Vol. 1 No. 2 (2023): Computer Science and Engineering Technology

Vol. 1 No. 2 (2023): Computer Science and Engineering Technology
Published: 06-11-2023

Articles

5-8 149 62

Kvant algoritmik hisoblarning sun’iy intellekt ilovalarda qo‘llanilishi

Ruslan Arapbaev, Ismailzoda Istamov

Kvant kompyuterlarida hisoblash jarayonining aksariyati standart yoki “klassik” kompyuterlar yordamida hal qilib bo‘lmaydigan muammolarni hal qilish uchun kvant algoritmlaridan foydalanish imkoniyati bilan bog’liq. Kvant jarayoni tezligini oshirishning bir qancha yorqin misollari, xususan kriptografiyada va fizik jarayonlarda, magnetizm hodisalarida va sun’iy intellektga oid ilovalarda muhim ahamiyatga egadir. Ushbu murakkab jarayonlarda, kvant kompyuterlari hisoblash uchun sehrli jarayon emas, balki ba’zi muammolar bilan kvant algoritmlari bilan ham hal qilishmumkin, bu holat ba’zida faqat kichik afzalliklarni beradi. Biroq, kvant kompyuterlarini simulyatsiya qilish va tahlil qilish juda qiyin bo‘lganligi sababli, ko‘plab muammolar va algoritmlar uchun tadqiqotchilar kvant algoritmlari qanday ishlashini bilishi talab etiladi. Ushbu tadqiqotda kattaroq kvant qurilmalari va kompyuterlar internetga kirishi bilan ularda kvant algoritmlarini sinab ko‘rish va kvant kompyuterlari afzallik beruvchi sun’iy intellekt orqali yangi muammolarni aniqlash mumkin bo‘ladi.

8-10 93 47

Mashg‘ulotlar sifatini oshirishda simulyatorlarning o‘rni

Sadokat Ramonova

Ushbu maqolada oliy harbiy ta’lim muassasalarida elektron sxemalarni tahlil qilish, hamda ularni zamonaviy kompyuter usullari, hususan Electronics Workbench Multisim dasturi yordamida modellash imkoniyatlari yoritilgan.

10-13 106 53

Definition of techniques for emotional state assessment

Abdurahmon Kurbanov

This article aims to provide algorithmic insights into the evaluation of human emotions, highlighting the progress that has been made and the challenges that still exist. By utilizing machine learning algorithms and sentiment analysis, researchers have been able to uncover valuable information about the emotions that robots can express and how they impact consumers. This cross-disciplinary study paves the way for next-level social, design, and creative experiences in artificial intelligence research, particularly in the realms of consumer service and experience contexts.

13-17 229 51

Kompyuter arxitekturasi” fanidan mobil ilova axborot tizimini ishlab chiqish

K Khusanov, M Akhrorov, J Toshboyev

Keyingi yillarda muayyan fanni mustaqil o’zlashtirish uchun tayyorlangan elektron darslik yoki elektron qo’llanmalar tarkibida mustaqil o’rganuvchilarning shu fanga oid bilimlarini sinab ko’rishga oid interfaol uslubda ishlaydigan test dasturlarini yaratish zaruriy ehtiyojga aylandi. Bu borada faoliyat ko’rsatuvchilar mazkur ishda qisman foydalanishlari mumkin. Bundan tashqari, o’quvchilar mustaqil ravishda o’z ustida ishlari uchun ham ularga tayanch bo’la oladigan, ular uchun metodik adabiyotlar xoh qog’ozda bo’lsin, xoh elektron ko’rinishda bo’lsin, imkon qadar ko’proq bo’lgani maqsadga muvofiqdir.

17-19 111 63

Means and methods of ensuring information security in the electronic government system

Azamat Mardiyev

The article discusses the importance of ensuring information security in e-government systems, especially in today's digital era, when these systems are increasingly used. The article discusses the various tools and techniques available to secure an e-government system, including authentication protocols, encryption technologies, firewalls, intrusion detection systems, anti-virus software, vulnerability assessments, and penetration testing.

19-22 130 47

Image pre-processing techniques for crop pest detection

Kh Muraeva

Pest detection systems are important tools for crop yields. Because they serve as robust techniques while preventing some damages there. In this paper, some image pre processing techniques are discussed and efficient methods are described.

23-27 114 34

Brayl matn tasviri sifatini oshirish usullari

Erali Mustafoyev, Javlon Kholmatov

Ushbu maqolada brayl matn tasvir sifatini oshirish usullari haqida so‘z boradi. Haqiqiy hayotda brayl alifbosidagi hujjatlarning koʻp tasvirlari sifatsiz boʻlgani uchun, bu maqolada koʻrib chiqish lozim: interpolyatsiya, shovqinni filtrlash, morfologik operatsiyalar kabi turli xil dastlabki ishlov berish algoritmlari va global konturlar haqida ma’lumot berilgan.

27-31 276 86

Data preprocessing techniques in machine learning

Nodir Raximov , Dilmurod Khasanov

In this paper, importance of preprocessing and techniques in this field such as data cleaning, dimensionality reduction, smoothing, normalization are illustrated. During the research we mentioned some details of techniques above. However, our research includes only theoretical aspect of data preprocessing. The data preprocessing phase while arduous and time-intensive stands as the cornerstone of data science, possessing paramount significance. Neglecting the meticulous cleansing and structuring of data has the potential to undermine the integrity and efficacy of subsequent modeling endeavors.

31-35 132 29

Mulohazalar va matritsalarning oʻzoro bogʻlanishi

Oybek Maniyozov

Ushbu maqolada mulohalar va matritsalar bogʻlanishi, mulohazalarni shifrlash, shirflangan ma’lumotlarni yechish, matritsalar ko’paytmasi hamda teskari matritsalarni Matlab programmasida ishlatish haqida ma’lumot berilgan.

35-38 122 47

SM4 shifrlash algoritmini apparat amalga oshirish usullari

Iskandar Olimov, Eldor Korabayev, Abdugadir Karimov

Ushbu maqolada SM4 shifrlash algoritmini amalga oshirish usullariga bag‘ishlangan bo‘lib, unda SM4 shifrlash algoritmini ma’lumotlarni maxfiyligini ta’minlashdagi o‘rni, ishlash funksiyasi shu bilan birga aparat amalga oshirish usullari va ularni tahlili keltirilgan.

38-44 106 36

Tanib olish modullarini dasturiy amalga oshirish

Abror Mamaraimov, Ghiyos Choryorkulov, Nizomiddin Normatov

Tanib olish modullarini dasturiy jihatdan amalga oshirish hamda nutqni tanib olish moduli ishini sifatini baholash ishlarini olib borish. Nutq signaliga dastlabki ishlov berish va ularni neyron tarmoqlarida oʻqitishga tayyorlash jarayonini avtomatlashtiruvchi dasturiy modul ishlab chiqildi. Ushbu dasturiy modul yordamida katta xajmdagi nutq maʼlumotlarini tarmoqga kirish standartiga moslash imkoniyatini beradi.

44-48 437 93

Tarmoq xujumlarini aniqlash vositalari tahlili

Dilshoda Kurbanaliyeva

Ushbu maqolada tarmoqlararo ekranlar, tarmoq hujumlarini aniqlash va bartaraf etish tizimlari (IPS, IDS), Honeypot texnologiyalari hamda ularning avzalliklari va kamchiliklari haqida so‘z boradi.

48-51 124 35

Variatsion kvant algoritmlarini qo‘llashning samaradorligi

Ismailzoda Istamov, Mirobid Sulaimanov

Murakkab kvant tizimlarini simulyatsiya qilish yoki keng ko‘lamli chiziqli algebra masalalarini yechish juda yuqori hisoblash klassik kompyuterlar uchun juda qiyin. Kvant kompyuterlari va algoritmlari esa yechimni yuqori darajada aniqlikda olish imkonini bermoqda.
Parametrlashtirilgan kvant sxemasini o‘rgatish uchun klassik optimallashtiruvchidan foydalanadigan variatsion kvant algoritmlari (VKA) ushbu cheklovlarni hal qilishning ilg’or texnologiyasi sifatida paydo bo‘ldi. Kvant kompyuterlari uchun mo‘ljallangan deyarli barcha ilovalar uchun VKAlar taklif qilindi va ular kvant ustunligiga erishish uchun eng yaxshi yechimni topib berish xolati bilan afzal bo‘lib ko‘rinadi. Shunday bo‘lsa-da, muammolar, jumladan, VKAlarni o‘qitish qobiliyati, aniqligi va samaradorligi bilan bog'liq muammolar saqlanib qolmoqda. Bu ushbu tadqiqot ishida VKA sohasini ko‘rib chiqiladi, ularning qiyinchiliklarini yengish strategiyalarini muhokama qilinadi va kvant ustunligiga erishish uchun ulardan foydalanishning qiziqarli istiqbollarini ta'kidlanadi. Kvant algoritmlarini sinab ko‘rish va kvant kompyuterlari afzallik beruvchi sun’iy intellekt orqali yangi muammolarni aniqlash mumkin bo‘ladi.

51-55 100 37

Улучшение оптимизации патча для многосекционных ошибок при автоматизированном восстановлении программ

Aslan Abdinabiev, Sirojiddin Turdiyev

Методы автоматизированного исправления программ,основанные на глубоком обучении, продемонстрировали значительные улучшения в устранении ошибок. В этих методах часто используются предварительно обученные модели нейро-машинного перевода для создания исправлений для ошибочного исходного кода. Для исходного кода с множеством ошибок в разных местах были предложены различные подходы, в том числе генерация множества патчей-кандидатов для каждого дефектного участка и их объединение для формирования окончательных патчей. Однако задача состоит в том, чтобы ранжировать эти сгенерированные патчи по вероятности их правильности и выбрать конкретное число из верхней части, так как объединять их все нецелесообразно. В данной работе мы представляем усовершенствованную методику оптимизации патчей, которая решает эту задачу в три этапа: отсеивание ненужных патчей, ранжирование и отбор наиболее ранжированных патчей, а также их объединение. В экспериментах с использованием набора данных данный метод показал лучшую производительность по сравнению с другими исследованиями.

55-61 156 51

Ma’lumotlarni intellektual tahlillash uchun oldindan tasniflash va yakuniy konvolyutsion neyron tarmog‘i

Nadir Rakhimov, Ravshan Shirinbayev, Zilola Saidova

Ushbu maqola konvolyutsion neyron tarmoqlari va ma’lumotlar tahlili bo’yicha muhim ma’lumotlar taqdim etadi. Bu tarmoqlar ma’lumotlarni tahlil qilishda va tasniflashda foydalaniladigan texnologiyani tavsiflaydi. SNA 1(Social Network Analysis) va SNA-2 (Social Network Analysis) nomli ikkita neyron tarmoqi tuzilishi va ishlash prinsiplari haqida ma’lumot berilgan. Bu tarmoqlar ma’lumotlarni qo’llab-quvvatlaydi va ularga intellektual tahlil imkoniyati beradi. Maqola tarmoqlarning qatlamlarini ularning bog’lanishlarini va xususiyatlarini batafsil tavsiflaydi. Bu tarmoqlar ma’lumotlarni avtomatik ravishda tahlil qilish va sinovdan o’tkazishda ishlatiladi. SNS-1 (Synthetic Nervous System) va SNS-2 (Synthetic Nervous System) konfiguratsiyalari esa bu tarmoqlarning sonini va sinaptik koeffitsientlarni ifodalaydi. Bu maqola, ma’lumotlarni tahlil qilish uchun intellektual tizimlarning murakkab tuzilishi va ishlashini tushuntiradi. Ushbu tizimlar, ma’lumotlarni qisqa muddatda tahlil qilish va tasniflashda yordam beradi va ko’p sohasida foydalaniladi.

61-66 190 71

Web ilovalarda autentifikatsiya dasturiy vositalarini ishlab chiqish va qo‘llash

Akmaljon Abdumalikov, Dinora Gulmurodova

Hozirgi kunda dunyo miqyosida axborot texnologiyalarining jadal sur’atlar bilan rivojlanib borishi ko‘plab qulayliklar bilan bir qatorda yangi muammolarni o‘rtaga qo‘ymoqda. Avtomatlashtirilgan axborot tizimlarida va telekommunikatsiya tizimlarida aylanayotgan axborotlar hamda ularning xavfsizligiga bo‘ladigan tahdidlarning soni bugunga kelib keskin darajada oshib ketdi. Ushbu muammoli xolatlar hozirda nafaqat Respublikamizda balki butun dunyoda axborot texnologiyalari sohasining texnik va dasturiy majmualari kirib borgan xar bir tashkilot va korxonaning asosiy bo‘ginlaridan biriga aylangan. 

66-70 718 137

Bul algebrasi funksiyalari sistemasini post teoremasi asosida toʻliqlikka tekshirish

Javlon Kholmatov, Rukhsora Khudoyshukurova, Shohruh Ibadullayev

Maqolada to`liq funksiyalar sistemasiga ta’rif va Post teoremasi yordamida funksiyalar sistemasini to`liqlikka tekshirishning chinlik jadvali asosida yaratilgan yangi algoritmlari qo`llanilgan. Murakkablik darajasi o`rtacha bo`lgan misol shu algoritmlar asosida yechilgan va natijalari olingan.

70-72 137 47

The role of artificial intelligence in enhancing the performance of shell and tube heat exchangers in the chemical industry

Abdurasul Davronbekov , Asliddin Abdunazzarov

Shell and tube heat exchangers are fundamental components in the chemical industry, responsible for efficient heat transfer processes critical for various manufacturing operations. As the chemical industry continues to evolve and strive for increased efficiency and sustainability, the integration of artificial intelligence (AI) technologies has emerged as a promising avenue to optimize the operation and performance of these heat exchangers. This paper explores the current state of shell and tube heat exchangers in the chemical industry and investigates the pivotal role that AI plays in improving their efficiency, reliability, and overall effectiveness. We delve into the applications of AI in the design, monitoring, and control of heat exchangers, highlighting key benefits and challenges associated with its implementation.

72-75 70 28

Об одном подходе оценки платежных транзакций на предмет мошенничества

H Samarov

В данной статье предлагается алгоритм предсказания мошеннических транзакций. В алгоритме используется методы анализа, статистики, скоринга и классификации.

76-79 112 55

Интеллектуальные системы в сурдопедагогике и инклюзивном образовании

Khikmatulla Khaldarov, Zahro Urunova

Исследовательская работа посвящена разработке и созданию интеллектуальных систем в сурдопедагогике и инклюзивном образовании в процессе обучения для приобретения знаний.

79-84 117 23

Электр энергия таъминотида носимметрик уч фазали бирламчи токларни кучланиш кўринишидаги иккиламчи сигналга ўзгартиришда IoT технологияларини қўллаш хусусиятлари

Akmal Abdumalikov, Azizjan Abubakirov, Timur Kurbaniyazov, Murtabay Bekimbetov

Электр таъминоти тизимлари реактив қувватини носимметрик уч фазали токларини ўлчов ва назорат тизимларида қўлланиладиган IoT технологияли уч фазали электромагнит ток ўзгарткич датчиклари ва уларнинг тармоқга улаш моделларини тадқиқ этиш қўлланилиши тавсифлари келтирилган.

84-87 58 24

Обеспечение безопасности центра обработки данных банка

Tahir Kuchkarov, Aisulu Aymuratova

В статье рассматриваются вопросы безопасности центров обработки данных банковских учреждений.

118-120 191 211

Biologik neyron tuzilishi, ishlash prinsipi va turlari

Narzillo Mamatov, Akbarjon Madaminjonov, Mukhlisa Madaminzhonova

Maqolada neyron haqida mavjud barcha ma’lumotlarga to’xtalib o’tilgan. Neyron uning tuzilishi, ishlash prinsipi, qanday qilib undan sun’iy neyron yaratilganligi, ulaming o’zaro o’xshashliklari haqida tushunchalar keltirib o’tilgan.

121-124 1188 297

Sun’iy neyron tarmoqlari va ularning asosiy turlari

Narzillo Mamatov, Akbarjon Madaminjonov

Maqolada hozirgi kunda keng tarqalgan neyron tarmoqlari ko’rib chiqilgan. Neyron tarmoqlar, ulaming tuzilishi va qatlamlar orasida sodir bo’ladigan jarayonlar haqida batafsil ma’lumotlar berilgan hamda har bir neyron tarmoqlari qanday masalalarni hal qilish mo’ljallanganligi haqida ma’lumotlar berilgan.

124-126 161 47

Bashoratlash usul va algoritmlari

Alexander Kabildzhanov, Gies Pulatov, Gulhayo Pulatova

Bashoratlash algoritmlari bir narsani kategoriyalash, tahlil qilish yoki bashorat berish uchun ishlatiladi. Ular masalan, ta’lim, marketing, tadbirkorlik, va boshqa sohalar bo‘yicha amal qiladi. Bashoratlash algoritmlaming qay birini tanlash sizning maqsadingiz va masalangizga bog‘liq.

88-92 89 117

Nutqni avtomatik tanib olishning neyron tarmoqlari

Nilufar Niyozmatova, Narzullo Mamatov, Abdurashid Samijonov, Boymirzo Samijonov

Tadqiqot nutqni avtomatik tanib olish (NATO)ning nutqni avtomatik tanib olishning neyron tarmoqlariga bag‘ishlangan. O‘tkazilgan tajriba ma'lum test to‘plami tanlanmalaridan foydalanib, nutqni tanib olishda bir nechta ilovalar taqqoslangan. Ma'lumotlar to‘plami har bir tizim tomonidan Python dasturlash tili ilovalari yordamida tahlil qilindi, chiqish ma'lumotlari normallashtiriladi va WER standartiga muvofiq oldindan transkripsiya qilingan etalon ma'lumotlari bilan taqqoslanadi. Sinov natijalari tahlili o‘tkazilgan, nutqni avtomatik tanib olish tizimining samaradorligi uning elementlarini optimallashtirish va kerakli ma'lumotlar to‘plamidan foydalangan holda o‘qitishga bog‘liqligi to‘g‘risida xulosalar chiqarilgan.

92-95 175 34

Long short-term memory (lstm) algoritmi

Alexander Kabildzhanov, Gies Pulatov , Gulkhayo Pulatova

Long Short-Term Memory (LSTM) modeli bir tur neyron tarmoq modellash algoritmi bo'lib, matematikaviy model hisoblanadi. U o'quvni o'zlashtiradi va murakkab, o'quvni modellari yaratish va aniqlash uchun ishlatiladi. LSTM modeli o'quvning uzluksiz, qo'shimcha o'rganish modelini o'zlashtirishda samarali bo'lib, xotirada turli holatlarni saqlash imkonini beradi.

95-105 103 40

The role of nlp in developing personalized training materials for blind people

Shokh Abbos Ulugmurodov

The aim of this study is to investigate the role of Natural Language Processing (NLP) in developing personalized training materials for blind people. Despite the availability of different formats of training materials, blind people often face challenges in accessing and using them effectively. To address this issue, we developed personalized audio-based training materials using NLP techniques that adapt to the individual needs and preferences of blind users. In this study, we describe the design and development of the personalized training materials and evaluate their effectiveness through user feedback. Our results indicate that the personalized audio- based training materials are effective in improving the accessibility and effectiveness of training for blind people. The study highlights the potential of NLP to enhance the accessibility of training materials and improve the educational outcomes of blind people. The implications of the study for future research and practice are discussed.

126-131 131 43

Qayta tiklanuvchi energiya manbalari masofali monitoringi

Akmaljan Abdumalikov, Sharaf Karshibaev, Fayzulla Alimov

Elektr energiyasi boshqa turdagi energiyalardan bevosita yoki oraliq o'zgartirish yo‘li orqali olinadi. Buning uchun tabiiy organik energetik resurslardan va yadroviy yoqilg‘i, shuningdek, qayta tiklanuvchan energiyalardan, ya’ni daryolaming oqimi, sharshalar, okean oqimlari, quyosh radiatsiyasi, shamol, geotermal massalar va boshqalardan foydalaniladi. Elektr energiyasidan sanoat va qishloq xo‘jalik sohalarida, transportda, aloqa tizimlarida, fanda maishiy xizmatda kcng foydalaniladi. Elektr energiyasini ishlab chiqarish va uni tarqatish energetika sohasiga tegishli hisoblanadi. Shuning uchun energetika xalq xo‘jaligining asosiy tarmog‘i hisoblanadi.

131-135 196 41

Gibrid energiya ta’minoti tizimlarini monitoringi qurilmalari

Akmaljan Abdumalikov, Sharaf Karshibaev, Fayzulla Alimov

Dunyoda energiya rcsurslami qimmatlashib borishi, ishlab chiqarishning barcha sohalarida energiya tejamkorlik masalasini yechimlarini topishni ilgari suradi. Bu vazifani hal qilishning asosiy yo‘nalishlari elektr energiya iste’moli samaradorligini nazorat va boshqarish shuningdek, energiya iste’molini raqamlashtirish va avtomatlashtirishdir. Elektr energiya iste’moli samaradorligini oshirish vositalaridan biri ishlab chiqarish ko‘rsatkichlari va iqlim omillari hisobga olgan holda, qayta tiklanuvchan energiya ta’minoti manbalarini amaliyotga keng joriy etish hamda korxonalaming energiya iste’molini va energiya ta’minotini masofadan uzluksiz monitoring qilib borishni talab etadi. Hozirgi davming talabidan kelib chiqqan holda sohalarga arzon energiya ta’minoti manbalami joriy etish bilan bir qatorda ulami boshqarish va monitoring qilishda raqamli texnologiyalarni keng joriy etishni dolzarb hisoblanadi.

105-107 103 37

Ta’lim jarayonini boshqarishda sun’iy intellektdan foydalanish

Narzullo Mamatov , Sanjar Ibrokhimov

Maqolada sun’iy intellektdan ta'limni boshqarishda foydalanish afzalliklari ko’rib chiqilgan bo’lib, unda sun’iy intellektdan foydalanib talabalar faolligi, ularni bilim va ko’nikmalarini oshirish, ta’lim olishni individuallashtirish, iqtisodiy samaradorlikni oshirish va ta'lim boshqaruvini yaxshilash muammolari yechimlari bayon etilgan.

107-109 170 66

Artificial intelligence in education: paving the way for a more effective learning experience

Narzullo Mamatov , Sanjar Ibrokhimov

Artificial Intelligence in Education (AIED) is rapidly evolving, offering innovative possibilities to transform the way we approach learning and teaching. While AIED initially focused on automating traditional educational practices, its potential extends far beyond that. This review paper explores how AIED can offer more than mere automation and why it is crucial to consider its role in supporting collaborative learning, student forum monitoring, continuous assessment, AI learning companions, AI teaching assistants, and as a research tool to enhance the learning sciences. By examining these facets, we aim to shed light on the exciting opportunities that AIED can bring to education while acknowledging the complex challenges and ethical considerations involved.

110-113 93 65

Nutqni tanib olishni ochiq manbali dasturlari tahlili

Narzullo Mamatov , Quwanish Jalelov

Mazkur maqolada ochiq manbali nutqni tanib olish texnologiyalari tahlili keltirilib, unda ularning foydalanish imkoniyatlari baholangan va ushbu tadqiqot doirasidagi tahlillar nutqni aniqlash tizimlarining kelajagini shakllantirishda ochiq manbali tizimlar ta'siri yoritilgan.

113-115 192 54

Tasvir shovqinlari tahlili

Narzullo Mamatov , Malika Jalelova

Hozirgi vaqtda turli xil tasvirga olish qurilmalaridan olingan raqamli tasvirlar soni keskin oshib bormoqda. Ayrim hollarda ushbu tasvirlar tasvirga olish, qayta ishlash, siqish, saqlash, uzatish va ko’paytirish jarayonida turli shovqinlardan ta’sirlanib, sifatsiz holatga kelishi mumkin. Shovqin tasvirdagi ma’lumotlarning sifatini buzadigan tasodifiy o’zgarishlarni ifodalaydi va tasvirdan muhim ma’lumotlarni olishga to’sqinlik qiladi. Bu o’z navbatida, tasvirda uchraydigan asosiy shovqin turlarini o’rganish tasvirlash sohasida dolzarb ekanligini ko’rsatadi. Mazkur tadqiqot ishi Gauss, tuz va qalampir, uniform, Puasson, spekl, rayleigh va risian kabi shovqin turlarini o’rganishga bag’ishlangan.

115-117 120 32

Tasvir kontrastini etalonsiz baholash

Narzullo Mamatov , Malika Jalelova

Axborotni qabul qilish va uzatishda tasvirlarning ahamiyati, ayniqsa tibbiyot va qishloq xo’jaligi kabi sohalarda tengsizdir. Ayrim hollarda, turli omillar sabab olingan tasvirlar sifat talablariga javob bermasligi mumkin. Kontrast, tiniqlik, yorqinlik va shovqin tasvir sifatiga ta’sir qiluvchi muhim parametrlar hisoblanadi. Mazkur tadqiqot ishida tasvirlashda muhim ahamiyatga ega bo’lgan kontrast muhokama qilingan. Ya’ni, tasvir kontrastini etalonsiz baholovchi mezonlar o’rganilgan.

136-140 113 33

Mobil ta’limda SAMR modelining roli

Azzam Begbotaev

Jahon ta'lim sohasidagi rivojlanish tendensiyalari axborotlashgan jamiyatda o‘qitishning zamonaviy didaktik vositalarini kengroq joriy etish va ulaming samaradorligini yanada oshirishning dolzarbligini ko‘rsatmoqda. Shuningdek, maktab ta'limida o’quvchilarda fanga bo‘lgan motivatsiyani kuchaytirish uchun pedagogik, mobil va axborot texnologiyalari integratsiyasidan foydalanib darslaming yangicha usullami tadbiq etishni taqozo etmoqda.

140-143 92 27

The issue of recognizing a person based on his voice

Xurshid Dusanov

Automated voice-based identification and authentication systems arc useful for many applications in national security, electoral integrity, cybcrcrimc prevention, and access control. Initially, traditional methods such as names, codes of personal identification numbers, passwords were used for the use of biometric systems in identification. Face, fingerprint, eye color and various other methods have been used for personal identification. This article analyzes voice-based personal identification systems and personal biometrics over the past five decades.

143-147 179 33

Videokuzatuv vositalari axborotlariga raqamli ishlov berish dasturiy vositalarining yaratilish bosqichlari

Hasan Umarov, Nodirbek Rakhimov

Annotatsiya: Xavfsizlikni ta’minlash bugungi Running eng dolzarb masalalaridan hisoblanadi. Shuning uchun vidcokuzatuv vositalari orqali olingan tasvirlarga raqamli ishlov beruvchi dasturiy vositalaming o‘mi beqiyosdir. Jamoat xavfsizligini ta’minlash maqsadida videokuzatuv vositalari axborotlariga raqamli ishlov berish dasturiy vositalarining yaratish jarayoni bosqichlari va dasturiy vosita intcrfcysining umumiy tuzilishi hamda vidcokuzatuv vositalari axborotlariga raqamli ishlov berishning algoritmlarini yaratish bosqichlarini yangicha usullarda tadbiq etishni taqozo etmoqda.

153-156 124 51

The role of artificial intelligence technology in individualized teaching

Alisher Tojiyev , Quvonchbek Norqo‘ziyev

Individualized teaching, tailored to the unique needs and abilities of each learner, has long been an educational ideal. With the advent of artificialintelligence (Al) technology, this goal is becoming more achievable than ever before. This article explores the role of Al in individualized teaching, focusing on its applications in adaptive learning, personalized content delivery, and assessment. It also examines the benefits, challenges, and future prospects of integrating Al into education.

157-160 131 31

Влияние электронной коммерции на цифровую экономику

Abdujamil Kuchimov, Ziyoda Iskandarova, Saodat Iskandarova

В данной статье даны определения таких понятии, как «электронная коммерция» и «цифровая экономика», а также рассмотрена краткая история внедрения этих понятий в нашу современную реальность. В статье рассматриваются основные аспекты электронной коммерции, повлиявшие на развитие цифровой экономики. В статье также рассматриваются лучшие практики и анализируются методы и инструменты электронной коммерции, и их наилучшее использование в развитии бизнеса.

147-150 93 47

General concepts of cryptanalysis methods

Tokstajon Kozokova

A thesis about cryptanalysis methods could explore any of these types of attacks in detail, compare their advantages and disadvantages, analyze their complexity and effectiveness, and propose new methods or improvements. A thesis could also focus on a specific cipher or class of ciphers, such as symmetric-key ciphers, public-key ciphers, stream ciphers, block ciphers, etc., and study their resistance or vulnerability to different types of attacks.

150-153 73 21

Тестовые алгоритмы для решение задачи таксномии

T Eshonqulov, R Mikhliev

В настоящей научной публикации предлагается решение задачи таксономии с помощью тестовым алгоритмом на основе разработанные авторами критерия качества ? таксономии.

160-164 66 25

Raqamli iqtisodiуot sharoitida mоliуa bоzоri va undа bаnk infrаtuzilmаsining o‘rni

Muhammadjon Samadkulov, Iroda Shukurova, Dilshod Toychiyev

Ushbu maqolada raqamli iqtisodiуot sharoitida mоliуa bоzоri va bаnk infrаtuzilmаsining moliyaviy strukturasi, qimmatli qog‘ozlar bozori va iqtisоdiу ko‘rsаtkiсhlаr bilаn o‘zаrо аlоqаdоrligi kabi masalalar yoritilgan.

165-169 105 77

Xizmatlar sohasini raqamlashtirishning samaradorligini oshirish

Sardor Boltakov

Ushbu maqolada restoran xizmatlari sohasida raqamli transformatsiyalashuvning zamonaviy yo‘nalishlarini rivojlantirish Samarqand viloyati samarqand shaxri kesimida ko‘rib chiqilgan.

169-173 129 61

Kompaniyalarda inson resurslarini boshqarish xizmatlari

Abdujamil Koshimov, Murodjon Ermatov

Xodimlarni boshqarish xizmati, qoida tariqasida, kompaniyaning mustaqil tarkibiy bo'linmasi hisoblanadi. Xizmat faoliyati direktor tomonidan boshqariladi, u bir qator bo'limlarga, sektorlarga, guruhlarga yoki funktsional printsip bo'yicha tuzilgan alohida xodimlarga (kadrlar bo'limi, kadrlar tayyorlash va rivojlantirish sektori, rag'batlantirish va boshqalar) bo'ysunishi mumkin. Shuning uchun, maqolada Inson resurslarini boshqarish bo’linmalarining o’rni, roli va vazifalarini o’rganish kabi masalalar yoritilgan.

173-176 122 42

Digitization-an important “Driver” of the development of New Uzbekistan

Vasila Ubaydullaeva

This article describes the work carried out in Uzbekistan in this field, namely in the field of modem digital economy, as well as the work carried out in the context of global awareness. In particular, examples are given of how the conditions of the pandemic affected, what its impact on the world economy was. What works are being carried out in this direction arc also described in Uzbekistan.

176-179 96 26

Radar fayos tasvirlaridan foydalanib Gat dasturlari yordamida mavzuli xaritalar tuzish

Bobir Saidaliyev

Sun’iy yo‘ldoshning radar tadqiqotlari ma’lumotlari asosida kartomctrik va morfomctrik hisob-kitoblar majmuasi amalga oshirildi. Sug‘orish tarmog‘i va drenaj havzalari xaritalari GAT dasturlari asosida avtomatlashtirilgan tartib-qoidalar yordamida tuzilgan. Mavjud kartografik baza va uslubiy modellashtirish apparati keyinchalik murakkab morfometrik ko'rsatkichlar, tayanch va qoldiq yuzalar, shuningdek, boshqa relyef parametrlari xaritalarini tuzish imkonini beradi.

179-185 103 37

Ways to develop the activity of commercial banks of uzbekistan in the fund market

Sarvar Gaybullayev

Securities transactions are one of the main types of operations of commercial banks. Therefore, the development of banks' operations with securities is one of the necessary conditions to ensure their liquidity and financial stability. The article identifies the problems associated with the development of securities operations of commercial banks and develops scientific proposals to address them.

186-191 160 42

Bir o‘lchovli Dirak tenglamasi uchun teskari masalani yechishda tezkor hisoblash algoritmini qurish masalalari

Rabimkul Abdunazarov

Berilgan spectral ma’limotlar asosida bir o‘lchovli Dirak operatori parametrlarini tiklash masalasi qaralqai. Masalani yechisha qulay almashtirishlar hisoboga ixcham hisoblash algoritmi qurilgan.

191-193 69 24

O‘zbekiston respublikasida qurilish soxasidagi investitsion muhit

Vasila Usmonova

Ushbu maqolada O’zbekiston Respublikasida investitsiyalar soxasida amalga oshirilayotgan isloxatlar, soxalarga jalb qilinayotgan xorijiy, to’g’ridan-to’g’ri investitsiyalar shu qatorda qurilish soxasiga jalb qilinayotgan investitsiylar yuzasidan tahliliy ma’lumotlar hamda muallif takliflari keltirib o’tilgan.

193-197 408 106

Issiqlik o‘tkazuvchanlik tenglamasi uchun ayirmali sxemalar

T Nuraliyev

Bir jinsli muhitda, bir o‘lcham uchun issiqlik o‘tkazilishi to‘rlar tuzilib o‘rganilgan.

198-201 60 28

Рақамли иқтисодиётни ривожлантиришда миллий ҳунармадчиликнинг аҳамияти

Fatima Nazarova

Ўзбек миллатининг йиллар давомидаги тарихий салохиятига эътибор берадиган бўлсак, миллий ҳунармандчилик, бадиий ва амалий санъатини сақланиб қолиниши, бу миллатнинг мероси ва тарихий анъаналарини давом этишлишини дарак беради деб ҳисоблаймиз. Иш билан банд бўлмаган аҳолини, айниқса ёшлар, аёллар ва кам таъминланган оилаларни ҳунармандчиликка кенг жалб этиш орқали уларга ярадам бериш имкони етарли.

202-205 237 111

Murakkab matematik masalalarni bajarishda “MAPLE” amaliy dasturidan foydalanish

Uktam Halimov, Mahira Yakubhonova

Ushbu maqolada iqtisodiyot, mexanika, matematika, fizika, muhandislik masalalarining analitik va sonli yechimlarini bajarishda “MAPLE” dasturining tutgan o‘rni haqida so‘z boradi.

206-209 189 45

Xorijiy investitsiyalarni jalb qilish bo‘yicha amalga oshirilgan ishlar va erishilgan ko‘rsatkichlar (Jizzax viloyati misolida)

Mohichehra Boltayeva, Abbas Suyunov

Ushbu maqolada so‘nggi yillarda O‘zbekistonda xorijiy investitsiyalarni jalb qilish bo‘yicha amalga oshirilgan ishlar, o‘zgarishlar va yaratilgan imkoniyatlar hamda ularning natijasida Jizzax viloyatida erishilgan ko‘rsatkichlar yoritib berilgan.

209-211 74 19

Davlat ishtirokidagi korxonalarida kuzatuv kengashi a’zolari faoliyati samaradorligini baholashni elektronlashtirish masalalari

Rustam Tashmatov

Ushbu maqolada davlat ishtirokidagi korxonalarida direktorlar kengashi (kuzatuv kengashi) a’zolari faoliyati samaradorligini baholashning asosiy usullari va uslublari keltirilgan, ushbu baholashlarning umumiy qoidalari va natijalari umumlashtirilgan, shuningdek, ushbu amaliyotni O‘zbekistonda qo‘llash imkoniyatlari bo‘yicha takliflar berilgan.

211-214 71 37

Перспективы развития бизнеса на основе технологий краудсорсинга в условиях цифровой экономики

Dilshod Okhunov, Mamatzhon Okhunov

В статье рассмотрены вопросы краудсорсинга, как одного из популярных современных явлений в бизнесе в условиях цифровизации, позволяющее использовать труд добровольной «толпы», т.е. возможности людей, которые не являются сотрудниками компании.

214-217 67 29

Jizzax viloyati bo‘ylab investitsion jozibadorligini oshirish borasida olib borilayotgan chora-tadbirlar

Mohichehra Boltayeva

Ushbu maqolada Jizzax viloyatining investitsion jozibadorligini oshirish, xorijiy investorlarni jalb qilish va iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish borasida amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlar haqida so‘z boradi.

218-221 120 34

Қурилиш материаллари ишлаб чиқариш жaрaёнлaрини рaқaмли технологиялaр aсосидa ривожлaнтириш

Rasuljon Tajiyev, A Rahmonov

Мақола ишлаб чиқаришда цемент олиш технологиясида материалларни майдалаш жараёнида кўп электр энергияси сарф бўлаётганлиги, қаерга сарф бўлаётганлиги сабабларини ўрганиш орқали материални майдалаш самарадорлигини таъминлаш тўғрисида ёзилган.

249-252 118 28

Sfera sirti bo‘yicha kubatur formula qurish

R Mirzakabilov, N Mirzakabilov

Tiklovchi yadro usulini qo‘llab sfera sirti bo‘yicha kubatur formula qurishni va algebraik aniqlik darajasi uncha kata bo‘lmagan kubatur formulalar qurish va ulaming tugunlari sfera ichiga chizilgan muntazam ko‘pyoqlik (simpleks, giperoktaedr) ning uchlari, koeffitsentlari o'zaro teng bo‘lib chiqdi, ya’ni invariant kubator formula singari bo'ldi.

252-254 104 24

Korteveg-de friz tenglamasining simmetriyalar gruppasi

Khurshid Sharipov, Nematillo Abriev, Abror Esanov

Korteveg-de Friz tenglamasi sayoz suvlarning uzun to‘lqinlar nazariyasi va nochiziqli effekt va dispersiya hosil bo’ladigan boshqa fizik sistemalarida uchraydi. Mazkur ishda Korteveg-de Friz tenglamasining simetriyalar gruppalari o‘rganilgan.

254-256 77 27

Брикетлар тайёрлашнинг ишлаб чиқариш ривожланишига таъсири

А Khakimov, H Sobirov

Мақолада брикет тайёрлашда кўмир таркибининг ахамияти тахлил қилинган.

257-258 72 35

Aylana akslantirishlarida burish sonining munosib kasri hamda uning maxraji haqida teorema

Saidaxmat Abdukhakimov

Ushbu ishda burish soni p − irratsional bo`lgan yo‘nalishni saqlovchi T aylana gomeomorfizmi qaralgan. T gomeomorfizmning burish sonlari

259-263 102 36

Maktabgacha yoshdagi bolalarning intelektual qobilyatlarini rivojlantirishda mobil ilovalar ishlab chiqish

Tahir Ainakulov

Maktabgacha yoshdagi bolalar shaxsining shakllanishi bog‘cha yoshidagi bolalar shaxsining shakllanishiga ko‘ra, bu davmi uch bosqichga ajratish mumkin

221-225 78 20

Исследование качества дополнительно приобретенных знаний с помощью эрганомики интеллектуальных систем

Khikmatulla Khaldarov, Saida Ravshan

Исследовательская работа посвящена определению качества процесса обучения дополнительно приобретенных знаний с использованием интеллектуальных систем на основе эргономического моделирования.

225-228 94 34

Metaloyihani amalga oshirishning asosiy bosqichlarI

Azam Avazov

Ushbu maqolada oliy ta’limni boshqarishda qo‘llaniladigan metaloyihani amalga oshirishning asosiy bosqichlari o‘rgabilgan.

228-231 81 25

Use of interactive sustainable methods in improving the quality of technical sciences education

Ilkhomjon Mamarizaev , Fazliddin Sadriddinov

The article recommends the methods of using pedagogical technologies to improve the quality of education in the teaching of technical sciences. It is shown that these methods are implemented through the joint activity of pedagogues and students.

231-235 376 50

Tarelkali skrubberlarda qo‘llaniladigan tarelkalarning zamonaviy turlari.

Aziz Isomiddinov, Akhmadillokh Kabiljanov

Maqolada sanoat ikkilamchi tashlama gazlarini yuvib tozalovchi qurilmalar ishchi organlarini nazariy tadqiqot etish ishlari keltirilgan. Ishchi suyuqlikni purkovchi mehanizmni jarayonga qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar yoritilgan.

235-238 141 36

Ikki oʻlchamli qoʻzgʻalishli model operatorining diskret spektri

Firdavs Almuratov

Ushbu ishida ? 2 (?) Hilbert fazosida aniqlangan ikki o’lchamli qo’zg’alanishli, chiziqli, chegaralangan va o’z o’ziga qo’shma ? ?? operator qaralgan. Ishda ? ?? operatorning muhim spektrdan chapda va o’ngda faqat bitta yoki ikkita xos qiymatga ega ekanligi operatorning paremetrlariga bog’liq ravishda o’rganilgan.

238-242 131 27

Gazlarni tozalashda innovatsion usul va apparatning samaradorligi

A Akhrorov, A Botirov

Maqolada, gazlarni ho‘l usulda toazlovchi rotor-filtrli apparatda o‘tkazilgan tajribaviy tadqiqotlarda olingan ma’lumotlar berilgan. Tajriba natijalariga matematik rejalashtirish usulini qo‘llab apparatning energiya samaradorligi aniqlangan.

242-246 186 45

Elektron ta’lim: yangi pedagogik texnologiya

Abdumanap Abdukarimov, Kamola Sharipova

“Elcktron ta’lim” ta’lim jarayoniga tczlik bilan kirib kclmoqda. Ushbu maqolada uning yutug’i bilan birga elektron ta’limni joriy etishdagi muammolar taxlil qilinadi. Elektron ta’limni joriy etilishda “yangi pedagogik texnologiya”ni ishlab chiqish zarurati tug’iladi. Quyida “yangi pedagogic texnologiya” ta’rifi va kafolatli pedagogik jarayon loyixasi keltiriladi.

246-249 164 40

Sanoat changli gazlarni tozalovchi apparatni samaradorligini aniqlash

Nasimbek Ergashev, Muzayyakhan Abdumannonova, Ikhtiyarjon Israilov

Maqolada changli gazlarni ho‘l usulda tozalovchi apparatni sanoatda qo‘llash va uning tozalash samaradorligini aniqlash rejimlari tavsiya etilgan.

263-266 109 38

Chiziqli tenglamalar sistemasi yordamida turli sohalarga oid masalalarni yechish

Aziza Bakhriddinova, Feruza Safarova , Ezoza Nurmanova , Gafur Togayev

Ushbu ishda turli sohadagi masalalarni chiziqli tenglamalar sistemasi orqali yechib, soha vakillarining fikrlashlarini rivojlantirishdan iborat.

266-269 148 31

Darajali geometriyaning oddiy differensial tenglamalarda qo‘llanilishi

Bakhtiyar Polatov, Javahir Ibrohimov, Dilmurod Kholjigitov, Salahiddin Alimov

Mexanika, fizika, biologiya, iqtisod va boshqa fanlar masalalari nochiziqli tenglamalarga yoki ularning sistemalariga keltiriladi. Bunday tenglamalarni yechimlari regulyar va singulyar yechimlarga bo‘linadi. Regulyar yechim yaqinida oshkormas funksiya haqidagi teorema yoki uning analogi qo‘llaniladi, u boshqa barcha yaqin yechimlarning tavfsifini beradi. Singulyar yechim yaqinida oshkormas funksiya haqidagi teoremani qo‘llab bo‘lmaydi. Ushbu ishda Darajali gometriyaning asosiy konsepsiyasi unga kiruvchi monom darajalari ko‘rsatkichlari bo‘yicha tenglamalar yechimlari xossalarini o‘rganish hisoblanadi.

266-273 130 36

Fanlarni oʻqitishda netsupport school ilovasidan foydalanishning pedagogik imkoniyatlari

Abror Mamaraimov, Lazizbek Mukhtorov, Asadbek Rakhimov

NetSupport School ilovasi o'qituvchilarga o'qitishni soddalashtirish imkoniyatini taqdim etadi va alohida o'quvchilar yoki kichik guruhlarni kuzatish va nazorat qilishga e'tibor qaratish. Boshlanmoqda NetSupport School adyutant ilovasi o'qitish uchun muhim ekanligidan kelib chiqib, Ta'lim fanlarining o'ziga xos mazmunini o'rnatish va tekshirishda biz usul sifatida foydalandik so'rovnoma asosidagi so'rov apriori asosida qat'iy tanlanishga muvaffaq bo'ldi odamlarning tanlovi, oliy ta'limdan 20 nafar o'qituvchilar turli o'qituvchilarga murojaat qiladilar ta'lim jarayonida NetSupport School ilovasini ketma ketlashtiradi.Ushbu tadqiqot orqali biz ushbu ta'lim dasturidan foydalanishning afzalliklarini ta'kidlashni maqsad qilganmiz yechimlari, masalan: tezroq va talabalar tomonidan bilimlarni o'zlashtirish orqali dastur, an'anaviy o'qitish bilan solishtirganda, o'z-o'zini nazorat qilish va o'zini o'zi boshqarishni rivojlantirish dasturda o'tkaziladigan o'z-o'zini tuzatish mashqlari orqali, o'quvchilarni ishlashga undaydi yoqimli va jozibador yo'l va kengaytirilgan jihatidan baholash jarayonini tezlashtirish uning turli bosqichlarida (bashorat, shakllantiruvchi va summativ) xolislik.

273-278 160 45

Реализация цифровизации образования: пути развития и проблемы

Shavkat Ibragimov

В статье рассматривается проблема цифровизации системы образования на современном этапе развития общества, пути развития и проблемы возникающие в процессе внедрения цифровых технологий в образовательный процесс. В частности, отмечается, что цифровизация направлена на подготовку специалистов, которые гарантированно будут востребованы на рынке труда, легко и свободно владеют мобильными и интернет-технологиями. В век информатизации и цифровизации должен меняться сам преподаватель. Ему следует разработать новые методы и формы обучения. Обращается внимание на преимущества цифровизации образования и некоторые ее недостатки.

278-282 160 61

Spiritual and moral environment of society

Dostonbek Kamolov

In this article, the spiritual and moral environment of society differs from the social environment in that it appears as a factor directing the moods, views, aspirations of subjects of different classes of society to a certain goal, while, to this day, the social environment is studied as a micro, macro environment, however, in addition to the micro and macro environment, the presence, perhaps the structure of morality in inter-Environmental Communication has been noted to play a specific role.

282-285 109 33

Aniq fanlarni o‘qitishda innovatsion texnologiyalardan va noan’anaviy usullardan foydalanish

I Makhmudov, F Makhmudov, M Safarova

Kelajak uchun har tomonlama etuk mutaxassis kadrlar tayyorlashning mohiyati, zamonaviy fan va texnikaning rivojlanish talablariga mos barkamol avlodni tarbiyalash masalalari izchillik bilan tashkil etilib, bu boradagi dolzarb masalalar va ularni amalga oshirish chora tadbiri milliy dasturda belgilab berilgan.

285-288 82 26

Барбанли қуритгич гидродинамикаси ўрганиш материалларни қуритишда самарадорликга эришиш

Nargizakhan Rajabova, Shukurullo Khabibullaev

Мақолада минерал ўғитларга теримк ишлов бериш орқали қуритиш жараёни ва унда қўлланиладиган қурилмаларнинг тахлили, жараёндаги мавжуд муаммолар ва уларнинг мақбул ечимлари ҳамда барабанли қуритгичнинг гидродинамик режимлари тадқиқ қилинган. Қурилманинг умумий гидравлик қаршилиги ва контакт элементнинг қаршилик коэффициентини аниқловчи тенглама тавсия этилган.

288-291 306 59

Transport tizimlari uchun axborot texnologiyalarining xususiyatlarI

Sarvar Sadikov

Aloqa vositalaridan foydalanishga asoslangan zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanish tufayli "axborot tizimi" atamasi keng qo'llaniladi. Ushbu tezisda transport tizimlari uchun axborot texnologiyalarining xususiyatlari ko’rib chiqilgan va tavsiyalar berib o’tilgan.

291-293 127 27

Inersiyali skrubber ishchi suyuqlikni purkovchi mexanizmini jarayonga tadbiq qilish

Abdurakhmon Sulaymanov, Sherali Shonazarov

Bugungi kunda dunyoda sanoat changlari va changli gazlarini tozalashda xo‘l usuldan foydalanish tendensiyasi ortib bormoqda. Ho‘l usul dispers sostavi yuqori (zarra o‘lchami 5 mkm kichik) bo‘lgan zarralarni suyuqlik muhitida ushlab qolishda samarali hisoblanadi.

293-297 87 31

Kurilish oynasi shixtalarni aralashtiruvchi qurilmaning ishchi kuraklari modernizatsiyasi

I Khalilov, A Mamajonov

Maqolada “KVARTS” AJda korxonasining xom-ashyo sexida shisha tarkibiga qo‘shiluvchi shixtalarni aralashtirish samaradorligi yuqori bo‘lgan, energiyatejamkor, kuraklarini shaklini o’zkartirtilgan va qiyalik burchaklari optimal variant hisoblangan apparatini takomillashtirilgan konstruksiyasi taklif etilgan.

297-299 86 17

Намликни йўқотиш орқали ишлаб чиқариш учун сифатли брикетлар тайёрлашнинг долзарблиги

N Vokhidova, A Olimzhanov

Мақолада кўмир таркибини ёниш даражасига боғлиқлиги тахлил қилинган.

299-301 55 32

Pedagogical possibilities of improving general technical training of students by means of heuristic problems

J Turdiev

This article discusses the pedagogical conditions and opportunities for improving the general technical training of bachelors of vocational education through heuristic questions, the better the general technical training of graduates and the higher their pedagogical competence, the more competitive they will be and the more in demand in the labor market. The main goal and task of the heuristic approach in the process of training in vocational education is to form the basis of professional skills in the chosen profession (specialty) and provide students with knowledge for practical preparation for future work in the profession. 

302-311 91 31

Физика дарсида таълим сифатини ошириш йўналишлари

Yusufjan Azimov

Маколада физика дарсларида таьлим олиш сифатини оширишга қўйилган талаблар ва креатив ўқитиш жараёнидаги турли жиҳатлари кўриб чиқилган.

311-313 97 26

Rahbar kadrlarini boshqaruv komretensiyasini rivojlantirishda treninglarni tashkil etish

Aziza Ganieva

Maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlari rahbarlarining boshqaruv kompetensiyalari mazmuni, tarkibi, rahbarga qo‘yiladigan kasbiy kompetensiyalar, shaxsiy sifatlar tarkibi keltirilgan, shuningdek maqolada malaka oshirish jarayonida treninglarni tashkil etish va amaliy ta’lim jarayonini takomillashtirishning nazariy va amaliy masalalari yoritilgan.

314-315 89 37

Bo‘lajak mutaxassislarni kasbiy faoliyatga tayyorlashda axborot madaniyatini shakllantirishning zaruriyati va ahamiyati

D Rakhmatullayev

Ushbu maqolada bo‘lajak iqtisodchi mutaxassislarning axborot madaniyati, axborot madaniyati mazmuni, axborotlashgan jamiyat talablari, ta’lim jarayonida axborot madaniyatini o‘rni va ahamiyati, axborot madaniyatini shakllantirishda axborot xavfsizligini ta’minlashning ahamiyati yoritib berilgan.

316-320 296 153

Oliy ta’lim muassasalarida strategik qarorlar qabul qilishning o‘ziga xos xususiyatlari

Asliddin Tashbayev, Farangiz Orinboyeva

Ushbu maqolada Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini oshirish va ularning mamlakatda amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlarda faol ishtirokini ta’minlash borasida strategik qarorlar qilish va qaror qabul qilish jarayonlarida ochiqlik va shaffoflikni ta’minlashning o‘ziga xos yondashuvlari va bu borada amalga oshirilayotgan amaliy ishlarning natijadorligi keng yoritilgan.

321-323 96 24

Oliy ta’lim muassasalarida professional ta’lim yo‘nalishining kasbiy tayyorgarligi

Salokhiddin Alikulov, Ulugbek Usanov

O‘qitishning zamonaviy didaktik vositalari asosida bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchilarini kasbiy faoliyatga tayyorlash jarayoni, bo‘lajak kasb ta’limi o‘qituvchilarini kasbiy faoliyatga tayyorlashga qo‘yilayotgan zamonaviy didaktik va metodik talablarni amalga oshiruvchi, umumkasbiy fanlar bo‘yicha o‘quv materiallarini havola etish shakllarini aks ettirish.

323-328 375 76

Nizoli vaziyatlardagi xulq-atvor strategiyalarining psixologik tahlili

Sarvinoz Otamuratova, Rustam Otamuratov

Ushbu maqolada insonlar o’rtasidagi nizoli vaziyatlarda xulq-atvor strategiyalarining psixologik tahlili guruhiy taqqoslash asosida fuqaro va harbiylar misolida muloqot qobiliyatlari kasbiy faoliyatda psixologik tayyorgarlikning muhim jihatlari yoritilgan.

329-333 94 15

Методы преобразования таблиц функционирования в управлении сложными системами

I Normatov, D Ibodullaev, M Juraev, A Otakhonov, A Allaberganova

В статье рассматривается стандартного описание рабочих мест для решения проблем алгоритмизации управления сложными системами. Предлагается описание процесса решения задачи управления объектом на основе алгоритмического подхода. Разработаны методы композиции ТФ для алгоритмического синтеза комплексов рабочих мест, управляющих мониторов.

333-335 74 30

Mobil oʻqitish texnologiyalari yordamida soʻrovlar tizimini va test sinovlarini tashkil etish

Azamat Sattarov

Ushbu ishda oliy ta'lim muassasalarida mobil o'qitish texnologiyalari yordamida so’rovlar tizimi va test sinovlarini tashkil etish imkoniyatlari, afzalliklari va qulayliklari haqida fikr yuritilgan.

335-337 172 38

Talabalarning mustaqil ta’limini tashkil etishdagi zamonaviy yondoshuvlar

Hamdam Tashpolatov

Bu ilmiy nashrda talabalarning mustaqil ta’lim soatlarini zamonaviy yondoshuvlar asosida, xususan elektron axborot ta’lim muhitida tashkil etishning metodlari ustida fikr yuritiladi.

337-339 60 18

От стем образования к стем специалисту

Kusharbai Suyarov

В исследовании рассмотрены актуальные проблемы преподавания современной физики в высших учебных заведениях педагогического направления и некоторые возможные пути их решения.

339-342 70 20

Ta’lim jarayonida rаqаmli texnоlоgiyalardan fоydalanishning meʼyoriy-huquqiy asоslari

Davronjon Uktamov

Ushbu ishda ta’lim jarayonida raqamli texnologiyalardan foydalanishning huquqiy asoslari haqida fikr yuritilgan

343-346 218 31

Bugungi kunda mediata’lim texnologiyalarining mavjud nazariy asoslari

Asror Pardayev

Zamonaviy axborotlarning shiddat bilan tarqalishi, ijtimoiy
ahamiyatga molik (ilmiy, texnologiyaga oid, madaniy va boshqalar) axborotlarning nihoyatda oshib borishi har qanday jamiyatga o‘z ta’sirini o‘tkazmay qo‘ymaydi. Ushbu ishda mediata’lim texnologiyalarining mavjud nazariy asoslari haqida fikr yuritilgan.

346-349 61 24

Информатика дарсларида ўқувчиларнинг когнитив фаолиятини индивидуаллаштириш (академик лицей аниқ фанлар йўналиши мисолида)

Askarali Boymuratov

Давлат умумтаълим стандартларида таълимнинг педагогик мақсадлари ўқувчиларнинг ўқишдаги муваффақиятларидан кўра кўпроқ шахсий ривожланишига йўналтирилган. Мақолада информатика дарсларида ўқувчиларнинг когнитив фаолиятини индивидуаллаштириш борасида ўқувчи шахсини ҳар томонлама ривожлантириш зарурлиги, олинган билим ва кўникмаларни ривожлантириш масалалари ёритиб берилган.

349-352 188 46

Texnologik ta’lim fanini oʻrgatishga oid oʻquv-metodik ta’minot resurslarini shakllantirish

Anastasia Turakulov

Mazkur maqolada texnologik ta’lim metodikasi fanini o’rganishga oid o’quv-metodik ta’minot tizimini shakllantirishni ilmiy-metodik jihatdan asoslash masalasi qaraladi. Ushbu maqoladan fanlarni o’qitishni takomillashtirish muammosi bilan shug’ullanuvchilar foydalanish mumkin.

352-356 159 26

Zamonaviy diskret matematikaning vazifalari

Javon Kholmatov, Erali Mustafoyev

Ushbu maqolada matematik modellashtirishda diskret matematikaning o`rni va ahamiyati, uning shakllanish manbaalari, funksiyalari va vazifalari haqida so`z boradi. Ishlab chiqarishning barcha sohalarida tarqalgan matematik tajriba kompyuterlarni yaratishning model texnologiyalarini o`rganishda diskret matematikaning zarur bo`limlari haqida ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, yangi kirib kelayotgan sun’iy inellekt fani asosida va ehtimoliy modellashtirishda diskret matematikaning vazifalari berib o`tilgan.

356-359 201 49

Ta’lim tizimida baholash tizimini avtomatlashtirishni joriy etish jarayonlari va foydalanish metodlari

Nizomiddin Normatov, Abror Mamaraimov

Texnologiya tez sur'atlar bilan rivojlanishda davom etar ekan, ta'lim sohasi uning o'zgaruvchan ta'siridan ximoyalanmaydi. Muhim yutuqlarga erishgan sohalardan biri imtihonlarni baholashdir. An'anaga ko'ra, baholash imtihonlari ko'p vaqt talab qiluvchi va sub'ektiv jarayon bo'lib, inson xatosi va tarafkashlikka moyil bo'lgan. Biroq, sun'iy intellekt (AI) tomonidan quvvatlanadigan avtomatlashtirilgan baholash tizimlarining paydo bo'lishi bilan imtihonlarni baholash tizimi inqilobiy o'zgarishlarni boshdan kechirmoqda. Ushbu maqolada biz avtomatlashtirilgan baholash tizimlarining afzalliklarini o'rganamiz.

361-362 406 55

Ta’limda innovatsion texnologiyalardan foydalanishning ahamiyati

Dilshod Najmiddinov

Ushbu maqolada innovatsion texnologiyalar pedagogik jarayon hamda o`qituvchi va o`quvchi faoliyatiga yangilik, o‘zgarishlar kiritish, integratsiya ta’riflari haqida ma`lumotlar berilgan.

367-369 106 34

Qandli diabetni davolashda probiotiklarning ahamiyati

Sayyora Muradova, Firangiz Hamroyeva

Ushbu maqolada qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarni prabiotiklar faoliyati orqali organizmdagi qand miqdorini pasaytirish haqida ma’lumotlar keltirilgan.

364-367 133 31

Dorivor sarsabil (asparagus officinalis l.) o‘simligini shifobaxsh xususiyatlari va yetishtirish texnologiyalari

Muhammadjon Mustafakulov, Iroda Mamatkulova, Sardor Alikulov, Boburjon Anvarov

Ushbu maqolada sarsabil (sparja) o‘simligining kelib chiqishi va tarqalishi hamda foydalanilishi haqida ma’lumotlar keltirilgan.

362-364 249 26

Isolation of endophytic bacteria from medicinal plants

M Shokhiddinova , K Normurodova , I Shukurov

Today, the intensive development of applied microbiology makes it possible to isolate new generation endophytic microorganisms synthes many biologically active secondary metabolites (eg proteins, enzymes, vitamins, phytohormones, etc.) and their use in agriculture and medicine opens wide opportunities in the national economy.

369-371 399 54

Arpabodiyon (anisum) o‘simligini yetishtirish va uning botanik tasnifi

Madina Sattorova, Khurshida Botirova

Maqolada arpabodiyonning asosiy xususiyatlari ta’siri bayon qilinadi. Arpabodiyonning kimyoviy tarkibi va ozuqaviy qiymati ko’rsatilgan, apabodiyonning turli xil farmatsevtika qo’llanilishi va uni turli kasalliklarda qo’llash samaradorligi ko’rib chiqiladi. Muayyan tibbiy sharoitlarda va kasalliklarda arpabodiyonning inson tanasiga ta’siri alohida tahlil qilinadi.

371-374 83 37

Qandli diabetni beta hujayralari boʻlgan g‘ovakli nanotolalar yordamida davolash texnologiyasi

Muqaddas Sobirova , Abdumannon Uralov, Firangiz Hamroyeva, Bobur Anvarov

Ushbu maqolada qancha tadqiqotchilar tomonidan 1-toifa diabetni davolash uchun taklif qilingan yangi implant dizayni va uning samarali ta’sirlari borasida olib borilgan ilmiy natijalar tahlil qilingan. Tadqiqotchilar induktsiyalangan pluripotent o‘zak hujayralaridan olingan beta hujayralarini nanotolalarning g'ovakli plyonkasi bilan o'rab uni alginat gelida o'stirishgan. Gel va g‘ovakli membrana hujayralarni qabul qiluvchining immun tizimi hujumlaridan himoya qiladi va shu bilan birga insulinning qonga chiqishiga to'sqinlik qilmaydi. Ushbu dizayn tadqiqotchilar tomonidan sichqonlar va itlar ustida sinovdan o'tkazilgan. 

375-379 131 35

Bolalar qo‘shimcha ovqatining oziq-ovqat biotexnologiyasidagi o‘rni

Iroda Mamatkulova , Madina Sattorova , Bobur Anvarov , Khilola Rajabboyeva

Mamlakatda sut ishlab chiqarishning past darajasi, sutga bo‘lgan talab va ta’minot o‘rtasidagi tafovut quruq sut importi orqali bartaraf etiladi. Chaqaloq uchun ona sutidan yaxshi narsa yo‘q. Onaning sutida barcha hayotiy va zarur komponentlar, moddalar va vitaminlar mavjud. Biroq, biron bir sababga ko‘ra tabiiy ovqatlanish mumkin bo‘lmagan holatlar mavjud. Masalan, onaning yuqumli kasalliklari bo‘lishi mumkin. Bolani sun’iy oziqlantirishga o‘tkazishga qaror qilishdan oldin, siz albatta pediatringiz bilan bog‘lanib, maslahatlashingiz kerak. Chunki bunday mahsulotlar tarkibidagi turli moddalar doim ham bolalar uchun foydali bo‘lmasligi ham mumkin

383-385 127 59

Medicinal properties of aronia

Nadira Norkoziyeva, Muqaddas Sobirova

10% of chokeberry is sugar, i.e. glucose and fructose, alcohol sorbitol. It gives a sweet taste to food and has the property of significantly reducing the amount of sugar in people with diabetes. Plant fruits are rich in P vitamins. The average amount of antacid pigments in the fruit is 6.4%. Aronia fruit is completely different from other plants due to the fact that its content is rich in trace elements. Its fruit contains boron, fluorine, iodine compounds, iron, copper, manganese, molybdenum compounds. The total alkalinity of its fruit is 1.3% lower than that of an apple. In addition, the aronia fruit contains pectin and flavoring agents, as well as glycoside amegdalin. Aronia fruit is the most antioxidant rich fruit among medicinal plants. With this feature, it belongs to the ranks of anti-aging products. The abundance of mineral substances, vitamins and biologically active substances in the aronia fruit is the cause of great interest in the study of its biochemical composition.

379-380 146 32

Medicinal properties of aronia

Sayyora Murodova , Firangiz Hamroyeva, Bobur Anvarov

10% of chokeberry is sugar, i.e. glucose and fructose, alcohol sorbitol. It gives a sweet taste to food and has the property of significantly reducing the amount of sugar in people with diabetes. Plant fruits are rich in P vitamins. The average amount of antacid pigments in the fruit is 6.4%. Aronia fruit is completely different from other plants due to the fact that its content is rich in trace elements. Its fruit contains boron, fluorine, iodine compounds, iron, copper, manganese, molybdenum compounds. The total alkalinity of its fruit is 1.3% lower than that of an apple. In addition, the aronia fruit contains pectin and flavoring agents, as well as glycoside amegdalin. Aronia fruit is the most antioxidant rich fruit among medicinal plants. With this feature, it belongs to the ranks of anti-aging products. The abundance of mineral substances, vitamins and biologically active substances in the aronia fruit is the cause of great interest in the study of its biochemical composition.

380-382 95 30

Антиоксиданты в профилактике когнитивных нарушений при сахарном диабете

M Mustafakulov

Стимуляция антиоксидантной защиты снижает риск развития когнитивных нарушений, связанных с гипогликемией. Великобритания, выраженность когнитивных изменений у пациентов с сахарным диабетом 1-го типа вследствие повторных эпизодов гипогликемии можно корректировать, применяя антиоксиданты. 

385-388 237 50

Bug‘doy kepagining xalq tabobatidagi ahamiyati

Sarvinoz Shodmonova , Iroda Mamatkulova

Mamlakatimizda 2022-2026-yillarga moʻljallangan yangi Oʻzbekistonning taraqqiyoti strategiyasida keltirib oʻtilgan Sanoat tarmoqlarida yoʻqotishlarni kamaytirish va resurslarni ishlatish samaradorligini oshirish, chiqindisiz ishlab chiqarish texnologiyalarini joriy etishni ragʻbatlantirish mexanizmlarini joriy etish nazarda tutilgan. Shu qarorga asoslangan holda chiqindisiz texnologiyalar sohasini yanada rivojlantirish maqsadida hammamizga maʻlum boʻlgan bugʻdoy donning oxirgi mahsuloti boʻlgan bugʻdoy kepagi tarkibini oʻrganib, uni turli sohalarda jumladan tibbiyot, farmoseftika, oziq- ovqat, parfumeriyada qoʻllash nazarda tutilgan.

389-391 112 21

Mikrооrgаnizmlаrdаn gen muhаndisligi yоrdаmidа somatotropin (RSTG) оlish texnоlоgiyаsi

Mukaddas Sobirova , Mukhammadjon Mustafakulov, Bobur Anvarov , Zukhriddin Saidov

Gormonlar hujayraning genetik apparatini stimullash, fermentlarni faollashtirish va fermentativ reaksiyalar tezligini oʻzgartirish yoʻli bilan moddalar almashinuviga taʼsir koʻrsatadi. Ular oqsilning tuzilishini belgilab beradigan informatsion ribonuklein kislotasining hosil boʻlishini kuchaytirib, oqsillar biosinteziga taʼsir etadi. Shunday xususiyatga ega somatotropin gormoni (STG)-191 ta aminokislotadan tashkil topgan peptid tabiatli gormon bo'lib, gipofizning oldingi bo'lagidan sekretsiya bo'ladi. Bu gormon yetishmasligi gipofizar past bo'ylikka olib keladi. Yаqin kelаjаkdа rekоmbinаnt somatotropingа bо’lgаn tаlаb оshish ehtimoli mavjud. Chunki, hоzirgi ishlаb chiqаrish texnоlоgiyаlаri ishlаb chiqаrish quvvаtlаrining cheklаngаnligi vа ishlаb chiqаrish nаrxining yuqоriligi sаbаbli аrzоn somatotropinga bо’lgаn tаlаbni qоndirа оlmаydi. Natijada, terаpevtik rekоmbinаnt оqsillаrni ishlаb chiqаrish mexаnizmlаrini о`rgаnishni tаlаb qilаdi. Rekоmbinаnt somatotropin аsоsаn E. cоlining lemo shtammi yоrdаmidа sintez qilingan bo’lib, terаpevtik bosqichlarni amalga oshirishda fоydаlаnish uchun qо’llаnilаdi.

391-394 82 38

Гепатитда каламуш жигарига антиоксидант ферментлар фаоллигига полифеноллар таъсири

Mavludakhon Mallaeva, Muhammadjon Mustafakulov

Тетрахлорметан (CCl 4 ) билан чақирилган токсик гепатитда каламуш жигар митохондрияси антиоксидант ферментлар – СОД, каталаза, глутатионпероксидаза фаоллигига ва Fe 2+ /цитратга боғлиқ липидларни перекисли оксидланишига полифеноллар экстрактининг таъсири.

395-398 135 50

Maxsar (carthamus tinctorius l) o‘simligini antioksidatnlik xususiyatini o‘rganish

Abdumannon Uralov, Muhammadjon Mustafaqulov, Dilyorbek Ganijanov

Carthamus tinctorius l gullari an'anaviy ravishda yurak-qon tomir, serebrovaskulyar va ginekologik asoratlar uchun qo'llaniladi. Shu bilan birgalikda yurak-qon tomir kasalliklari uchun Carthamus tinctorius l suvli ekstraktining fitoterapevtik hamda, antikoagulyant, qon tomirlarini kengaytiruvchi, antihipertenziv, antioksidant, neyroprotektiv, immunosupressiv, melanin sinteziga inhibitiv ta'sir ko'rsatadigan saratonga qarshi vosita sifatida dunyo olimlari ilimiy tadqiqotlar olib borishmoqda. Bundan tashqari, Carthamus tinctorius l neyrotrop, kardiotrop, gemopoetik va diaforetik tizimlar bilan bog'liq boshqa kasalliklar uchun ham samarali ekanligi aniqlangan. Ushbu o'simlikning fitokimyosiga kelsak, tegishli tadqiqotlar o'simlikning turli qismlaridan aniqlangan flavonoidlar, feniletanoid glikozidlar, kumarinlar, yog' kislotalari va steroidlar kabi bir qator faol tarkibiy qismlarni aniqladi. Hozirgi vaqtda bir qator farmatsevtika tadqiqotlari uning antioksidlanish, yallig'lanishga qarshi va antiepilepsiya nuqtai nazaridan etnofarmatsevtik qo'llanilishiga e’tibor qaratilgan. Biz olib borgan tadqiqot Carthamus tinctorius l ning antioksidantlik xususiyatlarini ko‘rib chiqish.

398-400 207 22

Хушбўй шўра ўсимлигининг фармоцевтик хусусиятлари

Shamsiya Imamova, Dilfuza Imomova

Тадқиқотлар натижасига кўра Айдар –Арнасой ҳудудининг ўсимликлари ва уларнинг ҳусусиятлари ҳақида маълумотлар келтирилиб, ҳудуддда тарқалган шўрадаошлар оиласига мансуб хушбўй шўра (Chenopodium botrys L) ўсимлигининг биоэкологик ва дориворлик жиҳатлари ҳақида илмий асосланган манбалар берилган. Шунингдек, Chenopodium L туркумнинг дунё мамлакатларидаги сони, тарқалиши ва ишлатилиши бўйича маълумотлар келтирилган.

400-402 353 33

Aktinomitsetlar olinadigan ikkilamchi metabolitlar

Sayyora Muradova, Islam Rahmatullayev, Zufar Karshibayev

Aktinomitsetlar, yerda yashovchi bakteriyalarning bir guruhi bo'lib, ular turli xil metabolitlarni ishlab chiqarishlari mumkin. Ikkilamchi metabolitlar, aktinomitsetlar tomonidan ishlab chiqarilgan va odatda biologik faollikga ega bo'lgan moddalardir. Ikkilamchi metabolitlar antibakterial, antifungal, antitumor, antiviral va boshqa farmakologik ta'sirlarga ega bo'lishi mumkin.

403-405 88 31

Biologiya ta’limida oʻquvchilarning kognitiv faolligini oshirish

Saltanat Khannazarova

Biologiya ta’limi o‘quvchilarning tabiiy dunyo haqidagi tushunchalarini shakllantirishda va ularning tanqidiy fikrlash qobiliyatini shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi. Ushbu maqola biologiya ta'limida kognitiv faollikni oshirish strategiyalarini o'rganadi, o'qituvchilarni o'quvchilarni o'quv jarayoniga jalb qilish uchun amaliy vositalar bilan ta'minlaydi. Muhokama qilingan asosiy yondashuvlar orasida interfaol ta'lim, ko'rgazmali qurollar, so'rovga asoslangan ta'lim, kontseptsiyani xaritalash, real dunyo ilovalari, formativ baholash va texnologiya integratsiyasi kiradi. Ushbu strategiyalarni amalga oshirish orqali o'qituvchilar biologiyaga chuqurroq munosabatda bo'lishlari mumkin, bu esa akademik mukammallikni va fanga umrbod qiziqishni rivojlantirishi mumkin.

408-413 2463 156

Psixologiyada shaxs muammosi

Nigora Samatova , Madinabonu Namuratova

Hozirgi kunda shaxs muammosi mavzusi psixologiya uchun dolzarbdir.Bunga juda ko’p olimlar o’zlarining nazaryalarida to’xtalib o’tgan.Psixologiyaning boshqa tarmoq fanlarida ham shaxs muammosiga alohida yondashuvlar berilgan.

408-413 658 119

Imkoniyati cheklangan bolalarni jamiyatga moslashtirishda ijtimoiy xizmat ko‘rsatishning o‘ziga xos xususiyatlari

Orzikul Hakimov

Maqolada imkoniyati cheklangan bolalar bilan ijtimoiy ish olib borish yo‘llari ularning jamiyatga moslashish jarayonlarining o‘ziga xos xususiyatlari va amaliy jihatlari yoritilgan. Imkoniyati cheklangan bolalar bilan muloqotga kirishish, ularni ham sog‘lom insonlar qatorida imkoniyatlarini yuzaga chiqarishda ijtimoiy ish va sotsiologiya mutaxasislariga zaruriy va ilmiy tavsiyalar berilgan. Bu maqolada bugungi kunda ijtimoiy hayotda dolzarb hisoblangan imkoniyati cheklangan bolalar hayotini yaxshilashga, ularning jamiyatda faol o‘zini namoyon qilish borasidagi asosiy echimlar ko‘rsatib berilgan. Ilmiy maqolada qayd etib o‘tganki, imkoniyati cheklangan bolalarni sog‘lom hayotga qaytarish, ular bilan ijtimoiy ish olib borish yo‘llari vasamarali yo‘nalishlari ochib berilgan. Ayniqsa, bu turdagi bolalar xuquqlarini himoya qilish ular bilan muomala qilish jarayonlari hususida zaruriy tavsiyalar berib o‘tgan. 

413-416 155 35

Sportchilarni tayyorlash jarayonida psixologik qo‘llab-quvvatlashning ahamiyati

F Akhmedova

Sport psixologiyasi - sport faoliyatidagi psixologik mexanizmlarning namoyon bo‘lish va shakllanish qonuniyatlarini o‘rganuvchi psixologik fan sohasi.

416-421 854 113

Ta’lim jarayonida oʻquv motivatsiyalarini oʻquvchilarda shakllanishini rivojlantirish

Madina Adilova , Azizbek Zayniddinov

Mazkur maqolada ta’lim jarayonida o’quvchilar o’quv motivatsiyalarini shakllanishiga ta’sir etuvchi omillarning ro’li va ahamiyati yoritilgan.O'quv motivatsiyalarini o'quvchilarda shakllantirish va rivojlantirish uchun quyidagi tahlillarni amalga oshirishingiz mumkin.O'quvchilarni o'z maqsadlari va qiziqishlari bilan bog'lash juda muhimdir. Ularga qo'yilgan maqsadlarini aniqlash va erishishlarini qanday ta'minlashi kerakligini o'rganish uchun o'quvchilar bilan muloqotlar o'tkazing. Bu ularning o'qishga, o'rganishga va o'zlarini rivojlantirishga qiziqtirishlari uchun muhim motivatsiya manbai bo'ladi.

421-427 1218 112

Ta’lim tizimida zamonaviy psixologik xizmat koʻrsatishning oʻziga xos ahamiyatlari

Madina Adilova

Ushbu maqolada ta’lim tizimidagi islohotlar, ular orqali amalga oshirilayotgan ishlar, psixologik xizmat ko’rsatishning turlari hamda maqsad, vazifalari yoritib berilgan. O'zbekiston Respublikasida ta'limning birinchi bosqichi hisoblanmish, maktab ta'limni ri|vojlantirish davlat siyosatining ustuvor vazifalaridan bo’lib kclmoqda. Shu bilan birga, mamlakatimizda maktab ta’lim tizimini tubdan takomillashtirish, turli shakldagi maktabgacha ta’lim tashkilotlarini barpo ctish, ulami yuqori malakali, zamonaviy fikrlaydigan tarbiyachilar va mutaxassislar bilan ta’minlash, maktab ta’lim sifatini oshirish, ta’lim-tarbiya jarayoniga ilg’or xorijiy tajribalami joriy etishga qaratilgan keng ko’lamli islohotlari amalga oshirilmoqda

427-431 760 108

Motiv va motivatsiya muammolari o‘zbekiston psixologlari talqinida

Sardor Karshibayev, Khaitboy Anorboyev

Hozirgi kunda o‘qish faoliyatidagi motivlar muammolarini o‘rganishga qaratilgan tadqiqot ishlarini olib borish anchagina jadallashdi Ushbu maqolada motiv va motivatsiya muammolari o‘zbek olimlari tomonidan qay darajada organilganligi o‘zbek olimlaring motiv va motivatsiya nisbatan fikrlari tahlil qilingan.

431-433 61 18

O‘quvchilarning frilanserlikka oid kompetensiyalarini shakllantirishda mustaqil ishdan foydalanish imkoniyatlari

Akbar Khalikov

Ushbu maqola talabalarning mustaqil kompetentsiyalarini shakllantirishda axborot va ta'lim muhitidan foydalanishning pedagogik shartlari bo'yicha taklif va tavsiyalarga qaratilgan.

433-436 431 311

Matematika fanini o‘qitishda pedagogik metod va texnologiyalardan foydalangan holda o‘quv natijalarini oshirish

Ziodakhon Tulakova, Nodirjon Tolipov, Iroda Madibragimova, Dilnavoz Jorayeva

Ushbu tezisda matematika fanini o‘qitishda pedagogik metod va texnologiyalardan foydalangan holda o‘quv natijalarini oshirish o‘quvchi va talabalarning fanga bo‘lgan qiziqishlarini oshirish uchun qanday metodlarga e’tibor qaratish kerakligi to‘g‘risida fikr yuritiladi.

445-448 164 23

Формирование социокультурной компетенции через призму иностранного языка на школьных уроках

Valentina Kudinova, Alexey Bokarev

Влияние культурных аспектов в глобальном мире играет одну из важных ролей при обучении иностранному языку. Служит мостиком для переплетения разных культур в межкультурном общении.

436-438 75 27

Shaxs estetik faolligini shakllantirishda informatsion texnologiyalar vosita sifatida

Kuvvat Alikulov

Ushbu maqolada tadqiqotning maqsadi shaxs estetik faolligining shakllanishda informatsion texnologiyalarni shaxsni tarbiyalab yangicha tafkkur asosida innovatsion va transformatsion jihatlarining o’ziga xosligi va uning hozirgi islohotlar davridagi ahamiyatini ochib berishga harakat qilingan.

438-442 100 24

Oilada oʻsmir yoshdagi bollarda irodaviy sifatlarni shakllantirishning psixologik jihatlari

Barno Norbekova, Sabrina Kamolova , Farzona Isoxonova

Ushbu maqolada oilada farzand tarbiyasi borasida mutafakkirlarning qarashlari va ularning pedagogik psixologik yondoshuvlari tahlil qilinib, oiladagi o‘zaro munosabatlar va bu jarayonda o‘smir yoshdagi farzandlarda kechadigan hissiy xolatlar, oilaviy tarbiyada yo‘l qo‘yilayotgan xatolar mazmuni yoritilgan.

442-445 281 34

1-sinf o‘quvchilarining maktabga moslashuvida ijobiy oilaviy munosabatlarni ahamiyati

Barno Norbekova , Sabrina Kamolova , Farzona Isokhonova

Mazkur maqolada kichik maktab yoshidagi o‘quvchilarning maktabga moslashishida oilaviy munosabatlarning o‘rni va bolalarni maktabga moslashuvida nimalarga e’tibor berilishi kerakligi batafsil yoritilgan hamda tavsiyalar ishlab chiqilgan.

448-451 80 14

Oliy ta’lim tizimida fanlararo bogʻlanish jarayonini takomillashtirishning pedagogik imkoniyatlari

S Israilov

Ushbu maqolada oliy ta`lim muassasalarida bo‘lajak iqtisodchilarini fanlararo aloqadorlik asosida taʼlim jarayonini tashkil etishga tayyorgarlikni takomillashtirishning kreativ modellari (qanaqa kreativ modellar) taʼlim jarayoniga tadbiq etilgan. Xalqaro tashkilotlar va rivojlangan davlatlar tomonidan qabul qilingan 2030 yilgacha yangi taʼlim kontsepsiyasida “Taʼlim taraqqiyotining asosiy harakatlantiruvchi kuchli va barqaror rivojlanish maqsadlariga yetkazuvchi muhim faoliyat” deb e’tirof qilingan. Bu esa o‘qitish metodikasining takomillashtirish, talabalarning didaktik hamda metodik tayyorgarliklarini ilgʼor xorijiy tajribalar asosida rivojlantirish, elektron axborot taʼlim resurslarini yaratish, taʼlim jarayonini kreativ modellar asosida takomillashtirish, zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish bo‘yicha yirik loyihalar amalga oshirilmoqda.

451-453 182 99

10-11-sinf o‘quvchilarda mantiqiy fikrlashni rivojlantirishning didaktik asoslari

M Ermamatova

Bu maqolada o‘quvchilarda ta’lim jarayonining muhim komponentlaridan bo’lgan mantiqiy fikrlashini rivojlantirishning didaktik asoslari va uni o’ziga xos jihatlari, bo’lajak o’qituvchining ijtimoiy-psixologik xususiyatlari, uning kasbiy shakllanishi va shaxsiy sifatlari, komptetentligi, axloqiy fazilatlari, kasbiy mahorat, mahoratga erishish yo’llari, ijtimoiy faollikga asos bo’luvchi omillar, ya’ni barkamol shaxsni rivojlantirish uchun sharoitlar yaratishning zarurligi, ma’naviy, o’z-o’zini rivojlantiruvchi ijtimoiy faol shaxsni yuzaga keltirish masalasi xususida fikrlar keltirilgan.

453-457 679 67

Bolaning tengdoshlari bilan muloqotining o‘ziga xosligi

Umida Karakulova, Husan Haidarkulov, Bouvrobia Haidarova

Maqolada muloqotning o‘ziga xos psixologik xususiyatlari va bolalar muloqotini va shaxsi shakllanishida tengdoshlari bilan munosabati borasida ma’lumotlar berilgan.

457-461 327 47

Bolalar muloqotning psixologik-pedagogik xususiyatlari

Umida Karakulova, Sevinch Berdiyorova, Aygul Rejepbayeva

Maqolada bolalar muloqotning psixologik-pedagogik psixologik xususiyatlari va ular muloqotning rivojlantirish usullari va olimlar qarashlari berilgan.

461-464 344 55

Er-xotin o‘rtasidagi yuzaga kelayotgan konfliktlarda oilaviy munosabatlarning o‘rni va ahamiyati

Umida Ibaidullayeva

Oilalarda er-xotin o’rtasida yuzaga keladigan nizolar oilaviy munosabatlarda salabiy holatlarni vujudga kelishiga sabab bo‘lmoqda. Mazkur maqolada oilaviy nizolardan biri bo‘lgan er-xotin o‘rtasidagi kelishmovchiliklarning yuzaga kelishi, ularning sabab va oqibatlari, yuzaga kelayotgan tushunmovchiliklarda oilaviy munosabatning o‘rni va ahamiyati qay darajada ekanligi, ularni bartaraf etish bo‘yicha xulosa va tavsiyalar batafsil yoritilgan.

464-467 160 74

6-7 Yoshli bolalarni maktabga tayyorlash hamda shu yoshda yuzaga keladigan inqirozning psixologik xususiyatlari

Umida Ibadullayeva, Muazzam Melieva

Mazkur maqolada maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarni maktabga tayyorlashda uchraydigan qiyinchiliklar, shu yoshda ularda yuzaga keladigan inqirozning psixologik xususiyatlari, ularni bartaraf etish bo‘yicha xulosa va tavsiyalar berilgan.

467-471 311 42

Oilaviy nizolar va ajrimlar - jamiyat zavoli

Umida Ibaidullayeva, Mavluda Tirkasheva

Mazkur maqolada oilaviy ajrimlari haqida so‘z yuritilib, unda oila va nikoh munosabatlari, yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash, oilalarda yuzaga kelayotgan nizolar va ularni keltirib chiqaruvchi sabablar, ajralishlar va ularning salbiy asoratlari kabi bir qator masalalar har tomonlama o‘rganilib, tahlil qilingan.

471-476 78 19

Texnika oliy ta’lim muassasalari talabalarning ilmiy- texnik ijodkorlik faoliyatini tarbiyalashning psixologik-pedagogik asoslari

Abdutolib Parmonov

Maqolada talabalar ilmiy-texnik ijodkorlik faoliyat jarayonida shaxsning ehtiyojlarini shakllantirish imkoniyatlari haqida ma’lumotlar keltirilgan.

476-479 400 42

Talabalar o‘quv faoliyatining turlari va xususiyatlari

Sardor Karshibaev, Hightboy Anorboev

Ushbu maqolada talabalarda o‘quv faoliyati turlari va xususiyatlari,talabalarning o‘quv faoliyatidagi muaffaqiyatlari,o‘quv faoliyatiga moslashish jarayonlari,talabalarda o‘quv faoliyatiga nisbatan yuzaga keladigan qiyinchiliklar yoritib berilgan.

479-483 74 27

Bo‘lajak muhandis-elektriklarning intellektual kompetensiyalarini shakllantirishda ularning kasbiy sifatlariga qo‘yiladigan zamonaviy talablar va ularning yechimi

Abror Kurbanov

Ushbu maqolada bo‘lajak muhandis-elektriklarning o‘zgaruvchan kasbiy faoliyat sharoitlariga tez moslashuvchan yosh mutaxassislarni tayyorlash ularning intellektual kompetentsiyasini rivojlantirish muammosi bugungi kunda pedagogik olimlarning oldida turgan dolzarb mavzulardan biri sifatida muammo va yechimlari ko’rsatib o’tilgan. 

483-486 712 53

Maktab yoshidagi bolalarga ingliz tilini oʻqitish metodikasi

Shahina Savronova, M Joraev

Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarga ingliz tili oʻqitishning zarurat ekanligini asoslanib, chet tilini oʻqitish maktabgacha taʼlim yoshidan boshlab amalga oshirishning afzalliklari haqida fikr yuritilgan boʻlib, maktabgacha yoshdagi bolalarga chet tili oʻqitishning eng zamonaviy va samarali usullari sifatida oʻyin texnologiyasi, axborot kommunikatsiya vositalari va multfilmlardan foydalanish imkonyatlari haqidagi mulohazalar keltirilgan. Bu esa, o‘z navbatida, tegishli chet til o‘qitish texnologiyasini qo‘llashni taqozo etadi. Bundan tashqari ushbu maqolada maktab oʻquvchilariga ingliz tilini oʻrgatish usullari, ularni darsga boʻlgan qiziqishlarini oshirish haqida soʻz boradi. Dars jarayonida oʻquvchilar diqqatini jamlash, yangi soʻzlarni yodlatish usullari, turli xil shunga oʻxshash oʻqitish metodikalari ifodalangan.

486-491 199 57

Voleybol sport turida texnik-taktik uslublarini dastlabki o‘rgatish metodikasi

Sherzod Nazarov

Ushbu maqolada yosh o‘yinchilar tayyorgarligining birinchi asosiy qismini ularning jismoniy va texnik-taktik vazifalari tashkil etadi. U boshlang‘ich ta’lim guruhlarida yoki voleybol maktab seksiyalarida amalga oshiriladi. Shu bilan birgalikda, psixologik va tarbiyaviy jihatdan muammolari ham hal etiladi.

491-495 123 22

Suhbat orqali davolash texnikasi yoki psixoanalitik psixoterapiyaning oʻziga xos xususiyatlari

Olim Ravshanov, Sarvinso Isomiddinova

Maqolada psixoanalitik psixoterapiyani suhbat orqali psixoanalitik davolash jarayoni va texnikasiga oid ettita o'ziga xos xususiyati keltirilgan.

495-500 260 173

Ijtimoiy normalar va ularning inson rivojlanishidagi ta’siri

Sardor Yuldashev, Gulshona Sultanalieva

Ijtimoiy me'yor tushunchasi, ijtimoiy me'yor turlari va uning ishlash mexanizmlari va ijtimoiy og’ish haqida bilim, ko‘nikma va malakalarga ega bo‘lish.

500-503 66 19

Oliy ta’lim tizimida boʻlajak iqtisodchilarga raqamli texnalogiyalar sohasini oʻqitishning oʻziga xosligi

Odil Tagaev

Ushbu maqolada oliy ta`lim muassasalarida iqtisod yo`nalishi talabalariga raqamli texnologiyalarni o‘rgatish zaruriyati hamda bir qator uslubiyati muhokama etiladi.

503-507 330 56

Tergov taktikasining tushunchasi, predmeti va manbalari

Lukmonuddin Shovhiev

Huquqshunostlik va Yuridik psixologiya fani O‘zbekiston Respublikasida yurisprudensiya, yuridik ta’lim rivojlanishida nazariya va amaliyotning o‘zaro bog‘liqligini ta’minlashga qaratilgan sud-huquq islohotlarini amaliy jihatdan ta’minlovchi fandir. Zero, sudlarda ko‘rilayotgan har bir ishda haqiqatni aniqlamasdan turib uni to‘g‘ri va adolatli hal etish, inson huquq va erkinliklarining qonuniy himoyasini ta’minlash mumkin emas. Yuridik psixologiya fanini o‘rganish orqali shaxsni gumon qilinuvchi, ayblanuvchi va sudlanuvchilarning qonuniy huquq va erkinliklarini buzilishining oldini olish hamda jabrlanuvchining huquqlarini to‘liq kafolatlashga erishiladi.

507-511 570 59

Maktabgacha yoshdagi bolalarda o‘z-o‘zini anglashning ijtimoiy -psixologik asoslari

Barno Norbekova, Askat Tadjiboev

Mazkur maqolada bolalarning o‘zini-o‘zi anglashi, o‘ziga va o‘zgalarga baho berishi, oilada katta yoshdagi insonlarning bola bilan qiladigan muomala munosabati, uni o‘zini mustaqil shaxs sifatida anglashi hamda oilada maktabgacha yoshdagi bolalarning o‘z-o‘zini anglashida o‘yin faoliyatining ahamiyati batafsil yoritilgan hamda tavsiyalar ishlab chiqilgan.

511-514 48 20

Tеxnik oliy ta’lim muassaslarida faol oʻqitish jarayonida talabalarning axborot kompеtеnsiyasini shakllantirish

Bahadir Azamkhanov

Ushbu tezisda tеxnik oliy ta’lim muassaslarida faol o’qitish jarayonida talabalarning axborot kompеtеntsiyasini shakllantirish zaruriyati, ishlab chiqilgan modelning mazmuni va elementlari tushuntirilgan.

514-517 153 43

Ta’lim jarayonida birinchi tartibli chiziqli oddiy differensial tenglamalarni yechimini maple dasturida topish

Pakhlovon Movlonov , Otadavlat Nasriddinov

XXI asr - texnologiyalar asri hisoblanadi. Shunday ekan o‘quv jarayonida turli zamonaviy axborot vositalaridan o‘rinli foydalanish, kompyuterli ta’lim jarayonida darslarni o‘quvchi-talaba va kompyuter orasidagi munosabatlarga ko‘ra tashkil etish, boshqarish, nazorat qilish bugungi kunda dolzarb masalalardandir.Tabiiy fanlar hamda texnika fanlarida uchraydigan ko‘pgina masalalar differensial tenglamalarga keltiriladi,ya’ni ularning analitik yechimini topish nihoyatda murakkab masala,shu sababli taqribiy yechish usullaridan foydalanish ko‘proq samara beradi.Bunday muammolarni hal qilish uchun esa matematik paketlar mavjud bo‘lib,ushbu maqolada differensial tenglamalarni Maple dasturida yechish haqida gap boradi.Ya’ni, birinchi tartibli chiziqli oddiy differensial tenglamani Maple dasturida analitik yechimini topish dasturi tuzilib natija olingan.

517-520 237 33

Shaxsda stressga qarshi psixologik himoyani shakllantirish omillari

Dilruh Aripova

Shaxsning psixologik himoya mexanizmlari ayrim nizolarning sub’ektiv sabablariga bevosita ta’sir etishi mumkin. Shaxsning shaxsiy yoki guruhiy ehtiyojlarini amalga oshirishga yo‘l qo‘ymaslik va shaxsiy yoki guruhiy qiziqishlarini poymol qilish kabi sabablar nizoli vaziyatlarni vujudga keltiradi. Ko‘pincha jamoada qabul qilingan xulq atvor formalari, ijtimoiy shakllanib borishi bilan individ reaksiyasi aniqlanadi.

520-527 478 62

Insonning emotsional psixologik xususiyatlari

Rustam Otamuratov , Guzal Turgunbayeva

Maqolada insonlarning emotsional – psixologik tomomlarini ya’ni shaxsning individual xususiyatlarini, insonlarning o’z o’zini tushunishi, anglashi, o’zgalarning hissiy intellektini va o’z imkoniyatlarini xizmatlarini to’g’ri baholash, odamlarning o’zini xohlaganicha tutish huquqini tan olish, ziddiyatli vaziyatlarni ko’p oylar davomida ularning muammolarig aylanmasdan, manfaatlar to’qnashuvida hal qilish qobiliyatini anglatishi haqida fikr yuritiladi.

527-531 482 45

Ta’lim - tarbiya jarayonida kompetensiyalar va ularni shakllantirishda fanlararo bog‘lanishlardan foydalanish

Orinposhsha Kalandarova

Maqola O‘zbekistonRespublikasi ta’lim jarayoniga tatbtq qilingan Davlat ta’lim standartlarini Texnologiya ta’limi predmeti mashg‘ulotlarida amaliy qo‘llash xususiyatlariga qaratilgan. Xususan texnologiya fan predmetini o‘qitishga kompetensiyaviy yondoshuvning tatbiq qilinishi asoslari ko‘rib chiqilgan. Mashg‘ulotlar jarayonida Texnologiya fan predmeti bilan boshqa fan predmetlari o‘rtasidagi predmetlaro aloqadorlikni amalga oshirish asosida o‘quvchilarning ta’limiy kompetensiyalarini shakllantirish imkoniyatlari tadqiq qilingan. 

534-536 69 25

Hozirgi iqtisodiy taraqqiyot davrida geografiya fanini oʻqitishning pedagogik zarurati

Ilyas Janizakov

Maqolada geografiya fanini vujudaga kelish tarixi va maqsad va vazifalarini inobatga olib, iqtisodiyotni rivojlantirishdagi oʻrni haqida soʻz yuritilgan.

532-534 59 36

Программные средства статистического анализа данных

Shukhrat Khodiev

Одним из обязательных этапов любого научного исследования является статистический анализ данных. К статистическим методам проявляется повышенный интерес как к одному из важнейших аналитических инструментариев в различных областях науки. Рассматриваются применения алгоритмов статистического анализа и новых цифровых технологий для изучения социальной реальности.

536-540 140 16

Milliy-ma’naviy qadriyatlarimizdan yoshlar tarbiyasida foydalanishning tahlili va uni takomillashtirish yo‘llari

Ilyas Janizakov

Hozirgi davrda milliy qadriyatlarimizni tiklash borasida yilda emas, balki har bir hafta va oyda ko‘plab yangiliklar, o‘zgarishlar bo‘lib turibdi. Ushbu maqolada milliy qadriyat, milliy urf-odatlarning yoshlar tarbiyasiga ta`siri yoritib berilgan.

541-543 81 46

Yoshlar tarbiyasida milliy-ma’naviy qadriyatlarimizni tahlili va uni takomillashtirish yo‘llari

Ilyas Janizakov

Hozirgi davrda milliy qadriyatlarimizni tiklash borasida yilda emas, balki har bir hafta va oyda ko‘plab yangiliklar, o‘zgarishlar bo‘lib turibdi. Ushbu maqolada milliy qadriyat, milliy urf-odatlarning yoshlar tarbiyasiga ta`siri yoritib berilgan.

543-546 202 24

Maktab matematika kursida graflardan foydalanib mantiqiy masalalarni yechish

Diana Dushabayeva

Ushbu maqolada maktab matematika kurslarida mantiqiy masalalarni yechishda graflardan foydalanib masalalarni yechish keltirib o‘tilgan.

547-550 57 23

Аралаш таълим муҳитида бўлажак мутахассислар касбий компетентлигини шакллантириш

Zuhra Ismailova, Gulchekhra Ergasheva

Компетентлик тушунчаси психологик нуқтаи назардан ноанъанавий вазиятлар, кутилмаган ҳолларда мутахассиснинг ўзини қандай тутиши, мулоқотга киришиши, рақиблар билан ўзаро муносабатларда янги йўл тутиши, ноаниқ вазифаларни бажаришда, зиддиятларга тўла маълумотлардан фойдаланишда ҳаракат режасига эгалик сифатида тавсифланади.
Мақолада бўлажак мутахассислар ўзининг ижтимоий барқарорлигини, ҳаракатчанлигини кафолатлаш ва ўз тақдирини ўзи белгилашни ҳамда кейинги ривожланиши учун аралаш таълим муҳитида бўлажак мутахассислар касбий компетентлигини шакллантириш масалалари ёритиб берилган.

550-551 151 32

Fizika fanining “kvant fizika” bo‘limini mikroolamning o‘ziga xos jihatlariga e’tibor qaratgan holda o‘qitish metodikasi

Komil Sattarkulov

Ushbu maqolada akademik litseylarning fizika kursida Kvant fizikasi bo‘limini o‘qitishda mikroolam haqida asosiy tushunchalar keltirilgan.

552-555 78 39

Bo‘lajak muhandislarning me’yoriy-metrologik kompetensiyalarini shakllantirishning nazariy jihatlari

Jahangir Nosirov

Muhandisning kasbiy kompetensiyalarini shakllantirish muammosi, texnologik jarayonlarni rejalashtirish va amalga oshirish, jixozlarni sinash, montaj qilish va sozlash, chiqarilayotgan mahsulot sifatini o‘lchash va nazorat qilish, me’yoriy xujjatlarni muhandislar tomonidan tahlil qilish, ishlab chiqarishini metrologik ta’minoti bilan bog‘liq va chiqarilayotgan mahsulot sifatiga ta’sir etuvchi kasbiy masalalar borasida tahliliy xulosalar keltirilgan.

555-559 245 48

Oʻsmirlarda destruktiv xulq koʻrinishlarini shakllanishi

Aziza Komilova , Khurshida Mahmudova

Ushbu maqolada o’smir yoshdagi o’quvchilarda kuzatiladigan xulq-atvor ko’rinishlarini shakllanishi, ularni shakllanishiga sabab bo’luvchi omillarni aniqlash va shuningdek, ularga to’g’ri diagnoz qo’yish va ular bilan korreksiya ishlarini olib borish usullari haqida ma’lumotlar berilgan.

559-562 87 25

О политической манипуляции молодежью

Ramil Garifullin, Ismat Tugalov

На основании контент-анализа молодёжных мировых социальных сетей проведено качественное аналитическое исследование социально-психологического и социально-экономического состояния молодёжи всего мира (страны Запада, Ближнего Востока, Китай и России). Проанализированы факторы манипулятивного воздействия на молодёжь.

562-565 217 34

Elektron vositalar asosida o‘quvchilarning kreativ kompetentligini rivojlantirish

S Rajabova

Ushbu maqolada umumiy o’rta ta’lim maktablari texnologiya fanini o‘qitishga qo‘yiladagan talablar va elektron vositalar orqali o‘quvchilarning kreativ kompetentligini rivojlantirish masalasi yoritib berilgan.

565-569 369 78

Matematika fanini o‘qitish jarayonida zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanish

Salohiddin Alimov , Klara Kholmanova

Ushbu maqolada bolalarni tabiat bilan tanishtirishning pedagogik jarayon sifatida ahamiyatini o'rganadi, bolaning har tomonlama rivojlanishida tabiatning muhim rolini tan oladi. Tadqiqot bolalaming kognitiv, hissiy, ijtimoiy va jismoniy rivojlanishini kuchaytirish uchun ko'p tarmoqli yondashuvni o'z ichiga olgan tabiatga asoslangan pedagogikaning afzalliklariga urg'u beradi. Tadqiqot tabiatga ta'sir qilishning akadcmik samaradorlikka, aqliy farovonlikka, atrof-muhitni bilishga va butun umr bo'yi ta'limga ta'sirini baholaydi. Bundan tashqari, maqolada o'qituvchilar va ota-onalar uchun tabiatni bolalaming ta'lim tajribasiga samarali integratsiya qilish uchun amaliy strategiyalar va tavsiyalarni taklif qiladi.

569-572 325 44

Bolalarni tabiat bilan pedagogik jarayon sifatida tanishtirish: koʻp tarmoqli yondashuv

Dilnura Toshtemirova

Ushbu maqolada bolalarni tabiat bilan tanishtirishning pedagogik jarayon sifatida ahamiyatini o'rganadi, bolaning har tomonlama rivojlanishida tabiatning muhim rolini tan oladi. Tadqiqot bolalaming kognitiv, hissiy, ijtimoiy va jismoniy rivojlanishini kuchaytirish uchun ko'p tarmoqli yondashuvni o'z ichiga olgan tabiatga asoslangan pedagogikaning afzalliklariga urg'u beradi. Tadqiqot tabiatga ta'sir qilishning akadcmik samaradorlikka, aqliy farovonlikka, atrof-muhitni bilishga va butun umr bo'yi ta'limga ta'sirini baholaydi. Bundan tashqari, maqolada o'qituvchilar va ota-onalar uchun tabiatni bolalaming ta'lim tajribasiga samarali integratsiya qilish uchun amaliy strategiyalar va tavsiyalarni taklif qiladi.

572-574 68 34

Raqamli texnologiyalarni analitik kimyo fani oʻqitish jarayonida qoʻllash

Maftuna Usmanova

Ushbu dissertatsiya raqamli texnologiyalami analitik kimyo fanini o‘qitish va o‘qitishda qo‘llashni o‘rganadi. Texnologiyaning jadal rivojlanishi bilan raqamli vositalar va platformalami ta'lim jarayoniga kiritish zaruratga aylandi. Ushbu tadqiqot raqamli texnologiyalaming analitik kimyoni o'qitishda tushunish, faollik va umumiy samaradorlikni oshirishga ta'sirini tahlil qiladi. Bundan tashqari, u ushbu texnologiyalami ta'lim o'quv dasturiga integratsiyalash bilan bog'liq muammolar va imkoniyatlami muhokama qiladi.

574-577 245 34

Iqtisodiy kompetentlikni shakllantirish zamonaviy mutaxassis tayyorlashning muhim omili sifatida

Esanjon Salimov

Ushbu ishda texnika oliy ta’lim muassasalarida taxsil olayotgan bo‘lajak iqtisodchilarning iqtisodiy kompetentligini shakllantirishning muhim omillari haqida fikr yuritilgan.

578-582 72 30

Рақамли технологиялар негизида бўлажак ўқитувчиларни рақамли технологиялар негизида касбий фаолиятнинг узлуксиз методик таъминоти тизимини яратиш

Ulugbek Turakulov

Мазкур мақолада рақамли технологиялар негизида бўлажак ўқитувчиларни касбий фаолиятга тайёрлашга оид узлуксиз илмий-методик тизимни яратиш масаласи қаралади. Мазкур мақоладан бўлажак мутахассисларни касбий фаолиятга тайёрлашни такомиллаштириш муаммоси билан шуғулланувчилар фойдаланиш мумкин.

582-587 206 46

Deviant xulq-atvorni shakllantirishdagi ijtimoiy ta’sirlar

Umijon Yusupov, Deliora Abduhovidova

Ushbu tesizda deviant xulq-atvorni shakllanishdagi ijtimoiy ta‘sirlar, oila dinamikasi, ijtimoiy normalarning o‘rni, ommaviy axborot vositalarining deviant xulq shakllanishiga ta‘siri.

588-590 84 22

Mаgnit suyuqlik {ni(no3)2•6 h2 o}x yopishqoqlik koeffitsientini aniqlash

Erkin Akhmedov

Ushbu moqola tarkibida 3d-metallari bo‘lgan {Ni(NO3)2•6H2O}x magnit suyuqlikning yopishqoqlik koeffitsientini kontsentratsiyasiga bog‘liqlik natijalari keltirildi.

590-594 155 70

O‘quvchilarning kommunikativ kompetensiyalarini shakllantirishda keys texnologiyasidan foydalanish

Ulugbek Mingboyev

Ushbu maqolada informatika va axborot texnologiyalari fani dars mashg‘ulotlarida o‘quvchilarning kommunikativ kompetensiyalarini Keys texnologiyasidan foydalanib shakllantirish va mavzular bo‘yicha keyslardan namunalar keltirilgan.

595-598 446 84

O‘zbek komediyalarida ijtimoiy muhit va shaxs talqini

Murodulla Jorayev

Maqolada ijtimoiy muhit va shaxs talqini Sharof Boshbekovning “Temir xotin” komediyasi misolida tahlilga tortilgan.

598-601 95 24

Milliy tа’lim - tаrbiya jarayonida yoshlar аhloqiy fаzilаtlаrni yuksаltirish mezonlаri

Olim Artykov

Maqolada globallashuv sharoitida aholining keng qatlamlarida, ayniqsa yoshlarda milliy gʼoyaga sodiqlik, vatanparvarlik tuygʼularini, yuksak maʼnaviy-axloqiy qarashlarni tarbiyalashning, ularda mafkuraviy-maʼnaviy immunitetni shakllantirishning dolzarbligi ifodalangan.

602-605 106 26

Формирование русской топонимической системы в Центральной Азии

Susanna Velieva

В данной статье рассматриваются факторы и тенденции формирования русской топонимической системы в Центральной Азии. В качестве объекта исследования выбраны города и посёлки городского типа, расположенные на территории Казахстана, Киргизии, Таджикистана и Узбекистана. Анализируется влияние различных факторов на процесс образования названий географических объектов, таких как исторические события, природные условия, экономические и культурные особенности региона. Обозначаются основные тенденции в развитии русской топонимии в Центральной Азии, включая увеличение количества новых названий, адаптацию к местным языкам и традициям, а также появление смешанных названий.

605-609 75 30

Qayg‘usiz abdolning qayg‘ulari

Shalola Safartosheva

Ushbu maqolada o‘zbek kitobxonlari hali tanishib ulgurmagan Turk tasavvuf adabiyotining yirik vakili Qayg‘usiz Abdolning hayoti va ijodi haqida atroflicha ma’lumot berilgan. Uning asarlaridagi asosiy mazmun mohiyat to‘g‘risida so‘z ketgan va parchalar keltirilgan.

610-614 87 84

Erkin samandarning “quyun izlari yohud ogahiy” romanida toponimlarning funksional-semantik xususiyatlari

Holida Buronova

Ma’lumki, aniqlagich (indikator)lar toponimlarning lisoniy tarkibiga kiriladi. Shu sababli badiiy matnlarda toponimlarning funksional-semantik xususiyatlari o‘rganilar ekan, ularni chetlab o‘tish mumkin emas

614-617 137 30

Cultural characteristics of the concept “xazina, treasure” in uzbek and english languages

Nasiba Parmonova

Language is a reflection of culture, and within each language, there are words and concepts that carry unique cultural significance. One such concept is the idea of “Xazina” or “Treasure”, which holds a special place in the hearts and minds of people in Uzbek and English-speaking cultures. In this article, we will delve into the national cultural typological characteristics of the concept “Xazina, Treasure” in Uzbek and English languages, exploring how these languages convey values, history, and cultural nuances through this concept.

617-620 102 20

The importance of independent study for students

Maftuna Niyatova

Independent study is a crucial aspect of a student's academic journey. It allows students to take ownership of their learning, explore their interests, and develop essential skills that will benefit them throughout their lives. In this article, we will discuss the importance of independent study for students and why it should be a priority in their academic careers.

662-667 146 40

Estetik tarbiya talabalarning ma’naviy rivojiyatini muhim omilli oliydi.

Ismat Tugalov

Мақолада тарбиянинг эстетик таркибий қисми унинг асосий маъносида шахснинг маънавий маданиятини шакллантириш учун муҳокама қилинади.

621-626 93 39

Использование ИКТ на занятиях русского языка и литературы

Markhabo Ernazarova

В педагогической и методической практике давно применяется термин "активные методы и формы обучения". Он объединяет группу педагогических технологий, достигающих высокого уровня активности учебной деятельности учащихся. В последнее время получил распространение ещё один термин – "интерактивное обучение". Современная наука об образовании приблизилась к тому моменту, когда возникла потребность в создании педагогических технологий, которые обеспечивают самое главное в образовательном процессе – развитие личности каждого учащегося, его активности. Необходимо создавать такие условия обучения, чтобы учащийся стремился получить новые результаты своей работы и в дальнейшем успешно применить их в практической деятельности.

630-632 121 44

Psychological value of the novels by agatha christie

Jalolkhan Ma’ripov

Books play an important role in the development of society and are also considered important for personal improvement. Every book reader draws some conclusions from the work he likes. In particular, the works of the English writer Agatha Christie, who made an incomparable contribution to the detective works that are loved by readers, should be highlighted. In the process of analyzing her works, it is necessary to take into account several aspects.

632-636 202 37

Tafakkur uslubining ijtimoiy-falsafiy ahamiyati dunyoqarashga doir mohiyati

Islam Khasilmurodov

Ushbu maqolada bugungi davrda jahonda dunyoni bilishning dastlabki usulini, inson tafakkuri imkoniyatlarini ochib berish shaklini aniqlash, falsafiy dunyoqarash jamiyatdagi ziddiyatlarni bartaraf qilishda ong, tafakkur va tasavvur hamda aqliy bilishning ahamiyati to‘g’risida fikr yuritilgan. 

636-639 68 18

Новые технологии в изучении и преподавании иностранных языков

Elmira Zhabborova

Одной из наиболее эффективных форм преподавания иностранного языка является метод использования современных педагогических технологий. В данной статье рассматриваются различные аспекты использования новых технологий, которые способствуют активному вовлечению учащихся в различные виды практической деятельности и позволяет каждому из них развивать творческие и индивидуальные способности.

640-643 434 37

Ta’limda media tushunchasi

D Rustamova, M Jorayev

Ushbu maqolada ta’lim tizimidagi ijtimoiy tarmoqlarning, shuningdek, medianing òrni va ahamiyati tòğrisida soʻz boradi. Bu esa òz òrnida media texnologiyalarining bir qancha ijobiy va salbiy tomonlarini oʻquv jarayoniga kòrsatadigan ta’siri uning yutuq va kamchiliklari borasida ma’lumotlar berilgan.

643-646 123 48

San’at mafkuraviy qurol sifatida

Samad Khudaiberdiev

Mafkura va san’at insoniyat madaniyatining o‘zaro bog‘langan jabhalari bo‘lib, dunyo haqidagi tushunchamizga ta’sir ko‘rsatadi va uni shakllantiradi. Mafkura individual va jamoaviy dunyoqarashni boshqaradigan e'tiqodlar, qadriyatlar va tamoyillar majmuini ifodalaydi, san'at esa his-tuyg'ular, g‘oyalar va istiqbollarni etkazish uchun ishlatiladigan keng ko'lamli ijodiy ifodalarni o‘z ichiga oladi. Ushbu abstrakt mafkura va san’at o‘rtasidagi munosabatni o‘rganib, ularning aks etishi, bir-biriga qarshi kurashishi va ta’siriga e’tibor qaratadi.

657-659 69 35

Psychologisher und pedagogisher rolle der romane “Steppenwolf” von herman hesse

Hulkar Alimqulova

Bücher spielen eine wichtige Rolle in der Entwicklung der Gesellschaft und werden auch als wichtig für die persönliche Weiterentwicklung angesehen. Jeder Buchleser zieht einige Schlussfolgerungen aus der Arbeit, die ihm gefällt. Besonders hervorzuheben sind die Werke der englischen Schriftstellerin Herman Hesse , die einen unvergleichlichen Beitrag zu den von den Lesern geliebten Detektivwerken geleistet hat. Bei der Analyse ihrer Werke müssen mehrere Aspekte berücksichtigt werden.

646-649 464 44

Qadimgi Misr tarixidan ba’zi mulohazalar

Baburjon Tugalov, Nozim Akhmadkulov

Ushbu maqolada Qadimgi Misr tarixi bo’yicha manbalar tahlili asosida siyosiy jarayonlar bog’liq voqea hodisalar ochishga harakat qilingan.

649-652 159 54

Madaniyat tushunchasining rivojlanishiga turli yondashuvlar tahlili

S Raimov

Maqolada madaniyat tushunchasi mazmuni, o’ziga xos xususiyatlari, tarixiy rivojlanish aspektlari va soha olimlarining turli yondashuvlari tahlili yoritilgan.

652-656 184 53

Teaching writing as a major part of productive skills in mixed ability classes

Nafisa Teshaboyeva

The article deals with investigating the significance of writing in mixed ability classes using modern innovative technologies while teaching a foreign language. Since learners should be able to learn English fluently and appropriately they should develop their reading, listening, writing and speaking skills. Namely, the aim of teaching a foreign language is a communicative activity of learners. Hence, the appropriate use of modern innovative technologies and strategies associated with fostering writing proficiency among students with varying skill levels.

659-662 101 44

Лексик-семантик майдон ҳақида қарашлар

Shokhida Shodieva

Ушбу мақолада лексик-семантик майдон оламнинг лисоний ва бадиий манзарасининг бир қисми эканлиги борасида фикр юритилади.

626-630 93 27

On the exploration of catacomba tombs in the area of ancient Ustrushona

Babir Tugalov

This article analyzes the reasons for the emergence and popularization of catacomb graves studied by the researcher in the ancient Ustrushona region. Issues such as the meeting of new types of graves together with the lahad, yorma and ora graves with a porch, the fact that they are related to the migration processes of antiquity and the early Middle Ages, as well as the fact that this process had a great impact on the spiritual, religious, social and political life of the ancient population revealed on the basis of comparative analysis of other monuments studied in the region.