supports its
safety and potential for widespread use in patients with pathozoospermia and
idiopathic infertility.
VARICOCELE AS A FACTOR IN IMPAIRED SPERMATOGENESIS AND REDUCED MALE FERTILITY
Аnnotation. For years, varicocele treatment has been a key focus in urology-andrology due to its high prevalence and significant role in male subfertility and infertility. Despite extensive research, the etiology, pathogenesis, and treatment remain debated. A review of 60 sources (11 domestic, 49 foreign) highlights the need for effective management strategies. Treatment aims to restore reproductive
function, improve fertility, and minimize recurrence and complications.
ENSEFALAPATIYANI TASHXISLASHDA MRT TEKSHIRUVINING AHAMIYATI
Annotatsiya:Ushbu maqolada ensefalopatiyalar tushunchasi, ularning turlari,kelib chiqish sabablari, tashxislash usullari va davolashdagi zamonaviy yondashuvlarmuhokama qilinadi. Ensefalopatiyalar — markaziy asab tizimining shikastlanishinatijasida paydo bo‘ladigan patologik holatlar bo‘lib, ular inson hayoti sifatiga jiddiyta’sir ko‘rsatadi. Maqolada erta tashxis va davolash
muhimligi, shuningdek, profilaktika choralari yoritilgan.
TIBBIY RADIOLOGIYA FANINI OʻQITISHDA INNAVATSION YONDASHISH
ANNOTATSIYA: Ta’limga innovatsion yondoshuv - bu o’quv jarayoni samaradorligini oshirish, uni axborot kommunikatsiya texnologiyalarining rivojlanish darajasiga mos kelishi va ortiqcha ta’lim muhitini yaratishdir. Multimedia tizimi kabi eng yangi o’quv qo’llanmalari o’quv materialini taqdim etish shakllarini diversifikatsiya qilish imkonini beradi. Multimedia taqdimotlari
o’qituvchining vaqtini sezilarli darajada tejaydi, ishbilarmonlik muloqoti muhitini yaratadi, fikrlashni faollashtiradi, fanni o’rganishga bo’lgan motivatsiyani va talabalar tomonidan o’quv materialini o’zlashtirish sifatini oshiradi. Kalit so’zlar: innovatsiya, o’qitish usullari, multimedia, 3D rekonstruksiya.
YADRO TIBBIYOTINING KELAJAGI: PET/CT VA SPECT DIAGNOSTIKASI – MUAMMOLAR VA INNOVATSION YECHIMLAR
Annotatsiya. PET/CT va SPECT apparatlari onkologiyada juda muhim diagnostik vositalar bo‘lib, ular saraton kasalligini erta bosqichlarda aniqlash, tarqalish darajasini baholash va davolash samaradorligini kuzatishda ishlatiladi. Biroq, ushbu texnologiyalar qo‘llanilishida bir qator texnologik, iqtisodiy, radiatsion va klinik muammolar mavjud.
GEPATOPANKREATOLOGIYADA ZAMONAVIY NUR TASHXISI VA INTELLEKTUAL PERSONALLASHTIRILGAN TEXNOLOGIYALAR
Annotatsiya. Ushbu maqolada Gepatopankreatoduodenal soha, ayniqsa,
onkologik xarakterdagi kasalliklarni o‘z vaqtida instrumental tashxislash
muvaffaqiyatli davolash, prognozni yaxshilash va bemorlarning hayot sifatini
oshirish haqida so‘z boradi. Hozirgi vaqtda nur tashxis imkoniyatlari o‘simtaning
qon bilan ta’minlanish xususiyatini, uning tarqalganligini, sellyulyarligini aniqlash
va baholash imkonini beradi, gepatospetsifik kontrast preparatlar bilan MR
(Magnit-rezonans) tekshiruvi o‘tkazilganda esa jigar hujayralarining funksional
faolligini ham baholash mumkinligi haqida gap boradi.
“КОБАЛЬТ-30 НЕО” КАПСУЛАСИНИНГ БИОФАРМАЦЕВТИК КЎРСАТКИЧЛАРИНИ АНИҚЛАШ
Аннотация:Капсула дори туридаги биофаол модданинг организмга
сўрилиш тезлигига ёрдамчи моддалар ва технологик жараён жиддий таъсир
кўрсатади. Шуларни ҳисобга олиб капсулаларнинг таркиби ва
технологиясини ишлаб чиқишда бу омилларнинг таъсири тажрибалар
асосида ўрганилади. Биосамарадорлик тестини аниқлаш in vitro ва in vivo
тажрибалари ёрдамида олиб борилади [1]. Корхона шароитида дори
препаратларини сифатини аниқлашда in vivo тажрибаларини ўтказиш баъзи
қийинчиликларга эга, шунинг учун оддий, тез ва аниқ усуллардан бири, яъни
in vitro усулидан фойдаланиш тавсия этилади [2]. In vitro тажрибалар
бажарилиши нуқтаи назардан оддий, кам ҳаражат ва кам вақт талаб
этадиган, айни вақтда дори воситасининг терапевтик самарадорлиги
тўғрисида етарлича маълумот бера оладиган тажриба усули ҳисобланади. In
vitro усулида дори модданинг биологик самарадорлигини ўрганиш,
суюқликка ўтиш тезлигини аниқловчи «эрувчанлик» синови орқали амалга
оширилади [3]. Дори препаратларнинг биосамарадорлиги таъсир этувчи
модданинг қонга сўрилиш тезлиги, маълум вақт оралиғидаги сўрилган
миқдори ва қондаги концентрациясини аниқлаш орқали топилади. Дори
воситасининг биоэквивалентлигини аниқлайдиган асосий биофармацевтик
хусусиятлардан бири ‒ дори модданинг эрувчанлигидир. Зеро, препаратнинг
терапевтик дозасини ишлаб чиқишда ва таъсир этувчи модданинг дори
шаклидан ажралиб чиқиш кинетикасини белгилашда доривор модда
эрувчанлигидан фойдаланилади [4].
PARODONTITLARNING KLINIK KO’RINISHLARI VA ULARNING DIAGNOSTIKASI.
Annotatsiya: Parodontit – bu paradont to’qimasining tish milk boylamlarining zararlanishi bilan kechadigan yallig’lanishli jarayon hisoblanadi. Bu maqolada paradontitning patogenezi, klinikasi va ularning kechishi haqida bayon qilingan.
GEMODIALIZDAGI BEMORLARDA STOMATOLOGIK KASALLIKLARNING KLINIK DIAGNOSTIKASI
Annotatsiya. Ushbu maqolada gemodializdagi bemorlarda uchraydigan
asosiy stomatologik kasalliklarning klinik diagnostikasi yoritilgan. Tadqiqot shuni
ko‘rsatadiki, bu bemorlarda og‘iz bo‘shlig‘ida keng tarqalgan muammolar –
kserostomiya, uremik stomatit, paradontal kasalliklar va osteodistrofiya –
immunitetning pasayishi va metabolik o‘zgarishlar bilan bog‘liq. Maqolada
kasalliklarning tashxislash usullari, ularni differensial tashxis qilish va asosiy
diagnostik mezonlar batafsil bayon etilgan. Gemodializdagi bemorlarning og‘iz
bo‘shlig‘idagi o‘zgarishlarini erta aniqlash va to‘g‘ri tashxis qo‘yish muhim
ahamiyat kasb etadi, chunki bu holatlarning rivojlanishi bemorning umumiy
sog‘lig‘iga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
FEKAL KALPROTEKTINNING ICHAK KASALLIKLARINING KOMPLEKS TASHXISOTIDAGI O’RNI
Annotatsiya. Maqolada ichak kasalliklarini kompleks diagnostikasida
noinvaziv laboratoriya usuli — fekal kalprotektin testi haqida daliliy asoslar tahlil
qilinadi. Fekal kalprotektin testi ichak kasalliklarini aniqlashda eng istiqbolli va
qulay usullardan biri bo'lib, ayniqsa, ichak yallig’lanish kasalliklari (YIK) kabi
kasalliklar uchun juda muhim hisoblanadi.
APPROACHES IN MANAGING THE PSYCHOLOGICAL AND PSYCHOSOMATIC IMPACT OF PEDIATRIC BRONCHIAL ASTHMA
Abstract: Bronchial asthma is a chronic respiratory disorder with significant
psychosomatic implications, particularly in pediatric patients. This study evaluates
the psychological impact of asthma on children’s quality of life using validated
tools, the Pediatric Asthma Quality of Life Questionnaire (PAQLQ) and
Children’s Depression Inventory (CDI-2). A cross-sectional study of 26 pediatric
asthma patients in Tashkent examined asthma duration, attack frequency,
medication adherence, and emotional distress. Statistical analysis revealed a
strong correlation between asthma duration and increased anxiety (r = 0.73,
p<0.001) and fatigue (r = 0.81, p<0.001). Additionally, 12 children often and 6
always experience breathing difficulties, and 22 report frequent school absences
due to asthma symptoms. The findings suggest that pediatric asthma significantly
affects psychological well-being, leading to increased stress, social withdrawal,
and emotional distress. This study emphasizes the need for integrating
psychological interventions such as cognitive-behavioral therapy (CBT),
mindfulness techniques, and structured emotional support programs in asthma
management. By highlighting the connection between asthma and psychosomatic
health, this research supports a holistic, multidisciplinary approach for better
asthma control and overall well-being.
TUBERKULYOZ: ZAMONAVIY TASHXIS VA DAVOLASH YONDASHUVLARI
Annotatsiya: tadqiqotda destruktiv va nodestruktiv tuberkulyoz bilan
kasallangan bemorlarda qon ivish tizimi va yallig‘lanish biomarkerlarining
o‘zgarishlari o‘rganildi. Destruktiv tuberkulyoz guruhida D-dimer, fibrinogen va
prokalsitonin darajasi sezilarli oshgani aniqlandi (p<0.05). PSR va IGRA-testlar
an’anaviy bakteriologik usullarga nisbatan yuqori sezgirlikka ega bo‘lib, PSR
diagnostikasi 88.5% sezgirlik va 95.2% aniqlik ko‘rsatdi. Kompyuter
tomografiyasi yordamida 90% holatda destruktiv jarayonlar aniqlangan. Tadqiqot
natijalari kompleks tashxis usullarining ahamiyatini tasdiqlaydi.
RISK OF CARDIOVASCULAR DISEASES IN INDIVIDUALS WITH LOW BIRTH WEIGHT
Аnnotation. The article examines the main clinical aspects, analyzes
perinatal risk factors for cardiovascular pathology, and explores the impact of low
birth weight (due to prematurity or intrauterine growth restriction) on the risk of
subsequent cardiovascular diseases. A relationship has been identified between
typical perinatal disorders in preterm infants (such as hypoxic maladaptation of
the cardiovascular system, persistent fetal circulation, and others) and subsequent
structural and rhythmic abnormalities of the heart. The influence of perinatal
factors has a global impact on all future risks of cardiovascular diseases, including
the development of myocardial infarction and strokes in adulthood.
THE SIGNIFICANCE OF CHRONIC TENSION-TYPE HEADACHES IN 21ST CENTURY NEUROLOGICAL PRACTICE
Annotation. A number of scientific studies are underway to establish effective methods of prevention and treatment of psychovegetic changes and postural disorders in primary forms of headaches on a global scale. Multidisciplinary research in different countries shows that changes in the immune system and vegetative system in tension headaches are manifested in different ways in dynamics, as well as with a specific symptomocomplex.
THE ROLE OF CHRONIC TENSION-TYPE HEADACHES IN MODERN NEUROLOGICAL PRACTICE
Annotation. Numerous scientific studies are being conducted globally to develop effective strategies for the prevention and treatment of psychovegetative changes and postural disorders associated with primary headache forms. Multidisciplinary research across various countries indicates that, in tension-type headaches, alterations in the immune and autonomic nervous systems present differently over time and are accompanied by a distinct symptom complex.
МЎЪЖИЗАВИЙ КАМАЛАК
Аннoтация. Ҳаётий муҳим кўрсатгичлардан бири бўлган гомеостаз нормал кечиши учун организмга ташқи ва ички муҳит тўғрисидаги ахборотни келиб туриши зарур. Бу ахборотларни марказий асаб тизимига анализаторлар етказиб беради. Кўрув сенсор тизими бошқа анализаторлар орасида муҳим ўрин тутади. Кўзнинг камалак парда кўзни турли эндо ва экзоген омиллардан ҳимоя қилади. У кўздаги ортича кўз ёши суюқликларни чиқариб, кўзни турли шишлардан сақлайди. Камалак парда нафақат инсон кўзининг турли туман рангда бўлишини таъминлаш балки инсон
организмида кечаётган физиологик жараёнлар ҳақида ҳам маълумот беради. Камалак парда ва ундаги пигментли ҳужайраларни фаолияти ирсиятга боғлиқлиги тўғрисидаги маълумотлар келтирилган.
THE APPLICATION OF MAGNETIC RESONANCE IMAGING TO EVALUATE THE EFFICACY OF MEDICAL REHABILITATION FOR PATIENTS WITH KNEE OSTEOARTHRITIS: A REVIEW ARTICLE
Аnnotation. In recent years, magnetic resonance imaging (MRI) has been increasingly used to diagnose early osteoarthritis (OA). Taking into account the fact that nowadays pharmacological agents are not effective enough and often lead to allergization of the body, there is a need to search for new non-drug methods of treatment of patients with knee joint OA that have proven effectiveness.
THE DIAGNOSIS OF BRAIN DISEASES USING MAGNETIC RESONANCE IMAGING TECHNIQUES
Аnnotation. The function of magnetic resonance imaging in the diagnosis of neurodegenerative illnesses is reviewed in this article. The problem's applicability and the potential of several approaches are developed. Magnetic resonance imaging techniques, both conventional and unconventional, are discussed. This review looks at contemporary MRI methods for early brain illness detection.
AXBOROTNING JAMIYATDAGI O‘RNI VA AHAMIYATI
Anontatsiya: Ushbu maqolada axbarotning jamiyatdagi o‘rni,
ahamiyati,axborotning to‘g‘ri yetkazilishi,uning inson hayotida ta’siri hamda
to‘g‘ri foydalanish tamoyillari haqida to‘xtalib o‘tilgan.Axborotning jamiyatda
inson naqadar muhim ahamiyatga ega ekanligi tushuntirilgan.
JEK LONDONNING “HAYOTGA MUHABBAT” HIKOYASIDA HAYOTSEVARLIK G‘OYALARI
Annotatsiya: Maqolada Jek Londonning “Hayotga muhabbat” hikoyasi
g’oyalari tahlil qilinadi. Asarni adabiyot mashg’ulotlarida o’rganish va uning
kitobxonga beradigan tarbiyaviy omillari ochib beriladi. Insonning o’zi tomon
shiddat bilan yaqinlashib kelayotagan o’lim vahimasini jasorat bilan yengishi,
uning optimistik qarashlari tahlil qilinadi.
O’ZBEK ADABIYOTIDA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR MASALASI (XURSHID DO’STMUHAMMAD HIKOYALARI MISOLIDA)
Annotatsiya: Ushbu maqolada o’zbek adabiyotining yetakchi vakili Xurshid
Do’stmuhammadning hikoyalaridagi ruhiy tahlil, psixologizm masalalari
yoritilgan. Uning hikoylaridagi qahramonlar ruhiy holari ramziy obrazlar orqali
ochib ko’rsatilgan. Hikoyalaridagi modern adabiyot unsurlari tahlilga tortilgan.
OLIY TA’LIMDA IXTISOSLIK FANLARINI O‘QITISHNING MAVJUD HOLATI
Annotatsiya: Ushbu maqolada oliy ta’limda ixtisoslik fanlarini o‘qitishning
mavjud holati va unga ta’sir etuvchi omillar tahlil qilingan. Oliy ta’limda
o‘qitilayotgan ixtisoslik fanlarining samaradorligi va rivojlanishi, o‘quv dasturlari
va metodologiyalarning hozirgi holati, shuningdek, talabalarning bu sohalarga
nisbatan qiziqishlari va mutaxassislikka tayyorlanishdagi muammolar ko‘rib
chiqilgan. Maqola, zamonaviy pedagogik yondashuvlar va innovatsion
texnologiyalarni o‘qitish jarayoniga qo‘llash, talabalarning professionallik
darajasini oshirish hamda oliy ta’lim tizimida ixtisoslashuvni yanada rivojlantirish
uchun yangi istiqbollarni taqdim etadi. Shuningdek, fanlararo hamkorlik va
interaktiv metodlarning ta’lim samaradorligini oshirishdagi o‘rni hamda oliy
ta’limdagi o‘qituvchilar va talabalar o‘rtasidagi o‘zaro aloqalar muhim ahamiyat
kasb etishi ta’kidlangan. Maqola oliy ta’lim tizimidagi o‘qitish jarayonining
samaradorligini oshirishga qaratilgan innovatsion yondashuvlar va strategiyalarni
tahlil qiladi, ta’lim sifatini oshirishga doir takliflar beradi. O‘quv dasturlarining
o‘zgarishi, yangi pedagogik yondashuvlar va talabalarning ixtisosliklar bo‘yicha
o‘quv faoliyatini yaxshilashga oid natijalar yoritilgan.
OLIY TA’LIMDA FANLARINI O‘QITISHDA ELEKTRON TA’LIM RESURSLARIDAN FOYDALANISH
Annotatsiya: Ushbu maqolada, zamonaviy axborot texnologiyalardan
foydalangan holda Oliy ta’lim tizimini transformatsiya qilish va ta’lim
samaradorligini oshirishga qaratilgan mexanizmlar tahlil qilinadi. Raqamli
transformatsiya, o'quv jarayonlarini optimallashtirish, resurslarni samarali
taqsimlash, hamda talaba va o'qituvchilar o'rtasidagi o'zaro aloqalarni
mustahkamlash imkoniyatlarini yaratadi. Maqolada, oliy ta’lim muassasalarida
raqamli platformalarning roli, sun'iy intellekt, ma’lumotlarni tahlil qilish va
o'qitishning moslashtirilgan metodlari kabilar muhokama qilinadi. Shuningdek,
raqamli transformatsiya jarayonida yuzaga keladigan texnik, metodologik va etika
bilan bog'liq muammolar ham ko'rib chiqiladi. Mualliflar, oliy ta’lim
muassasalarida raqamli transformatsiya orqali ta’lim sifatini oshirish va global
ta’lim tizimlaridan raqobatbardosh bo'lish uchun zarur bo'lgan strategiyalarni
taklif etadilar. Maqolada ta’lim samaradorligini oshirishda raqamli
transformatsiyaning istiqbollari va amaliyotdagi yondoshuvlar ko'rsatilgan.
DAVOLOVCHI JISMONIY TARBIYA MASHG‘ULOTLARI ORGANIZMNI REABILITATSIYA QILISH VA TIKLASHNING SAMARALI VOSITASI
Annotatsiya. Maqolada davolovchi jismoniy tarbiya mashg‘ulotlari umumiy
jismoniy tarbiyaning ajralmas qismi sifatida, shuningdek, mashg‘ulotlar va butun
majmuani to‘g‘ri tashkil etish orqali kasallikning zo‘rayishini oldini olishning
samarali vositasi sifatida ko‘rib chiqilgan.
BUXORONING QADIMIY DARVOZALARI
Annotatsiya. Ushbu maqolada Buxoro shahrining qadimiy darvozalari va
ularning ahamiyati haqida to’xtalib o’tilgan bo’lib, bu darvozalarning qurilish
tarixiga ham ma’lumotlar bayon qilingan.Darvozalarning shahar ijtimoiy va
savdo a’loqalarida naqadar muhim ahamiyatga ega ekanligi tushuntirilgan.
MUZEY MADANIYAT XAZINASI .
Anontatsiya: Muzeylar-bu xalqning boy tarixi va madaniy merosini
namoyon etuvchi, oʻtmish va bugunning oʻzara bogʻliqligini ochib beruvchi
muhim maskanlardir.Har bir muzey oʻziga xos eksponatlar, arxiv materiallarini va
san'at asarlari orqali tashrif buyuruvchilarga chuqur tarixiy bilim, estetik zavq
hamda ma'naviy boylik baxsh etadi. Ular nafaqat saqlash va asrash, balki ta'lim-
tarbiya berish ilmiy tadqiqotlar oʻtkazish va jamiyatda madaniy ongni
shakllantirishda ham katta ahamiyatga ega shu boisdan ham muzeylar barcha
yoshdagi insonlar uchun bilim manbai va ilhom makoni hisoblanadi.
TARIXIY VA BADIIY ASARLAR TALQINIDA GULBADANBEGIM SIYMOSI.
Annotatsiya. Bugungi kunda buyuk temuriy malikalar, ayniqsa, dunyo
tarixida o‘ziga xos o‘rin egallagan Bobur mirzo va uning suyukli qizi
Gulbadanbegim hayoti va ijodi barcha tarixchi va adabiyotshunoslar tomonidan
katta qiziqish bilan o‘rganilayotgan dolzarb mavzudir. Ushbu maqolada o‘rta
asrlarda Markaziy Osiyodan yetishib chiqqan ilk ayol tarixchi, shoh va shoirning
oqila hamda dono qizi Gulbadanbegim hayoti va ijod yo‘li tarixiy, badiy manbalar
asosida o‘rganilgan.
ZAMONASINING MASHHUR SHAXSLARI BOBUR NIGOHIDA
Annotatsiya: Tarixsiz kelajak yo’q, albatta.Yurtimizda o’tgan mashhur
shaxslarni o’rganish,ularning hayot yo’li,yutuq va kamchiliklarini,xarakterini
o’rganish barcha uchun birdek qiziq.Ular haqida bizgacha turli xil manbalardan
ma’lumotlar yetib kelgan.Har bir tarixchi yoki shoir ma’lum bir shaxsga o’z
qarashi bilan baho beradi.Ushbu maqolada biz Bobur bilan zamondosh bo’lgan,u
ko’rib suhbatlashgan yoki eshitgan mashhur shaxslar haqida bergan ma’lumotlari
va ularga bo’lgan shaxsiy munosabatini ko’rib chiqamiz.
TIBBIYOT YO‘NALISHIDAGI PROFESSIONAL TAʼLIM MUASSASALARIDA SIMULYATSION TEXNOLOGIYALARNI QO‘LLASH AMALIYOTI
Annotatsiya: Mazkur tadqiqotda tibbiyot yo‘nalishidagi professional ta’lim
muassasalarida simulyatsion texnologiyalarni joriy etish amaliyoti, ularning
samaradorligi va o‘quvchilarning kasbiy ko‘nikmalariga ta’siri o‘rganildi.
Simulyatsion usullar orqali o‘quvchilarda klinik tafakkur, tezkor qaror qabul qilish
va amaliy malakalarni rivojlantirish mexanizmlari tahlil qilindi.
ЭПИДЕМИОЛОГИЧЕСКАЯ ОЦЕНКА РЕЗУЛЬТАТОВ МАММОГРАФИЧЕСКОГО СКРИНИНГА В РЕСПУБЛИКЕ КАРАКАЛПАКСТАН: КОМПЛЕКСНЫЙ РЕТРОСПЕКТИВНЫЙ АНАЛИЗ
Аннотация: Рак молочной железы (РМЖ) является ведущей
онкологической патологией среди женщин. Раннее выявление через
маммографический скрининг критически важно для снижения смертности.
В Республике Каракалпакстан, где социально-экономические и
экологические факторы могут влиять на эпидемиологию РМЖ, оценка
эффективности скрининга особенно актуальна.
ONKOLOGIK KASALLIKLARNI ANIQLASH UCHUN ONLAYN SKRINING TESTLARINI O‘TKAZISH
Annotatsiya: Ko‘krak bezi saratoni ayollar orasida eng keng tarqalgan va
muhim onkologik kasalliklardan biridir. O‘zbekistonda Respublika onkologiya
dispanseri ma‘lumotlariga ko‘ra, har yili 4000 dan ortiq yangi ko‘krak bezi
saratoni holatlari aniqlanadi. Mazkur onkologik kasallik bilan kurashish
muammosi yangi diagnostika, profilaktika va davolash usullarini ishlab chiqish,
aholining xabardorligini oshirish hamda tibbiy yordam sifatini yaxshilashni talab
qiladi.
RADIATSIYANING ONKOLOGIYADA QO‘LLANILISH TEXNOLOGIYASI
Annotatsiya. Radiatsiyaning organizmga ta’sirining energetik nazariyasi
taklif etilgan bo‘lib, u shundan iboratki, katta dozalarda nurlanish ta’sirida
organizmda ko‘p issiqlik ajralib chiqadi va hujayralar issiqlik shokidan nobud
bo‘ladi. Gamma va rentgen nurlari teri qoplamidan osongina o‘tib, energiyasini
yo‘qotadi va ultrabinafsha nurlanishga aylanadi. Ultrabinafsha nurlanish kvantlari
hujayralarni qizdiradi va katta dozalarda issiqlik shokiga sabab bo‘ladi. Surunkali
nurlanish metabolizm intensivligining pasayishi hisobiga fiziologik moslashuvga
olib keladi.
PEDIATRIYANING RIVOJLANISHIDA GEMATOLOGIYA VA ONKOLOGIYANING DIFFERENSIAL DIAGNOSTIKASI
Annotatsiya. Bolalar gematologiyasi va onkologiyasi sohasidagi ba’zi
yangiliklarni ta’kidlash joiz, chunki bizning mutaxassisligimiz pediatriyaning
jadal rivojlanayotgan qismi hisoblanadi. Pediatrlar, ayniqsa, so‘nggi 20-yil ichida
butun dunyoda “tajovuzkorlik” yoki faollik ko‘rsata boshladilar va “kattalar”
tibbiyotiga va shuning uchun boshqa mutaxassislikdagi shifokorlarga ta’sir
ko‘rsatdilar.
BOLALAR ONKOLOGIYASIDAGI DIAGNOSTIK YUTUQLAR
Annotatsiya: Mazkur maqolada bugungi kunda hamma narsa juda dinamik
tarzda sodir bo‘lmoqda - har 2,5 yilda bir marta bilimlar oqimi to‘liq yangilanadi.
Biz yangi ma’lumotlarga ega bo‘lmoqdamiz, bu bizga odamlar organizmiga
feldsherlik yondashuvlari bilan aralashmaslikka, ko‘rinadigan kasalliklarni
simptomatik tarzda davolamaslikka, balki bu kasalliklarning nozik sababini
izlashga yordam beradi.
MODERN TECHNOLOGIES FOR DIFFERENTIAL DIAGNOSIS OF LARGE B-CELL LYMPHOMAS
Annotation: Large B-cell lymphomas (LBCLs) are a heterogeneous group of
non-Hodgkin lymphomas that originate from B-lymphocytes and exhibit diverse
clinical, morphological, and molecular characteristics. Accurate differential
diagnosis of LBCL subtypes often exceeds the capabilities of conventional
histopathological methods alone. Therefore, modern diagnostic technologies —
including immunohistochemistry, flow cytometry, molecular and genetic profiling,
advanced imaging techniques (such as PET/CT), and artificial intelligence-based
algorithms are increasingly being utilized in clinical practice. This article reviews
the role, applications, and advantages of these contemporary approaches in
improving the precision of differential diagnosis in large B-cell lymphomas,
supported by the latest scientific literature.
ОСОБЕННОСТИ ПСИХОКОРРЕКЦИИ РАССТРОЙСТВ ПИЩЕВОГО ПОВЕДЕНИЯ У БОЛЬНЫХ ПАРАНОИДНОЙ ШИЗОФРЕНИЕЙ С УЧЁТОМ ГЕНДЕРНЫХ ОСОБЕННОСТЕЙ
Аннотация. В статье представлены результаты исследований
расстройств пищевого поведения у пациентов с параноидной шизофренией,
которые позволяют оптимизировать психофармакотерапию и
психокоррекционную тактику с учётом гендерных особенностей
клинических проявлений заболевания.
AKUSHERLIK AMALIYOTIDA SPINAL ANESTEZIYANI QO’LLASHNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI VA AFZALLIKLARI
Annotatsiya. Hozirgi kunda tibbiyotning anesteziologiya yo’nalishida regionar anesteziya usullari qulayligi va asoratlar kamligi tufayli ommalashmoqda. Tezisda regionar anesteziya usullaridan biri – spinal anesteziya haqida ma’lumotlar keltirilgan.
КЕКСА ЁШЛИ КИШИЛАРДА ГЕМОПОЭТИК МИКРОЭЛЕМЕНТЛАР СТАТУСИ, АНЕМИК ҲОЛАТЛАР ЧАСТОТАСИ ВА СТРУКТУРАСИ
Долзарблиги. Замонавий демографик ҳолат аҳолининг умумий қариши
ва ёши 60 дан юқори кишилар сонини ортиши билан тавсифланадики, бу
катта ва жуда қари ёшдаги беморлар сонини ошишига олиб келади [1,2].
Катта ва жуда қари ёшдаги касалликлар структурасида анемия етакчи
ўринни эгаллаб, бу гуруҳ кишиларини темир танқислиги ривожланиши
мумкин бўлган хавф гуруҳига айлантиради [3,4].
ПОСТИНФАРКТНАЯ ФИБРИЛЛЯЦИЯ ПРЕДСЕРДИЙ (краткий обзор)
Аннотация. Частота возникновения аритмии после инфаркта миокарда
снизилась с момента внедрения методов реперфузии. Тем не менее,
ишемические аритмии часто ассоциируются с повышенной заболеваемостью
и смертностью, особенно в первые две сутки после поступления в
стационар. В статье приведён обзор фибриляции предсердий развитый после
перенесенного острого инфаркта миокарда (ОИМ) с подъёмом или без
подъёма сегмента ST.
ПРИМЕНЕНИЕ ТРОМБОЦИТАРНОЙ АУТОПЛАЗМЫ (PRP) ПРИ КОМПЛЕКСНОМ ЛЕЧЕНИИ АРТРОЗА ВИСОЧНО НИЖНЕЧЕЛЮСТНОГО СУСТАВА
Аннотация:Боль в суставе зачастую связана не только со смещением
диска, но и обусловлена уровнем медиаторов воспаления в синовиальной
жидкости. Инъекции тромбоцитарного фактора роста не только расширяют
суставную полость, выполняя чисто механическую функцию, но и создают
высокую концентрацию фактора роста в синовиальной жидкости, что
благоприятно влияет на хрящевую ткань, капсулу сустава, связочный
аппарат.
ИНТЕГРАТИВНЫЙ ВЗГЛЯД НА ПСИХИЧЕСКИЕ РАССТРОЙСТВА У ДЕТЕЙ С НЕКОТОРЫМИ ВИДАМИ АУТОИММУННЫХ ЭНЦЕФАЛИТОВ
Актуальность. Аутоиммунные энцефалиты (АИЭ) – группа
заболеваний, при которых иммунная система атакует нейроны, приводя к
тяжелым неврологическим и психиатрическим нарушениям. Особый
интерес представляет энцефалит, вызванный аутоиммуной реакцией на
рецептор N-метил-D-аспартата (анти-NMDAR), является потенциально
фатальным аутоиммунным синдромом, при котором антитела IgG
воздействуют на субъединицу NR1 рецептора NMDA, что приводит к
глубокой дисрегуляции и нейротрансмиссии работы головного мозга. На
фоне глобальных иммунокомпетентных нарушений происходят и не
специфические психопатологические расстройства, часто ларвированная
эндогенным процессом.
PROVIDING FIRST AID IN INJURIES AND FRACTURES
Аnnоtаsiуа : Ushbu mаqоlаdа shikаstlаnishlаrdа vа sinishlаrdа birinchi
tibbiу уоrdаm kо’rsаtishning bir qаnchа turlаri bо‘уichа mа’lumоtlаr bеrilgаn va
ushbu holatlar to`liq ravishda boyitilgan. Bоsh, kо’krаk, оуоq vа bоshning sоchli
qismi jаrоhаtlаngаndа mаxsus bоg‘lаm qo`уish vа shikаstlаngаndа уаn bir nеchtа
birinchi tibbiу уоrdаm qilish va bu yordam natijasida bemor holatini yaxshilash
hаqidа fikr mulоhаzаlаr уuritilаdi.
INTEGRATIVE APPROACH TO CORRECTING NEUROCOGNITIVE DISORDERS IN CHILDREN WITH ASD USING PSYCHOMOTOR THERAPY
Introduction. It is known that the leading criteria for assessing a child's
health are the state of mental and motor functioning. A delay in the development
of motor activity, in turn, can cause a delay in the mental development of the
child, since these two important areas of activity represent the most important
basis in understanding the surrounding picture of the world.
ҚИЗАМИҚНИНГ ҲОЗИРГИ КУНДАГИ КЛИНИК КЕЧИШИ
Annotatsiya. Қизамиқ касаллиги ҳаво томчи йўли орқали юқувчи
вирусли касаллик. Ушбу мақоламиз қизамиқ касаллигининг келиб чиқиш
сабаблари, даволаш йўллари ва унинг олдини олишга бағишланган.
Мақолада қизамиқ касаллигининг асоратлари ҳақида ҳам маълумотлар
берилган.
ҚИЗАМИҚНИНГ ЗАМОНАВИЙ КЛИНИК КЕЧИШИ
Аннотация. Биз 0 ёшдан 60 ёшгача булган 160 нафар қизамиқ ташхиси
қўйилган беморларда касалликнинг клиник клиник кечиш ҳолатларини
ўргандик. Беморларнинг 66 нафарида (41.25%) касалликнинг ўрта оғирликда
кечиши, 94 нафарида (58.75%) касалликнинг оғир кечиши кайд қилинди.
Беморларнинг 4 нафари (2.5%) қизамикка қарши вакцинация олган, 128
нафар (80%) бемор қизамиққа қарши вакцинация олмаган ва 28 нафар
(17.5%) бемор вакцина олганлигини билмайди. Текширув давомида
беморларда қизамиқнинг турли хил патогномик клиник белгиларининг
намоён бўлиш даражаси ва асоратли кечиш ҳолатларини ҳам кузатдик.
EKSPERIMENTAL HAYVONLARDA TIREOTOKSIKOZDA JIGARDA BO’LADIGAN MORFOLOGIK O’ZGARISHLAR
Annotatsiya. Ushbu maqolada eksperimental tireotoksikoz sharoitida
hayvonlarning jigari to‘qimalarida ro‘y beradigan morfologik o‘zgarishlar
yoritilgan. Tireoid gormonlarining haddan tashqari ko‘pligi jigar faoliyatiga
ta’siri, gistologik va gistokimyoviy tahlillar asosida o‘rganilgan..
TISHLARNING NOTO'G'RI JOYLASHISHINI TUZATISH UCHUN ELAYNERGA ASOSLANGAN ORTODONTIK DAVOLASH SAMARADORLIGI
Annotatsiya. Hozirgi maxsus adabiyotlarda yuz-jag’ sohasining morfologik
va funktsional parametrlarini hisobga olgan holda, tishlar joylashuvi
anomaliyalarni davolashda ortodontik elaynerlardan foydalanish yetarlicha
o'rganilmagan. Elayner va breketdan foydalanish bilan ortodontik davolanayotgan
katta yoshdagi bemorlarining hayot sifati masalalari kerakligicha o'rganilmagan,
bemorlarning olinadigan va olinmaydigan ortodontik uskunalar bilan
davolanishga rioya qilishining roli aniqlanmagan. Yuqoridagi tamoyillar hozirgi
tadqiqotga asos bo‘ldi.elaynerlardan foydalanish chastotasi tahlilining
ma'lumotlari keltirilgan. Natijalar profilaktika va terapevtik chora-tadbirlarni
ishlab chiqish, yuqoridagi ortodontik muammolari bor bemorlarning individual va
oilaviy istiqboldagi prognozi va boshqaruvida foydali bo'lishi mumkin.
“КОБАЛЬТ-30 НЕО” СУБСТАНЦИЯСИНИНГ БАРҚАРОРЛИГИНИ АНИҚЛАШ ВА ЯРОҚЛИЛИК МУДДАТИНИ БЕЛГИЛАШ
Аннотация. Ҳар қандай дори турларини ишлаб чиқишда яроқлилик
муддатини аниқлаш асосий ва ишни якунловчи жараёнлардан бири
ҳисобланади. Сабаби дори турини сифати ва терапевтик самарадорлиги,
сифати юқори даражада бўлиши, унинг сақлаш шароитларини ва яроқлилик
муддатини объектив аниқлаш билан таъминланади.[2] Дори турларини
ишлаб чиқаришда таркибидаги асосий таъсир этувчи модданинг сифатли
бўлиши муҳим ҳисобланади. Субстанциянинг сифати ўз навбатида унинг
барқарорлиги билан узвий боғлиқ. Субстанциянинг турғунлиги одатда
ташқи омиллар (ҳарорат, намлик, ёруғлик), технологик жараён ва
жиҳозловчи материаллар сифатига боғлиқ бўлади.[3]
OG‘IZ BO‘SHLIG‘I KASALLIKLARINI DAVOLASH USULLARI
Anotatsiya: Ushbu maqolada og‘iz bo‘shlig‘i kasalliklarini davolash usullari
haqida so‘z yuritiladi. Unda an’anaviy va zamonaviy davolash yo‘llari,
fizioterapevtik usullar, medikamentoz muolajalar va xalq tabobatidan foydalanish
imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, kasalliklarning oldini olishda og‘iz
gigiyenasining roli va muntazam profilaktika tadbirlarining ahamiyati yoritib
berilgan.
TIBBIY TA'LIMDA VR TEXNOLOGIYASINING O`RNI VA UNING SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING INNOVATSION USULLARI
Annotatsiya: Bugungi rivojlanib kelayotgan zamonda virtual texnologiya
hayotimizning barcha jabhalariga kirib bordi, xususan u ilm-fan va texnikaning
taraqqiyot yo‘lidagi eng ulkan yutuqlaridan biridir. Ushbu maqolada tibbiy
ta'limda VR texnologiyaning samarali qo‘llanilishi va ahamiyati haqida
ma`lumotlar yoritib berilgan.
REVOLUTIONIZING ECTOPROSTHETICS IN PATIENTS WITH METACHRONIC AURICULAR TUMORS VIA 5D DIGITAL DESIGN
Annotation:Aesthetic, functional, and psychological illnesses are caused by
defects of the craniofacial region of different etiologies, and these disorders are
frequently only treated surgically using a variety of excision techniques.
Regretfully, not all instances can be resolved surgically in terms of satisfactory
cosmetic results or reconstructive treatments. Sometimes patients refuse major,
multi-stage surgeries because of fear. Facial prosthesis is an alternate therapy
option for patients in the scenarios mentioned. When manufacturing
ectoprostheses, outstanding aesthetic outcomes are achievable because to modern
silicone materials. These devices can be attached using medical adhesives, or the
prosthesis can stick to the skin better thanks to the funnel-shaped structure.
СУРУНКАЛИ УВЕИТНИ ТАШҲИСЛАШ ВА ДАВОЛАШ САМАРАДОРЛИГИНИ БАҲОЛАШДА ИММУНОЛОГИК ТЕКШИРИШ УСУЛЛАРИНИНГ ЎРНИ
Аннотация. Увеит – кўз олмаси қон томирли қаватининг яллиғланиш
касаллиги бўлиб, турли муаллифларнинг фикрига кўра, кўриш
қобилиятининг сезиларли пасайиши ёки бутунлай йўқолиши каби
асоратларга олиб келувчи офталмопатологияларнинг 5-30% гача қисмини
ташкил қилади. Касалликнинг динамикаси ва кечиши бўйича клиник
текширувлардан ташқари беморларда иммунологик тадқиқотлар ўтказиш
бизга ҳар бир бемор кўзидаги яллиғланиш жараёнининг оғирлигини ҳисобга
олган ҳолда, белгиланган этиологик жиҳатдан ва патогенетик коррекция
қилиш имконини беради.
МОРФОФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ИЗМЕНЕНИЯ ПЕЧЕНИ ПРИ ЭКСПЕРИМЕНТАЛЬНОМ ТИРЕОТОКСИКОЗЕ И ИХ ФИТО- КОМПЛЕКСНАЯ КОРРЕКЦИЯ
Аннотация: Эксперты Всемирной организации здравоохранения
отмечают, что с каждым годом заболевания ЩЖ обнаруживаются все чаще,
примерно у каждого десятого жителя планеты. К числу самых
распространенных эндокринных заболеваний ЩЖ относят гипотиреоз и
гипертиреоз. Тиреотоксикоз — это состояние, обусловленное избыточной
продукцией тиреоидных гормонов, что приводит к нарушению обменных
процессов и функциональных изменений в различных органах и тканях,
включая печень.. Влияние тиреотоксикоза на печень выражается в
морфофункциональных изменениях, таких как жировая дистрофия,
воспаление и повышение активности окислительных процессов. Эти
изменения могут привести к нарушению работы печени и развитию
печеночной недостаточности.
КЎКРАК БЕЗИ САРАТОНИ БИЛАН КАСАЛЛАНГАН ФЕРТИЛ ЁШДАГИ АЁЛЛАРДА КИМЁТЕРАПИЯ ВА НУР ТЕРАПИЯДАН СЎНГ OҒИЗ БЎШЛИҒИДАГИ КАСАЛЛИКЛАРИНИ УЧРАШИ.
Аннотация: Сут бези саратони билан касалланган аёлларда нур,
кимётерапия ва гормона терапиядан сўнг кескин равишда эстроген
гормонини етишмовчилиги ёки умуман йўқлигида организмнинг адаптатция
фазасида, юқори даражада стоматологик касалликларнинг ривожланиши
эрта менопауза учрайдиган аёлларда кузатилган. Шунингдек, эстроген
етишмовчилиги қаттиқ тиш тўқималарининг ҳолатига ва айниқса пародонтал
тўқималарнинг ҳолатига салбий таъсир кўрсатиши исботланган.
PARODONT KASALLIKLARINING KELIB CHIQISHI SABABLARI VA ULARNING DAVOLLASH YO’LLARI
Annotatsiya. Ushbu maqolada parodont to‘qimalarining yallig‘lanish
kasalliklari-gingivit va parodontitning etiologiyasi, klinik belgilari, diagnostikasi
hamda zamonaviy davolash usullari yoritilgan. Parodont kasalliklarining
rivojlanishida og‘iz gigiyenasining yetarli emasligi, mikrobiologik omillar,
umumiy somatik kasalliklar va irsiy moyillikning o‘rni tahlil qilinadi.
Shuningdek, kasallikning erta aniqlanishi va profilaktikasining ahamiyati
ta’kidlanadi. Maqola parodont kasalliklarini davolash va oldini olishga doir ilmiy-
amaliy tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.
OLIB QUYILMAYDIGAN ORTODONTIK APPARATLARNI FOYDALANILGANDA TISH-JAG' TIZIMINIDAGI O’ZGARISHLARGA ZAMONAVIY YONDASHUV.
Annotatsiya. Olib qo’yilmaydigan ortodontik apparatlarni ishlatishda tish-
jag' tizimini o'zgartirishiga individuallik bir nechta muhim jihatlarga asoslanadi,
bu jihatlar ushbu mavzuning zamonaviy stomatologiyada ahamiyatini belgilaydi.
Ushbu tadqiqot klinik amaliyotni takomillashtirish va yangi davolash usullarini
rivojlantirish extiyoji bilan bog'liq. Zamonaviy olib qo’yilmaydigan ortodontik
apparatlarni o'rganish, ularning afzalliklari va cheklovlarini aniqlashga yordam
beradi, shuningdek, ularni qo'llashning eng samarali strategiyalarini aniqlashga
yordam beradi. Bu klinik amaliyotda bunday apparatlarni optimal qo'llash uchun
tavsiyalar va standartlarni ishlab chiqishga yordam berishi mumkin va ortodontik
davolash sifatini oshiradi. Umuman olganda, olib qo’yilmaydigan ortodontik
apparatlariga individual yondoshuv tadqiqoti stomatologiyaning rivojlanishi va
bemorlarning hayot sifatini yaxshilash uchun muhimligini ta'kidlaydi.
ENDOKRIN OFTALMOPATIYADA QIYOSIY MORFOMETRIK TAHLILLAR
Annotatsiya. Endokrin oftalmopatiya (EOP) qalqonsimon bezning
disfunksiyasi natijasida rivojlanadigan autoimmun kasallik bo‘lib, orbita yumshoq
to‘qimalarining yallig‘lanishi va ekstraokulyar mushaklarning qalinlashishi bilan
xarakterlanadi. Kasallikning patogenetik asoslari o‘rtasidagi bog‘liqlikni
o‘rganish, tashxis qo‘yishda va samarali davolash strategiyalarini ishlab chiqishda
muhim ahamiyatga ega. Zamonaviy mahalliy va xorijiy adabiyot manbalarida
EOPda ko‘z olmasi qavatlari, periorbital yumshoq to‘qimalarning morfologik
o‘ziga xos xususiyatlarini kompleks baholashga qaratilgan maʼlumotlar
kamchilikni tashkil qiladi. OKT (optik kogerent tomografiya) va UTT (ultrtovush
tekshiruvi) texnologiyasidan foydalanish EOPning o‘ziga xos xususiyatlarini
baholashda, kasallik og‘irlik darajasini aniq belgilashda va davolash jarayonini
samarali olib borishda katta ahamiyatga ega bo‘lishi mumkin.
MAGNETIC RESONANCE IMAGING IN THE DIAGNOSIS AND CLINICAL EVALUATION OF BRAIN TUMORS: A STUDY BASED IN UZBEKISTAN
Abstract: Brain tumors present complex diagnostic and therapeutic
challenges, necessitating an integrated approach that combines clinical expertise
with advanced neuroimaging techniques. Magnetic Resonance Imaging (MRI) has
emerged as a cornerstone modality for the evaluation of intracranial neoplasms,
offering non-invasive, high-resolution visualization of brain structures. This study,
conducted at the Republican Specialized Neurosurgery Scientific and Practical
Medical Center in Tashkent, Uzbekistan, aimed to evaluate the diagnostic
accuracy of MRI, with a focus on advanced imaging modalities such as Dynamic
Contrast-Enhanced MRI (DCE-MRI) and Diffusion-Weighted Imaging (DWI), in
differentiating benign from malignant brain lesions. Over a one-year period
(2023–2024), MRI scans of 129 patients were reviewed. Results demonstrated
high sensitivity (92%) and specificity (86%) for malignant tumor detection.
Enhanced diagnostic precision was achieved through DCE-MRI and DWI, which
improved tissue characterization by assessing perfusion dynamics and cellular
density. These findings support the vital role of MRI in early detection, treatment
planning, and prognosis evaluation in neuro-oncology.
SANOAT KORXONALARIDA AQLLI ISHLAB CHIQARISH TIZIMLARINI (SMART MANUFACTURING SYSTEMS) TATBIQ ETISHNING IQTISODIY-OPERATSION SAMARADORLIGI
Annotatsiya: Ushbu maqolada sanoat korxonalarida aqlli ishlab chiqarish
tizimlarini tatbiq etishning iqtisodiy va operatsion samaradorligi tahlil qilinadi.
Xususan, don ishlab chiqarish jarayonida ushbu texnologiyalarning qo‘llanilishi,
ularning ishlab chiqarish samaradorligiga ta’siri va texnologik rivojlanishning
iqtisodiy foydalari tadqiq etiladi. Maqolada global va milliy darajadagi statistik
ma’lumotlar asosida taqqoslashlar keltirilib, aniq tavsiyalar berilgan.
BYUDJET DAROMADLARINI TA’MINLASHDA HUDUDLARNING SOLIQ VA UNING MADANIYATINI OSHIRISH
Asosiy qism: Davlat byudjetining, ayniqsa mahalliy byudjet daromadlari
barqarorligini ta’minlashda hududlarning salohiyatini oshirish muhim ahamiyatga
egadir. Umuman olganda, hududda ayniqsa soliq qonunchiligining amal qilishi
sharoitida tahlil etilayotgan davrdagi soliq, boj to‘lovlarining ehtimol qilinadigan
maksimal summasi, shuningdek soliq va bojxona organlarining nazorat ishlari
natijalari bo‘yicha qo‘shimcha hisoblangan soliq to‘lovlari summalari, ya’ni bu
haqiqiy yig‘ilgan soliqlar miqdori bilan byudjet daromadlarini to‘plashning
qobiliyati o‘rtasidagi farq hisoblanadi.
ИННОВАЦИОННЫЕ МЕТОДЫ ОЦЕНКИ ЗНАНИЙ СТУДЕНТОВ НА ОСНОВЕ ПРОФЕССИОНАЛЬНО-КОМПЕТЕНТНОСТНОГО ПОДХОДА
Материалы и методы. Использование элементов модульной
образовательной технологии позволяет сделать процесс формирования
биохимической компетентности студентов управляемым и гибким. Под
модулем мы понимаем логически завершенную часть содержания учебного
предмета, изучение которой должно завершаться соответствующей формой
контроля дисциплинарных компетенций, сформированных в результате
освоения обучающимися модуля. Изменения требований к организации
образовательного процесса требуют пересмотра форм и методов обучения.
При реализации компетентностного подхода к образовательным формам и
методам важно ориентировать на накопление личного опыта применения
компетентности и развитие эмоционально-ценностного отношения к
образовательной деятельности. По нашему мнению, этим требованиям
лучше всего отвечают творческая, игровая деятельность, ситуационный
анализ и лабораторные работы, особенно исследования, связанные с поиском
решения познавательной задачи.
AN’ANAVIY HUNARMANDCHILIK ORQALI XOTIN- QIZLARNING MADANIY QADRIYATLARINI ANGLASHLARI VA O‘ZLASHTIRISHLARI.
Annotatsiya: Ushbu maqolada an’anaviy hunarmandchilikning madaniy
qadriyatlarni avloddan-avlodga o‘tkazishdagi tarbiyaviy va ijtimoiy ahamiyati
yoritiladi. Ayniqsa, ayollar tomonidan ijro etilgan hunar ishlari orqali milliy
anglashlarining psixologik xususiyatlari, axloqiy me’yorlar va estetik did
yoshlarga singdirilishi ko‘rsatiladi. Hunarmandchilik ayollar uchun o‘zligini
anglash, iqtisodiy va ijtimoiy faollikni oshirish vositasi sifatida taqdim etiladi.
Maqola hunarmandchilikni xalqning madaniy xotirasi va merosini saqlovchi
muhim vosita sifatida baholaydi.
RANGLARNING SEMANTIKASI
Annotatsiya: Ushbu maqolada lingvomadaniyatshunoslikda har bir
rangning o'ziga xos semantik ma'noga ega ekanligi, turli madaniyatlar, tillar va
kontekstlarda o'zgarishi mumkinligi, ranglarning madaniyatshunoslik,
psixologiya va adabiyotdagi o’rni juda muhimligi haqida so’z boradi.
ПРОБЛЕМЫ ИЗУЧЕНИЯ ФРАЗЕОЛОГИЧЕСКИХ ОБОРОТОВ, СОДЕРЖАЩИХ СОМАТИЗМЫ В СОВРЕМЕННОЙ ЛИНГВИСТИКЕ
Аннотация: В данной статье рассматривается фразеологический аспект
современного языкознания, история и формирование фразеологии. Так же
изучается использование соматизмов в фразеологии в современной
лингвистике.
INNOVATIVE METHODS FOR ENHANCING THE EFFECTIVENESS OF PRACTICAL GRAMMAR LESSONS IN PHILOLOGY.
Abstract. University-level philology students often perceive traditional
grammar instruction as tedious, prompting a need for innovative teaching
approaches
21
This theoretical article explores how methods such as gamification,
blended learning, mobile-assisted learning, AI-based grammar tools, flipped
classrooms, and digital collaboration platforms can reinvigorate practical English
grammar lessons for philology undergraduates. Grounded in constructivist and
communicative pedagogies, Bloom’s taxonomy, and principles of learner
autonomy, we discuss each innovative approach’s conceptual underpinnings and
potential impact. We argue that these methods create more engaging, student-
centered learning environments that foster deeper understanding and practical use
of grammar, in contrast to traditional rote learning. Personal reflections address
the real-world practicality, challenges, and effectiveness of implementing these
innovations in academic contexts.
DETEKTIV ASARLARNING KOMPOZITSION TAHLILI
Annotatsiya. Detektiv janrning kompozitsiyasi bu janrga xos bo‘lgan bayon
qilish usullari, syujet qurilishi va voqealarni ochish tartibi orqali o’quvchini sirli
holatga jalb qilish va ularni asar so‘ngiga qadar qadar qiziqishini oshiradigan
usullar yig’indisi. Ushbu maqolada Doroti Seyers va Agata Kristilarning asaralri
asosida kompozitsion tahlil berilgan. Asardagi ekspozitsiya, murakkablashuv,
klimaks va yechim bosqichlari orqali detektiv janrning klassik strukturasi qanday
ifodalangani tahlil qilinadi.
ИНТЕГРАЦИЯ ГУМАНИТАРНОЙ НАУКИ, ИСКУССТВА И ОБРАЗОВАНИЯ
Аннотация: Интеграция гуманитарной науки, искусства и
образования представляет собой ключевую стратегию в современном
образовательном процессе. Она способствует формированию всесторонне
развитой личности, готовой к критическому мышлению и творческому
решению задач. В статье рассматриваются основные подходы и методы
интеграции этих дисциплин, а также значимость междисциплинарного
диалога для развития социального и культурного контекста. Обсуждаются
примеры успешных практик как на уровне учебных заведений, так и в
рамках общественных инициатив. Выводы подчеркивают необходимость
дальнейшего исследования в данной области для повышения качества
образования.
ROLE OF FATHER IN THE WORK KHALID HUSSEIN
Abstract: The current study undertakes a detailed analysis of Khaled
Hosseini‟s The Kite Runner representative novel. Hosseini, an Afghan born
American writer depicts a war-torn Afghanistan in various universal themes i.e.,
family re-union, discrimination, regret, childhood, guilt, womanhood, betrayal,
religion and salvation that played a considerable role in abating commission of
crimes in Afghanistan during pre and post-Taliban periods which ended up
shaping the interminable psychological scars of the protagonist. In his work,
Hosseini reveals the devastating status of Afghans in general and women and
children in particular who have, for decades, been irrationally marginalized and
confined to the four walls of their homes by the society. His quests for wealth,
love, loyalty and unqualified peace among Afghan citizenry whom he equates to
have rights just like other human beings globally is the only means through which
the protagonist considers a key to chart out a new future.
У.ШЕКСПИР ВА А.ФИТРАТ ДРАМАЛАРИДА ГУМАНИЗМ ФАЛАСАФАСИ ВА МАЪНАВИЙ-АХЛОҚИЙ ТУШУНЧАЛАРНИНГ ЛЕКСИК-СЕМАНТИК ИФОДА ЭТИШ ВОСИТАЛАРИ
Аннотация: Инсоннинг қадр-қимматини улуғлаш, унга энг олий
қадрият деб қараш, эркинлик идеалининг янада ривожланиши учун янги
маънавий муҳит яратди. Ренессанс табиат фалсафасининг илдизлари
қадимги юнон фалсафий меросига, хусусан, платонизмга, стоиклар
пантеизмига, ионик фалсафага бориб тақалади.
ХУДОЖЕСТВЕННЫЙ ТЕКСТ В АСПЕКТЕ РАЗВИТИЯ ФУНКЦИОНАЛЬНОЙ ГРАМОТНОСТИ ИНОЯЗЫЧНЫХ СТУДЕНТОВ
Аннотация: В статье рассматривается роль художественного текста в
процессе развития функциональной грамотности иноязычных студентов,
изучающих русский язык. Анализируются особенности восприятия и
интерпретации художественного текста, его влияние на когнитивные и
коммуникативные способности студентов, а также предлагаются
методические подходы к его использованию в образовательном процессе.
ЯЗЫКОВАЯ КАРТИНА МИРА В КОНТЕКСТЕ МЕЖКУЛЬТУРНОЙ КОММУНИКАЦИИ
Аннотация: В рамках данной статьи анализируется межкультурная
компетентность языковой личности и языковое восприятие мира в контексте
межкультурного взаимодействия.
ISLOM O'ZBEK JADIDLARINING IJTIMOIY VA SIYOSIY QARASHI VA ULARNING MILLIY MUSTAQILLIK G'OYASINI SHAKLLANISHIDAGI ROLI
Annotatsiya: Maqolada muallif XX asr boshidagi jadidlar, jadidchilik
harakatining Turkistondagi ijtimoiy-falsafiy tafakkur tarixidagi o'rni va o'rni, o'z
davrining ulkan ijtimoiy-siyosiy kuchi va etakchi mafkurasi sifatida mulohaza
yuritadi. Mustaqillik uchun kurashning milliy tarixidagi bosqichi nafaqat tarixiy
jihatlari, balki uning ijtimoiy-falsafiy asoslari ham haligacha ularning asosiy
yoritilishi va tushunilishini kutayotgan muhim va dolzarb vazifalardan biridir.
BOSHLANG’ICH SINF ONA TILI VA O’QISH SAVODXONLIGI DARSLARIDA XALQ OG’ZAKI IJODI NAMUNALARINI O’QITISH METODIKASI
Annotatsiya. Milliy qadriyatlarimizni, xalqimizning tuganmas merosi xalq
og‘zaki ijodi namunalaridan xalq og‘zaki ijodi orqali kelajakka intilish, orzu-
havas, mehnatga chanqoqlik, kabi yuksak hislar paydo qilish hamda topqirlik va
hozirjavoblik xislatlarini rivojlantirish. Ushbu tezis orqali bu jarayonning
muvaffaqiyatli bo’lishi uchun Boshlang‘ich sinf ona tili va o‘qish savodxonligi
darslarida “xalq og‘zaki ijodi” bo‘limiga oid mavzularni o‘rgatish mazmuni,
metodlari va topshiriqlar tizimini ishlab chiqish.
THE ROLE OF INTERNATIONAL RESEARCH IN THE DEVELOPMENT OF INTELLECTUAL ABILITIES IN PRIMARY SCHOOL MATHEMATICS EDUCATION
Аnnotation. This article analyzes the issue of developing primary school
students' intellectual abilities through mathematics lessons. Based on international
experience and research, effective approaches in this area are discussed, with
particular focus on programs such as PISA, TIMSS, and CGI. The significance of
methodological approaches that support intellectual development is examined
from a scientific perspective
THE METHODOLOGY FOR INSTRUCTING ORAL TEXT COMPOSITION IN PRIMARY EDUCATION WITHIN THE FRAMEWORK OF MOTHER TONGUE AND READING LITERACY COURSES.
Аnnotation. This article explores the significance of teaching methodologies
for oral text composition in primary school mother tongue and literacy classes,
and their role in enhancing students’ language acquisition and logical thinking
skills. It examines the main methods used in teaching oral text construction, their
impact on learners, as well as innovative approaches informed by international
experience. The article also provides practical recommendations relevant to the
education system in Uzbekistan.
O’ZBEK TILIDAGI REKL AMA MATNLARINING LINGVISTIK XUSUSIYATI
Annotatsiya. Reklama matnlarining lingvistik tahlili orqali reklama
matnlarining ko’rsatilayotgan mahsulotga til uslublari jihatdan muvofiq yoki
muvofiq emasligi, reklama matnlarining ta’sirchanligini oshiruvchi lingvistik
xususiyatlar va til vositalar haqida bayon qilingan
PSIXOLOGIYA VA TIBBIYOT: PSIXOTERAPIYA, PSIXOSOMATIKA YO`NALISHIDAGI INNOVATSIYALAR
Annotatsiya: Psixologiya va tibbiyot sohalaridagi innovatsiyalar, inson
ruhiyati va jismoniy salomatligini yaxshilashda muhim rol o‘ynaydi.
Psixoterapiya va psixosomatika, bu ikki yo‘nalish, insonning ruhiy va jismoniy
holatini o‘rganish va davolashda bir-biri bilan chambarchas bog‘liq. Ushbu
maqolada, psixoterapiya va psixosomatika sohalaridagi zamonaviy innovatsiyalar
va ularning inson salomatligiga ta'siri haqida ma'lumotlar berilgan.
TIBBIYOT YO'NALISHIDAGI TALABALARGA IKKINCHI TILNI O'RGANISH JARAYONIDAGI PSIXOLOGIK JIHATLAR
Annotatsiya. Tibbiyot sohasida yuqori malakali mutaxassislarni
tayyorlashda nafaqat bilim, balki kommunikativ ko'nikmalar ham juda muhim
ahamiyatga ega. Hozirgi kunda tibbiyot mutaxassislari uchun ingliz tili yoki
boshqa xorijiy tilni bilish — global tibbiy sohada muvaffaqiyatli ishlashning
asosiy omillaridan biridir. Biroq, talabalarning xorijiy tilni o'rganishda turli
psixologik to'siqlarga duch kelishlari ko'p uchraydi. Ushbu maqolada tibbiyot
yo'nalishidagi talabalarning ikkinchi tilni o'rganish jarayonidagi psixologik
jihatlar, bu jarayonni qo'llab-quvvatlashning muhim tomonlari va psixologik
to'siqlarni engish usullari haqida so'z yuritiladi.
UYUSHMAGAN YOSHLARGA PSIXOLOGIK XIZMAT KO‘RSATISH – PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK MUAMMO SIFATIDA
Annotatsiya: Ushbu maqolada uyushmagan yoshlarga psixologik xizmat
ko‘rsatishning pedagogik-psixologik asoslari ochib berilgan. Shuningdek, uning
mazmun-mohiyati ilmiy asoslab berilgan. Ayni paytda, ushbu muammoning ilmiy
adabiyotlarda yoritilishi yuzasidan ilmiy-nazariy talqinlar berilgan
ICHKI ISHLAR ORGANLARI XODIMLARIDA PSIXOLOGIK KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHNING ILMIY ASOSLARI
Аннотatsiya. Maqolada ichki ishlar organlari xodimlarida psixologik
xizmat ko‘rsatishning o‘ziga xos jihatlari va kasbiy kompetentligiga ta’sir
qiluvchti ijtimoiy-pesixologik omillarning o‘rni va ahamiyati yoritilgan.
Shuningdek, ichki ishlar organlari xodimlarining faoliyat samaradorligini
ta’minlovchi psixologik mexanizmlarni ilmiy asoslari ochib berilgan.
BOSHLANG‘ICh SINF O‘QITUVChILARIDA KASBIY KOMPETENSIYALARNI RIVOJLANTIRISHDA PSIXOKORREKSION TADBIRLARNI O‘RNI VA AHAMIYATI
Annotatsiya: Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarida kasbiy
kompetensiyalarni rivojlantirishda psixokorreksion tadbirlarni o‘rni va ahamiyati
ochib berilgan. Shuningdek, uning mazmun-mohiyati ilmiy asoslab berilgan.
Ayni paytda, ushbu muammo zamonaviy psixologiya ilmida muhim va dolzarb
`ahamiyat kasb etadi.
УМУМТАЪЛИМ МАКТАБ УКУВЧИЛАРНИНГ ЭМОЦИОНАЛ СТРЕСС ҲОЛАТИНИ ГИГИЕНИК БАҲОЛАШ
Аннотация. Хозирги даврда мактаб ўқувчиларини рационал
овқатланишини ташкил этилиши уларни рухий-эмоционал ҳолатларига
сезиларли даражада таъсири кузатилмоқда. Мазкур мақолада мактабдаги
овқатланиши турлича ташкил этилган мактаб ўқувчиларининг руҳий-
эмоционал ҳолатларидан бири эмоционал стресс даражасига таъсири
гигиеник баҳо берилган.
OILADA BOLA SHAXSIDA MILLIY QADRIYATLAR SHAKLLANISHINING IJTIMOIY PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI
Аннотация: Ushbu maqolada oilada bola shaxsida milliy qadriyatlar
shakllanishining ijtimoiy psixologik mexanizmlari va uni shaxs shakllanishidagi
ta’siri masalasi o‘z ifodasini topgan.
BOJXONA XODIMLARI KASBIY FAOLIYATI SAMARADORLIGINI TA’MINLASHDA INDIVIDUAL-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARNING O‘RNI VA AHAMIYATI
Annotatsiya. Maqolada bojxona xodimlari kasbiy faoliyati samaradorligini
ta’minlashda individual-psixologik xususiyatlarning o‘rni va ahamiyati ochib
berilgan. Shuningdek, bojxona xodimlarini faoliyati bilan bog‘liq kasbiy
kompetentsiyalarning psixologik asoslari yoritilgan.
THE SOCIAL-PSYCHOLOGICAL AND MEDICAL FACTORS IN THE UPBRINGING OF A CHILD TO BE WELL-ROUNDED AND PHYSICALLY HEALTHY IN THE FAMILY.
Abstract: Raising a child to be well-rounded and physically healthy is one of
the primary responsibilities of a family. This thesis emphasizes that for this
process to be successful, it is essential to consider various social, psychological,
and medical factors. The development of a child involves not only acquiring
certain knowledge and skills but also the proper formation of their personality,
behavior, and health. Only by ensuring this can we raise the children we dream of.
OILADA FARZANDNI BARKAMOL VA JISMONAN SOG’LOM QILIB TARBIYALASHNING IJTIMOIY- PSIXOLOGIK VA TIBBIY OMILLARI.
Annotatsiya: Farzandni barkamol va jismonan sog'lom qilib tarbiyalash
oilaning eng asosiy vazifalaridan biridir. Ushbu tezis orqali bu jarayonning
muvaffaqiyatli bo‘lishi uchun bir qancha ijtimoiy, psixologik va tibbiy omillarni
hisobga olish zarur. Farzandning rivojlanishi faqatgina ma'lum bilim va
malakalarga ega bo‘lishi emas, balki uning shaxsiyati, xulq-atvori va sog‘lig‘i
ham to‘g‘ri shakllanishi kerakligini ta’kidlaydi.Shundagina biz orzu qilganday
farzandlarni tarbiyalay olamiz.
БОЛАЛАРДА ИЛМИЙ ДУНЁҚАРАШНИ ШАКЛЛАНТИРИШГА ЙЎНАЛТИРИЛГАН ПЕДАГОГИК ИННОВАЦИЯЛАР
Aннoтaция: Maкoладa бoлaлaрнинг илмий дунекарашини
шaкиллантиришдa педагогик инновацияларнинг хозирги кундаги ахамияти
oчиб курсатилган. Педагогик инновацияларнинг окиш-билиш жараенига
кириши объектив реаллик, материалларнинг мавжуд шакллари, укув
фаолиятининг куламини мужассамлаштиради.
NODAVLAT TA’LIM TASHKILOTLARI TALABALARI O’QUV JARAYONIGA MOSLASHUVINI NAMOYON BO’LISHINING O‘ZIGA XOS IJTIMOIY-PSIXOLOGIK DETERMINANTLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada, nodavlat ta’lim tashkilotlarida talabalar
o’quv jarayoniga moslashuvining o’ziga xos ijtimoiy-psixologik moslashuv
determinantlari haqida fikr yiritilgan.
KOGNITIV BUZILISHLARNI ERTA TASHXISLASHDA PSIXODIAGNOSTIK USULLARNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI
Annotatsiya: Kognitiv buzilishlar zamonaviy tibbiyot va psixologiyaning
dolzarb muammolaridan biri bo‘lib, ularning erta tashxisi va davolash usullari
global miqyosda o‘rganilmoqda. Ushbu maqola kognitiv buzilishlarni
psixodiagnostika qilishda qo‘llaniladigan zamonaviy usullarni, xususan, Krepelin
testi, Mini-Mental State Examination (MMSE), Montreal Cognitive Assessment
(MoCA) va Stroop testini tahlil qiladi. Tadqiqotda Toshkent Tibbiyot Akademiyasi
talabalari orasida o‘tkazilgan psixodiagnostik testlar natijalari yangilangan
statistik ma’lumotlar asosida taqdim etiladi. Shuningdek, taurinning kognitiv
funktsiyalarga ta’siri va uning reabilitatsiyadagi ahamiyati o‘rganiladi. Maqola
erta tashxisning ijtimoiy moslashuv va hayot sifatini yaxshilashdagi rolini
ta’kidlaydi hamda oilaviy poliklinikalarda skrinning testlarini joriy etish bo‘yicha
tavsiyalar beradi.
SINERGIK O‘QUV XULQINI SHAKLLANTIRISHDA IJTIMOIY- PSIXOLOGIK YONDASHUVLAR (TALABALAR MISOLIDA)
Annotatsiya: Ushbu maqolada talabalarda ta’limga nisbatan sinergiya
xulqini shakllantirishda ijtimoiy-psixologik omillarning roli tahlil qilingan.
Shuningdek, ta’lim jarayonida motivatsiya, guruhiy o‘zaro ta’sir va shaxsiy
omillarning integratsiyasi orqali sinergiya xulqni shakllantirish mexanizmlari
yoritilgan.
ПСИХОЛОГО-ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ РАЗВИТИЯ УЧАЩИХСЯ НАЧАЛЬНОЙ ШКОЛЫ
Аннотация: Статья посвящена анализу психолого-педагогических
особенностей развития учащихся начальной школы. Рассматриваются
возрастные и индивидуальные характеристики младших школьников,
включая когнитивные, эмоциональные, личностные и социальные аспекты.
Подчеркивается роль образовательной среды, учителя и семьи в
формировании гармоничного развития ребёнка. Особое внимание уделяется
формированию учебной мотивации, развитию познавательных интересов и
коммуникативных навыков. Представлены рекомендации для педагогов по
созданию условий, способствующих успешной адаптации и развитию детей
на начальном этапе обучения.
TALABA MUOMALA MADANIYATI, O’ZARO MUNOSABATDA ODOB NORMALARI, TALABA QANDAY AXLOQQA EGA BO’LISHI KERAK.
Annotatsiya: Mazkur maqolada “munosabat”, “madaniyat”, “ma’naviyat”
“barkamollik” tushunchalari to’g’risida alohida adabiyotlarga tayangan holdagi
to’g’ri va aniq ma’lumotlar keltirilgan. Shu bilan bir qatorda “madaniyat”
“ma’naviyat” tushunchalarining har birini tahlil qilib, misollar bilan aniq va
batafsilroq yozib chiqilgan.
O‘ZBEKISTONDA AVTOMOBIL OYNALARI ISHLAB CHIQARISH SANOATI: “AVTOOYNA” MCHJ MISOLIDA
Annotatsiya: Ushbu maqolada O‘zbekiston avtomobilsozlik sanoatining
muhim tarkibiy qismi bo'lgan avtomobil oynalari ishlab chiqarish sohasi
“Avtooyna” MChJ misolida o'rganilgan. Korxonaning 25 yillik faoliyati davomida
erishgan yutuqlari, ishlab chiqarish quvvati, zamonaviy texnologiyalardan
foydalanish darajasi va mahsulot sifatini nazorat qilish tizimi tahlil qilingan.
Shuningdek, korxonaning mahsulot assortimenti, xalqaro hamkorlik aloqalari va
kadrlar salohiyatini oshirish bo'yicha olib borilayotgan ishlar yoritilgan. Tadqiqot
natijalariga ko'ra, korxona nafaqat O'zbekiston, balki butun Markaziy Osiyo
mintaqasida soha yetakchisi sifatida faoliyat yuritayotganligi aniqlangan.
ФЕНТЕЗИ: ИСТОКИ, ЭВОЛЮЦИЯ И БУДУЩЕЕ ЖАНРА
Аннотация. Фэнтези — это больше, чем жанр. Это способ рассказывать
истории, в которых древние мифы, мечты о чудесах и вопросы о добре и зле
сливаются в захватывающий мир. В этой статье мы проследим путь фэнтези
от шумерских легенд и средневековых баллад до современных книг,
сериалов и видеоигр. Рассмотрим, чем фэнтези отличается от научной
фантастики и магического реализма, и подумаем, куда движется жанр в
эпоху технологий, искусственного интеллекта и мультикультурности. В
центре внимания — как разные культуры вдохновляют новых авторов, и
почему именно сейчас фэнтези переживает одно из самых ярких своих
возрождений.
BOSHLANG’ICH SINF ONA TILI VA O’QISH SAVODXONLIGI DARSLARIDA OG’ZAKI MATN TUZISHNI O’RGATISH METODIKASI.
Annotatsiya. Rasmlar asosida fikrlash, nutq so’zlash, jamoada o’zini tuta
bilish, o’zini erkin his qilish, topqirlik hamda zukkolik va ijodkorlik hislatlarini
rivojlantirish. Ushbu tezis orqali bu jarayonning muvoffaqiyatli bo’lishi uchun
Boshlang’ich sinf ona tili va o’qish savodxonligi darslarida rasmlar asosida
og’zaki matn ishlash metodlar va topshiriqlar tizimini ishlab chiqish.
HAROLD LAMB IJODIDA ZAHIRIDDIN MUHAMMAD BOBUR MAVZUSI
Annotatsiya. Milliy davlatchiligimiz tarixi, qolaversa, o‘zbek mumtoz
adabiyoti tarixi jahonning turli burchaklaridagi tadqiqotchilarni o‘ziga jalb qilib
kelmoqda. Xususan, buyuk davlat arbobi, ulkan saltanat va sulola asoschisi, shoh
va shoir Zahiriddin Muhammad Boburning hayoti va ijodi bo‘yicha nafaqat
mamlakatimiz yoki Bobur saltanat tuzgan mamlakatlarda, balki Yevropa va
Amerikaning ilmiy-tadqiqot markazlaridan ham tarixchi va adabiyotshunos
mutaxassislar tomonidan o‘rganilib kelinmoqda. Ana shunday tadqiqotchilardan
biri – badiiy adabiyotda boburshunoslik ilmining Amerika maktabini boshlab
bergan sharqshunos olim va yozuvchi Harold Lambdir. Maqolada ijodkorning
“Bobur – yo`lbars” asari to`g`risida ma’lumot beriladi.
INGLIZ TILIDA SHAXSNING YUZ IFODASI TASVIRIDA IDIOMALARNING O‘RNI VA AHAMIYATI
Annotatsiya. Ushbu tezisda ingliz tilida yuz ifodasi tasvirini ifodalashda
idiomalardan foydalanish va ularning o‘ziga xosligi xususidagi fikrlar tahlilga
tortildi. Idiomalardan yuz ifodasini aks ettirishda foydalanish til boyligini
ko‘rsatuvchi manbalardan biri sanaladi.
БОШЛАНҒИЧ СИНФ ОНА ТИЛИ ВА ЎҚИШ ДАРСЛАРИДА АХБОРОТ-РЕСУРСЛАРНИНГ ИНТЕГРАЦИЯСИНИ ТАЪМИНЛАШ- МЕТОДИК МУАММО СИФАТИДА
Аннотация: мақолада бошланғич синф она тили ва ўқиш дарсларини
интеграциялашнинг методик имкониятлари хусусида фикр юритилган.
Жумладан, «Ўқиш китоби» дарсликларида берилган матнлар бошланғич
синф ўқувчиларида нутқ кўникмаларини шакллантиришда восита
ҳисобланади.
KALAVA IPLARNI OHORLASH JARAYONIDAGI UMUMIY XOSSALARNI O`RGANISH.
Annotatsiya: Polimer kompozisiyasi tarkibiga kraxmalni yelimlash jarayoniga elektrolitlar miqdorining ta'siri aniqlandi. Kraxmal yelimining qovushqoqligi o'zgarishining Na-KMS miqdoriga bog'liqligi aniqlandi. Pishirish jarayonida kompozitsiyaning qovushqoqligi o'zgarishining ishqor miqdoriga bog'liqli aniqlandi.
TUKLI CHIGITNI VIBRATSION TOZALSH QURILMASINING TEBRANISHLARI TAHLILI
Anotatsiya. Maqolada tukli chigitni tozalash qurilmasining taklif etilayotgan
samarali ekranning tebranish amplitudasi va siljish fazasini qonuniyatianiqlandi.
Olingan qonuniyatlar asosida eksentrik radiusi turli qiymatlarida uning burchak
tezligini tebranish amplitudasiga bog’liqlik grafigi olindi.
TIBBIYOTDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR: KENGAYTIRILGAN TAHLIL VA RIVOJLANISH YO‘NALISHLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada tibbiyotda joriy etilayotgan innovatsion
texnologiyalarning mazmun-mohiyati, ularning klinik amaliyotdagi o‘rni,
sog‘liqni saqlash tizimiga ta’siri, ilmiy tadqiqotlar va ta’lim jarayoniga qo‘shgan
hissasi haqida batafsil so‘z yuritiladi. Sun’iy intellekt, robototexnika, 3D-
bioprinting, gen terapiyasi, telemeditsina kabi zamonaviy texnologiyalar
tibbiyotning barcha yo‘nalishlarida tub o‘zgarishlarga sabab bo‘lmoqda.
TA`LIMDA DARS JARAYONLARINI SAMARALI TASHKIL ETISHDA QO`LLANILADIGAN POWER POINT, PREZI, GAMMA APP DASTURLARI HAQIDA MA`LUMOTLAR
Annotatsiya. Ushbu maqolada ta`lim sohasida ishlayotgan professor-
o`qituvchilarni darslarini tashkillashtirishda talaba va o`quvchilar dars mavzusini
yanada puxta o`rganishi uchun Power Point,Prezi,Gamma dasturidan foydalanib,
mavzuga oid taqdimot va slaydlarni tayyorlash ko`zda tutilgan. Bugunki kunda
texnika va texnologiyaning jadal rivojlanib borayotgan bir paytda, talaba
o`quvchilar darslarni yaxshi o`zlashtirishi ya`ni ko`z bilan olingan ma`lumotlar
xotirada uzoq muddat saqlanishini hisobga olgan holda har bir professor-
o`qituvchilar o`z darslarini taqdimot asosida o`tishlari ko`zda tutilgan..
SUN`IY INTELLEKTNING ZAMONAVIY DASTURLARI VA ISHLATILISHI
Annotatsiya. Zamonaviy dunyo tez sur’atlar bilan rivojlanmoqda va ta’lim
tizimi ham bu oʻzgarishlarga hamohang tarzda takomillashib bormoqda. Axborot
texnologiyalari ta’limning barcha sohalariga kirib keldi va oʻquv jarayonini
samarali va qiziqarli amalga oshirish imkoniyatini yaratdi. Shuningdek, sun’iy
intellekt (SI) yordamida bo‘lajak o‘qituvchilarning individual ehtiyojlari tahlil
qilinib, o‘qitish jarayonida moslashtirilgan yondashuvlar qo‘llanilishi mumkin
ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND ITS DEVELOPMENT PROSPECTS. WORKING IN THE CHATGPT SYSTEM
Annotation. Digital information technologies are deeply penetrating all
aspects of our lives. The rapid development of artificial intelligence (AI) today is
a clear example of the advancement of the times. Artificial intelligence (AI) is a
field that enables computer systems and programs to perform tasks such as
learning, problem-solving, decision-making, speech recognition, image analysis,
and other cognitive functions in a manner similar to human intelligence. AI
technologies work based on the processes of data analysis and learning.
KRAXMAL VA KRAXMAL HOSILALARINING FIZIK-KIMYOVIY XOSSALARI
Annotatsiya. Ushbu tezisda boshoqli donlar turkumiga kiradigan bug‘doy
donidan olingan kraxmal va kleykovinaning sanoatda qo‘llanilishi, fizik-kimyoviy
tarkibi va olinish jarayonidagi biotexnologik o‘zgarishlar to‘g‘risida yoritilgan
bo‘lib, oziq-ovqat sanoatining turli sohalarida ularning ishlatilishi to‘g‘risida
ma’lumotlar keltirilgan.
KRAXMAL STRUTURALARIGA ULTRA TOVUSHLARNING TA’SIRI
Annotatsiya. Ushbu tezisda boshoqli donlar turkumiga kiradigan bug‘doy
donidan olingan kraxmal va kleykovinaning sanoatda qo‘llanilishi, fizik-kimyoviy
tarkibi va olinish jarayonidagi biotexnologik o‘zgarishlar to‘g‘risida yoritilgan
bo‘lib, oziq-ovqat sanoatining turli sohalarida ularning ishlatilishi to‘g‘risida
ma’lumotlar keltirilgan.
CCl VA GELIOTRINNING JIGAR MITOXONDRIYASIGA TOKSIK TA’SIRI
Annotatsiya. Ushbu maqolada mitoxondriyaning umumiy tuzilishi,
funksiyasi hamda CCl va geliotrinning jigar mitoxondriyasiga zararli ta’siri
yoritilgan. Ular oksidlovchi stress va ATP sintezining pasayishiga sabab bo‘lib,
jigar hujayralarining shikastlanishiga olib keladi. Mitoxondriyal funksiyani tiklash
gepatitni davolashda muhim ekani ta’kidlanadi.
BENTONITLARNI KIMYOVIY FAOLLASTIRISH ORQALI SORBSION XOSSASINI OSHIRISH
Annotatsiya. Hozirgi vaqtda metallurgiya sanoati korxonalarining
aksariyati katta hajmdagi oqova suvlarni tozalash muammosiga duch kelmoqda.
Suvni ifloslantiruvchi og’ir metal kationlari bo’lib bo‘lib, ushbu maqolada
bunday oqava suvlarni tozalash uchun faollashtirilgan sorbentlardan foydalanish
masalalari ko‘rib chiqiladi.
MODIFIKATSIYALANGAN BENTONITLARNING ADSORBSION XOSSALARI
Annotatsiya. Ushbu maqolada Navbahor konidan olingan bentonit gilidan
samarali sorbentlar yaratish mumkinligi aniqlangan. Tadqiqot natijasida bu
bentonitlar mis (II) va rux (II) ionlarini yutish xususiyatiga ega ekani o‘rganilgan.
MODIFIKASIYALANGAN KRAXMALLARGA ULTRA TOVUSHLARNING TA’SIRI HAMDA AMILOZA VA AMILOPEKTIN CHIQIMI
Annotatsiya. Ushbu tezisda boshoqli donlar turkumiga kiradigan bug‘doy
donidan olingan kraxmal va kleykovinaning sanoatda qo‘llanilishi, fizik-kimyoviy
tarkibi va olinish jarayonidagi biotexnologik o‘zgarishlar to‘g‘risida yoritilgan
bo‘lib, oziq-ovqat sanoatining turli sohalarida ularning ishlatilishi to‘g‘risida
ma’lumotlar keltirilgan.
BUG‘DOY DONIDAN OLINGAN KRAXMAL VA KLEYKOVINANING GIGROSKOPIK XUSUSIYATLARI
Annotatsiya. Ushbu tezisda boshoqli donlar turkumiga kiradigan bug‘doy
donidan olingan kraxmal va kleykovinaning sanoatda qo‘llanilishi, fizik-kimyoviy
tarkibi va olinish jarayonidagi biotexnologik o‘zgarishlar to‘g‘risida yoritilgan
bo‘lib, oziq-ovqat sanoatining turli sohalarida ularning ishlatilishi to‘g‘risida
ma’lumotlar keltirilgan.
YADRO TIBBIYOTINING KELAJAGI: PET/CT VA SPECT DIAGNOSTIKASI – MUAMMOLAR VA INNOVATSION YECHIMLAR
Annotatsiya: Yadro tibbiyoti hozirgi kunda tibbiy diagnostikaning ajralmas
qismiga aylangan bo‘lib, ayniqsa PET/CT va SPECT tizimlari orqali kasalliklarni
erta aniqlash imkoniyati oshmoqda. Ushbu ishda PET/CT va SPECT
diagnostikasining muammolari, jumladan yuqori xarajatlar, radiofarmatsevtik
moddalarning yetishmovchiligi, ionizatsiyalovchi nurlanishlarning salbiy ta’siri
hamda mutaxassislar tanqisligi kabi muammolar ko‘rib chiqilgan. Ushbu taqdiqot
yadro tibbiyotining kelajakdagi yo‘nalishlari va uning rivojlanish imkoniyatlarini
baholashga qaratilgan.
SUN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN QURILMALAR ORQALI TIL O’RGANISHNING AFZALLIKLARI
Annotatsiya: Mazkur maqolada sun’iy intellekt (SI) atamasi va uning
shakllanishi hamda taraqqiyot bosqichlari har tomonlama tahlil etilgan bo’lib
asosiy e’tibor sun’iy intellekt orqali xorijiy tillarni qay darajada oson, qulay va
samarali o’rganish mumkinligi borasida bir qator foydali va asosli ma’lumotlar
keltirilgan. Unda SI texnologiyalarining tarixiy rivojlanish jarayoni va ularning
so‘nggi bosqichlari ko‘rib chiqilib, bu texnologiyaning iqtisodiyot, sanoat, ta’lim
va oddiy hayotdagi o‘rni yoritilgan. Shu bilan bir qatorda, maqolada SI
tizimlarining hayotga joriy qilinishi bilan bog‘liq ijtimoiy hamda axloqiy
masalalarga ham alohida e’tibor qaratilgan. Sun’iy intellektning ishlab chiqarish,
marketing, tibbiyot kabi yo‘nalishlardagi amaliy qo‘llanilishiga oid aniq misollar
keltirilgan. Asosiy diqqat sun’iy intellektdan oqilona foydalanish va axloqiy
mezonlarga amal qilish zarurligiga qaratilgan. Ushbu maqola o‘quvchilarga sun’iy
intellektning shakllanish bosqichlari, uning ustunliklari, xavf omillari va
istiqboldagi imkoniyatlari yuzasidan kengroq tasavvur hosil qilishga yordam
beradi.
ОПРЕДЕЛЕНИЕ ОПТИМАЛЬНЫХ ПАРАМЕТРОВ ФИЛЬТРАЦИИ СТОЧНЫХ ВОД ХЛОПЧАТОБУМАЖНОЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ С ПРИМЕНЕНИЕМ БЕНТОНИТОВОЙ КОМПОЗИЦИИ
Aннoтaция. Стoчныe вoды текстильной промышленности являются
основным истoчникoм зaгрязнeния oкружaющeй прирoднoй срeды, a тaкжe
рaспрoстрaнeния рaзличных зaбoлeвaний и эпидeмий. Пoэтoму oчeнь вaжнo
всe стoчныe вoды цeлeнaпрaвлeннo oтвoдить, a глaвнoe oчищaть, чтoбы
устрaнить всe нeгaтивныe пoслeдствия oт вoздeйствия стoчных вoд и создать
эффективный приемлемый способ очистки сточных вод с целью повторного
использования их для технологических нужд в производстве. Выбрoс
синтeтичeских крaситeлeй вeдeт к oбрaзoвaнию зaгрязнeннoй стoчнoй вoды,
хaрaктeрнoй oсoбeннoстью кoтoрoй являeтся интeнсивнaя oкрaскa, что
отрицательно сказывается на окружающей среде.
Рaзрaбoтaн химичeский сoстaв кoмпoзиции для oчистки стoчных вoд.
Устaнoвлeнo, чтo нaибoльший эффeкт oчистки стoчных вoд текстильных
прoизвoдств при испoльзoвaнии в кaчeствe кoaгулянтa сульфaтa aлюминия
дoстигaeтся в интeрвaлe знaчeний pH срeды oт 6,5 дo 8;
GAZNI QAYTA ISHLASH KORXONALARINING OQOVA SUVLARI TOZALASH JARAYONIDA QO‘LLANILADIGAN FLOKULYANTLARNING XOSSALARI VA ULARNING TOZALASH SAMARADORLIGIGA TA’SIRINI O‘RGANISH
Annotatsiya. Shuni ta’kidlash kerakki, ushbu korxonalarning oqova suvlari
oqim tezligida ham, organik va mineral aralashmalar, kolloid va chin
eritmalarning murakkab kompleksini o‘z ichiga olgan ifloslantiruvchi moddalar
tarkibida sezilarli notekislik bilan tavsiflanadi. Oqova suv tarkibida mavjud har xil
turdagi bo‘yoqlar va organik qo‘shimchalar barqarorlik, toksiklik va past biologik
parchalanish bilan tavsiflanadi.
Tabiiy suvni ishlatilish ko‘lami va oqova suvlarni hosil bo‘lish hajmi
bo‘yicha asosan neft va gazni qayta ishlash, to‘qimachilik va kimyo sanoati asosiy
ishlab chiqarish korxonalari hisoblanadi.
TIBBIYOT OLIY TA`LIM MUASSASALARIDA TALABALARNING AQLIY KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH
Annotatsiya. Bu maqola tibbiyot oliy ta`lim muassasalarida talabalarining
aqliy kompetentligini rivojlantirish, tibbiyot sohasida mutaxassislar nafaqat
professionallik, balki tezkor va to‘g‘ri qarorlar qabul qilish, muloqot qilish,
jamoada ishlash va muammolarni hal qilish kabi ko‘nikmalarga ega bo‘lishi
kerakliga bag'ishlangan. Aqliy kompetentlikni rivojlantirish talabalarning nafaqat
ilmiy bilimlarni o‘zlashtirishini, balki analitik fikrlash, tanqidiy tahlil qilish va
yechimlarni yaratish qobiliyatlarini ham oshiradi.
SINERGIK O‘QUV XULQINI SHAKLLANTIRISHDA IJTIMOIY- PSIXOLOGIK YONDASHUVLAR (TALABALAR MISOLIDA)
Annotatsiya: Ushbu maqolada talabalarda ta’limga nisbatan sinergiya
xulqini shakllantirishda ijtimoiy-psixologik omillarning roli tahlil qilingan.
Shuningdek, ta’lim jarayonida motivatsiya, guruhiy o‘zaro ta’sir va shaxsiy
omillarning integratsiyasi orqali sinergiya xulqni shakllantirish mexanizmlari
yoritilgan.
IQTISODIYOTDA INNOVATSIYALAR: RAQAMLI RANSFORMATSIYA VA BARQAROR RIVOJLANISH RAQAMLI INVESTITSIYALAR-IQTISODIYOT VA TEXNOLOGIYALARNING YANGI BOSQICHI
Annotatsiya. Raqamli investitsiyalar zamonaviy iqtisodiyotning muhim
drayverlaridan biri bo‘lib, ularga axborot texnologiyalari, sun’iy intellekt, bulutli
hisoblash, blokcheyn va fintech kabi innovatsion yo‘nalishlarga yo‘naltirilgan
sarmoyalar kiradi. Ushbu maqolada raqamli investitsiyalarning mohiyati, ularning
iqtisodiyotga ta’siri, dunyo tajribasi va kelajak istiqbollari tahlil qilinadi. Xususan,
AQSh, Xitoy va Yevropa Ittifoqining raqamli investitsiyalarni jalb qilish va
rivojlantirish strategiyalari batafsil ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari raqamli
texnologiyalarni rivojlantirish va investitsiya qilish bo‘yicha samarali
yondashuvlarni tavsiflaydi.
PSIXIATRIYA SOHASIDA QO'LLANILAYOTGAN ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR
Annotatsiya So‘nggi yillarda psixiatriya sohasida zamonaviy texnologiyalarning joriy etilishi ruhiy salomatlikni saqlash va davolash uslublarida sezilarli o‘zgarishlar keltirib chiqarmoqda. Bu texnologiyalar bemorlarga individual yondashuv, erta diagnostika, samarali davolash va kasallikning qaytalanishini oldini olish imkoniyatini yaratmoqda.
MONOREZISTENT TUBERKULYOZDA PROKALSITONIN DARAJASINING AHAMIYATI
Annotatsiya: tadqiqotda monorezistent tuberkulyoz bilan kasallangan
bemorlarda prokalsitonin darajasining o‘zgarishi va uning kasallikning og‘irligi
bilan bog‘liqligi tahlil qilindi. Monorezistent tuberkulyoz guruhida prokalsitonin
darajasi 1,9±0,4 ng/ml bo‘lib, nazorat guruhiga nisbatan sezilarli yuqori ekani
aniqlandi (p<0,01). Prokalsitonin darajasi 2,0 ng/ml dan yuqori bo‘lgan
bemorlarda infiltrativ o‘zgarishlar, kazeoz nekroz va qon ivish tizimidagi
buzilishlar (D-dimer: 0,75±0,1 mkg/ml, fibrinogen: 4,5±0,6 g/l; p<0,05) ko‘proq
qayd etildi. Ushbu natijalar prokalsitonin monitoringining diagnostik ahamiyatini
tasdiqlaydi.