Том 1 № 2 (2023): Информатика и инженерные технологии

Том 1 № 2 (2023): Информатика и инженерные технологии
Опубликован: 06-11-2023

Статьи

5-8 143 59

Kvant algoritmik hisoblarning sun’iy intellekt ilovalarda qo‘llanilishi

Руслан Арапбаев, Исмаилзода Истамов

Kvant kompyuterlarida hisoblash jarayonining aksariyati standart yoki “klassik” kompyuterlar yordamida hal qilib bo‘lmaydigan muammolarni hal qilish uchun kvant algoritmlaridan foydalanish imkoniyati bilan bog’liq. Kvant jarayoni tezligini oshirishning bir qancha yorqin misollari, xususan kriptografiyada va fizik jarayonlarda, magnetizm hodisalarida va sun’iy intellektga oid ilovalarda muhim ahamiyatga egadir. Ushbu murakkab jarayonlarda, kvant kompyuterlari hisoblash uchun sehrli jarayon emas, balki ba’zi muammolar bilan kvant algoritmlari bilan ham hal qilishmumkin, bu holat ba’zida faqat kichik afzalliklarni beradi. Biroq, kvant kompyuterlarini simulyatsiya qilish va tahlil qilish juda qiyin bo‘lganligi sababli, ko‘plab muammolar va algoritmlar uchun tadqiqotchilar kvant algoritmlari qanday ishlashini bilishi talab etiladi. Ushbu tadqiqotda kattaroq kvant qurilmalari va kompyuterlar internetga kirishi bilan ularda kvant algoritmlarini sinab ko‘rish va kvant kompyuterlari afzallik beruvchi sun’iy intellekt orqali yangi muammolarni aniqlash mumkin bo‘ladi.

8-10 90 45

Mashg‘ulotlar sifatini oshirishda simulyatorlarning o‘rni

Садокат Рамонова

Ushbu maqolada oliy harbiy ta’lim muassasalarida elektron sxemalarni tahlil qilish, hamda ularni zamonaviy kompyuter usullari, hususan Electronics Workbench Multisim dasturi yordamida modellash imkoniyatlari yoritilgan.

10-13 98 53

Definition of techniques for emotional state assessment

Абдурахмон Курбанов

This article aims to provide algorithmic insights into the evaluation of human emotions, highlighting the progress that has been made and the challenges that still exist. By utilizing machine learning algorithms and sentiment analysis, researchers have been able to uncover valuable information about the emotions that robots can express and how they impact consumers. This cross-disciplinary study paves the way for next-level social, design, and creative experiences in artificial intelligence research, particularly in the realms of consumer service and experience contexts.

13-17 225 49

Kompyuter arxitekturasi” fanidan mobil ilova axborot tizimini ishlab chiqish

К Хусанов, М Ахроров, Ж Тошбоев

Keyingi yillarda muayyan fanni mustaqil o’zlashtirish uchun tayyorlangan elektron darslik yoki elektron qo’llanmalar tarkibida mustaqil o’rganuvchilarning shu fanga oid bilimlarini sinab ko’rishga oid interfaol uslubda ishlaydigan test dasturlarini yaratish zaruriy ehtiyojga aylandi. Bu borada faoliyat ko’rsatuvchilar mazkur ishda qisman foydalanishlari mumkin. Bundan tashqari, o’quvchilar mustaqil ravishda o’z ustida ishlari uchun ham ularga tayanch bo’la oladigan, ular uchun metodik adabiyotlar xoh qog’ozda bo’lsin, xoh elektron ko’rinishda bo’lsin, imkon qadar ko’proq bo’lgani maqsadga muvofiqdir.

17-19 108 62

Means and methods of ensuring information security in the electronic government system

Азамат Мардиев

The article discusses the importance of ensuring information security in e-government systems, especially in today's digital era, when these systems are increasingly used. The article discusses the various tools and techniques available to secure an e-government system, including authentication protocols, encryption technologies, firewalls, intrusion detection systems, anti-virus software, vulnerability assessments, and penetration testing.

19-22 125 44

Image pre-processing techniques for crop pest detection

Х Мураева

Pest detection systems are important tools for crop yields. Because they serve as robust techniques while preventing some damages there. In this paper, some image pre processing techniques are discussed and efficient methods are described.

23-27 111 34

Brayl matn tasviri sifatini oshirish usullari

Ерали Мустафоев, Жавлон Холматов

Ushbu maqolada brayl matn tasvir sifatini oshirish usullari haqida so‘z boradi. Haqiqiy hayotda brayl alifbosidagi hujjatlarning koʻp tasvirlari sifatsiz boʻlgani uchun, bu maqolada koʻrib chiqish lozim: interpolyatsiya, shovqinni filtrlash, morfologik operatsiyalar kabi turli xil dastlabki ishlov berish algoritmlari va global konturlar haqida ma’lumot berilgan.

27-31 267 85

Data preprocessing techniques in machine learning

Нодир Рахимов, Дилмурод Хасанов

In this paper, importance of preprocessing and techniques in this field such as data cleaning, dimensionality reduction, smoothing, normalization are illustrated. During the research we mentioned some details of techniques above. However, our research includes only theoretical aspect of data preprocessing. The data preprocessing phase while arduous and time-intensive stands as the cornerstone of data science, possessing paramount significance. Neglecting the meticulous cleansing and structuring of data has the potential to undermine the integrity and efficacy of subsequent modeling endeavors.

31-35 128 29

Mulohazalar va matritsalarning oʻzoro bogʻlanishi

Ойбек Маниезов

Ushbu maqolada mulohalar va matritsalar bogʻlanishi, mulohazalarni shifrlash, shirflangan ma’lumotlarni yechish, matritsalar ko’paytmasi hamda teskari matritsalarni Matlab programmasida ishlatish haqida ma’lumot berilgan.

35-38 120 46

SM4 shifrlash algoritmini apparat amalga oshirish usullari

Искандар Олимов, Эльдор Корабаев, Абдугадир Каримов

Ushbu maqolada SM4 shifrlash algoritmini amalga oshirish usullariga bag‘ishlangan bo‘lib, unda SM4 shifrlash algoritmini ma’lumotlarni maxfiyligini ta’minlashdagi o‘rni, ishlash funksiyasi shu bilan birga aparat amalga oshirish usullari va ularni tahlili keltirilgan.

38-44 103 35

Tanib olish modullarini dasturiy amalga oshirish

Аброр Мамараимов, Гиёс Чорёркулов, Низамиддин Норматов

Tanib olish modullarini dasturiy jihatdan amalga oshirish hamda nutqni tanib olish moduli ishini sifatini baholash ishlarini olib borish. Nutq signaliga dastlabki ishlov berish va ularni neyron tarmoqlarida oʻqitishga tayyorlash jarayonini avtomatlashtiruvchi dasturiy modul ishlab chiqildi. Ushbu dasturiy modul yordamida katta xajmdagi nutq maʼlumotlarini tarmoqga kirish standartiga moslash imkoniyatini beradi.

44-48 429 93

Tarmoq xujumlarini aniqlash vositalari tahlili

Дилшода Курбаналиева

Ushbu maqolada tarmoqlararo ekranlar, tarmoq hujumlarini aniqlash va bartaraf etish tizimlari (IPS, IDS), Honeypot texnologiyalari hamda ularning avzalliklari va kamchiliklari haqida so‘z boradi.

48-51 118 34

Variatsion kvant algoritmlarini qo‘llashning samaradorligi

Исмаилзода Истамов, Миробид Сулайманов

Murakkab kvant tizimlarini simulyatsiya qilish yoki keng ko‘lamli chiziqli algebra masalalarini yechish juda yuqori hisoblash klassik kompyuterlar uchun juda qiyin. Kvant kompyuterlari va algoritmlari esa yechimni yuqori darajada aniqlikda olish imkonini bermoqda.
Parametrlashtirilgan kvant sxemasini o‘rgatish uchun klassik optimallashtiruvchidan foydalanadigan variatsion kvant algoritmlari (VKA) ushbu cheklovlarni hal qilishning ilg’or texnologiyasi sifatida paydo bo‘ldi. Kvant kompyuterlari uchun mo‘ljallangan deyarli barcha ilovalar uchun VKAlar taklif qilindi va ular kvant ustunligiga erishish uchun eng yaxshi yechimni topib berish xolati bilan afzal bo‘lib ko‘rinadi. Shunday bo‘lsa-da, muammolar, jumladan, VKAlarni o‘qitish qobiliyati, aniqligi va samaradorligi bilan bog'liq muammolar saqlanib qolmoqda. Bu ushbu tadqiqot ishida VKA sohasini ko‘rib chiqiladi, ularning qiyinchiliklarini yengish strategiyalarini muhokama qilinadi va kvant ustunligiga erishish uchun ulardan foydalanishning qiziqarli istiqbollarini ta'kidlanadi. Kvant algoritmlarini sinab ko‘rish va kvant kompyuterlari afzallik beruvchi sun’iy intellekt orqali yangi muammolarni aniqlash mumkin bo‘ladi.

51-55 93 37

Улучшение оптимизации патча для многосекционных ошибок при автоматизированном восстановлении программ

Аслан Абдинабиев, Сироджиддин Турдиев

Методы автоматизированного исправления программ,основанные на глубоком обучении, продемонстрировали значительные улучшения в устранении ошибок. В этих методах часто используются предварительно обученные модели нейро-машинного перевода для создания исправлений для ошибочного исходного кода. Для исходного кода с множеством ошибок в разных местах были предложены различные подходы, в том числе генерация множества патчей-кандидатов для каждого дефектного участка и их объединение для формирования окончательных патчей. Однако задача состоит в том, чтобы ранжировать эти сгенерированные патчи по вероятности их правильности и выбрать конкретное число из верхней части, так как объединять их все нецелесообразно. В данной работе мы представляем усовершенствованную методику оптимизации патчей, которая решает эту задачу в три этапа: отсеивание ненужных патчей, ранжирование и отбор наиболее ранжированных патчей, а также их объединение. В экспериментах с использованием набора данных данный метод показал лучшую производительность по сравнению с другими исследованиями.

55-61 149 50

Ma’lumotlarni intellektual tahlillash uchun oldindan tasniflash va yakuniy konvolyutsion neyron tarmog‘i

Надир Рахимов, Равшан Ширинбаев, Зилола Саидова

Ushbu maqola konvolyutsion neyron tarmoqlari va ma’lumotlar tahlili bo’yicha muhim ma’lumotlar taqdim etadi. Bu tarmoqlar ma’lumotlarni tahlil qilishda va tasniflashda foydalaniladigan texnologiyani tavsiflaydi. SNA 1(Social Network Analysis) va SNA-2 (Social Network Analysis) nomli ikkita neyron tarmoqi tuzilishi va ishlash prinsiplari haqida ma’lumot berilgan. Bu tarmoqlar ma’lumotlarni qo’llab-quvvatlaydi va ularga intellektual tahlil imkoniyati beradi. Maqola tarmoqlarning qatlamlarini ularning bog’lanishlarini va xususiyatlarini batafsil tavsiflaydi. Bu tarmoqlar ma’lumotlarni avtomatik ravishda tahlil qilish va sinovdan o’tkazishda ishlatiladi. SNS-1 (Synthetic Nervous System) va SNS-2 (Synthetic Nervous System) konfiguratsiyalari esa bu tarmoqlarning sonini va sinaptik koeffitsientlarni ifodalaydi. Bu maqola, ma’lumotlarni tahlil qilish uchun intellektual tizimlarning murakkab tuzilishi va ishlashini tushuntiradi. Ushbu tizimlar, ma’lumotlarni qisqa muddatda tahlil qilish va tasniflashda yordam beradi va ko’p sohasida foydalaniladi.

61-66 188 71

Web ilovalarda autentifikatsiya dasturiy vositalarini ishlab chiqish va qo‘llash

Акмалджон Абдумаликов, Динара Гулмуродова

Hozirgi kunda dunyo miqyosida axborot texnologiyalarining jadal sur’atlar bilan rivojlanib borishi ko‘plab qulayliklar bilan bir qatorda yangi muammolarni o‘rtaga qo‘ymoqda. Avtomatlashtirilgan axborot tizimlarida va telekommunikatsiya tizimlarida aylanayotgan axborotlar hamda ularning xavfsizligiga bo‘ladigan tahdidlarning soni bugunga kelib keskin darajada oshib ketdi. Ushbu muammoli xolatlar hozirda nafaqat Respublikamizda balki butun dunyoda axborot texnologiyalari sohasining texnik va dasturiy majmualari kirib borgan xar bir tashkilot va korxonaning asosiy bo‘ginlaridan biriga aylangan. 

66-70 713 137

Bul algebrasi funksiyalari sistemasini post teoremasi asosida toʻliqlikka tekshirish

Жавлон Холматов, Рухсора Худойшукурова, Шахрух Ибадуллаев

Maqolada to`liq funksiyalar sistemasiga ta’rif va Post teoremasi yordamida funksiyalar sistemasini to`liqlikka tekshirishning chinlik jadvali asosida yaratilgan yangi algoritmlari qo`llanilgan. Murakkablik darajasi o`rtacha bo`lgan misol shu algoritmlar asosida yechilgan va natijalari olingan.

70-72 132 47

The role of artificial intelligence in enhancing the performance of shell and tube heat exchangers in the chemical industry

Абдурасул Давронбеков, Аслиддин Абдуназаров

Shell and tube heat exchangers are fundamental components in the chemical industry, responsible for efficient heat transfer processes critical for various manufacturing operations. As the chemical industry continues to evolve and strive for increased efficiency and sustainability, the integration of artificial intelligence (AI) technologies has emerged as a promising avenue to optimize the operation and performance of these heat exchangers. This paper explores the current state of shell and tube heat exchangers in the chemical industry and investigates the pivotal role that AI plays in improving their efficiency, reliability, and overall effectiveness. We delve into the applications of AI in the design, monitoring, and control of heat exchangers, highlighting key benefits and challenges associated with its implementation.

72-75 70 28

Об одном подходе оценки платежных транзакций на предмет мошенничества

Х Самаров

В данной статье предлагается алгоритм предсказания мошеннических транзакций. В алгоритме используется методы анализа, статистики, скоринга и классификации.

76-79 111 53

Интеллектуальные системы в сурдопедагогике и инклюзивном образовании

Хикматулла Халдаров , Захро Урунова

Исследовательская работа посвящена разработке и созданию интеллектуальных систем в сурдопедагогике и инклюзивном образовании в процессе обучения для приобретения знаний.

79-84 112 23

Электр энергия таъминотида носимметрик уч фазали бирламчи токларни кучланиш кўринишидаги иккиламчи сигналга ўзгартиришда IoT технологияларини қўллаш хусусиятлари

Акмал Абдумаликов , Азизжан Абубакиров , Тимур Курбаниязов , Муртабай Бекимбетов

Электр таъминоти тизимлари реактив қувватини носимметрик уч фазали токларини ўлчов ва назорат тизимларида қўлланиладиган IoT технологияли уч фазали электромагнит ток ўзгарткич датчиклари ва уларнинг тармоқга улаш моделларини тадқиқ этиш қўлланилиши тавсифлари келтирилган.

84-87 58 23

Обеспечение безопасности центра обработки данных банка

Тахир Кучкаров , Айсулу Аймуратова

В статье рассматриваются вопросы безопасности центров обработки данных банковских учреждений.

118-120 189 203

Biologik neyron tuzilishi, ishlash prinsipi va turlari

Нарзилло Маматов, Акбарджон Мадаминжонов, Мухлиса Мадаминжонова

Maqolada neyron haqida mavjud barcha ma’lumotlarga to’xtalib o’tilgan. Neyron uning tuzilishi, ishlash prinsipi, qanday qilib undan sun’iy neyron yaratilganligi, ulaming o’zaro o’xshashliklari haqida tushunchalar keltirib o’tilgan.

121-124 1186 290

Sun’iy neyron tarmoqlari va ularning asosiy turlari

Нарзилло Маматов, Акбарджон Мадаминжонов

Maqolada hozirgi kunda keng tarqalgan neyron tarmoqlari ko’rib chiqilgan. Neyron tarmoqlar, ulaming tuzilishi va qatlamlar orasida sodir bo’ladigan jarayonlar haqida batafsil ma’lumotlar berilgan hamda har bir neyron tarmoqlari qanday masalalarni hal qilish mo’ljallanganligi haqida ma’lumotlar berilgan.

124-126 156 47

Bashoratlash usul va algoritmlari

Александр Кабилджанов, Гиёс Пулатов, Гульхайо Пулатова

Bashoratlash algoritmlari bir narsani kategoriyalash, tahlil qilish yoki bashorat berish uchun ishlatiladi. Ular masalan, ta’lim, marketing, tadbirkorlik, va boshqa sohalar bo‘yicha amal qiladi. Bashoratlash algoritmlaming qay birini tanlash sizning maqsadingiz va masalangizga bog‘liq.

88-92 88 115

Nutqni avtomatik tanib olishning neyron tarmoqlari

Нилюфар Ниёзматова, Нарзулло Маматов, Абдурашид Самиджонов, Боймирзо Самиджонов

Tadqiqot nutqni avtomatik tanib olish (NATO)ning nutqni avtomatik tanib olishning neyron tarmoqlariga bag‘ishlangan. O‘tkazilgan tajriba ma'lum test to‘plami tanlanmalaridan foydalanib, nutqni tanib olishda bir nechta ilovalar taqqoslangan. Ma'lumotlar to‘plami har bir tizim tomonidan Python dasturlash tili ilovalari yordamida tahlil qilindi, chiqish ma'lumotlari normallashtiriladi va WER standartiga muvofiq oldindan transkripsiya qilingan etalon ma'lumotlari bilan taqqoslanadi. Sinov natijalari tahlili o‘tkazilgan, nutqni avtomatik tanib olish tizimining samaradorligi uning elementlarini optimallashtirish va kerakli ma'lumotlar to‘plamidan foydalangan holda o‘qitishga bog‘liqligi to‘g‘risida xulosalar chiqarilgan.

92-95 173 34

Long short-term memory (lstm) algoritmi

Александр Кабилджанов, Гиёс Пулатов, Гульхаё Пулатова

Long Short-Term Memory (LSTM) modeli bir tur neyron tarmoq modellash algoritmi bo'lib, matematikaviy model hisoblanadi. U o'quvni o'zlashtiradi va murakkab, o'quvni modellari yaratish va aniqlash uchun ishlatiladi. LSTM modeli o'quvning uzluksiz, qo'shimcha o'rganish modelini o'zlashtirishda samarali bo'lib, xotirada turli holatlarni saqlash imkonini beradi.

95-105 99 38

The role of nlp in developing personalized training materials for blind people

Шох Аббос Улугмуродов

The aim of this study is to investigate the role of Natural Language Processing (NLP) in developing personalized training materials for blind people. Despite the availability of different formats of training materials, blind people often face challenges in accessing and using them effectively. To address this issue, we developed personalized audio-based training materials using NLP techniques that adapt to the individual needs and preferences of blind users. In this study, we describe the design and development of the personalized training materials and evaluate their effectiveness through user feedback. Our results indicate that the personalized audio- based training materials are effective in improving the accessibility and effectiveness of training for blind people. The study highlights the potential of NLP to enhance the accessibility of training materials and improve the educational outcomes of blind people. The implications of the study for future research and practice are discussed.

126-131 129 41

Qayta tiklanuvchi energiya manbalari masofali monitoringi

Акмалжан Абдумаликов, Шараф Каршибаев, Файзулла Алимов

Elektr energiyasi boshqa turdagi energiyalardan bevosita yoki oraliq o'zgartirish yo‘li orqali olinadi. Buning uchun tabiiy organik energetik resurslardan va yadroviy yoqilg‘i, shuningdek, qayta tiklanuvchan energiyalardan, ya’ni daryolaming oqimi, sharshalar, okean oqimlari, quyosh radiatsiyasi, shamol, geotermal massalar va boshqalardan foydalaniladi. Elektr energiyasidan sanoat va qishloq xo‘jalik sohalarida, transportda, aloqa tizimlarida, fanda maishiy xizmatda kcng foydalaniladi. Elektr energiyasini ishlab chiqarish va uni tarqatish energetika sohasiga tegishli hisoblanadi. Shuning uchun energetika xalq xo‘jaligining asosiy tarmog‘i hisoblanadi.

131-135 193 41

Gibrid energiya ta’minoti tizimlarini monitoringi qurilmalari

Акмалжан Абдумаликов, Шараф Каршибаев, Файзулла Алимов

Dunyoda energiya rcsurslami qimmatlashib borishi, ishlab chiqarishning barcha sohalarida energiya tejamkorlik masalasini yechimlarini topishni ilgari suradi. Bu vazifani hal qilishning asosiy yo‘nalishlari elektr energiya iste’moli samaradorligini nazorat va boshqarish shuningdek, energiya iste’molini raqamlashtirish va avtomatlashtirishdir. Elektr energiya iste’moli samaradorligini oshirish vositalaridan biri ishlab chiqarish ko‘rsatkichlari va iqlim omillari hisobga olgan holda, qayta tiklanuvchan energiya ta’minoti manbalarini amaliyotga keng joriy etish hamda korxonalaming energiya iste’molini va energiya ta’minotini masofadan uzluksiz monitoring qilib borishni talab etadi. Hozirgi davming talabidan kelib chiqqan holda sohalarga arzon energiya ta’minoti manbalami joriy etish bilan bir qatorda ulami boshqarish va monitoring qilishda raqamli texnologiyalarni keng joriy etishni dolzarb hisoblanadi.

105-107 101 37

Ta’lim jarayonini boshqarishda sun’iy intellektdan foydalanish

Нарзулло Маматов, Санжар Иброхимов

Maqolada sun’iy intellektdan ta'limni boshqarishda foydalanish afzalliklari ko’rib chiqilgan bo’lib, unda sun’iy intellektdan foydalanib talabalar faolligi, ularni bilim va ko’nikmalarini oshirish, ta’lim olishni individuallashtirish, iqtisodiy samaradorlikni oshirish va ta'lim boshqaruvini yaxshilash muammolari yechimlari bayon etilgan.

107-109 168 65

Artificial intelligence in education: paving the way for a more effective learning experience

Нарзулло Маматов, Санжар Иброхимов

Artificial Intelligence in Education (AIED) is rapidly evolving, offering innovative possibilities to transform the way we approach learning and teaching. While AIED initially focused on automating traditional educational practices, its potential extends far beyond that. This review paper explores how AIED can offer more than mere automation and why it is crucial to consider its role in supporting collaborative learning, student forum monitoring, continuous assessment, AI learning companions, AI teaching assistants, and as a research tool to enhance the learning sciences. By examining these facets, we aim to shed light on the exciting opportunities that AIED can bring to education while acknowledging the complex challenges and ethical considerations involved.

110-113 91 64

Nutqni tanib olishni ochiq manbali dasturlari tahlili

Нарзулло Маматов, Куваниш Джалелов

Mazkur maqolada ochiq manbali nutqni tanib olish texnologiyalari tahlili keltirilib, unda ularning foydalanish imkoniyatlari baholangan va ushbu tadqiqot doirasidagi tahlillar nutqni aniqlash tizimlarining kelajagini shakllantirishda ochiq manbali tizimlar ta'siri yoritilgan.

113-115 189 51

Tasvir shovqinlari tahlili

Нарзулло Маматов, Малика Джалелова

Hozirgi vaqtda turli xil tasvirga olish qurilmalaridan olingan raqamli tasvirlar soni keskin oshib bormoqda. Ayrim hollarda ushbu tasvirlar tasvirga olish, qayta ishlash, siqish, saqlash, uzatish va ko’paytirish jarayonida turli shovqinlardan ta’sirlanib, sifatsiz holatga kelishi mumkin. Shovqin tasvirdagi ma’lumotlarning sifatini buzadigan tasodifiy o’zgarishlarni ifodalaydi va tasvirdan muhim ma’lumotlarni olishga to’sqinlik qiladi. Bu o’z navbatida, tasvirda uchraydigan asosiy shovqin turlarini o’rganish tasvirlash sohasida dolzarb ekanligini ko’rsatadi. Mazkur tadqiqot ishi Gauss, tuz va qalampir, uniform, Puasson, spekl, rayleigh va risian kabi shovqin turlarini o’rganishga bag’ishlangan.

115-117 115 32

Tasvir kontrastini etalonsiz baholash

Нарзулло Маматов, Малика Джалелова

Axborotni qabul qilish va uzatishda tasvirlarning ahamiyati, ayniqsa tibbiyot va qishloq xo’jaligi kabi sohalarda tengsizdir. Ayrim hollarda, turli omillar sabab olingan tasvirlar sifat talablariga javob bermasligi mumkin. Kontrast, tiniqlik, yorqinlik va shovqin tasvir sifatiga ta’sir qiluvchi muhim parametrlar hisoblanadi. Mazkur tadqiqot ishida tasvirlashda muhim ahamiyatga ega bo’lgan kontrast muhokama qilingan. Ya’ni, tasvir kontrastini etalonsiz baholovchi mezonlar o’rganilgan.

136-140 108 33

Mobil ta’limda SAMR modelining roli

Аззам Бегботаев

Jahon ta'lim sohasidagi rivojlanish tendensiyalari axborotlashgan jamiyatda o‘qitishning zamonaviy didaktik vositalarini kengroq joriy etish va ulaming samaradorligini yanada oshirishning dolzarbligini ko‘rsatmoqda. Shuningdek, maktab ta'limida o’quvchilarda fanga bo‘lgan motivatsiyani kuchaytirish uchun pedagogik, mobil va axborot texnologiyalari integratsiyasidan foydalanib darslaming yangicha usullami tadbiq etishni taqozo etmoqda.

140-143 86 27

The issue of recognizing a person based on his voice

Хуршид Дусанов

Automated voice-based identification and authentication systems arc useful for many applications in national security, electoral integrity, cybcrcrimc prevention, and access control. Initially, traditional methods such as names, codes of personal identification numbers, passwords were used for the use of biometric systems in identification. Face, fingerprint, eye color and various other methods have been used for personal identification. This article analyzes voice-based personal identification systems and personal biometrics over the past five decades.

143-147 178 32

Videokuzatuv vositalari axborotlariga raqamli ishlov berish dasturiy vositalarining yaratilish bosqichlari

Хасан Умаров, Нодирбек Рахимов

Annotatsiya: Xavfsizlikni ta’minlash bugungi Running eng dolzarb masalalaridan hisoblanadi. Shuning uchun vidcokuzatuv vositalari orqali olingan tasvirlarga raqamli ishlov beruvchi dasturiy vositalaming o‘mi beqiyosdir. Jamoat xavfsizligini ta’minlash maqsadida videokuzatuv vositalari axborotlariga raqamli ishlov berish dasturiy vositalarining yaratish jarayoni bosqichlari va dasturiy vosita intcrfcysining umumiy tuzilishi hamda vidcokuzatuv vositalari axborotlariga raqamli ishlov berishning algoritmlarini yaratish bosqichlarini yangicha usullarda tadbiq etishni taqozo etmoqda.

153-156 120 50

The role of artificial intelligence technology in individualized teaching

Алишер Тоджиев, Кувончбек Норкузиев

Individualized teaching, tailored to the unique needs and abilities of each learner, has long been an educational ideal. With the advent of artificialintelligence (Al) technology, this goal is becoming more achievable than ever before. This article explores the role of Al in individualized teaching, focusing on its applications in adaptive learning, personalized content delivery, and assessment. It also examines the benefits, challenges, and future prospects of integrating Al into education.

157-160 129 31

Влияние электронной коммерции на цифровую экономику

Абдужамил Кучимов , Зиёда Искандарова , Саодат Искандарова

В данной статье даны определения таких понятии, как «электронная коммерция» и «цифровая экономика», а также рассмотрена краткая история внедрения этих понятий в нашу современную реальность. В статье рассматриваются основные аспекты электронной коммерции, повлиявшие на развитие цифровой экономики. В статье также рассматриваются лучшие практики и анализируются методы и инструменты электронной коммерции, и их наилучшее использование в развитии бизнеса.

147-150 92 45

General concepts of cryptanalysis methods

Токстаджон Козокова

A thesis about cryptanalysis methods could explore any of these types of attacks in detail, compare their advantages and disadvantages, analyze their complexity and effectiveness, and propose new methods or improvements. A thesis could also focus on a specific cipher or class of ciphers, such as symmetric-key ciphers, public-key ciphers, stream ciphers, block ciphers, etc., and study their resistance or vulnerability to different types of attacks.

150-153 72 21

Тестовые алгоритмы для решение задачи таксномии

Т Эшонкулов, Р Михлиев

В настоящей научной публикации предлагается решение задачи таксономии с помощью тестовым алгоритмом на основе разработанные авторами критерия качества ? таксономии.

160-164 66 25

Raqamli iqtisodiуot sharoitida mоliуa bоzоri va undа bаnk infrаtuzilmаsining o‘rni

Мухаммаджон Самадкулов, Ирода Шукурова, Дилшод Туйчиев

Ushbu maqolada raqamli iqtisodiуot sharoitida mоliуa bоzоri va bаnk infrаtuzilmаsining moliyaviy strukturasi, qimmatli qog‘ozlar bozori va iqtisоdiу ko‘rsаtkiсhlаr bilаn o‘zаrо аlоqаdоrligi kabi masalalar yoritilgan.

165-169 104 77

Xizmatlar sohasini raqamlashtirishning samaradorligini oshirish

Сардор Болтаков

Ushbu maqolada restoran xizmatlari sohasida raqamli transformatsiyalashuvning zamonaviy yo‘nalishlarini rivojlantirish Samarqand viloyati samarqand shaxri kesimida ko‘rib chiqilgan.

169-173 121 59

Kompaniyalarda inson resurslarini boshqarish xizmatlari

Абдужамиль Кучимов, Муроджон Эрматов

Xodimlarni boshqarish xizmati, qoida tariqasida, kompaniyaning mustaqil tarkibiy bo'linmasi hisoblanadi. Xizmat faoliyati direktor tomonidan boshqariladi, u bir qator bo'limlarga, sektorlarga, guruhlarga yoki funktsional printsip bo'yicha tuzilgan alohida xodimlarga (kadrlar bo'limi, kadrlar tayyorlash va rivojlantirish sektori, rag'batlantirish va boshqalar) bo'ysunishi mumkin. Shuning uchun, maqolada Inson resurslarini boshqarish bo’linmalarining o’rni, roli va vazifalarini o’rganish kabi masalalar yoritilgan.

173-176 120 42

Digitization-an important “Driver” of the development of New Uzbekistan

Василя Убайдуллаева

This article describes the work carried out in Uzbekistan in this field, namely in the field of modem digital economy, as well as the work carried out in the context of global awareness. In particular, examples are given of how the conditions of the pandemic affected, what its impact on the world economy was. What works are being carried out in this direction arc also described in Uzbekistan.

176-179 95 26

Radar fayos tasvirlaridan foydalanib Gat dasturlari yordamida mavzuli xaritalar tuzish

Бобир Сайдалиев

Sun’iy yo‘ldoshning radar tadqiqotlari ma’lumotlari asosida kartomctrik va morfomctrik hisob-kitoblar majmuasi amalga oshirildi. Sug‘orish tarmog‘i va drenaj havzalari xaritalari GAT dasturlari asosida avtomatlashtirilgan tartib-qoidalar yordamida tuzilgan. Mavjud kartografik baza va uslubiy modellashtirish apparati keyinchalik murakkab morfometrik ko'rsatkichlar, tayanch va qoldiq yuzalar, shuningdek, boshqa relyef parametrlari xaritalarini tuzish imkonini beradi.

179-185 102 37

Ways to develop the activity of commercial banks of uzbekistan in the fund market

Сарвар Гайбуллаев

Securities transactions are one of the main types of operations of commercial banks. Therefore, the development of banks' operations with securities is one of the necessary conditions to ensure their liquidity and financial stability. The article identifies the problems associated with the development of securities operations of commercial banks and develops scientific proposals to address them.

186-191 156 40

Bir o‘lchovli Dirak tenglamasi uchun teskari masalani yechishda tezkor hisoblash algoritmini qurish masalalari

Рабимкул Абдуназаров

Berilgan spectral ma’limotlar asosida bir o‘lchovli Dirak operatori parametrlarini tiklash masalasi qaralqai. Masalani yechisha qulay almashtirishlar hisoboga ixcham hisoblash algoritmi qurilgan.

191-193 68 24

O‘zbekiston respublikasida qurilish soxasidagi investitsion muhit

Василя Усмонова

Ushbu maqolada O’zbekiston Respublikasida investitsiyalar soxasida amalga oshirilayotgan isloxatlar, soxalarga jalb qilinayotgan xorijiy, to’g’ridan-to’g’ri investitsiyalar shu qatorda qurilish soxasiga jalb qilinayotgan investitsiylar yuzasidan tahliliy ma’lumotlar hamda muallif takliflari keltirib o’tilgan.

193-197 405 106

Issiqlik o‘tkazuvchanlik tenglamasi uchun ayirmali sxemalar

Т Нуралиев

Bir jinsli muhitda, bir o‘lcham uchun issiqlik o‘tkazilishi to‘rlar tuzilib o‘rganilgan.

198-201 59 25

Рақамли иқтисодиётни ривожлантиришда миллий ҳунармадчиликнинг аҳамияти

Фатима Назарова

Ўзбек миллатининг йиллар давомидаги тарихий салохиятига эътибор берадиган бўлсак, миллий ҳунармандчилик, бадиий ва амалий санъатини сақланиб қолиниши, бу миллатнинг мероси ва тарихий анъаналарини давом этишлишини дарак беради деб ҳисоблаймиз. Иш билан банд бўлмаган аҳолини, айниқса ёшлар, аёллар ва кам таъминланган оилаларни ҳунармандчиликка кенг жалб этиш орқали уларга ярадам бериш имкони етарли.

202-205 235 110

Murakkab matematik masalalarni bajarishda “MAPLE” amaliy dasturidan foydalanish

Уктам Халимов, Махира Якубхонова

Ushbu maqolada iqtisodiyot, mexanika, matematika, fizika, muhandislik masalalarining analitik va sonli yechimlarini bajarishda “MAPLE” dasturining tutgan o‘rni haqida so‘z boradi.

206-209 182 45

Xorijiy investitsiyalarni jalb qilish bo‘yicha amalga oshirilgan ishlar va erishilgan ko‘rsatkichlar (Jizzax viloyati misolida)

Мохичехра Болтаева, Аббас Суюнов

Ushbu maqolada so‘nggi yillarda O‘zbekistonda xorijiy investitsiyalarni jalb qilish bo‘yicha amalga oshirilgan ishlar, o‘zgarishlar va yaratilgan imkoniyatlar hamda ularning natijasida Jizzax viloyatida erishilgan ko‘rsatkichlar yoritib berilgan.

209-211 73 19

Davlat ishtirokidagi korxonalarida kuzatuv kengashi a’zolari faoliyati samaradorligini baholashni elektronlashtirish masalalari

Рустам Ташматов

Ushbu maqolada davlat ishtirokidagi korxonalarida direktorlar kengashi (kuzatuv kengashi) a’zolari faoliyati samaradorligini baholashning asosiy usullari va uslublari keltirilgan, ushbu baholashlarning umumiy qoidalari va natijalari umumlashtirilgan, shuningdek, ushbu amaliyotni O‘zbekistonda qo‘llash imkoniyatlari bo‘yicha takliflar berilgan.

211-214 71 37

Перспективы развития бизнеса на основе технологий краудсорсинга в условиях цифровой экономики

Дилшод Охунов , Маматжон Охунов

В статье рассмотрены вопросы краудсорсинга, как одного из популярных современных явлений в бизнесе в условиях цифровизации, позволяющее использовать труд добровольной «толпы», т.е. возможности людей, которые не являются сотрудниками компании.

214-217 65 29

Jizzax viloyati bo‘ylab investitsion jozibadorligini oshirish borasida olib borilayotgan chora-tadbirlar

Мохичехра Болтаева

Ushbu maqolada Jizzax viloyatining investitsion jozibadorligini oshirish, xorijiy investorlarni jalb qilish va iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish borasida amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlar haqida so‘z boradi.

218-221 108 34

Қурилиш материаллари ишлаб чиқариш жaрaёнлaрини рaқaмли технологиялaр aсосидa ривожлaнтириш

Расулжон Таджиев, А Рахмонов

Мақола ишлаб чиқаришда цемент олиш технологиясида материалларни майдалаш жараёнида кўп электр энергияси сарф бўлаётганлиги, қаерга сарф бўлаётганлиги сабабларини ўрганиш орқали материални майдалаш самарадорлигини таъминлаш тўғрисида ёзилган.

249-252 113 28

Sfera sirti bo‘yicha kubatur formula qurish

Р Мирзакабилов, Н Мирзакабилов

Tiklovchi yadro usulini qo‘llab sfera sirti bo‘yicha kubatur formula qurishni va algebraik aniqlik darajasi uncha kata bo‘lmagan kubatur formulalar qurish va ulaming tugunlari sfera ichiga chizilgan muntazam ko‘pyoqlik (simpleks, giperoktaedr) ning uchlari, koeffitsentlari o'zaro teng bo‘lib chiqdi, ya’ni invariant kubator formula singari bo'ldi.

252-254 101 23

Korteveg-de friz tenglamasining simmetriyalar gruppasi

Хуршид Шарипов, Нематилло Абриев, Аброр Эсанов

Korteveg-de Friz tenglamasi sayoz suvlarning uzun to‘lqinlar nazariyasi va nochiziqli effekt va dispersiya hosil bo’ladigan boshqa fizik sistemalarida uchraydi. Mazkur ishda Korteveg-de Friz tenglamasining simetriyalar gruppalari o‘rganilgan.

254-256 74 27

Брикетлар тайёрлашнинг ишлаб чиқариш ривожланишига таъсири

А Хакимов, Х Собиров

Мақолада брикет тайёрлашда кўмир таркибининг ахамияти тахлил қилинган.

257-258 70 35

Aylana akslantirishlarida burish sonining munosib kasri hamda uning maxraji haqida teorema

Саидаксмат Абдухакимов

Ushbu ishda burish soni p − irratsional bo`lgan yo‘nalishni saqlovchi T aylana gomeomorfizmi qaralgan. T gomeomorfizmning burish sonlari

259-263 100 36

Maktabgacha yoshdagi bolalarning intelektual qobilyatlarini rivojlantirishda mobil ilovalar ishlab chiqish

Тахир Айнакулов

Maktabgacha yoshdagi bolalar shaxsining shakllanishi bog‘cha yoshidagi bolalar shaxsining shakllanishiga ko‘ra, bu davmi uch bosqichga ajratish mumkin

221-225 76 19

Исследование качества дополнительно приобретенных знаний с помощью эрганомики интеллектуальных систем

Хикматулла Халдаров , Саида Равшан

Исследовательская работа посвящена определению качества процесса обучения дополнительно приобретенных знаний с использованием интеллектуальных систем на основе эргономического моделирования.

225-228 91 34

Metaloyihani amalga oshirishning asosiy bosqichlarI

Азам Авазов

Ushbu maqolada oliy ta’limni boshqarishda qo‘llaniladigan metaloyihani amalga oshirishning asosiy bosqichlari o‘rgabilgan.

228-231 77 25

Use of interactive sustainable methods in improving the quality of technical sciences education

Ильхомджон Мамаризаев, Фазлиддин Садриддинов

The article recommends the methods of using pedagogical technologies to improve the quality of education in the teaching of technical sciences. It is shown that these methods are implemented through the joint activity of pedagogues and students.

231-235 371 47

Tarelkali skrubberlarda qo‘llaniladigan tarelkalarning zamonaviy turlari.

Азиз Исомиддинов, Ахмадиллох Кабилжанов

Maqolada sanoat ikkilamchi tashlama gazlarini yuvib tozalovchi qurilmalar ishchi organlarini nazariy tadqiqot etish ishlari keltirilgan. Ishchi suyuqlikni purkovchi mehanizmni jarayonga qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar yoritilgan.

235-238 138 35

Ikki oʻlchamli qoʻzgʻalishli model operatorining diskret spektri

Фирдавс Алмуратов

Ushbu ishida ? 2 (?) Hilbert fazosida aniqlangan ikki o’lchamli qo’zg’alanishli, chiziqli, chegaralangan va o’z o’ziga qo’shma ? ?? operator qaralgan. Ishda ? ?? operatorning muhim spektrdan chapda va o’ngda faqat bitta yoki ikkita xos qiymatga ega ekanligi operatorning paremetrlariga bog’liq ravishda o’rganilgan.

238-242 127 27

Gazlarni tozalashda innovatsion usul va apparatning samaradorligi

А Ахроров, А Ботиров

Maqolada, gazlarni ho‘l usulda toazlovchi rotor-filtrli apparatda o‘tkazilgan tajribaviy tadqiqotlarda olingan ma’lumotlar berilgan. Tajriba natijalariga matematik rejalashtirish usulini qo‘llab apparatning energiya samaradorligi aniqlangan.

242-246 186 45

Elektron ta’lim: yangi pedagogik texnologiya

Абдуманап Абдукаримов, Камола Шарипова

“Elcktron ta’lim” ta’lim jarayoniga tczlik bilan kirib kclmoqda. Ushbu maqolada uning yutug’i bilan birga elektron ta’limni joriy etishdagi muammolar taxlil qilinadi. Elektron ta’limni joriy etilishda “yangi pedagogik texnologiya”ni ishlab chiqish zarurati tug’iladi. Quyida “yangi pedagogic texnologiya” ta’rifi va kafolatli pedagogik jarayon loyixasi keltiriladi.

246-249 160 40

Sanoat changli gazlarni tozalovchi apparatni samaradorligini aniqlash

Насимбек Эргашев, Музайяхон Абдуманнонова, Ихтиярджон Исраилов

Maqolada changli gazlarni ho‘l usulda tozalovchi apparatni sanoatda qo‘llash va uning tozalash samaradorligini aniqlash rejimlari tavsiya etilgan.

263-266 106 38

Chiziqli tenglamalar sistemasi yordamida turli sohalarga oid masalalarni yechish

Азиза Бахриддинова, Феруза Сафарова, Эзоза Нурманова, Гафур Тогаев

Ushbu ishda turli sohadagi masalalarni chiziqli tenglamalar sistemasi orqali yechib, soha vakillarining fikrlashlarini rivojlantirishdan iborat.

266-269 146 31

Darajali geometriyaning oddiy differensial tenglamalarda qo‘llanilishi

Бахтияр Пулатов, Джавахир Иброхимов, Дилмурод Холджигитов, Салахиддин Алимов

Mexanika, fizika, biologiya, iqtisod va boshqa fanlar masalalari nochiziqli tenglamalarga yoki ularning sistemalariga keltiriladi. Bunday tenglamalarni yechimlari regulyar va singulyar yechimlarga bo‘linadi. Regulyar yechim yaqinida oshkormas funksiya haqidagi teorema yoki uning analogi qo‘llaniladi, u boshqa barcha yaqin yechimlarning tavfsifini beradi. Singulyar yechim yaqinida oshkormas funksiya haqidagi teoremani qo‘llab bo‘lmaydi. Ushbu ishda Darajali gometriyaning asosiy konsepsiyasi unga kiruvchi monom darajalari ko‘rsatkichlari bo‘yicha tenglamalar yechimlari xossalarini o‘rganish hisoblanadi.

266-273 128 34

Fanlarni oʻqitishda netsupport school ilovasidan foydalanishning pedagogik imkoniyatlari

Аброр Мамараимов, Лазизбек Мухторов, Асадбек Рахимов

NetSupport School ilovasi o'qituvchilarga o'qitishni soddalashtirish imkoniyatini taqdim etadi va alohida o'quvchilar yoki kichik guruhlarni kuzatish va nazorat qilishga e'tibor qaratish. Boshlanmoqda NetSupport School adyutant ilovasi o'qitish uchun muhim ekanligidan kelib chiqib, Ta'lim fanlarining o'ziga xos mazmunini o'rnatish va tekshirishda biz usul sifatida foydalandik so'rovnoma asosidagi so'rov apriori asosida qat'iy tanlanishga muvaffaq bo'ldi odamlarning tanlovi, oliy ta'limdan 20 nafar o'qituvchilar turli o'qituvchilarga murojaat qiladilar ta'lim jarayonida NetSupport School ilovasini ketma ketlashtiradi.Ushbu tadqiqot orqali biz ushbu ta'lim dasturidan foydalanishning afzalliklarini ta'kidlashni maqsad qilganmiz yechimlari, masalan: tezroq va talabalar tomonidan bilimlarni o'zlashtirish orqali dastur, an'anaviy o'qitish bilan solishtirganda, o'z-o'zini nazorat qilish va o'zini o'zi boshqarishni rivojlantirish dasturda o'tkaziladigan o'z-o'zini tuzatish mashqlari orqali, o'quvchilarni ishlashga undaydi yoqimli va jozibador yo'l va kengaytirilgan jihatidan baholash jarayonini tezlashtirish uning turli bosqichlarida (bashorat, shakllantiruvchi va summativ) xolislik.

273-278 157 43

Реализация цифровизации образования: пути развития и проблемы

Шавкат Ибрагимов

В статье рассматривается проблема цифровизации системы образования на современном этапе развития общества, пути развития и проблемы возникающие в процессе внедрения цифровых технологий в образовательный процесс. В частности, отмечается, что цифровизация направлена на подготовку специалистов, которые гарантированно будут востребованы на рынке труда, легко и свободно владеют мобильными и интернет-технологиями. В век информатизации и цифровизации должен меняться сам преподаватель. Ему следует разработать новые методы и формы обучения. Обращается внимание на преимущества цифровизации образования и некоторые ее недостатки.

278-282 156 60

Spiritual and moral environment of society

Достонбек Камолов

In this article, the spiritual and moral environment of society differs from the social environment in that it appears as a factor directing the moods, views, aspirations of subjects of different classes of society to a certain goal, while, to this day, the social environment is studied as a micro, macro environment, however, in addition to the micro and macro environment, the presence, perhaps the structure of morality in inter-Environmental Communication has been noted to play a specific role.

282-285 107 31

Aniq fanlarni o‘qitishda innovatsion texnologiyalardan va noan’anaviy usullardan foydalanish

И Махмудов, Ф Махмудов, М Сафарова

Kelajak uchun har tomonlama etuk mutaxassis kadrlar tayyorlashning mohiyati, zamonaviy fan va texnikaning rivojlanish talablariga mos barkamol avlodni tarbiyalash masalalari izchillik bilan tashkil etilib, bu boradagi dolzarb masalalar va ularni amalga oshirish chora tadbiri milliy dasturda belgilab berilgan.

285-288 79 26

Барбанли қуритгич гидродинамикаси ўрганиш материалларни қуритишда самарадорликга эришиш

Наргизахон Раджабова, Шукурулло Хабибуллаев

Мақолада минерал ўғитларга теримк ишлов бериш орқали қуритиш жараёни ва унда қўлланиладиган қурилмаларнинг тахлили, жараёндаги мавжуд муаммолар ва уларнинг мақбул ечимлари ҳамда барабанли қуритгичнинг гидродинамик режимлари тадқиқ қилинган. Қурилманинг умумий гидравлик қаршилиги ва контакт элементнинг қаршилик коэффициентини аниқловчи тенглама тавсия этилган.

288-291 303 59

Transport tizimlari uchun axborot texnologiyalarining xususiyatlarI

Сарвар Садиков

Aloqa vositalaridan foydalanishga asoslangan zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanish tufayli "axborot tizimi" atamasi keng qo'llaniladi. Ushbu tezisda transport tizimlari uchun axborot texnologiyalarining xususiyatlari ko’rib chiqilgan va tavsiyalar berib o’tilgan.

291-293 124 27

Inersiyali skrubber ishchi suyuqlikni purkovchi mexanizmini jarayonga tadbiq qilish

Абдурахмон Сулайманов, Шерали Шоназаров

Bugungi kunda dunyoda sanoat changlari va changli gazlarini tozalashda xo‘l usuldan foydalanish tendensiyasi ortib bormoqda. Ho‘l usul dispers sostavi yuqori (zarra o‘lchami 5 mkm kichik) bo‘lgan zarralarni suyuqlik muhitida ushlab qolishda samarali hisoblanadi.

293-297 85 31

Kurilish oynasi shixtalarni aralashtiruvchi qurilmaning ishchi kuraklari modernizatsiyasi

И Халилов, А Мамаджонов

Maqolada “KVARTS” AJda korxonasining xom-ashyo sexida shisha tarkibiga qo‘shiluvchi shixtalarni aralashtirish samaradorligi yuqori bo‘lgan, energiyatejamkor, kuraklarini shaklini o’zkartirtilgan va qiyalik burchaklari optimal variant hisoblangan apparatini takomillashtirilgan konstruksiyasi taklif etilgan.

297-299 84 17

Намликни йўқотиш орқали ишлаб чиқариш учун сифатли брикетлар тайёрлашнинг долзарблиги

Н Вохидова, А Олимжанов

Мақолада кўмир таркибини ёниш даражасига боғлиқлиги тахлил қилинган.

299-301 54 32

Pedagogical possibilities of improving general technical training of students by means of heuristic problems

Ж Турдиев

This article discusses the pedagogical conditions and opportunities for improving the general technical training of bachelors of vocational education through heuristic questions, the better the general technical training of graduates and the higher their pedagogical competence, the more competitive they will be and the more in demand in the labor market. The main goal and task of the heuristic approach in the process of training in vocational education is to form the basis of professional skills in the chosen profession (specialty) and provide students with knowledge for practical preparation for future work in the profession. 

302-311 90 29

Физика дарсида таълим сифатини ошириш йўналишлари

Юсуфжан Азимов

Маколада физика дарсларида таьлим олиш сифатини оширишга қўйилган талаблар ва креатив ўқитиш жараёнидаги турли жиҳатлари кўриб чиқилган.

311-313 96 26

Rahbar kadrlarini boshqaruv komretensiyasini rivojlantirishda treninglarni tashkil etish

Азиза Ганиева

Maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlari rahbarlarining boshqaruv kompetensiyalari mazmuni, tarkibi, rahbarga qo‘yiladigan kasbiy kompetensiyalar, shaxsiy sifatlar tarkibi keltirilgan, shuningdek maqolada malaka oshirish jarayonida treninglarni tashkil etish va amaliy ta’lim jarayonini takomillashtirishning nazariy va amaliy masalalari yoritilgan.

314-315 89 36

Bo‘lajak mutaxassislarni kasbiy faoliyatga tayyorlashda axborot madaniyatini shakllantirishning zaruriyati va ahamiyati

Д Рахматуллаев

Ushbu maqolada bo‘lajak iqtisodchi mutaxassislarning axborot madaniyati, axborot madaniyati mazmuni, axborotlashgan jamiyat talablari, ta’lim jarayonida axborot madaniyatini o‘rni va ahamiyati, axborot madaniyatini shakllantirishda axborot xavfsizligini ta’minlashning ahamiyati yoritib berilgan.

316-320 290 153

Oliy ta’lim muassasalarida strategik qarorlar qabul qilishning o‘ziga xos xususiyatlari

Аслиддин Ташбаев, Фарангиз Оринбоева

Ushbu maqolada Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini oshirish va ularning mamlakatda amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlarda faol ishtirokini ta’minlash borasida strategik qarorlar qilish va qaror qabul qilish jarayonlarida ochiqlik va shaffoflikni ta’minlashning o‘ziga xos yondashuvlari va bu borada amalga oshirilayotgan amaliy ishlarning natijadorligi keng yoritilgan.

321-323 96 24

Oliy ta’lim muassasalarida professional ta’lim yo‘nalishining kasbiy tayyorgarligi

Салохиддин Аликулов, Улугбек Усанов

O‘qitishning zamonaviy didaktik vositalari asosida bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchilarini kasbiy faoliyatga tayyorlash jarayoni, bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchilarini kasbiy faoliyatga tayyorlashga qo‘yilayotgan zamonaviy didaktik va metodik talablarni amalga oshiruvchi, umumkasbiy fanlar bo‘yicha o‘quv materiallarini havola etish shakllarini aks ettirish.

323-328 370 76

Nizoli vaziyatlardagi xulq-atvor strategiyalarining psixologik tahlili

Сарвиноз Отамуратова, Рустам Отамуратов

Ushbu maqolada insonlar o’rtasidagi nizoli vaziyatlarda xulq-atvor strategiyalarining psixologik tahlili guruhiy taqqoslash asosida fuqaro va harbiylar misolida muloqot qobiliyatlari kasbiy faoliyatda psixologik tayyorgarlikning muhim jihatlari yoritilgan.

329-333 92 15

Методы преобразования таблиц функционирования в управлении сложными системами

И Норматов , Д Ибодуллаев , М Жураев , А Отахонов , А Аллаберганова

В статье рассматривается стандартного описание рабочих мест для решения проблем алгоритмизации управления сложными системами. Предлагается описание процесса решения задачи управления объектом на основе алгоритмического подхода. Разработаны методы композиции ТФ для алгоритмического синтеза комплексов рабочих мест, управляющих мониторов.

333-335 73 30

Mobil oʻqitish texnologiyalari yordamida soʻrovlar tizimini va test sinovlarini tashkil etish

Азамат Саттаров

Ushbu ishda oliy ta'lim muassasalarida mobil o'qitish texnologiyalari yordamida so’rovlar tizimi va test sinovlarini tashkil etish imkoniyatlari, afzalliklari va qulayliklari haqida fikr yuritilgan.

335-337 171 38

Talabalarning mustaqil ta’limini tashkil etishdagi zamonaviy yondoshuvlar

Хамдам Ташполатов

Bu ilmiy nashrda talabalarning mustaqil ta’lim soatlarini zamonaviy yondoshuvlar asosida, xususan elektron axborot ta’lim muhitida tashkil etishning metodlari ustida fikr yuritiladi.

337-339 58 18

От стем образования к стем специалисту

Kушарбай Суяров

В исследовании рассмотрены актуальные проблемы преподавания современной физики в высших учебных заведениях педагогического направления и некоторые возможные пути их решения.

339-342 68 19

Ta’lim jarayonida rаqаmli texnоlоgiyalardan fоydalanishning meʼyoriy-huquqiy asоslari

Давронжон Уктамов

Ushbu ishda ta’lim jarayonida raqamli texnologiyalardan foydalanishning huquqiy asoslari haqida fikr yuritilgan

343-346 216 30

Bugungi kunda mediata’lim texnologiyalarining mavjud nazariy asoslari

Асрор Пардаев

Zamonaviy axborotlarning shiddat bilan tarqalishi, ijtimoiy
ahamiyatga molik (ilmiy, texnologiyaga oid, madaniy va boshqalar) axborotlarning nihoyatda oshib borishi har qanday jamiyatga o‘z ta’sirini o‘tkazmay qo‘ymaydi. Ushbu ishda mediata’lim texnologiyalarining mavjud nazariy asoslari haqida fikr yuritilgan.

346-349 61 24

Информатика дарсларида ўқувчиларнинг когнитив фаолиятини индивидуаллаштириш (академик лицей аниқ фанлар йўналиши мисолида)

Аскарали Боймуратов

Давлат умумтаълим стандартларида таълимнинг педагогик мақсадлари ўқувчиларнинг ўқишдаги муваффақиятларидан кўра кўпроқ шахсий ривожланишига йўналтирилган. Мақолада информатика дарсларида ўқувчиларнинг когнитив фаолиятини индивидуаллаштириш борасида ўқувчи шахсини ҳар томонлама ривожлантириш зарурлиги, олинган билим ва кўникмаларни ривожлантириш масалалари ёритиб берилган.

349-352 185 46

Texnologik ta’lim fanini oʻrgatishga oid oʻquv-metodik ta’minot resurslarini shakllantirish

Улугбек Туракулов

Mazkur maqolada texnologik ta’lim metodikasi fanini o’rganishga oid o’quv-metodik ta’minot tizimini shakllantirishni ilmiy-metodik jihatdan asoslash masalasi qaraladi. Ushbu maqoladan fanlarni o’qitishni takomillashtirish muammosi bilan shug’ullanuvchilar foydalanish mumkin.

352-356 156 25

Zamonaviy diskret matematikaning vazifalari

Джавон Холматов, Эрали Мустафоев

Ushbu maqolada matematik modellashtirishda diskret matematikaning o`rni va ahamiyati, uning shakllanish manbaalari, funksiyalari va vazifalari haqida so`z boradi. Ishlab chiqarishning barcha sohalarida tarqalgan matematik tajriba kompyuterlarni yaratishning model texnologiyalarini o`rganishda diskret matematikaning zarur bo`limlari haqida ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, yangi kirib kelayotgan sun’iy inellekt fani asosida va ehtimoliy modellashtirishda diskret matematikaning vazifalari berib o`tilgan.

356-359 197 47

Ta’lim tizimida baholash tizimini avtomatlashtirishni joriy etish jarayonlari va foydalanish metodlari

Низамиддин Норматов, Аброр Мамараимов

Texnologiya tez sur'atlar bilan rivojlanishda davom etar ekan, ta'lim sohasi uning o'zgaruvchan ta'siridan ximoyalanmaydi. Muhim yutuqlarga erishgan sohalardan biri imtihonlarni baholashdir. An'anaga ko'ra, baholash imtihonlari ko'p vaqt talab qiluvchi va sub'ektiv jarayon bo'lib, inson xatosi va tarafkashlikka moyil bo'lgan. Biroq, sun'iy intellekt (AI) tomonidan quvvatlanadigan avtomatlashtirilgan baholash tizimlarining paydo bo'lishi bilan imtihonlarni baholash tizimi inqilobiy o'zgarishlarni boshdan kechirmoqda. Ushbu maqolada biz avtomatlashtirilgan baholash tizimlarining afzalliklarini o'rganamiz.

361-362 398 55

Ta’limda innovatsion texnologiyalardan foydalanishning ahamiyati

Дилшод Наджмиддинов

Ushbu maqolada innovatsion texnologiyalar pedagogik jarayon hamda o`qituvchi va o`quvchi faoliyatiga yangilik, o‘zgarishlar kiritish, integratsiya ta’riflari haqida ma`lumotlar berilgan.

367-369 102 33

Qandli diabetni davolashda probiotiklarning ahamiyati

Сайёра Мурадова, Фирангиз Хамроева

Ushbu maqolada qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarni prabiotiklar faoliyati orqali organizmdagi qand miqdorini pasaytirish haqida ma’lumotlar keltirilgan.

364-367 129 31

Dorivor sarsabil (asparagus officinalis l.) o‘simligini shifobaxsh xususiyatlari va yetishtirish texnologiyalari

Мухаммаджон Мустафакулов, Ирода Маматкулова, Сардор Аликулов, Бобурджон Анваров

Ushbu maqolada sarsabil (sparja) o‘simligining kelib chiqishi va tarqalishi hamda foydalanilishi haqida ma’lumotlar keltirilgan.

362-364 248 24

Isolation of endophytic bacteria from medicinal plants

М Шохиддинова, К Нормуродова, И Шукуров

Today, the intensive development of applied microbiology makes it possible to isolate new generation endophytic microorganisms synthes many biologically active secondary metabolites (eg proteins, enzymes, vitamins, phytohormones, etc.) and their use in agriculture and medicine opens wide opportunities in the national economy.

369-371 395 52

Arpabodiyon (anisum) o‘simligini yetishtirish va uning botanik tasnifi

Мадина Сатторова, Хуршида Ботырова

Maqolada arpabodiyonning asosiy xususiyatlari ta’siri bayon qilinadi. Arpabodiyonning kimyoviy tarkibi va ozuqaviy qiymati ko’rsatilgan, apabodiyonning turli xil farmatsevtika qo’llanilishi va uni turli kasalliklarda qo’llash samaradorligi ko’rib chiqiladi. Muayyan tibbiy sharoitlarda va kasalliklarda arpabodiyonning inson tanasiga ta’siri alohida tahlil qilinadi.

371-374 79 36

Qandli diabetni beta hujayralari boʻlgan g‘ovakli nanotolalar yordamida davolash texnologiyasi

Мукаддас Собирова, Абдуманнон Уралов, Фирангиз Хамроева, Бабур Анваров

Ushbu maqolada qancha tadqiqotchilar tomonidan 1-toifa diabetni davolash uchun taklif qilingan yangi implant dizayni va uning samarali ta’sirlari borasida olib borilgan ilmiy natijalar tahlil qilingan. Tadqiqotchilar induktsiyalangan pluripotent o‘zak hujayralaridan olingan beta hujayralarini nanotolalarning g'ovakli plyonkasi bilan o'rab uni alginat gelida o'stirishgan. Gel va g‘ovakli membrana hujayralarni qabul qiluvchining immun tizimi hujumlaridan himoya qiladi va shu bilan birga insulinning qonga chiqishiga to'sqinlik qilmaydi. Ushbu dizayn tadqiqotchilar tomonidan sichqonlar va itlar ustida sinovdan o'tkazilgan. 

375-379 127 34

Bolalar qo‘shimcha ovqatining oziq-ovqat biotexnologiyasidagi o‘rni

Ирода Маматкулова, Мадина Сатторова, Бабур Анваров, Хилола Раджаббаева

Mamlakatda sut ishlab chiqarishning past darajasi, sutga bo‘lgan talab va ta’minot o‘rtasidagi tafovut quruq sut importi orqali bartaraf etiladi. Chaqaloq uchun ona sutidan yaxshi narsa yo‘q. Onaning sutida barcha hayotiy va zarur komponentlar, moddalar va vitaminlar mavjud. Biroq, biron bir sababga ko‘ra tabiiy ovqatlanish mumkin bo‘lmagan holatlar mavjud. Masalan, onaning yuqumli kasalliklari bo‘lishi mumkin. Bolani sun’iy oziqlantirishga o‘tkazishga qaror qilishdan oldin, siz albatta pediatringiz bilan bog‘lanib, maslahatlashingiz kerak. Chunki bunday mahsulotlar tarkibidagi turli moddalar doim ham bolalar uchun foydali bo‘lmasligi ham mumkin

383-385 125 58

Tikanli artishok farmasevtika sanoatining istiqbolli oʻsimlig i

Надира Норкузиева, Мукаддас Собирова

Ushbu maqolada Tikanli artishok o’simligining a’nanaviy tibbiyotdagi ahamiyati va uni еtishtirishda o’g’itlardan samarali foydalanish hamda ularni qo’llash borasida olib borilgan tadqiqotlarning tahlili keltirilgan.

379-380 145 32

Medicinal properties of aronia

Сайёра Муродова, Фирангиз Хамроева, Бобур Анваров

10% of chokeberry is sugar, i.e. glucose and fructose, alcohol sorbitol. It gives a sweet taste to food and has the property of significantly reducing the amount of sugar in people with diabetes. Plant fruits are rich in P vitamins. The average amount of antacid pigments in the fruit is 6.4%. Aronia fruit is completely different from other plants due to the fact that its content is rich in trace elements. Its fruit contains boron, fluorine, iodine compounds, iron, copper, manganese, molybdenum compounds. The total alkalinity of its fruit is 1.3% lower than that of an apple. In addition, the aronia fruit contains pectin and flavoring agents, as well as glycoside amegdalin. Aronia fruit is the most antioxidant rich fruit among medicinal plants. With this feature, it belongs to the ranks of anti-aging products. The abundance of mineral substances, vitamins and biologically active substances in the aronia fruit is the cause of great interest in the study of its biochemical composition.

380-382 92 30

Антиоксиданты в профилактике когнитивных нарушений при сахарном диабете

М Мустафакулов

Стимуляция антиоксидантной защиты снижает риск развития когнитивных нарушений, связанных с гипогликемией. Великобритания, выраженность когнитивных изменений у пациентов с сахарным диабетом 1-го типа вследствие повторных эпизодов гипогликемии можно корректировать, применяя антиоксиданты. 

385-388 234 50

Bug‘doy kepagining xalq tabobatidagi ahamiyati

Сарвиноз Шодмонова, Ирода Маматкулова

Mamlakatimizda 2022-2026-yillarga moʻljallangan yangi Oʻzbekistonning taraqqiyoti strategiyasida keltirib oʻtilgan Sanoat tarmoqlarida yoʻqotishlarni kamaytirish va resurslarni ishlatish samaradorligini oshirish, chiqindisiz ishlab chiqarish texnologiyalarini joriy etishni ragʻbatlantirish mexanizmlarini joriy etish nazarda tutilgan. Shu qarorga asoslangan holda chiqindisiz texnologiyalar sohasini yanada rivojlantirish maqsadida hammamizga maʻlum boʻlgan bugʻdoy donning oxirgi mahsuloti boʻlgan bugʻdoy kepagi tarkibini oʻrganib, uni turli sohalarda jumladan tibbiyot, farmoseftika, oziq- ovqat, parfumeriyada qoʻllash nazarda tutilgan.

389-391 111 21

Mikrооrgаnizmlаrdаn gen muhаndisligi yоrdаmidа somatotropin (RSTG) оlish texnоlоgiyаsi

Мукаддас Собирова, Мухаммаджон Мустафакулов, Бабур Анваров, Зухриддин Саидов

Gormonlar hujayraning genetik apparatini stimullash, fermentlarni faollashtirish va fermentativ reaksiyalar tezligini oʻzgartirish yoʻli bilan moddalar almashinuviga taʼsir koʻrsatadi. Ular oqsilning tuzilishini belgilab beradigan informatsion ribonuklein kislotasining hosil boʻlishini kuchaytirib, oqsillar biosinteziga taʼsir etadi. Shunday xususiyatga ega somatotropin gormoni (STG)-191 ta aminokislotadan tashkil topgan peptid tabiatli gormon bo'lib, gipofizning oldingi bo'lagidan sekretsiya bo'ladi. Bu gormon yetishmasligi gipofizar past bo'ylikka olib keladi. Yаqin kelаjаkdа rekоmbinаnt somatotropingа bо’lgаn tаlаb оshish ehtimoli mavjud. Chunki, hоzirgi ishlаb chiqаrish texnоlоgiyаlаri ishlаb chiqаrish quvvаtlаrining cheklаngаnligi vа ishlаb chiqаrish nаrxining yuqоriligi sаbаbli аrzоn somatotropinga bо’lgаn tаlаbni qоndirа оlmаydi. Natijada, terаpevtik rekоmbinаnt оqsillаrni ishlаb chiqаrish mexаnizmlаrini о`rgаnishni tаlаb qilаdi. Rekоmbinаnt somatotropin аsоsаn E. cоlining lemo shtammi yоrdаmidа sintez qilingan bo’lib, terаpevtik bosqichlarni amalga oshirishda fоydаlаnish uchun qо’llаnilаdi.

391-394 80 37

Гепатитда каламуш жигарига антиоксидант ферментлар фаоллигига полифеноллар таъсири

Мавжудахон Маллаева , Мухаммаджон Мустафакулов

Тетрахлорметан (CCl 4 ) билан чақирилган токсик гепатитда каламуш жигар митохондрияси антиоксидант ферментлар – СОД, каталаза, глутатионпероксидаза фаоллигига ва Fe 2+ /цитратга боғлиқ липидларни перекисли оксидланишига полифеноллар экстрактининг таъсири.

395-398 132 47

Maxsar (carthamus tinctorius l) o‘simligini antioksidatnlik xususiyatini o‘rganish

Абдуманнон Уралов, Мухаммадджон Мустафакулов, Дилёрбек Ганиянов

Carthamus tinctorius l gullari an'anaviy ravishda yurak-qon tomir, serebrovaskulyar va ginekologik asoratlar uchun qo'llaniladi. Shu bilan birgalikda yurak-qon tomir kasalliklari uchun Carthamus tinctorius l suvli ekstraktining fitoterapevtik hamda, antikoagulyant, qon tomirlarini kengaytiruvchi, antihipertenziv, antioksidant, neyroprotektiv, immunosupressiv, melanin sinteziga inhibitiv ta'sir ko'rsatadigan saratonga qarshi vosita sifatida dunyo olimlari ilimiy tadqiqotlar olib borishmoqda. Bundan tashqari, Carthamus tinctorius l neyrotrop, kardiotrop, gemopoetik va diaforetik tizimlar bilan bog'liq boshqa kasalliklar uchun ham samarali ekanligi aniqlangan. Ushbu o'simlikning fitokimyosiga kelsak, tegishli tadqiqotlar o'simlikning turli qismlaridan aniqlangan flavonoidlar, feniletanoid glikozidlar, kumarinlar, yog' kislotalari va steroidlar kabi bir qator faol tarkibiy qismlarni aniqladi. Hozirgi vaqtda bir qator farmatsevtika tadqiqotlari uning antioksidlanish, yallig'lanishga qarshi va antiepilepsiya nuqtai nazaridan etnofarmatsevtik qo'llanilishiga e’tibor qaratilgan. Biz olib borgan tadqiqot Carthamus tinctorius l ning antioksidantlik xususiyatlarini ko‘rib chiqish.

398-400 199 22

Хушбўй шўра ўсимлигининг фармоцевтик хусусиятлари

Шамсия Имомова , Дильфуза Имомова

Тадқиқотлар натижасига кўра Айдар –Арнасой ҳудудининг ўсимликлари ва уларнинг ҳусусиятлари ҳақида маълумотлар келтирилиб, ҳудуддда тарқалган шўрадаошлар оиласига мансуб хушбўй шўра (Chenopodium botrys L) ўсимлигининг биоэкологик ва дориворлик жиҳатлари ҳақида илмий асосланган манбалар берилган. Шунингдек, Chenopodium L туркумнинг дунё мамлакатларидаги сони, тарқалиши ва ишлатилиши бўйича маълумотлар келтирилган.

400-402 351 33

Aktinomitsetlar olinadigan ikkilamchi metabolitlar

Сайёра Мурадова, Ислам Рахматуллаев, Зуфар Каршибаев

Aktinomitsetlar, yerda yashovchi bakteriyalarning bir guruhi bo'lib, ular turli xil metabolitlarni ishlab chiqarishlari mumkin. Ikkilamchi metabolitlar, aktinomitsetlar tomonidan ishlab chiqarilgan va odatda biologik faollikga ega bo'lgan moddalardir. Ikkilamchi metabolitlar antibakterial, antifungal, antitumor, antiviral va boshqa farmakologik ta'sirlarga ega bo'lishi mumkin.

403-405 87 31

Biologiya ta’limida oʻquvchilarning kognitiv faolligini oshirish

Салтанат Ханназарова

Biologiya ta’limi o‘quvchilarning tabiiy dunyo haqidagi tushunchalarini shakllantirishda va ularning tanqidiy fikrlash qobiliyatini shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi. Ushbu maqola biologiya ta'limida kognitiv faollikni oshirish strategiyalarini o'rganadi, o'qituvchilarni o'quvchilarni o'quv jarayoniga jalb qilish uchun amaliy vositalar bilan ta'minlaydi. Muhokama qilingan asosiy yondashuvlar orasida interfaol ta'lim, ko'rgazmali qurollar, so'rovga asoslangan ta'lim, kontseptsiyani xaritalash, real dunyo ilovalari, formativ baholash va texnologiya integratsiyasi kiradi. Ushbu strategiyalarni amalga oshirish orqali o'qituvchilar biologiyaga chuqurroq munosabatda bo'lishlari mumkin, bu esa akademik mukammallikni va fanga umrbod qiziqishni rivojlantirishi mumkin.

408-413 2458 155

Psixologiyada shaxs muammosi

Нигора Саматова, Мадинабону Намуратова

Hozirgi kunda shaxs muammosi mavzusi psixologiya uchun dolzarbdir.Bunga juda ko’p olimlar o’zlarining nazaryalarida to’xtalib o’tgan.Psixologiyaning boshqa tarmoq fanlarida ham shaxs muammosiga alohida yondashuvlar berilgan.

408-413 657 119

Imkoniyati cheklangan bolalarni jamiyatga moslashtirishda ijtimoiy xizmat ko‘rsatishning o‘ziga xos xususiyatlari

Орзикул Хакимов

Maqolada imkoniyati cheklangan bolalar bilan ijtimoiy ish olib borish yo‘llari ularning jamiyatga moslashish jarayonlarining o‘ziga xos xususiyatlari va amaliy jihatlari yoritilgan. Imkoniyati cheklangan bolalar bilan muloqotga kirishish, ularni ham sog‘lom insonlar qatorida imkoniyatlarini yuzaga chiqarishda ijtimoiy ish va sotsiologiya mutaxasislariga zaruriy va ilmiy tavsiyalar berilgan. Bu maqolada bugungi kunda ijtimoiy hayotda dolzarb hisoblangan imkoniyati cheklangan bolalar hayotini yaxshilashga, ularning jamiyatda faol o‘zini namoyon qilish borasidagi asosiy echimlar ko‘rsatib berilgan. Ilmiy maqolada qayd etib o‘tganki, imkoniyati cheklangan bolalarni sog‘lom hayotga qaytarish, ular bilan ijtimoiy ish olib borish yo‘llari vasamarali yo‘nalishlari ochib berilgan. Ayniqsa, bu turdagi bolalar xuquqlarini himoya qilish ular bilan muomala qilish jarayonlari hususida zaruriy tavsiyalar berib o‘tgan. 

413-416 154 34

Sportchilarni tayyorlash jarayonida psixologik qo‘llab-quvvatlashning ahamiyati

Ф Ахмедова

Sport psixologiyasi - sport faoliyatidagi psixologik mexanizmlarning namoyon bo‘lish va shakllanish qonuniyatlarini o‘rganuvchi psixologik fan sohasi.

416-421 848 111

Ta’lim jarayonida oʻquv motivatsiyalarini oʻquvchilarda shakllanishini rivojlantirish

Мадина Адилова, Азизбек Зайниддинов

Mazkur maqolada ta’lim jarayonida o’quvchilar o’quv motivatsiyalarini shakllanishiga ta’sir etuvchi omillarning ro’li va ahamiyati yoritilgan.O'quv motivatsiyalarini o'quvchilarda shakllantirish va rivojlantirish uchun quyidagi tahlillarni amalga oshirishingiz mumkin.O'quvchilarni o'z maqsadlari va qiziqishlari bilan bog'lash juda muhimdir. Ularga qo'yilgan maqsadlarini aniqlash va erishishlarini qanday ta'minlashi kerakligini o'rganish uchun o'quvchilar bilan muloqotlar o'tkazing. Bu ularning o'qishga, o'rganishga va o'zlarini rivojlantirishga qiziqtirishlari uchun muhim motivatsiya manbai bo'ladi.

421-427 1216 112

Ta’lim tizimida zamonaviy psixologik xizmat koʻrsatishning oʻziga xos ahamiyatlari

Мадина Адилова

Ushbu maqolada ta’lim tizimidagi islohotlar, ular orqali amalga oshirilayotgan ishlar, psixologik xizmat ko’rsatishning turlari hamda maqsad, vazifalari yoritib berilgan. O'zbekiston Respublikasida ta'limning birinchi bosqichi hisoblanmish, maktab ta'limni ri|vojlantirish davlat siyosatining ustuvor vazifalaridan bo’lib kclmoqda. Shu bilan birga, mamlakatimizda maktab ta’lim tizimini tubdan takomillashtirish, turli shakldagi maktabgacha ta’lim tashkilotlarini barpo ctish, ulami yuqori malakali, zamonaviy fikrlaydigan tarbiyachilar va mutaxassislar bilan ta’minlash, maktab ta’lim sifatini oshirish, ta’lim-tarbiya jarayoniga ilg’or xorijiy tajribalami joriy etishga qaratilgan keng ko’lamli islohotlari amalga oshirilmoqda

427-431 759 108

Motiv va motivatsiya muammolari o‘zbekiston psixologlari talqinida

Сардор Каршибаев, Хаитбой Анорбоев

Hozirgi kunda o‘qish faoliyatidagi motivlar muammolarini o‘rganishga qaratilgan tadqiqot ishlarini olib borish anchagina jadallashdi Ushbu maqolada motiv va motivatsiya muammolari o‘zbek olimlari tomonidan qay darajada organilganligi o‘zbek olimlaring motiv va motivatsiya nisbatan fikrlari tahlil qilingan.

431-433 61 18

Возможности использования самостоятельной работы в формировании свободных компетенций студентов

Акбар Халиков

Данная статья направлена на предложения и рекомендации, касающиеся педагогических условий использования информационно-образовательной сред в формировании фрилансерских компетенций учащихся.

433-436 429 310

Matematika fanini o‘qitishda pedagogik metod va texnologiyalardan foydalangan holda o‘quv natijalarini oshirish

Зиёдахон Тулакова, Нодиржон Толипов, Ирода Мадибрагимова, Дилнавоз Джораева

Ushbu tezisda matematika fanini o‘qitishda pedagogik metod va texnologiyalardan foydalangan holda o‘quv natijalarini oshirish o‘quvchi va talabalarning fanga bo‘lgan qiziqishlarini oshirish uchun qanday metodlarga e’tibor qaratish kerakligi to‘g‘risida fikr yuritiladi.

445-448 161 21

Формирование социокультурной компетенции через призму иностранного языка на школьных уроках

Валентина Кудинова, Алексей Бокарев

Влияние культурных аспектов в глобальном мире играет одну из важных ролей при обучении иностранному языку. Служит мостиком для переплетения разных культур в межкультурном общении.

436-438 75 26

Shaxs estetik faolligini shakllantirishda informatsion texnologiyalar vosita sifatida

Кувват Аликулов

Ushbu maqolada tadqiqotning maqsadi shaxs estetik faolligining shakllanishda informatsion texnologiyalarni shaxsni tarbiyalab yangicha tafkkur asosida innovatsion va transformatsion jihatlarining o’ziga xosligi va uning hozirgi islohotlar davridagi ahamiyatini ochib berishga harakat qilingan.

438-442 97 24

Oilada oʻsmir yoshdagi bollarda irodaviy sifatlarni shakllantirishning psixologik jihatlari

Барно Норбекова, Сабрина Камолова, Фарзона Исоксонова

Ushbu maqolada oilada farzand tarbiyasi borasida mutafakkirlarning qarashlari va ularning pedagogik psixologik yondoshuvlari tahlil qilinib, oiladagi o‘zaro munosabatlar va bu jarayonda o‘smir yoshdagi farzandlarda kechadigan hissiy xolatlar, oilaviy tarbiyada yo‘l qo‘yilayotgan xatolar mazmuni yoritilgan.

442-445 277 33

1-sinf o‘quvchilarining maktabga moslashuvida ijobiy oilaviy munosabatlarni ahamiyati

Барно Норбекова, Сабрина Камалова, Фарзона Исохонова

Mazkur maqolada kichik maktab yoshidagi o‘quvchilarning maktabga moslashishida oilaviy munosabatlarning o‘rni va bolalarni maktabga moslashuvida nimalarga e’tibor berilishi kerakligi batafsil yoritilgan hamda tavsiyalar ishlab chiqilgan.

448-451 80 14

Oliy ta’lim tizimida fanlararo bogʻlanish jarayonini takomillashtirishning pedagogik imkoniyatlari

С Исраилов

Ushbu maqolada oliy ta`lim muassasalarida bo‘lajak iqtisodchilarini fanlararo aloqadorlik asosida taʼlim jarayonini tashkil etishga tayyorgarlikni takomillashtirishning kreativ modellari (qanaqa kreativ modellar) taʼlim jarayoniga tadbiq etilgan. Xalqaro tashkilotlar va rivojlangan davlatlar tomonidan qabul qilingan 2030 yilgacha yangi taʼlim kontsepsiyasida “Taʼlim taraqqiyotining asosiy harakatlantiruvchi kuchli va barqaror rivojlanish maqsadlariga yetkazuvchi muhim faoliyat” deb e’tirof qilingan. Bu esa o‘qitish metodikasining takomillashtirish, talabalarning didaktik hamda metodik tayyorgarliklarini ilgʼor xorijiy tajribalar asosida rivojlantirish, elektron axborot taʼlim resurslarini yaratish, taʼlim jarayonini kreativ modellar asosida takomillashtirish, zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish bo‘yicha yirik loyihalar amalga oshirilmoqda.

451-453 181 99

10-11-sinf o‘quvchilarda mantiqiy fikrlashni rivojlantirishning didaktik asoslari

М Ермаматова

Bu maqolada o‘quvchilarda ta’lim jarayonining muhim komponentlaridan bo’lgan mantiqiy fikrlashini rivojlantirishning didaktik asoslari va uni o’ziga xos jihatlari, bo’lajak o’qituvchining ijtimoiy-psixologik xususiyatlari, uning kasbiy shakllanishi va shaxsiy sifatlari, komptetentligi, axloqiy fazilatlari, kasbiy mahorat, mahoratga erishish yo’llari, ijtimoiy faollikga asos bo’luvchi omillar, ya’ni barkamol shaxsni rivojlantirish uchun sharoitlar yaratishning zarurligi, ma’naviy, o’z-o’zini rivojlantiruvchi ijtimoiy faol shaxsni yuzaga keltirish masalasi xususida fikrlar keltirilgan.

453-457 674 66

Bolaning tengdoshlari bilan muloqotining o‘ziga xosligi

Умида Каракулова, Хусан Хайдаркулов, Бувробия Хайдарова

Maqolada muloqotning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari va bolalar muloqotini va shaxsi shakllanishida tengdoshlari bilan munosabati borasida ma’lumotlar berilgan.

457-461 325 47

Bolalar muloqotning psixologik-pedagogik xususiyatlari

Умида Каракулова, Севинч Бердиерова, Айгуль Реджепбаева

Maqolada bolalar muloqotning psixologik-pedagogik psixologik xususiyatlari va ular muloqotning rivojlantirish usullari va olimlar qarashlari berilgan.

461-464 342 55

Er-xotin o‘rtasidagi yuzaga kelayotgan konfliktlarda oilaviy munosabatlarning o‘rni va ahamiyati

Умида Ибайдуллаева

Oilalarda er-xotin o’rtasida yuzaga keladigan nizolar oilaviy munosabatlarda salabiy holatlarni vujudga kelishiga sabab bo‘lmoqda. Mazkur maqolada oilaviy nizolardan biri bo‘lgan er-xotin o‘rtasidagi kelishmovchiliklarning yuzaga kelishi, ularning sabab va oqibatlari, yuzaga kelayotgan tushunmovchiliklarda oilaviy munosabatning o‘rni va ahamiyati qay darajada ekanligi, ularni bartaraf etish bo‘yicha xulosa va tavsiyalar batafsil yoritilgan.

464-467 158 74

6-7 Yoshli bolalarni maktabga tayyorlash hamda shu yoshda yuzaga keladigan inqirozning psixologik xususiyatlari

Умида Ибайдуллаева, Муаззам Мелиева

Mazkur maqolada maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarni maktabga tayyorlashda uchraydigan qiyinchiliklar, shu yoshda ularda yuzaga keladigan inqirozning psixologik xususiyatlari, ularni bartaraf etish bo‘yicha xulosa va tavsiyalar berilgan.

467-471 307 42

Oilaviy nizolar va ajrimlar - jamiyat zavoli

Умида Ибайдуллаева, Маулуда Тиркашева

Mazkur maqolada oilaviy ajrimlari haqida so‘z yuritilib, unda oila va nikoh munosabatlari, yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash, oilalarda yuzaga kelayotgan nizolar va ularni keltirib chiqaruvchi sabablar, ajralishlar va ularning salbiy asoratlari kabi bir qator masalalar har tomonlama o‘rganilib, tahlil qilingan.

471-476 78 19

Texnika oliy ta’lim muassasalari talabalarning ilmiy- texnik ijodkorlik faoliyatini tarbiyalashning psixologik-pedagogik asoslari

Абдуталиб Пармонов

Maqolada talabalar ilmiy-texnik ijodkorlik faoliyat jarayonida shaxsning ehtiyojlarini shakllantirish imkoniyatlari haqida ma’lumotlar keltirilgan.

476-479 396 41

Talabalar o‘quv faoliyatining turlari va xususiyatlari

Сардор Каршибаев, Хайтбой Анорбоев

Ushbu maqolada talabalarda o‘quv faoliyati turlari va xususiyatlari,talabalarning o‘quv faoliyatidagi muaffaqiyatlari,o‘quv faoliyatiga moslashish jarayonlari,talabalarda o‘quv faoliyatiga nisbatan yuzaga keladigan qiyinchiliklar yoritib berilgan.

479-483 70 25

Bo‘lajak muhandis-elektriklarning intellektual kompetensiyalarini shakllantirishda ularning kasbiy sifatlariga qo‘yiladigan zamonaviy talablar va ularning yechimi

Аброр Курбанов

Ushbu maqolada bo‘lajak muhandis-elektriklarning o‘zgaruvchan kasbiy faoliyat sharoitlariga tez moslashuvchan yosh mutaxassislarni tayyorlash ularning intellektual kompetentsiyasini rivojlantirish muammosi bugungi kunda pedagogik olimlarning oldida turgan dolzarb mavzulardan biri sifatida muammo va yechimlari ko’rsatib o’tilgan. 

483-486 708 52

Maktab yoshidagi bolalarga ingliz tilini oʻqitish metodikasi

Шахина Савронова, М Джораев

Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarga ingliz tili oʻqitishning zarurat ekanligini asoslanib, chet tilini oʻqitish maktabgacha taʼlim yoshidan boshlab amalga oshirishning afzalliklari haqida fikr yuritilgan boʻlib, maktabgacha yoshdagi bolalarga chet tili oʻqitishning eng zamonaviy va samarali usullari sifatida oʻyin texnologiyasi, axborot kommunikatsiya vositalari va multfilmlardan foydalanish imkonyatlari haqidagi mulohazalar keltirilgan. Bu esa, o‘z navbatida, tegishli chet til o‘qitish texnologiyasini qo‘llashni taqozo etadi. Bundan tashqari ushbu maqolada maktab oʻquvchilariga ingliz tilini oʻrgatish usullari, ularni darsga boʻlgan qiziqishlarini oshirish haqida soʻz boradi. Dars jarayonida oʻquvchilar diqqatini jamlash, yangi soʻzlarni yodlatish usullari, turli xil shunga oʻxshash oʻqitish metodikalari ifodalangan.

486-491 198 57

Voleybol sport turida texnik-taktik uslublarini dastlabki o‘rgatish metodikasi

Шерзод Назаров

Ushbu maqolada yosh o‘yinchilar tayyorgarligining birinchi asosiy qismini ularning jismoniy va texnik-taktik vazifalari tashkil etadi. U boshlang‘ich ta’lim guruhlarida yoki voleybol maktab seksiyalarida amalga oshiriladi. Shu bilan birgalikda, psixologik va tarbiyaviy jihatdan muammolari ham hal etiladi.

491-495 123 22

Suhbat orqali davolash texnikasi yoki psixoanalitik psixoterapiyaning oʻziga xos xususiyatlari

Олим Равшанов, Сарвинсо Исомиддинова

Maqolada psixoanalitik psixoterapiyani suhbat orqali psixoanalitik davolash jarayoni va texnikasiga oid ettita o'ziga xos xususiyati keltirilgan.

495-500 258 169

Ijtimoiy normalar va ularning inson rivojlanishidagi ta’siri

Сардор Юлдошев, Гульшона Султаналиева

Ijtimoiy me'yor tushunchasi, ijtimoiy me'yor turlari va uning ishlash mexanizmlari va ijtimoiy og’ish haqida bilim, ko‘nikma va malakalarga ega bo‘lish.

500-503 65 19

Oliy ta’lim tizimida boʻlajak iqtisodchilarga raqamli texnalogiyalar sohasini oʻqitishning oʻziga xosligi

Одил Тагаев

Ushbu maqolada oliy ta`lim muassasalarida iqtisod yo`nalishi talabalariga raqamli texnologiyalarni o‘rgatish zaruriyati hamda bir qator uslubiyati muhokama etiladi.

503-507 320 56

Tergov taktikasining tushunchasi, predmeti va manbalari

Лукмонуддин Шовхиев

Huquqshunostlik va Yuridik psixologiya fani O‘zbekiston Respublikasida yurisprudensiya, yuridik ta’lim rivojlanishida nazariya va amaliyotning o‘zaro bog‘liqligini ta’minlashga qaratilgan sud-huquq islohotlarini amaliy jihatdan ta’minlovchi fandir. Zero, sudlarda ko‘rilayotgan har bir ishda haqiqatni aniqlamasdan turib uni to‘g‘ri va adolatli hal etish, inson huquq va erkinliklarining qonuniy himoyasini ta’minlash mumkin emas. Yuridik psixologiya fanini o‘rganish orqali shaxsni gumon qilinuvchi, ayblanuvchi va sudlanuvchilarning qonuniy huquq va erkinliklarini buzilishining oldini olish hamda jabrlanuvchining huquqlarini to‘liq kafolatlashga erishiladi.

507-511 562 59

Maktabgacha yoshdagi bolalarda o‘z-o‘zini anglashning ijtimoiy -psixologik asoslari

Барно Норбекова, Аскат Таджибоев

Mazkur maqolada bolalarning o‘zini-o‘zi anglashi, o‘ziga va o‘zgalarga baho berishi, oilada katta yoshdagi insonlarning bola bilan qiladigan muomala munosabati, uni o‘zini mustaqil shaxs sifatida anglashi hamda oilada maktabgacha yoshdagi bolalarning o‘z-o‘zini anglashida o‘yin faoliyatining ahamiyati batafsil yoritilgan hamda tavsiyalar ishlab chiqilgan.

511-514 46 20

Tеxnik oliy ta’lim muassaslarida faol oʻqitish jarayonida talabalarning axborot kompеtеnsiyasini shakllantirish

Бахадир Азамханов

Ushbu tezisda tеxnik oliy ta’lim muassaslarida faol o’qitish jarayonida talabalarning axborot kompеtеntsiyasini shakllantirish zaruriyati, ishlab chiqilgan modelning mazmuni va elementlari tushuntirilgan.

514-517 150 43

Ta’lim jarayonida birinchi tartibli chiziqli oddiy differensial tenglamalarni yechimini maple dasturida topish

Пахловон Мовлонов, Отадавлат Насриддинов

XXI asr - texnologiyalar asri hisoblanadi. Shunday ekan o‘quv jarayonida turli zamonaviy axborot vositalaridan o‘rinli foydalanish, kompyuterli ta’lim jarayonida darslarni o‘quvchi-talaba va kompyuter orasidagi munosabatlarga ko‘ra tashkil etish, boshqarish, nazorat qilish bugungi kunda dolzarb masalalardandir.Tabiiy fanlar hamda texnika fanlarida uchraydigan ko‘pgina masalalar differensial tenglamalarga keltiriladi,ya’ni ularning analitik yechimini topish nihoyatda murakkab masala,shu sababli taqribiy yechish usullaridan foydalanish ko‘proq samara beradi.Bunday muammolarni hal qilish uchun esa matematik paketlar mavjud bo‘lib,ushbu maqolada differensial tenglamalarni Maple dasturida yechish haqida gap boradi.Ya’ni, birinchi tartibli chiziqli oddiy differensial tenglamani Maple dasturida analitik yechimini topish dasturi tuzilib natija olingan.

517-520 234 33

Shaxsda stressga qarshi psixologik himoyani shakllantirish omillari

Дильрух Арипова

Shaxsning psixologik himoya mexanizmlari ayrim nizolarning sub’ektiv sabablariga bevosita ta’sir etishi mumkin. Shaxsning shaxsiy yoki guruhiy ehtiyojlarini amalga oshirishga yo‘l qo‘ymaslik va shaxsiy yoki guruhiy qiziqishlarini poymol qilish kabi sabablar nizoli vaziyatlarni vujudga keltiradi. Ko‘pincha jamoada qabul qilingan xulq atvor formalari, ijtimoiy shakllanib borishi bilan individ reaksiyasi aniqlanadi.

520-527 475 62

Insonning emotsional psixologik xususiyatlari

Рустам Отамуратов, Гузаль Тургунбаева

Maqolada insonlarning emotsional – psixologik tomomlarini ya’ni shaxsning individual xususiyatlarini, insonlarning o’z o’zini tushunishi, anglashi, o’zgalarning hissiy intellektini va o’z imkoniyatlarini xizmatlarini to’g’ri baholash, odamlarning o’zini xohlaganicha tutish huquqini tan olish, ziddiyatli vaziyatlarni ko’p oylar davomida ularning muammolarig aylanmasdan, manfaatlar to’qnashuvida hal qilish qobiliyatini anglatishi haqida fikr yuritiladi.

527-531 476 45

Ta’lim - tarbiya jarayonida kompetensiyalar va ularni shakllantirishda fanlararo bog‘lanishlardan foydalanish

Оринпошша Каландарова

Maqola O‘zbekistonRespublikasi ta’lim jarayoniga tatbtq qilingan Davlat ta’lim standartlarini Texnologiya ta’limi predmeti mashg‘ulotlarida amaliy qo‘llash xususiyatlariga qaratilgan. Xususan texnologiya fan predmetini o‘qitishga kompetensiyaviy yondoshuvning tatbiq qilinishi asoslari ko‘rib chiqilgan. Mashg‘ulotlar jarayonida Texnologiya fan predmeti bilan boshqa fan predmetlari o‘rtasidagi predmetlaro aloqadorlikni amalga oshirish asosida o‘quvchilarning ta’limiy kompetensiyalarini shakllantirish imkoniyatlari tadqiq qilingan. 

534-536 66 23

Hozirgi iqtisodiy taraqqiyot davrida geografiya fanini oʻqitishning pedagogik zarurati

Ильяс Джанизаков

Maqolada geografiya fanini vujudaga kelish tarixi va maqsad va vazifalarini inobatga olib, iqtisodiyotni rivojlantirishdagi oʻrni haqida soʻz yuritilgan.

532-534 59 36

Программные средства статистического анализа данных

Шухрат Ходиев

Одним из обязательных этапов любого научного исследования является статистический анализ данных. К статистическим методам проявляется повышенный интерес как к одному из важнейших аналитических инструментариев в различных областях науки. Рассматриваются применения алгоритмов статистического анализа и новых цифровых технологий для изучения социальной реальности.

536-540 136 16

Milliy-ma’naviy qadriyatlarimizdan yoshlar tarbiyasida foydalanishning tahlili va uni takomillashtirish yo‘llari

Ильяс Джанизаков

Hozirgi davrda milliy qadriyatlarimizni tiklash borasida yilda emas, balki har bir hafta va oyda ko‘plab yangiliklar, o‘zgarishlar bo‘lib turibdi. Ushbu maqolada milliy qadriyat, milliy urf-odatlarning yoshlar tarbiyasiga ta`siri yoritib berilgan.

541-543 81 46

Yoshlar tarbiyasida milliy-ma’naviy qadriyatlarimizni tahlili va uni takomillashtirish yo‘llari

Ильяс Джанизаков

Hozirgi davrda milliy qadriyatlarimizni tiklash borasida yilda emas, balki har bir hafta va oyda ko‘plab yangiliklar, o‘zgarishlar bo‘lib turibdi. Ushbu maqolada milliy qadriyat, milliy urf-odatlarning yoshlar tarbiyasiga ta`siri yoritib berilgan.

543-546 202 24

Maktab matematika kursida graflardan foydalanib mantiqiy masalalarni yechish

Диана Душабаева

Ushbu maqolada maktab matematika kurslarida mantiqiy masalalarni yechishda graflardan foydalanib masalalarni yechish keltirib o‘tilgan.

547-550 53 23

Аралаш таълим муҳитида бўлажак мутахассислар касбий компетентлигини шакллантириш

Зухра Исмаилова, Гульчехра Эргашева

Компетентлик тушунчаси психологик нуқтаи назардан ноанъанавий вазиятлар, кутилмаган ҳолларда мутахассиснинг ўзини қандай тутиши, мулоқотга киришиши, рақиблар билан ўзаро муносабатларда янги йўл тутиши, ноаниқ вазифаларни бажаришда, зиддиятларга тўла маълумотлардан фойдаланишда ҳаракат режасига эгалик сифатида тавсифланади.
Мақолада бўлажак мутахассислар ўзининг ижтимоий барқарорлигини, ҳаракатчанлигини кафолатлаш ва ўз тақдирини ўзи белгилашни ҳамда кейинги ривожланиши учун аралаш таълим муҳитида бўлажак мутахассислар касбий компетентлигини шакллантириш масалалари ёритиб берилган.

550-551 145 32

Fizika fanining “kvant fizika” bo‘limini mikroolamning o‘ziga xos jihatlariga e’tibor qaratgan holda o‘qitish metodikasi

Камиль Саттаркулов

Ushbu maqolada akademik litseylarning fizika kursida Kvant fizikasi bo‘limini o‘qitishda mikroolam haqida asosiy tushunchalar keltirilgan.

552-555 74 39

Bo‘lajak muhandislarning me’yoriy-metrologik kompetensiyalarini shakllantirishning nazariy jihatlari

Джахангир Носиров

Muhandisning kasbiy kompetensiyalarini shakllantirish muammosi, texnologik jarayonlarni rejalashtirish va amalga oshirish, jixozlarni sinash, montaj qilish va sozlash, chiqarilayotgan mahsulot sifatini o‘lchash va nazorat qilish, me’yoriy xujjatlarni muhandislar tomonidan tahlil qilish, ishlab chiqarishini metrologik ta’minoti bilan bog‘liq va chiqarilayotgan mahsulot sifatiga ta’sir etuvchi kasbiy masalalar borasida tahliliy xulosalar keltirilgan.

555-559 245 48

Oʻsmirlarda destruktiv xulq koʻrinishlarini shakllanishi

Азиза Комилова, Хуршида Махмудова

Ushbu maqolada o’smir yoshdagi o’quvchilarda kuzatiladigan xulq-atvor ko’rinishlarini shakllanishi, ularni shakllanishiga sabab bo’luvchi omillarni aniqlash va shuningdek, ularga to’g’ri diagnoz qo’yish va ular bilan korreksiya ishlarini olib borish usullari haqida ma’lumotlar berilgan.

559-562 83 25

О политической манипуляции молодежью

Рамил Гарифуллин , Исмат Тугалов

На основании контент-анализа молодёжных мировых социальных сетей проведено качественное аналитическое исследование социально-психологического и социально-экономического состояния молодёжи всего мира (страны Запада, Ближнего Востока, Китай и России). Проанализированы факторы манипулятивного воздействия на молодёжь.

562-565 215 34

Elektron vositalar asosida o‘quvchilarning kreativ kompetentligini rivojlantirish

С Раджабова

Ushbu maqolada umumiy o’rta ta’lim maktablari texnologiya fanini o‘qitishga qo‘yiladagan talablar va elektron vositalar orqali o‘quvchilarning kreativ kompetentligini rivojlantirish masalasi yoritib berilgan.

565-569 369 78

Matematika fanini o‘qitish jarayonida zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanish

Салахиддин Алимов, Клара Холманова

Ushbu maqolada bolalarni tabiat bilan tanishtirishning pedagogik jarayon sifatida ahamiyatini o'rganadi, bolaning har tomonlama rivojlanishida tabiatning muhim rolini tan oladi. Tadqiqot bolalaming kognitiv, hissiy, ijtimoiy va jismoniy rivojlanishini kuchaytirish uchun ko'p tarmoqli yondashuvni o'z ichiga olgan tabiatga asoslangan pedagogikaning afzalliklariga urg'u beradi. Tadqiqot tabiatga ta'sir qilishning akadcmik samaradorlikka, aqliy farovonlikka, atrof-muhitni bilishga va butun umr bo'yi ta'limga ta'sirini baholaydi. Bundan tashqari, maqolada o'qituvchilar va ota-onalar uchun tabiatni bolalaming ta'lim tajribasiga samarali integratsiya qilish uchun amaliy strategiyalar va tavsiyalarni taklif qiladi.

569-572 324 39

Bolalarni tabiat bilan pedagogik jarayon sifatida tanishtirish: koʻp tarmoqli yondashuv

Дилнура Тоштемирова

Ushbu maqolada bolalarni tabiat bilan tanishtirishning pedagogik jarayon sifatida ahamiyatini o'rganadi, bolaning har tomonlama rivojlanishida tabiatning muhim rolini tan oladi. Tadqiqot bolalaming kognitiv, hissiy, ijtimoiy va jismoniy rivojlanishini kuchaytirish uchun ko'p tarmoqli yondashuvni o'z ichiga olgan tabiatga asoslangan pedagogikaning afzalliklariga urg'u beradi. Tadqiqot tabiatga ta'sir qilishning akadcmik samaradorlikka, aqliy farovonlikka, atrof-muhitni bilishga va butun umr bo'yi ta'limga ta'sirini baholaydi. Bundan tashqari, maqolada o'qituvchilar va ota-onalar uchun tabiatni bolalaming ta'lim tajribasiga samarali integratsiya qilish uchun amaliy strategiyalar va tavsiyalarni taklif qiladi.

572-574 68 34

Raqamli texnologiyalarni analitik kimyo fani oʻqitish jarayonida qoʻllash

Мафтуна Усманова

Ushbu dissertatsiya raqamli texnologiyalami analitik kimyo fanini o‘qitish va o‘qitishda qo‘llashni o‘rganadi. Texnologiyaning jadal rivojlanishi bilan raqamli vositalar va platformalami ta'lim jarayoniga kiritish zaruratga aylandi. Ushbu tadqiqot raqamli texnologiyalaming analitik kimyoni o'qitishda tushunish, faollik va umumiy samaradorlikni oshirishga ta'sirini tahlil qiladi. Bundan tashqari, u ushbu texnologiyalami ta'lim o'quv dasturiga integratsiyalash bilan bog'liq muammolar va imkoniyatlami muhokama qiladi.

574-577 243 34

Iqtisodiy kompetentlikni shakllantirish zamonaviy mutaxassis tayyorlashning muhim omili sifatida

Эсанджон Салимов

Ushbu ishda texnika oliy ta’lim muassasalarida taxsil olayotgan bo‘lajak iqtisodchilarning iqtisodiy kompetentligini shakllantirishning muhim omillari haqida fikr yuritilgan.

578-582 70 30

Рақамли технологиялар негизида бўлажак ўқитувчиларни рақамли технологиялар негизида касбий фаолиятнинг узлуксиз методик таъминоти тизимини яратиш

Улугбек Туракулов

Мазкур мақолада рақамли технологиялар негизида бўлажак ўқитувчиларни касбий фаолиятга тайёрлашга оид узлуксиз илмий-методик тизимни яратиш масаласи қаралади. Мазкур мақоладан бўлажак мутахассисларни касбий фаолиятга тайёрлашни такомиллаштириш муаммоси билан шуғулланувчилар фойдаланиш мумкин.

582-587 203 45

Deviant xulq-atvorni shakllantirishdagi ijtimoiy ta’sirlar

Умиджон Юсупов, Делиора Абдуховидова

Ushbu tesizda deviant xulq-atvorni shakllanishdagi ijtimoiy ta‘sirlar, oila dinamikasi, ijtimoiy normalarning o‘rni, ommaviy axborot vositalarining deviant xulq shakllanishiga ta‘siri.

588-590 82 21

Mаgnit suyuqlik {ni(no3)2•6 h2 o}x yopishqoqlik koeffitsientini aniqlash

Эркин Ахмедов

Ushbu moqola tarkibida 3d-metallari bo‘lgan {Ni(NO3)2•6H2O}x magnit suyuqlikning yopishqoqlik koeffitsientini kontsentratsiyasiga bog‘liqlik natijalari keltirildi.

590-594 154 67

O‘quvchilarning kommunikativ kompetensiyalarini shakllantirishda keys texnologiyasidan foydalanish

Улугбек Мингбоев

Ushbu maqolada informatika va axborot texnologiyalari fani dars mashg‘ulotlarida o‘quvchilarning kommunikativ kompetensiyalarini Keys texnologiyasidan foydalanib shakllantirish va mavzular bo‘yicha keyslardan namunalar keltirilgan.

595-598 443 83

O‘zbek komediyalarida ijtimoiy muhit va shaxs talqini

Муродулла Джураев

Maqolada ijtimoiy muhit va shaxs talqini Sharof Boshbekovning “Temir xotin” komediyasi misolida tahlilga tortilgan.

598-601 93 24

Milliy tа’lim - tаrbiya jarayonida yoshlar аhloqiy fаzilаtlаrni yuksаltirish mezonlаri

Олим Артыков

Maqolada globallashuv sharoitida aholining keng qatlamlarida, ayniqsa yoshlarda milliy gʼoyaga sodiqlik, vatanparvarlik tuygʼularini, yuksak maʼnaviy-axloqiy qarashlarni tarbiyalashning, ularda mafkuraviy-maʼnaviy immunitetni shakllantirishning dolzarbligi ifodalangan.

602-605 103 25

Формирование русской топонимической системы в Центральной Азии

Сусанна Велиева

В данной статье рассматриваются факторы и тенденции формирования русской топонимической системы в Центральной Азии. В качестве объекта исследования выбраны города и посёлки городского типа, расположенные на территории Казахстана, Киргизии, Таджикистана и Узбекистана. Анализируется влияние различных факторов на процесс образования названий географических объектов, таких как исторические события, природные условия, экономические и культурные особенности региона. Обозначаются основные тенденции в развитии русской топонимии в Центральной Азии, включая увеличение количества новых названий, адаптацию к местным языкам и традициям, а также появление смешанных названий.

605-609 74 30

Qayg‘usiz abdolning qayg‘ulari

Шалола Сафартошева

Ushbu maqolada o‘zbek kitobxonlari hali tanishib ulgurmagan Turk tasavvuf adabiyotining yirik vakili Qayg‘usiz Abdolning hayoti va ijodi haqida atroflicha ma’lumot berilgan. Uning asarlaridagi asosiy mazmun mohiyat to‘g‘risida so‘z ketgan va parchalar keltirilgan.

610-614 87 78

Erkin samandarning “quyun izlari yohud ogahiy” romanida toponimlarning funksional-semantik xususiyatlari

Холида Буронова

Ma’lumki, aniqlagich (indikator)lar toponimlarning lisoniy tarkibiga kiriladi. Shu sababli badiiy matnlarda toponimlarning funksional-semantik xususiyatlari o‘rganilar ekan, ularni chetlab o‘tish mumkin emas

614-617 135 30

Cultural characteristics of the concept “xazina, treasure” in uzbek and english languages

Насиба Пармонова

Language is a reflection of culture, and within each language, there are words and concepts that carry unique cultural significance. One such concept is the idea of “Xazina” or “Treasure”, which holds a special place in the hearts and minds of people in Uzbek and English-speaking cultures. In this article, we will delve into the national cultural typological characteristics of the concept “Xazina, Treasure” in Uzbek and English languages, exploring how these languages convey values, history, and cultural nuances through this concept.

617-620 100 20

The importance of independent study for students

Мафтуна Ниятова

Independent study is a crucial aspect of a student's academic journey. It allows students to take ownership of their learning, explore their interests, and develop essential skills that will benefit them throughout their lives. In this article, we will discuss the importance of independent study for students and why it should be a priority in their academic careers.

662-667 139 40

Эстетическое воспитание какважный фактор духовного развития учащихся

Исмат Тугалов

В статье рассматривается эстетическая составляющая воспитания в ее основном смысле для формирования духовной культуры человека.

621-626 93 37

Использование ИКТ на занятиях русского языка и литературы

Мархабо Эрназарова

В педагогической и методической практике давно применяется термин "активные методы и формы обучения". Он объединяет группу педагогических технологий, достигающих высокого уровня активности учебной деятельности учащихся. В последнее время получил распространение ещё один термин – "интерактивное обучение". Современная наука об образовании приблизилась к тому моменту, когда возникла потребность в создании педагогических технологий, которые обеспечивают самое главное в образовательном процессе – развитие личности каждого учащегося, его активности. Необходимо создавать такие условия обучения, чтобы учащийся стремился получить новые результаты своей работы и в дальнейшем успешно применить их в практической деятельности.

630-632 121 43

Psychological value of the novels by agatha christie

Джалолхан Маърипов

Books play an important role in the development of society and are also considered important for personal improvement. Every book reader draws some conclusions from the work he likes. In particular, the works of the English writer Agatha Christie, who made an incomparable contribution to the detective works that are loved by readers, should be highlighted. In the process of analyzing her works, it is necessary to take into account several aspects.

632-636 199 37

Tafakkur uslubining ijtimoiy-falsafiy ahamiyati dunyoqarashga doir mohiyati

Ислам Хасильмуродов

Ushbu maqolada bugungi davrda jahonda dunyoni bilishning dastlabki usulini, inson tafakkuri imkoniyatlarini ochib berish shaklini aniqlash, falsafiy dunyoqarash jamiyatdagi ziddiyatlarni bartaraf qilishda ong, tafakkur va tasavvur hamda aqliy bilishning ahamiyati to‘g’risida fikr yuritilgan. 

636-639 63 18

Новые технологии в изучении и преподавании иностранных языков

Элмира Жабборова

Одной из наиболее эффективных форм преподавания иностранного языка является метод использования современных педагогических технологий. В данной статье рассматриваются различные аспекты использования новых технологий, которые способствуют активному вовлечению учащихся в различные виды практической деятельности и позволяет каждому из них развивать творческие и индивидуальные способности.

640-643 430 37

Ta’limda media tushunchasi

Д Рустамова, М Джораев

Ushbu maqolada ta’lim tizimidagi ijtimoiy tarmoqlarning, shuningdek, medianing òrni va ahamiyati tòğrisida soʻz boradi. Bu esa òz òrnida media texnologiyalarining bir qancha ijobiy va salbiy tomonlarini oʻquv jarayoniga kòrsatadigan ta’siri uning yutuq va kamchiliklari borasida ma’lumotlar berilgan.

643-646 121 46

San’at mafkuraviy qurol sifatida

Самад Худайбердиев

Mafkura va san’at insoniyat madaniyatining o‘zaro bog‘langan jabhalari bo‘lib, dunyo haqidagi tushunchamizga ta’sir ko‘rsatadi va uni shakllantiradi. Mafkura individual va jamoaviy dunyoqarashni boshqaradigan e'tiqodlar, qadriyatlar va tamoyillar majmuini ifodalaydi, san'at esa his-tuyg'ular, g‘oyalar va istiqbollarni etkazish uchun ishlatiladigan keng ko'lamli ijodiy ifodalarni o‘z ichiga oladi. Ushbu abstrakt mafkura va san’at o‘rtasidagi munosabatni o‘rganib, ularning aks etishi, bir-biriga qarshi kurashishi va ta’siriga e’tibor qaratadi.

657-659 68 34

Psychologisher und pedagogisher rolle der romane “Steppenwolf” von herman hesse

Хулькар Алимкулова

Bücher spielen eine wichtige Rolle in der Entwicklung der Gesellschaft und werden auch als wichtig für die persönliche Weiterentwicklung angesehen. Jeder Buchleser zieht einige Schlussfolgerungen aus der Arbeit, die ihm gefällt. Besonders hervorzuheben sind die Werke der englischen Schriftstellerin Herman Hesse , die einen unvergleichlichen Beitrag zu den von den Lesern geliebten Detektivwerken geleistet hat. Bei der Analyse ihrer Werke müssen mehrere Aspekte berücksichtigt werden.

646-649 454 44

Qadimgi Misr tarixidan ba’zi mulohazalar

Бабурджон Тугалов, Нозим Ахмадкулов

Ushbu maqolada Qadimgi Misr tarixi bo’yicha manbalar tahlili asosida siyosiy jarayonlar bog’liq voqea hodisalar ochishga harakat qilingan.

649-652 158 53

Madaniyat tushunchasining rivojlanishiga turli yondashuvlar tahlili

С Раимов

Maqolada madaniyat tushunchasi mazmuni, o’ziga xos xususiyatlari, tarixiy rivojlanish aspektlari va soha olimlarining turli yondashuvlari tahlili yoritilgan.

652-656 180 53

Teaching writing as a major part of productive skills in mixed ability classes

Нафиса Тешабоева

The article deals with investigating the significance of writing in mixed ability classes using modern innovative technologies while teaching a foreign language. Since learners should be able to learn English fluently and appropriately they should develop their reading, listening, writing and speaking skills. Namely, the aim of teaching a foreign language is a communicative activity of learners. Hence, the appropriate use of modern innovative technologies and strategies associated with fostering writing proficiency among students with varying skill levels.

659-662 98 43

Лексик-семантик майдон ҳақида қарашлар

Шохида Шодиева

Ушбу мақолада лексик-семантик майдон оламнинг лисоний ва бадиий манзарасининг бир қисми эканлиги борасида фикр юритилади.

626-630 88 27

On the exploration of catacomba tombs in the area of ancient Ustrushona

Бабир Тугалов

This article analyzes the reasons for the emergence and popularization of catacomb graves studied by the researcher in the ancient Ustrushona region. Issues such as the meeting of new types of graves together with the lahad, yorma and ora graves with a porch, the fact that they are related to the migration processes of antiquity and the early Middle Ages, as well as the fact that this process had a great impact on the spiritual, religious, social and political life of the ancient population revealed on the basis of comparative analysis of other monuments studied in the region.